Malpraktis (Tıbbi Hata) Nedir?
Malpraktis, sağlık çalışanının mesleğini yürütürken hastaya kusurlu davranışla zarar vermesidir. Bilgisizlik, deneyimsizlik, dikkatsizlik ve özensizlik bu kusurun tipik görünümleridir. Zarar gören hasta ya da yakınları maddi ve manevi tazminat ister. Malpraktis avukatı, dosyanın tıbbi ve hukuki yönünü birlikte kurar.
Tıbbi hata çok farklı biçimlerde ortaya çıkar. Yanlış teşhis, hatalı tedavi, ameliyat hatası, ilaç hatası ve tedavi sonrası ihmal bunların başında gelir. Olayın niteliğine göre ceza süreci de gündeme gelir. Hekimlik mesleğinin icrasını 1219 sayılı Kanun düzenler. Sağlık hizmetinin genel çerçevesini ise 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu çizer.
Malpraktis ile Komplikasyon Arasındaki Fark Nedir?
Malpraktis dosyalarında ilk tartışma çoğu zaman bu ayrımdır. Ayrım, sorumluluğun doğup doğmadığını doğrudan belirler.
Malpraktis. Sağlık çalışanının kusurundan doğan zarardır. Tıbbi standarda uygun bir davranış bu zararı önlerdi. Bu hâlde sorumluluk doğar.
Komplikasyon. Tıbbi standarda uygun davranışa rağmen ortaya çıkan, öngörülemeyen sonuçtur. Kusur bulunmadığı için kural olarak sorumluluk doğmaz.
Örneğin ameliyat sonrası enfeksiyon tek başına komplikasyon oluşturur. Buna karşın sterilizasyon kurallarına aykırılıktan doğan enfeksiyon malpraktis oluşturur. Hastaya riski önceden anlatmamak da sorumluluk doğurur. Ayrım teknik olduğu için mahkeme kararını bilirkişi raporuna dayandırır. Malpraktis davası nedir yazısı bu çerçeveyi ayrıntılandırır.
Sık Görülen Doktor Hataları Nelerdir?
Yanlış ya da geç teşhis. Hastalığa yanlış tanı koymak veya teşhisi geciktirmek tedaviyi de geciktirir.
Yanlış tedavi. Doğru teşhise rağmen uygun olmayan tedavi yöntemini seçmek.
Cerrahi hatalar. Yanlış bölgeyi ameliyat etmek ya da vücutta yabancı cisim bırakmak.
İlaç ve doz hataları. Yanlış ilaç, hatalı doz veya ilaç etkileşiminin gözden kaçması.
Anestezi hataları. Uygun olmayan anestezi uygulaması ya da takibin aksaması.
Onam eksikliği. Hastayı yeterince bilgilendirmeden ya da onamını almadan müdahale etmek.
Tedavi sonrası ihmal. Ameliyat ve tedavi sonrasında gerekli bakım ile takibin aksaması.
Aydınlatılmış Onam Neden Bu Kadar Önemlidir?
Onam, hastanın müdahaleyi bilerek kabul etmesidir. Hekim; hastanın sağlık durumunu, planladığı işlemi, riskleri, alternatifleri ve beklenen sonucu açık biçimde anlatır. Hasta bu bilgiyi aldıktan sonra özgür iradesiyle karar verir.
Onamın geçerliliği üç şarta bağlıdır. Bilgilendirme açık olmalı, hasta baskı altında kalmamalı ve form mevzuata uygun bir içerik taşımalıdır. Matbu bir imza tek başına yeterli sayılmaz. Yeterli bilgilendirme olmadan yapılan müdahale, tıbbi açıdan başarılı olsa bile sorumluluk doğurur. Hasta hakları yazısı bu hakkın çerçevesini gösterir.
Malpraktis Davasında Bilirkişi Süreci Nasıl İşler?
Malpraktis davaları tıbbi değerlendirme gerektirir. Bu nedenle mahkeme kararını bilirkişi incelemesine dayandırır. Bilirkişi üç soruya cevap arar. Sorular dosyanın kaderini belirlediği için itiraz dilekçesi de aynı üç başlığı izler. Uygulama tıbbi standarda uygun muydu, kusur var mıydı ve zarar ile uygulama arasında illiyet bağı kuruluyor mu?
Heyet genellikle alanın uzman hekimlerinden ve adli tıp uzmanlarından oluşur. Rapor mahkemeyi bağlamaz; hâkim raporu kabul eder, reddeder ya da yeni rapor ister. Taraflar da rapora itiraz eder. Adli tıp raporuna itiraz yazısı itirazın nasıl kurulacağını anlatır. Malpraktis avukatı itiraz dilekçesini rapordaki teknik boşluk üzerine kurar.
Raporun alındığı yer de tartışma konusudur. Mahkeme raporu üniversite hastanesinden, Adli Tıp Kurumundan ya da bağımsız bir uzman heyetinden ister. Taraflar heyetin uzmanlık alanına da itiraz eder. Örneğin kalp cerrahisine ilişkin bir dosyada genel cerrahi uzmanının görüşü tek başına yeterli olmaz.
Malpraktis Davasında Kusur ve İlliyet Bağı Nasıl İspatlanır?
Tazminat sorumluluğu üç ayak üzerinde durur. Kusur, zarar ve illiyet bağı birlikte bulunmalıdır. Bunlardan biri eksikse mahkeme davayı reddeder. Malpraktis avukatı dosyayı bu üç başlık altında toplar.
Kusurun ölçüsü, aynı koşuldaki özenli bir hekimin davranışıdır. Karşılaştırma tıbbi standartlar ve güncel kılavuzlar üzerinden yürür. Hasta dosyası, epikriz, görüntüleme kayıtları ve hemşire gözlem formları bu karşılaştırmayı besler. Kayıtları eksik tutmak da başlı başına bir özen ihlali oluşturur.
İlliyet bağı ise zarar ile uygulama arasındaki nedensellik ilişkisidir. Hastanın önceden var olan hastalığı bu bağı zayıflatır. Buna karşın geç müdahale, mevcut hastalığın seyrini ağırlaştırmışsa sorumluluk yine doğar. Mahkeme bu değerlendirmeyi bilirkişi raporu ve tıbbi kayıtlar üzerinden yapar.
Malpraktis Davasında Hangi Belgeler Toplanır?
Dosyanın gücünü belgeler belirler. Malpraktis avukatı bu yüzden ilk görüşmede belge listesini çıkarır. İlk grup, hastanın tedavi sürecini gösteren kayıtlardır. Hasta dosyası, epikriz raporu, ameliyat notu, anestezi formu ve reçeteler bu gruba girer. Görüntüleme kayıtları ve laboratuvar sonuçları da aynı bütünün parçasıdır.
İkinci grup, zararı ve sonucu gösteren belgelerdir. Maluliyet raporu, tedavi faturaları, gelir belgeleri ve sonraki tedavi kayıtları bu başlıktadır. Malpraktis avukatı bu belgeleri dava açmadan önce toplar. Hastanın tıbbi kayıt örneğini isteme hakkı da bu aşamada kullanılır. Malpraktis, yani hatalı tıbbi müdahale yazısı kavramın çerçevesini verir.
Malpraktis Davaları Hangi Mahkemede Görülür?
Görevli mahkeme, sağlık hizmetini veren kuruluşun niteliğine göre değişir. Üç ayrı yol vardır.
Kamu hastanesindeki hizmette davalı taraf idaredir. Görevli mahkeme idare mahkemesidir ve dava türü tam yargı davasıdır.
Özel hastanedeki hizmet bir tüketici işlemi oluşturur. Bu nedenle görevli mahkeme tüketici mahkemesidir; bu mahkemenin bulunmadığı yerde asliye hukuk mahkemesi aynı sıfatla bakar.
Ceza boyutunda ise dosya asliye ceza mahkemesine gider. Taksirle yaralama ve taksirle ölüme sebebiyet verme suçları bu kapsamdadır. Tazminat avukatı sayfası tazminat davalarının genel çerçevesini anlatır.
Kamu Hastanesine Karşı Dava Nasıl Açılır?
Kamu hastanesindeki zarar bir idari eylemden doğar. Bu yüzden yol idari yargıdır. Hasta ya da yakınları önce ilgili idareye yazılı başvuru yapar. Bu başvuruyu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 13. maddesi zorunlu tutar.
Başvuru süresi iki sınırla çevrilidir. İlgili kişi eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvurur. Her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıllık süre işler. İdare isteği reddederse ya da süresinde cevap vermezse ilgili kişi altmış gün içinde tam yargı davası açar.
Devlet üniversitesi hastaneleri de aynı düzene tabidir. Ayrıca kamuda görev yapan sağlık personeli hakkında ceza soruşturması izne bağlıdır. Bu izni, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek 12. maddesi uyarınca Mesleki Sorumluluk Kurulu verir. Malpraktis avukatı kamu dosyalarında bu iki ayrı süreci birlikte takip eder.
Özel Hastanenin Sorumluluğu Nasıl Doğar?
Özel sağlık kuruluşunda taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi vardır. Hasta ile hastane, hastaneye kabul sözleşmesi yapar. Hekim ile hasta arasındaki ilişki ise çoğunlukla vekâlet sözleşmesi hükümlerine tabidir. Estetik amaçlı müdahalelerde ise eser sözleşmesi tartışması öne çıkar.
Hastane, çalıştırdığı personelin verdiği zarardan da sorumlu olur. Adam çalıştıranın sorumluluğunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 66. maddesi düzenler. Ayrıca organizasyon kusuru ayrı bir sorumluluk başlığıdır. Hastanenin organizasyon sorumluluğu yazısı bu başlığı örneklerle anlatır.
Estetik Müdahalelerde Sorumluluk Nasıl Değerlendirilir?
Estetik amaçlı müdahaleler ayrı bir tartışma doğurur. Burada hasta bir tedavi değil, belirli bir görünüm sonucu bekler. Bu beklenti sözleşmenin niteliğini de etkiler. Sonucun taahhüt edildiği hâllerde eser sözleşmesi hükümleri gündeme gelir.
Aydınlatma yükümlülüğü estetik müdahalelerde daha ağırdır. Hekim, sonucun sınırlarını ve olası riskleri açıkça anlatmalıdır. Reklam ve tanıtım metinlerindeki vaatler de bu değerlendirmeye girer. Özel hastanede yapılan hatalı ameliyat nedeniyle tazminat yazısı bu dosyaları örnekler. Malpraktis avukatı estetik dosyalarında sözleşme metnini ve tanıtım vaatlerini birlikte inceler.
Doktor Hatasında Hangi Tazminat Kalemleri İstenir?
Zarar gören hasta ya da yakınları birden çok kalem talep eder. Her kalem somut belge ister.
Tedavi giderleri. Hatalı uygulama nedeniyle doğan ek tedavi ve hastane masrafları.
Kazanç kaybı. Hastanın çalışamadığı dönemdeki gelir kaybı.
Sürekli iş göremezlik tazminatı. Kalıcı sakatlık, yani maluliyet hâlinde istenen kalem.
Destekten yoksun kalma tazminatı. Hastanın ölümü hâlinde desteğinden yoksun kalan yakınları için.
Manevi tazminat. Hastanın ve yakınlarının yaşadığı elem ve üzüntü için.
Doktor Hatasında Cezai Sorumluluk Nasıl Doğar?
Malpraktis yalnız tazminat sorumluluğu doğurmaz. Hatalı müdahale yaralanmayla sonuçlanmışsa taksirle yaralama gündeme gelir. Ölümle sonuçlanmışsa taksirle ölüme sebebiyet verme suçu gündeme gelir.
Ceza süreci şikâyet ya da suç duyurusuyla başlar. Hasta veya yakınları Cumhuriyet başsavcılığına başvurur. Savcılık soruşturma yürütür ve sonucuna göre dava açar. Tazminat davası ile ceza soruşturması aralarında sıra ilişkisi olmadan birlikte yürür.
Ceza dosyasındaki beraat kararı tazminat davasını kendiliğinden bitirmez. Ceza hukukundaki kusur ölçüsü ile tazminat hukukundaki özen ölçüsü örtüşmez. Hukuk hâkimi bu nedenle kendi değerlendirmesini yapar. Bu kural 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. maddesinde yer alır.
Malpraktis Davasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Zamanaşımı süresi davanın açılacağı yola göre değişir. Özel hastaneye karşı açılan davalarda sözleşmeye ve haksız fiile ilişkin süreler işler. Kamu hastanesine karşı açılan davalarda ise idari başvuru ve dava süreleri geçerlidir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi tazminat talebi için de uygulama alanı bulur. Malpraktis avukatı ilk görüşmede bu süreleri birlikte hesaplar.
Malpraktis Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?
Cevap, davanın açılacağı mahkemeye göre değişir. Özel sağlık kuruluşuna karşı tüketici mahkemesinde görülen davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Davacı, arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açarsa mahkeme davayı usulden reddeder.
Kamu hastanesine karşı idari yargıda açılan tam yargı davasında böyle bir şart yoktur. Burada zorunlu adım, idareye sunulan yazılı başvurudur. Malpraktis davalarında arabuluculuk yazısı süreci ayrıntılandırır. Malpraktis avukatı arabuluculuk görüşmesine de dosya ve rapor hazırlığıyla girer.
Hastanın Durumu Sonucu Nasıl Etkiler?
Her dosyada hastanın kendi durumu ayrıca değerlendirmeye girer. Yaş, mevcut hastalıklar ve bağışıklık durumu riski değiştirir. Bu unsurlar hem komplikasyon tartışmasını hem tazminat hesabını etkiler. Malpraktis davalarında hastanın yaşının önemi yazısı bu konuyu ayrıntılandırır.
Hastanın kendi davranışı da hesaba girer. Tedaviye uymamak ya da kontrolleri aksatmak zararı büyütür. Mahkeme böyle hâllerde tazminat tutarında indirim yapar. Ancak bu indirim, hekimin kusurunu ortadan kaldırmaz. Malpraktis avukatı bu itirazlara karşı da hazırlık yapar.
Zorunlu Mesleki Sorumluluk Sigortası Zararı Karşılar mı?
Tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası hekimler için bir yükümlülüktür. Bu zorunluluğu 1219 sayılı Kanun ek 12. maddesi getirir. Sigorta, hekimin mesleki faaliyeti sırasında verdiği zararı poliçe limitleri içinde karşılar.
Sigortanın varlığı hastanın dava hakkını ortadan kaldırmaz. Zarar gören kişi yine hekime ya da hastaneye karşı dava açar. Poliçe, tazminatın ödenmesi aşamasında devreye girer. Teminat dışı hâller ise poliçede ayrıca yer alır. Malpraktis sigortasında teminatlar yazısı bu sınırları anlatır. Malpraktis avukatı dosyada sigorta şirketinin konumunu da değerlendirir.
Malpraktis Avukatının Verdiği Hizmetler
Malpraktis avukatı dosyanın her aşamasında farklı bir iş yapar. Başlıca hizmet başlıkları şunlardır.
Tıbbi hatayı ve zararı tespit etmek, dosyayı hukuki yönden değerlendirmek.
Maddi ve manevi tazminat davası açmak ve dosyayı takip etmek.
Kamu hastanelerine karşı idari başvuru ve tam yargı davası yürütmek.
Özel sağlık kuruluşlarına karşı tüketici mahkemesinde dava açmak.
Bilirkişi ve maluliyet raporlarına itiraz dilekçesi hazırlamak.
Suç duyurusunda bulunmak ve ceza sürecinde katılan olarak temsil etmek.
Onam belgesini ve tıbbi kayıtları hukuki yönden incelemek.
Malpraktis hukukuna ilişkin genel danışmanlık vermek.
Malpraktis Avukatının Baktığı Davalar
Yanlış teşhis ve tedaviden doğan tazminat davaları.
Cerrahi, yani ameliyat hatalarından doğan davalar.
Estetik ameliyat hatalarına ilişkin tazminat davaları.
İlaç ve anestezi hatalarından doğan davalar.
Doğum sırasında oluşan hatalara ilişkin davalar.
Kamu hastanesine karşı tam yargı davaları.
Özel hastaneye karşı tüketici mahkemesinde açılan tazminat davaları.
Doktor hatası nedeniyle açılan ceza davaları.
Malpraktis Avukatı Ücreti Nasıl Belirlenir?
Vekâlet ücretini 1136 sayılı Avukatlık Kanunu madde 164 düzenler. Ücret, avukat ile iş sahibi arasındaki sözleşmeyle doğar. Sözleşme, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki tutarın altına inemez.
Malpraktis avukatı ücreti davanın türüne ve talep edilen tazminat tutarına göre değişir. Bilirkişi incelemesinin kapsamı da emeği doğrudan etkiler. Bu yüzden ücreti avukat ve iş sahibi birlikte kararlaştırır. Harç ve bilirkişi avansı gibi yargılama giderleri ise bu ücretten ayrıdır. Sitedeki dava harcı hesaplama aracı bu kalemler için ilk fikri verir.
Doktor Hatası Davalarında Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Kural olarak avukat zorunluluğu yoktur. Ancak malpraktis avukatı olmadan yürütülen dosyalarda usul hatası riski yüksektir. Ancak malpraktis davaları tıbbi bilirkişi incelemesi, görevli mahkemenin doğru seçimi, zamanaşımı ve illiyet bağının ispatı gibi teknik başlıklar içerir. Yanlış mahkemede açılan ya da eksik delillendirilen dava hak kaybı doğurur. Malpraktis avukatı bu riskleri baştan azaltır.
Malpraktis Avukatına Nasıl Ulaşılır?
Baroya kayıtlı her avukatın iletişim bilgisi baro levhasında yer alır. Baronun internet sitesi bu levhayı yayımlar. Türkiye Barolar Birliği sayfası da baro listesine yönlendirir. Hastane enfeksiyonu gibi özel başlıklar için hastane enfeksiyonuna bağlı malpraktis davası yazısı ayrı bir çerçeve sunar.
Malpraktis Avukatı Konusunda Avukat Desteği
Tıbbi hata bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değişir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez. Malpraktis avukatı desteğiyle dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilirsiniz. Talebinizi avukata soru sorma formu üzerinden de iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
