İBRANAME

İbraname, hukuki anlamda, kişiler arasında herhangi bir alacak veya verecek kalmadığını gösteren bir belgedir. Bu belge, taraflardan birinin, diğerine karşı ileri sürebileceği tüm hak ve taleplerinden feragat ettiğini ve herhangi bir borç ya da yükümlülüğün kalmadığını beyan eder.

İBRANAME NEDİR

İbra, borcu sona erdiren önemli bir hukuki işlemdir. Arapça kökenli bir kelime olan ibra, “temize çıkarmak” veya “hakkından feragat etmek” anlamına gelir. Eski Borçlar Kanunu’nda ibra ile ilgili açık bir düzenleme bulunmazken, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) bu konuyu 132. maddesiyle düzenlemiştir. Bu maddeye göre, borcun doğmasına neden olan işlem bir şekle bağlı olsa bile, taraflar şekle bağlı olmaksızın yapacakları bir ibra sözleşmesiyle borcu tamamen veya kısmen sona erdirebilirler.

İbra, alacaklı ile borçlu arasında mevcut bir borcun tamamen ya da kısmen sona erdirilmesine yönelik yapılan bir sözleşmedir. Bu işlemde alacaklı, hakkından feragat ederken, borçlu herhangi bir edimde bulunmadan borcundan kurtulmuş olur. Ancak ibra tek taraflı bir irade beyanı ile gerçekleşmez; borçlunun rızası da gereklidir. Bu nedenle, ibra iki taraflı bir hukuki işlem, yani bir sözleşme niteliği taşır.

Tasarruf işlemi olarak değerlendirilen ibra, tarafların sözleşme ve tasarruf ehliyetine sahip olmasını gerektirir. İbra sözleşmesi, borcun tamamını sona erdiren tam ibra veya yalnızca bir kısmını sona erdiren kısmi ibra şeklinde yapılabilir. Ayrıca, ibra işlemi bedelli (ivazlı) ya da bedelsiz (ivazsız) olarak düzenlenebilir. Örneğin, kısmi ibra sözleşmesinde alacaklı, borcun bir kısmından vazgeçerken geri kalan borç aynen devam eder.

İbra, alacaklının malvarlığını azaltırken borçlunun borçlarından kurtulmasını sağlar. Ancak bu işlem, geçerli bir hukuki sebebe dayanmalıdır. Genellikle bağışlama, ifa veya güven ilişkisine dayalı olarak yapılan ibra sözleşmeleri, hukuki sebep geçersiz olduğu takdirde hükümsüz hale gelir. Türk hukukunda tasarruf işlemlerinin sebebe bağlı olması ilkesi gereği, ibra sözleşmesinin de geçerli bir sebebe dayanması şarttır.

İbra, sadece sağlararası bir işlem olarak değil, ölüme bağlı tasarruf yoluyla da gerçekleştirilebilir. Aynı zamanda, taraflar arasında yapılan bu işlem, bazı durumlarda bir sözleşme değişikliği olarak da kabul edilebilmektedir. Bu yönleriyle ibra, hem borcun sona ermesini sağlayan bir hukuki araç hem de taraflar arasında karşılıklı irade beyanına dayalı bir sözleşme türü olarak önem taşır.

İBRANAME VE FERAGAT ARASINDAKİ FARKLAR