Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda YÖK ile birlikte üst kurul olarak düzenlenmiş olup birçok kurul ve komisyondan oluşmaktadır. Bu yazımızda ÜAK, görevleri en sade hali ile açıklanmıştır. ÜAK’ın görevlerine ayrıntılı geçmeden bakılacak olursa en önemli görevinin doçentlik süreçlerindeki yetkilerinden kaynaklandığı görülmektedir. Bunun yanında ÜAK denklik ve YÖK’e eşdeğerlik konusunda görüş vermek hususlarında da…
Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda YÖK ile birlikte üst kurul olarak düzenlenmiş olup birçok kurul ve komisyondan oluşmaktadır. Bu yazımızda ÜAK, görevleri en sade hali ile açıklanmıştır. ÜAK’ın görevlerine ayrıntılı geçmeden bakılacak olursa en önemli görevinin doçentlik süreçlerindeki yetkilerinden kaynaklandığı görülmektedir. Bunun yanında ÜAK denklik ve YÖK’e eşdeğerlik konusunda görüş vermek hususlarında da görevlidir.
Kısa cevap: Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) Başkanlığı, 2547 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre üniversitelerin eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini koordine eder, Yükseköğretim Kuruluna önerilerde bulunur. İlgili yönetmelikleri hazırlar veya bunlara görüş bildirir. Ayrıca doçentlik başvurularında jüriler oluşturarak adayların yayınlarını değerlendirir ve yeterli görülen adaylara doçentlik unvanı verir. Yurt dışında alınan doktora, sanatta yeterlik, doçentlik ve profesörlük unvanlarının denkliğine de karar verir.
Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) Kuruluş ve İşleyiş
ÜAK, Yükseköğretim Kanunu’nun 11. maddesi ile kurulmuş olup üniversiteler arasında akademik işlerle ilgili bağlantıları kurmak, yükseköğretim kurumlarındaki elemanı eksiklikleri ve düzenlemelerinde gerekli önlemleri almak, üniversitelerin tümünü ilgilendiren mevzuat değişikliklerini ve özellikle yönetmeliklerin içeriklerini hazırlamakla görevli olan bir kuruldur.
ÜAK, üniversite rektörleri ile her üniversite senatosunun o üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur. Rektörler, ÜAK’a, bir yıl süre ile, üniversitelerin Cumhuriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine göre, sıra ile başkanlık yaparlar.
ÜAK, çalışmalarını kolaylaştırmak ve üniversitelerarasında ve uluslararası yükseköğretim kurumları ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici birimler ve komisyonlar kurabilir. Bu birim ve komisyonların teşkil ve çalışma esasları Üniversitelerarası Kurulca belirlenir.
ÜAK, en az yılda iki defa, aksi kararlaştırılmadıkça başkanın bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim Bakanlığına, Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir. Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı gerekli gördüğü hallerde Kurulun toplantılarına katılabilir. Resmi sitedeki açıklamaya şuradan ulaşabilirsiniz : (ÜAK) Kuruluş ve İşleyişi
ÜAK Komisyonlar ve Konseyler
Sık Sorulan Sorular
Üniversitelerarası Kurul kimlerden oluşur?
Kurul, üniversite rektörleri ile her üniversite senatosunun dört yıl için seçtiği birer profesörden meydana gelir. Dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 11 inci maddesidir. Başkanlık görevi, üniversitelerin Cumhuriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine göre rektörler arasında birer yıl sırayla yürütülür.
ÜAK, YÖK'e bağlı bir kurum mudur?
Hayır. ÜAK, 2547 sayılı Kanunla ayrı bir üst kurul olarak yapılandırılmıştır. İki kurumun aynı kanunda düzenlenmiş olması bağlılık anlamına gelmez. Görev alanları da birbirinden farklıdır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
İktisadi ve İdari Bilimler, Edebiyat, Fen-Edebiyat, Hukuk, İlahiyat gibi Sosyal Bilimler ile ilgili Fakültelerin dekanlarının oluşturduğu bir konsey olup başkanı Üniversitelerarası Kurul tarafından 4 yıllığına seçilmektedir. Konseyin görevi, ilgili fakültelerde kurulacak Anabilim, Bilim dalları ve çeşitli konularla ilgili ÜAK’a görüş bildirmektedir.
Tıp – Sağlık Bilimleri Eğitim Konseyi
Tıp, Eczacılık, Diş Hekimliği, Veteriner, Hemşirelik gibi Tıp ve Sağlık Bilimleri ile ilgili Fakültelerin dekanlarının oluşturduğu bir konsey olup başkanı Üniversitelerarası Kurul tarafından 4 yıllığına seçilmektedir. Konseyin görevi, ilgili fakültelerde kurulacak Anabilim, Bilim dalları ve çeşitli konularla ilgili Üniversitelerarası Kurul’a görüş bildirmektedir.
Ziraat – Orman Ve Su Ürünleri Eğitim Konseyi
Ziraat ve Orman Fakültelerinin dekanlarının oluşturduğu bir konsey olup başkanı Üniversitelerarası Kurul tarafından 4 yıllığına seçilmektedir. Konseyin görevi, ilgili fakültelerde kurulacak Anabilim, Bilim dalları ve çeşitli konularla ilgili ÜAK’a görüş bildirmektedir.
Fen-Teknik Bilimleri Eğitim Konseyi
Fen-Teknik Bilimleri Fakültelerinin (Mühendislik, Mimarlık, Mühendislik- Mimarlık, Fen vb.) Fakültelerinin dekanlarının oluşturduğu konseyin başkanı Üniversitelerarası Kurul’ca dört yıllığına seçilmektedir. Konsey ilgili fakültelerde kurulacak Anabilim, Bilim dalları ve çeşitli konularla ilgili ÜAK’a görüş bildirmektedir.
Sanat Dalları Eğitim Konseyi
Güzel Sanatlar Fakülteleri Dekanları ile Konservatuar Müdürlerinin oluşturduğu bir konsey olup başkanı ÜAK tarafından 4 yıllığına seçilmektedir. Konseyin görevi, ilgili fakültelerde kurulacak Anabilim, Bilim dalları ve çeşitli konularla ilgili Üniversitelerarası Kurul’a görüş bildirmektedir.
Mevzuat Komisyonu
ÜAK Mevzuat Komisyonu, 3 üyeden oluşan bir komisyon olup komisyon üyeleri 4 yıllığına seçilmektedir ve hukuki konularda Üniversitelerarası Kurul’a görüş bildirmektedir.
Eğitim Komisyonu
Eğitim Komisyonu, 5 üyeden oluşan bir komisyon olup komisyon üyeleri 4 yıllığına seçilmektedir ve eğitim ile ilgili konularda Üniversitelerarası Kurul’a görüş bildirmektedir.
Yurtdışında Alınan Akademik Unvanların Denkliğini İnceleme Komisyonu
Yurtdışında Alınan Akademik Unvanların Denkliğini İnceleme Komisyonu, 5 üyeden oluşan bir komisyon olup komisyon üyeleri 4 yıllığına seçilmektedir. Komisyonca Yurtdışında Alınan Profesörlük, Doçentlik ve Doktora Unvanlarının Değerlendirilmekte, komisyonun hazırladığı raporlar Üniversitelerarası Kurulda karara bağlanmaktadır. Denklik komisyonunun görevlerine aşağıda ayrıca değinilmektedir.
Doçentlik Komisyonu
Doçentlik Komisyonu, 21 üyeden oluşan bir komisyon olup ÜAK’ın en önemli komisyonudur. Komisyon, adayların doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları inceler ve karara bağlar. Komisyonun görevlerinin ayrıntısına aşağıda değinilmektedir.
Mesleki Unvanları Belirleme Komisyonu
Mesleki Unvanları Belirleme Komisyonu, unvanlar konusunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca gönderilen konuları incelemek ve Üniversitelerarası Kurula görüş bildirmek üzere Konsey Başkanlarının oluşturduğu bir komisyondur.
ÜAK'a bağlı başlıca kurul ve komisyonların üye sayısı ile görev süresi şöyledir:
Kurul / Komisyon
Üye Sayısı
Görev Süresi
ÜAK Yönetim Kurulu
11
1 yıl
Doçentlik Komisyonu
23
2 yıl
Denklik Komisyonu
5
4 yıl
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu (alan başına)
9
3 yıl
Üniversitelerarası Kurul(ÜAK) İş Akış Şemaları
ÜAK işleriyle ilgili akış şemalarına şuradan ulaşabilirsiniz : ÜAK İŞ AKIŞ ŞEMALARI
Doçentlik Süreçleri İş Akış Şeması
Doçentlik süreci ile ilgili iş akış şeması şu şekildedir;
Denklik Süreçleri İş Akış Şeması
Denklik süreci ile ilgili iş akış şeması şu şekildedir;
Etik İnceleme Süreçleri İş Akış Şeması
Etik inceleme süreci ile ilgili iş akış şeması şu şekildedir;
Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak,
Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda üniversitelerin öğretim üyesi ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif etmek,
Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek,
Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim – öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler arasında uyum sağlamak,
Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek,
(Değişik: 22/2/2018-7100/3 md.) Doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı vermek,
Son olarak Üniversitelerarası Kurul 2547 sayılı kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
ÜAK Yönetim Kurulu Görevleri
Yönetim Kurulu bünyesinde Yönetim Kurulu kurulur. Yönetim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul Başkanı ile fen-mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler alanlarından üçer üye ve güzel sanatlar alanından bir üye olmak üzere toplam on bir üyeden oluşur. Üyeler, farklı yükseköğretim kurumlarında görev yapan profesör öğretim üyeleri arasından ÜAK tarafından bir yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir. ÜAK, Yükseköğretim Kuruluna üye seçmek dışındaki görevlerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Yönetim Kurulu ayda en az bir defa toplanır.
Üniversitelerarası Kurul tarafından kendisine devredilen görevleri yerine getirir.
Bir veya birkaç üye görevlendirmek suretiyle gerekli gördüğü hallerde görev alanıyla ilgili incelemeleri yaptırabilir.
Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü takdirde ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarından ve ÜAK’a bağlı komisyon ve konseylerden görüş talep edebilir.
ÜAK Doçentlik Komisyonu Görevleri
Doçentlik Komisyonu sosyal, fen-mühendislik, sağlık bilimleri ve güzel sanatlar alanlarından profesör unvanına sahip (Değişik ibare:RG-10/5/2023-32186) yirmi üç üyeden oluşur.
Doçentlik Komisyonu üyeleri, ÜAK Başkanının komisyon üye tamsayısının en az iki katı kadar önereceği aday arasından, Üniversitelerarası Kurul tarafından iki yıllığına seçilir. Görev süresi biten üye Üniversiteler arası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile bir defa olmak üzere yeniden iki yıl süre ile görevlendirilebilir.
Herhangi bir sebeple üst üste üç toplantıya katılmayan veya bir yıl içinde en az beş kez toplantıya katılmayan üyenin, üyeliği kendiliğinden sona erer ve durum kendisine bildirilir. Herhangi bir nedenle boşalan üyelik için, ÜAK Yönetim Kurulu tarafından yeni üye seçilir. Seçilen üye, yerine seçildiği üyenin kalan görev süresini tamamlar. Komisyon ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan ve başkan vekili seçer. ÜAK Yönetim Kurulu kararı ile gerektiğinde komisyon üyelerinden oluşacak alt komisyonlar kurulabilir.
Doçentlik Komisyonu, ÜAK tarafından belirlenecek objektif ve denetlenebilir yönteme göre her bir aday için ilgili sınav jürisinin asıl ve yedek üyelerini belirleyerek ÜAK’a sunar. Komisyon jürilerde ortaya çıkan maddî hataları düzeltir.
Adayların doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları Doçentlik Komisyonu tarafından incelenerek karara bağlanır.
Doçentlik Komisyonunda görev yapan öğretim üyelerinin yolluk ve yevmiyeleri, mensubu bulunduğu üniversite tarafından öncelikli olarak ödenir.
Doçentlik Komisyonunun üye sayısı ve görev süresi, Doçentlik Yönetmeliği md. 8/1'de şöyledir:
“Komisyon, sosyal, fen-mühendislik, sağlık bilimleri ve güzel sanatlar alanlarından profesör unvanına sahip yirmi üç üyeden oluşur. Komisyon üyeleri, Üniversitelerarası Kurul Başkanının komisyon üye tamsayısının en az iki katı kadar önereceği aday arasından, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu tarafından iki yıllığına seçilir.”
Yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek,
Denklik Komisyonu, yükseköğretim kurumlarında profesör olarak çalışan öğretim üyeleri arasından ÜAK tarafından biri başkan olmak üzere seçilen toplam beş üyeden oluşur.
Başkan ve üyelerin görev süresi dört yıldır. Görev süresi dolan üye, aynı usulle tekrar seçilebilir.
ÜAK Denklik Komisyonu salt çoğunluk ile toplanır, her bir başvuru dosyasını münferiden inceler ve Yönetim Kuruluna sunulacak görüş oy çokluğu ile alınır.
ÜAK Başkanlığınca talep edildiğinde, daha önce denkliği kabul edilmiş başvuruları tekrar inceler, değerlendirir ve görüşünü ÜAK Yönetim Kuruluna sunar.
ÜAK Bilimsel Araştırma Ve Yayın Etiği Komisyonlarının Görevleri
Etik Komisyonu etik ihlal ile ilgili iddiaları inceler. Bu kapsamda disiplin hukukuna uygun olarak gerektiğinde doçent adayından savunma alır. İhlal kararı verilecek ise savunma alınması zorunludur.
Etik ihlal iddialarını inceleme kapsamında Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı aracılığıyla gerektiğinde bilirkişi/uzman görüşü alır, ilgili kişi ve kurumlarla yazışmalar yapar, bilgi ister ve inceleme kapsamında gerekli diğer işlemleri yapar.
Etik ihlal iddialarını inceleme sonucunda alınan kararları Üniversitelerarası Kurul Başkanına bildirir
Devam etmekte olan doçentlik başvurularında doçentlik başvuru dosyasında sunmuş olduğu eserlere ilişkin etik ihlal iddialarını içeren ihbar veya şikâyet başvuruları hakkındaki ön değerlendirmeyi yapar ve bu değerlendirme sonucunda incelenmesine karar verilen başvuruları karara bağlar.
Doçentlik unvanını almış kişiler hakkında doçentlik dosyasında bulunan eser hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunduğunu iddia eden şikâyet/ihbar dilekçelerini inceler ve alınan nihai kararı ÜAK Başkanlığına sunar
Yurtdışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Denkliğinin verilmesi amacıyla Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına sunulan başvuru dosyasında bulunan eser hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunduğunu iddia eden şikâyet/ihbar dilekçelerini inceler ve alınan nihai kararı ÜAK Başkanlığına sunar.
“Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonları, Sosyal ve Beşeri Bilimler ile Güzel Sanatlar, Sağlık ve Spor Bilimleri ile Fen ve Mühendislik Bilimleri alanlarında oluşturulur. Bu komisyonlar yükseköğretim kurumlarının ilgili bilim alanlarında görev yapan profesör unvanına sahip öğretim üyeleri arasından üç yıllık süreyle Üniversitelerarası Kurul Başkanı tarafından seçilen dokuzar üyeden oluşur.”
ÜAK Hangi Kuruma Bağlı?
ÜAK, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre ayrı bir kurum olarak yapılandırılmıştır. Bilinenin aksine ÜAK, YÖK’e bağlı değildir.
ÜAK Ne Sıklıkla Toplanır?
ÜAK yılda en az iki defa toplanır.Farklı bir karar alınmadıkça seçilen ÜAK başkanının görev yaptığı üniversitenin olduğu şehirde toplanır.
Komisyon, her aday için sınav jürisinin asıl ve yedek üyelerini belirleyip Kurula sunar. Jüri raporlarında ortaya çıkan maddi hataları düzeltir. Adayların doçentlik sürecine ilişkin itirazlarını inceleyip karara bağlar. Üyeleri profesör unvanlı öğretim üyeleri arasından iki yıllığına seçilir.
Yurt dışında alınan doçentlik unvanını hangi birim değerlendirir?
Değerlendirmeyi ÜAK Denklik Komisyonu yapar. Komisyon, profesör öğretim üyeleri arasından seçilen beş üyeden oluşur ve her dosyayı ayrı ayrı inceler. Görüş oy çokluğuyla alınıp Yönetim Kuruluna sunulur. Sonuç Üniversitelerarası Kurul aşamasında karara bağlanır.
ÜAK Yönetim Kurulu kaç üyeden oluşur?
Yönetim Kurulu on bir üyelidir. Başkanın yanında fen-mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler alanlarından üçer üye ile güzel sanatlar alanından bir üye bulunur. Üyeler farklı yükseköğretim kurumlarında görev yapan profesörler arasından bir yıl için seçilir. Kurul ayda en az bir kez toplanır.
Etik komisyonlar doçent adayından savunma almak zorunda mıdır?
İhlal kararı verilecekse savunma alınması zorunludur. Komisyon iddiayı adaya bildirir ve yazılı savunmasını ister. Gerekli görürse bilirkişi veya uzman görüşüne başvurur. Alınan karar Üniversitelerarası Kurul Başkanına bildirilir.
Üniversitelerarası Kurul yılda kaç kez toplanır?
Kurul yılda en az iki defa toplanır. Aksi kararlaştırılmadıkça toplantı, başkanın bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde yapılır. Gündem önceden Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir. Yükseköğretim Kurulu Başkanı gerekli gördüğü hâllerde toplantıya katılabilir.
Doçentlik
Doçentlik Dil Puanı ve Geçerlilik Süresi
Doçentlik başvurusunda 55 puan eşiği, YDS ve YÖKDİL sonuçlarının süresiz geçerliliği, uluslararası sınavlarda beş yıl ve TOEFL'de iki yıl sınırı ile ret hâlinde dava yolu.
