HASTA HAKLARI VE HASTA SORUMLULUKLARI – 2024

Hasta hakları, hastaların sağlık kurumları ve sağlık çalışanlarıyla ilişkilerinde bir insan ve hasta olarak sahip olduğu haklar bütünü olup; Sağlık Bakanlığı’nın 1998 tarihli Hasta Hakları Yönetmeliğinde ;

‘Hasta hakları: Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan fertlerin, sırf insan olmaları sebebiyle sahip bulundukları ve T.C. Anayasası, milletlerarası antlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış bulunan haklardır.’ Şeklinde tanımlanmıştır.

MEVZUATA GÖRE HASTA HAKLARI NELERDİR?

1. Hizmetten genel olarak faydalanma: Adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetlerinden faydalanma,

1. Eşitlik içinde hizmete ulaşma: Irk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç,

2. Bilgi talep edebilme hakkı: Her türlü hizmet ve imkanın neler olduğunu öğrenmeye, sağlık durumu ile ilgili her türlü bilgiyi sözlü veya yazılı olarak isteme

3. Bilgi verilmesini yasaklama: İlgili mevzuat hükümlerine ve hastalığın mahiyetine göre yetkili mercilerce alınacak tedbirlerin gerektirdiği haller dışında hasta sağlık durumu hakkında kendisine veya ailesine veya yakınlarına bilgi verilmemesini isteme,

4. Kuruluşu seçme ve değiştirme: Sağlık kuruluşunu seçme ve değiştirmeye ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmetlerinden faydalanma,

5. Personeli tanıma, seçme ve değiştirme hakkı Sağlık hizmeti verecek ve vermekte olan tabiplerin ve diğer personelin kimliklerini, görev ve ünvanlarını öğrenmeye, seçme ve değiştirme

6. Mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu talep hakkı Gizliliğe uygun olan bir ortamda her türlü sağlık hizmetini alma,

7. Rıza ve izin hakkı Tıbbi müdahalelerde rızanın alınmasına ve rıza çerçevesinde hizmetten faydalanma

8. Tedaviyi reddetme ve durdurma:

• Kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere; hasta kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetme veya durdurulmasını isteme • Bu halde, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine veyahut yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması

1. Kayıtları inceleme ve kayıtların düzeltilmesini talep etme hakkı: Hasta; sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna uygun hale getirilmesini isteme

2. Öncelik sırasının belirlenmesini isteme hakkı: Sağlık kuruluşunun hizmet verme imkanlarının yetersiz veya sınırlı olması sebebiyle sağlık hizmeti talebi zamanında karşılanamayan hallerde, hastanın, öncelik hakkının tıbbi kriterlere dayalı ve objektif olarak belirlenmesini isteme

3. Tıbbi gereklere uygun teşhis,tedavi ve bakım isteme hakkı: Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını isteme

4. Güvenliğin sağlanması hakkı: Sağlık hizmetini güvenli bir ortamda alma

5. İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve rahatlık hakkı: • Saygı, itina ve ihtimam gösterilerek, güler yüzlü, nazik, şefkatli sağlık hizmeti alma, • Her türlü hijyenik şartlar sağlanmış, gürültülü ve rahatsız edici bütün etkenler giderilmiş bir ortamda sağlık hizmeti alma,

6. Dini vecibeleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma: Kuruluşun imkanları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler çerçevesinde, dini vecibelerini yerine getirme

7. Ziyaret ve Refakatçi bulundurma hakkı • Kurum ve kuruluşlarca belirlenen usül ve esaslara uygun olarak ziyaretçi kabul etme, • Mevzuatın, sağlık kurum ve kuruluşlarının imkanları ölçüsünde ve tabibin uygun görmesi durumunda refakatçi bulundurmayı isteme,

8. Müracaat, şikayet ve dava hakkı

9. Sürekli hizmet: Gerektiği sürece. sağlık hizmetlerinden yararlanma,

HASTA HAKLARI İHLALİNDE NEREYE BAŞVURU YAPILIR?

Hastanelerde bulunan Hasta Hakları Birimine doğrudan başvuru yapılabilir.

Hasta Hakları Birimleri Sağlık Bakanlığı’na bağlı tüm hastanelerde mevcuttur.

• Hastaların şikayetlerini, sorunlarını ve dertlerini anlatabilecekleri, çözüm bulabilecekleri ve ÖNERİ- TEŞEKKÜR amaçlı müracaat edebilecekleri birimlerdir.

• Birimler Polikliniklere yakın bir yerde ve hastaların rahat bulabilecekleri bir alanda hizmet vermektedirler.

• Hasta Hakları Birimleri, hasta şikayetlerini yerinde çözerek ve şikayet dilekçesi alarak iki biçimde çözüme ulaştırma çabasındadır. • Hasta Hakları konusunda eğitim almış olan Birim Sorumluları, hasta psikolojisini de göze alarak sağlık çalışanı ile hasta arasına sorunların çözümünde önemli bir rol üstlenmektedir. • Yerinde çözümlenemeyen sorunlarda hasta şikayet dilekçesi ile başvuru yapabilir. • Dilekçe ile yapılan başvurularda Hasta Hakları Kurulu toplanarak Hasta Hakları ihlali olup olmadığı hususu görüşülmektedir.

Aynı zamanda Sağlık Bakanlığı Alo 184 SABİM Hattına

CİMER’e başvuru yolları da vardır.

Hasta hakları birimleri görevleri; sağlık çalışanlarını hasta hakları konusunda bilinçlendirmek, gerekli eğitimleri vererek farkındalığı artırmak, hasta ve yakınlarının başvurularını almak, hasta ve yakınlarını hasta hakları konusunda bilinçlendirmek ve yönlendirmek.

Hasta Hakları Yönetmeliğinde Hasta Hakları Birimi ile ilgili;

Hasta Hakları Birimleri (1) Hasta Hakları Kurulları, Sertifikalı Eğitim Madde

Hasta hakları uygulamalarının yürütülmesi amacıyla sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde hasta hakları birimleri oluşturulur. İl sağlık müdürlüğü; üniversite hastaneleri, özel sağlık kurum ve kuruluşları, kamu hastaneleri, ağız diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinden gelen başvuruları değerlendirmek, karara bağlamak, öneri sunmak ve düzeltici işlemleri belirlemek üzere Hasta Hakları Kurulu oluşturur. Kurul, başkan dahil aşağıdaki üyelerden oluşur.

İl sağlık müdürü veya müdürlük temsilcisi Kurulun başkanıdır.

Diğer üyeler şunlardır: ,

Şikayet edilen personelin varsa üyesi olduğu kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından bir temsilci, şikayet edilen personelin varsa üyesi olduğu işyeri sendika temsilcisi, şikayet edilen personelin görev yaptığı kurumun ildeki üst yöneticisi tarafından görevlendirilen bir kurum temsilcisi, özel sağlık kuruluşlarında ise kuruluşun üst yöneticisi tarafından belirlenen bir temsilci, hasta hakları derneklerinden yoksa tüketici derneklerinden bir temsilci, ildeki insan hakları kurulundan bir temsilci, valilikçe görevlendirilen bir vatandaş. Birden fazla hasta hakları derneğinin veya tüketici derneğinin başvurması durumunda, dernek temsilcisi il sağlık müdürlüğünce kura yoluyla belirlenir.

İl sağlık müdürlüğü ihtiyaç halinde birden fazla kurul oluşturabilir. Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak sertifikalı eğitimler 4/2/2014 tarihli ve 28903 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği hükümlerine tabidir. Kurulun görevleri ile çalışma usul ve esasları şunlardır;

a) Kurul, sağlık kurum ve kuruluşu tarafından yerinde çözülemeyen yazılı ve/veya elektronik başvuruları değerlendirir.

b) Hasta hakları uygulamalarına veya etik ilkelere aykırı davranış sebebiyle kurul tarafından verilen ihlal kararları, ilgili sağlık kurum ve kuruluşuna ve ilgili personele yazılı olarak tebliğ edilir. Son altı ay içerisinde ikiden fazla hak ihlali kararı verilen sağlık meslek mensubu hakkındaki dosya 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 23 üncü maddesinin yedinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre Sağlık Meslekleri Kuruluna gönderilir.

c) Kurul, gerek görürse hasta hakları ihlaline sebep olabilecek uygulamaları inceler ve hasta haklarının geliştirilmesi için öneri ve düzeltici işlem belirlenmesine karar verir. Sağlık kurum ve kuruluşu belirlenen süre içinde gerekli önlemleri alır, girişimlerde bulunur ve yapılan işlem hakkında kurulu bilgilendirir.

ç)Sekretarya hizmetleri ilsağlık müdürlüğü hasta hakları koordinatörlüğünce yürütülür.

d) Kurul, başvurunun kurula ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde başvuru hakkında karar verir. e) Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile karar alır. Karara itirazı olan üyelerin karşı oy gerekçeleri, kararın altına özet olarak yazılır.

f) Kararlar, üyeler tarafından imzalanarak dosyalanır. Kararlar ilgili sağlık kurum ve kuruluşu ile başvurana bildirilir.

g) Hasta hakları birimine yapılan başvurular ve kurulda görüşülen dosyalar gizlidir, hiçbir şekilde üçüncü kişilere bilgi verilemez. Bilgi ve dosyalar resmi olarak talep edilmesi kaydıyla idari soruşturma yapan incelemeciye ya da adli mercilere gizliliğe riayet edilerek verilir. Kurul üyeleri gizliliğe riayet etmekle yükümlüdür.

ğ) Kurul gerek gördüğünde ilgilileri kurula davet edebilir.

h) Sivil toplum temsilcisi ve sendika temsilcisi olan üyelerin görev süresi takvim yılıdır. Komisyon üyelerinin görev süresi iki yıldır. Süresi dolan üyeler tekrar görevlendirilebilir. Kurul toplantılarına mazeretsiz olarak üst üste üç defa katılmayan üyenin üyeliği sona erer ve bu kişiler üç yıl süreyle yeniden üye olarak seçilemez. Herhangi bir sebeple boşalan üyelik için kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye seçilir.

ı) Tıbbi hata iddialarına ilişkin başvurular kurul tarafından değerlendirilmez. İl sağlık müdürlüğünce bu Yönetmelik uygulamalarına aykırı davranışı tespit edilen kurul üyelerinin üyeliğine son verilir ve bunlar beş yıl süreyle yeniden üye olarak seçilemez. Hasta hakları kurulu kararlarının özeti, şikayet edilen kişi isimlerine yer verilmeksizin il sağlık müdürlüğünün internet sayfasında duyurulur.

Hastalar hak ihlallerini aynı zamanda yargı yolu ile de giderebilirler. Dava hakları vardır. Cezai ve tazminat davaları Sağlık Hukuku Uzmanı bir avukat tarafından yürütüldüğünde mağduriyetlerinin giderilmesi daha yerinde olacaktır. Sağlık , oldukça spesifik bir alan olduğu için , mesleki bilgi ve tecrübe ile desteklendiğinde adli sürecin neticesi hasta ve yakınları açısından daha iyi sonuçlar doğuracaktır.

HASTA SORUMLULUKLARI NELERDİR?

Hastaların belli hakları olduğu kadar uymaları gereken belli sorumlulukları da vardır.

• Tanımı : Hastanın bir sağlık kuruluşuna başvurmadan ve başvurduktan sonraki süreçte yerine getirmesi gereken ödev ve yükümlülüklerdir. Hastalar üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmeleri hususunda ne kadar gayretli olursa kaliteli, eksiksiz, gerekli ve verimli bir sağlık hizmeti almaları yönünde Sağlık Çalışanlarına yardım etmiş olurlar. Ayrıca hem sağlıklı oldukları süreçlerde hem de tedavi ile ilgili süreçte tavsiyelere, önerilere uygun olarak kendilerini korumaları ve bakımlarını sağlamaları son derece önemli ve yararlıdır.

1. Genel Sorumluluklar : Kişiler kendi sağlığına dikkat etmeli ve verilen tavsiyelere uymalıdır. Kişi uygunsa kan verebilir, organ bağışlayabilir. Basit durumlarda kişi bakımını kendi yapmalı. 2. Sosyal Güvenlik Durumu: Hasta; sağlık, sosyal güvenlik ve kişisel bilgilerindeki değişiklikleri zamanın da bildirmelidir.

2. Sağlık Çalışanlarını Bilgilendirme: Hasta; yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, gördüğü tedavileri, kullandığı ilaçları ve tüm sağlığıyla ilgili bilgileri eksiksiz vermelidir.

3. Hastane Kurallarına Uyma: Hasta; başvurduğu hastanenin kural ve uygulamalarına uymak zorundadır. Hasta sağlık Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine uymalıdır.

4. Tedavisi ile İlgili Önerileri Dikkate Alma sorumluluğu vardır. Hasta tedavisi ve ilaçlarla ilgili tavsiyeleri dikkatle dinlemeli ve anlayamadığı yerleri sormalıdır. Hasta uygulanacak tedaviyi reddetmesi veya önerilere uymamasından dolayı doğacak sonuçlardan kendisi sorumludur.

HASTA VE SAĞLIK ÇALIŞANI İLİŞKİLERİ

Hasta; Çeşitli nedenlerle bedensel, ruhsal/zihinsel ve toplumsal bir ya da çoğunda uyumu bozulan, bu nedenle acı, ağrı ve sıkıntı çeken, sorunuyla baş ederken profesyonel yardıma gereksinim duyan kişidir,

Hasta ve Rol Gücü;

Hastalığı nedeniyle rol ve sorumluluklarını tam olarak yerine getiremeyebilir,

Fiziksel gücü azalmış, hareketleri kısıtlanmış ve duygulanımı etkilenmiş olabilir,

Çevreden daha çok ilgi, dikkat, sevecenlik ve hoşgörü bekler,

Hasta Özellikleri; Hasta hekime gelirken endişeleri, yanıtlayamadığı soruları, karamsarlığı ve umut/umutsuzluk duyguları olabilir

Hastanın Sağlık Çalışanlarından ve Kurumdan Beklentileri;

Doğruluk, açıklık,

İnsancıl tutum ve davranış, saygı ve değer görme,

Tetkik sonuçları, tanı ve tedavi konusunda bilgilendirme, açıklama,

Ameliyat gerekiyorsa, her aşamanın ve sonuç olasılığının açıklanması.

Sağlık Çalışanı;

İlgili yasalar doğrultusunda tıp konusunda belirli bir eğitim almış, bilgi ve beceri kazanmışlardır,

İnsanların sağlığını korumak, sağlığın bozulması halinde tanı koymak ve tedavi etmek ya da yardımcı olmak amacı taşıyan mesleklerin üyesidir,

Rolleri ve sorumlulukları bellidir,

Sağlık çalışanları da insandır, onların da olumlu/olumsuz özellikleri, yeterli ve yetersiz yönleri olabilir,

Sağlıkçılar her yönüyle kendini tanımalı, ego’su güçlü olmalıdır. Burada bahsi geçen ego; mesleki bilgi ve tecrübe açısından özgüvenli, kendinden emin olmaktır.

Bir Hasta Ne İster?

• Kendine yeterli süre ayrılmasını ister.

• Temiz ve çağdaş sağlık tesisi ister.

• Sağlık çalışanına güvenmek ister.

• Sevgi, saygı ve şefkat görmek ister.

Sağlık Çalışanı Ne İster?

• Hastasına yeterli zaman ayırmayı ister.

• Temiz ve çağdaş, tıbbi malzeme yönünden eksiksiz bir sağlık tesisinde çalışmak ister.

• Hastanın kendisine güvenmesini , yetersiz görmemesini ister.

• Saygı ve hoşgörü ile yaklaşım ister. Sağlık kuruluşlarının sistemsel eksikliğinden kendisi sorumlu tutulmasın ister.

Sonuç olarak; Hasta hakları ve sorumlukları ilgili mevzuatta her yönüyle açıklanmış olup; mevzuata aykırı durumlarda ; hastaların hak arama; hak ihlalleri ile ilgili sürecin takibinin yapılması, gerek bakanlık bağlı birimleri gerekse adli yargı organları tarafından yapılmaktadır.

HASTA HAKLARI KONUSUNDA ANKARA SAĞLIK AVUKATI ÜCRETİ 2024

Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi vekalet ücretini düzenler. Bu maddeye göre vekalet ücreti, avukatlık sözleşmesi ile belirlenir. Ancak bu belirleme süreci Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile bağlıdır.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, avukatların hizmetlerini sunarken talep edebilecekleri asgari ücretleri belirler. Avukatlar, bu tarife doğrultusunda vekalet ücretini belirlerken bu asgari ücret tarifesini dikkate almak zorundadır. Ancak bu tarife, avukatların sundukları hizmetlerin niteliğine, süresine, zorluk derecesine ve diğer faktörlere göre değişkenlik gösterebilir.

Ankara sağlık avukatı ücreti davanın niteliğine göre Ankara sağlık avukatı ve iş sahibi tarafından belirlenir. Ancak Ankara sağlık avukatı isterlerse Ankara Barosu En Az Ücret Tarifesine uyabilirler.

Ankara Barosu En Az Ücret tarifesi, asgari olarak Ankara’daki davalar bakımından önemli bir rehber niteliğindedir. Buna rağmen unutulmamalıdır ki her dava farklıdır ve müvekkiller Ankara sağlık avukatı ile özel olarak görüşerek özel durumlarını değerlendirmelidirler. Belirlenen ücretler, çokça farklı etkenden etkilenebilmekte ve davalarda ortaya çıkabilecek özel şartlarla ilintili olarak değişebilmektedir.

Ankara Barosu’nun bu tavsiye niteliği taşıyan asgari ücret tarifeleri, meslektaşlarımız ve kıymetli müvekkillerimizin adil bir hizmet sunma ve alımı için bir yol haritası sunar. Bu tarifelerin Adalet Bakanlığı’nın onayına tabi olması, güvenilirliği ve şeffaflığı artırır ve avukat-müvekkil ilişkileri açısından da gerçekleştirilecek hukuki işlemler için daha güvenilir bir çerçeve sunar.

Netice itibariyle, sağlık hukuku davalarında Ankara sağlık avukatı ücretleri mali açıdan ciddi bir yük olarak görülse de sağlık hukuku alanında uzman bir Ankara avukatına danışmamak daha fazla gider yapılmasına yol açmaktadır. Ancak doğru bir Ankara sağlık avukatıyla ve Akademik Hukuk & Danışmanlık gibi doğru bir hukuk bürosuyla iş birliği yaparak adil bir sonuca ulaşmak mümkündür. Bu noktada da en makul tercihi yapabilmek açısından Ankara sağlık avukatı için belirlenen asgari ücret tarifeleri önemli anlamda yol gösterici olabilmektedir.

HASTA HAKLARI İLE İLGİLİ ANKARA SAĞLIK AVUKATI TUTMAK ZORUNDA MIYIM?

Ankara sağlık avukatı, hasta hakları davaları sürecinde kritik bir rol oynarlar. Avrupa Biyotıp Sözleşmesi davaları genellikle karmaşık, teknik ve uzmanlık gerektiren hukuki konular içerir. Ancak kural olarak bir Ankara sağlık avukatı tutmak zorunda değilsiniz.

HASTA HAKLARI İLE İLGİLİ ANKARA SAĞLIK AVUKATI’NA NASIL ULAŞILABİLİR?

Ankara Barosu’na bağlı olan tüm Ankara avukatlarının iletişim bilgileri Ankara Baro levhasında yer almakta olup web sitesi ya da baroyu arayarak ulaşılabilmektedir. Hasta hakları davası konusunda uzman bir Ankara sağlık avukatı arayışındaysanız, Baro Levhası üzerinden Ankara sağlık avukatı iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

ANKARA SAĞLIK AVUKATI AKADEMİK HUKUK & DANIŞMANLIK’TA

Hasta hakları konusunda uzman bir Ankara sağlık avukatından destek almak, doğru ve hukuki açıdan sağlam bir konumda olmanıza yardımcı olabilir. Konusunda uzman Ankara sağlık avukatı ile istediğiniz yerden görüntülü ve farklı şekilde iletişim kurmak ve bilgi almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu alabilirsiniz.

Hasta hakları konusu ile ilişkili olarak hekimin hukuki sorumlulukları ile ilgili diğer makalelerimizi de inceleyebilirsiniz.

• Hekimin Sözleşmeden Doğan Sorumluluğu

• Hekimin Haksız Fiilden Sorumluluğu

• Hekimin Vekaletsiz İş Görmeden Sorumluluğu

• Hekimin Sözleşme Öncesi Sorumluluğu

• Sağlık Hukukunda Hekimin Yükümlülükleri

• Komplikasyon Yönetimi-Komplikasyonun İyi Yönetilememesi