Sözleşmeli personelin ücret, yıllık ve doğum izni, kurum içi yer değişikliği, kadroya geçiş ve fesih hakları güncel Esaslar ve 657 sayılı Kanun hükümleriyle açıklanıyor.
4/B sözleşmeli personel, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B fıkrasına göre kadroda değil pozisyonda çalışan kamu görevlisidir. Sözleşmesi mali yılla sınırlıdır ve işçi sayılmaz. Ücret, izin, iş sonu tazminatı ve kurum içi yer değişikliği hakları Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da düzenlenir. Belirli pozisyonlarda üç yılını dolduran personel memur kadrosuna geçebilir, kurumlar arası nakil ise mümkün değildir.
4/B Sözleşmeli Personel Kimdir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu bu statüyü ilk olarak önemli projeler ve özel meslek bilgisi isteyen geçici işler için öngörmüştü. 2023'te 7433 sayılı Kanunla eklenen paragraf bu çerçeveyi genişletti. Artık Cumhurbaşkanınca belirlenen pozisyon unvanlarında, işin geçici olması şartı aranmadan sözleşmeli personel alınabiliyor.
Memurla aradaki temel fark, çalışılan yerin niteliğidir. Memur bir kadroya atanır ve kadrosu kural olarak süresiz devam eder. 4/B sözleşmeli personel ise vize edilmiş bir pozisyonda, her mali yıl yenilenen sözleşmeyle çalışır. Bu yüzden memurluğa özgü kademe ve derece ilerlemesi sözleşme döneminde işlemez.
Esaslar'ın ek 2. maddesine göre alım çoğunlukla KPSS (B) grubu puan sırasıyla yapılır. 12. madde ise 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel şartların bir bölümünü arar. Kamu haklarından mahrum olmamak ve belirli suçlardan mahkûm olmamak bunlar arasındadır. 65 yaşını dolduran personelin sözleşmesi o tarihte kendiliğinden sona erer.
4/B sözleşmeli personel için ücret, Esaslar'ın 3. maddesine göre pozisyon unvanı ve bu unvanın eğitim düzeyi esas alınarak belirlenir. Kamu kurumlarında aynı kadro veya pozisyon unvanında geçen hizmet süresi de hesaba katılır.
Sık Sorulan Sorular
4/B sözleşmeli personel istifa ederse ne olur?
Sözleşme bir ay önceden haber verilerek feshedilebilir ve bu yolla ayrılan personel iki yıllık kesintisiz hizmet şartını taşıyorsa iş sonu tazminatı alabilir. Sözleşme dönemi içinde tek taraflı fesih ise bir yıl boyunca başka bir sözleşmeli pozisyona girişi engeller. Kısmi zamanlı ve proje süreli çalışanlar bu yasağın dışındadır.
Sözleşmeli personel ücretsiz izin kullanabilir mi?
Esaslar'da memurlardaki gibi bir aylıksız izin düzenlemesi bulunmuyor. Doğum, evlat edinme, askerlik veya memur eşin yurt dışı görevi hâlinde personel sözleşmesini feshedip pozisyonuna geri dönebilir. Dönüş için belirlenen süreler içinde kuruma yazılı başvuru yapılır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Ücret tutarları ve Esaslar'daki tavan, Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgeleriyle dönemsel olarak güncellenir. Bu nedenle kesin rakam için kurumun mali hizmetler birimine veya o dönemin genelgesine bakmak gerekir.
Aynı madde bir sınır da koyar. Sözleşme ücreti dışında başka bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmeye bu yönde hüküm yazılamaz. İstisnalar maddede tek tek sayılmıştır. Örneğin sözleşmeli öğretmenlere ek ders ücreti, avukatlara vekalet ücreti ödenebilir.
Ödemeler her ayın başında peşin yapılır. Geçici olarak görev yeri dışına gönderilen personelin gündelik ve yol giderleri sözleşmede gösterilir.
Personel sözleşmesinde yazan görev yeri ve görev dışında çalıştırılamaz. Esaslar'ın 8. maddesi dışarıda kazanç getirici iş yapmayı da yasaklar. Kısmi zamanlı çalışan avukat ve hekim gibi bazı gruplar bu yasağın dışında tutulmuştur.
Yıllık İzin Süresi Hizmet Yılına Göre Değişir
Esaslar'ın 9. maddesi yıllık izni kamuda geçen hizmet süresine bağlar. Hizmeti bir yıldan on yıla kadar olana yirmi gün, on yıldan fazla olana otuz gün ücretli izin verilir. Hesaba 217 sayılı KHK'nın 2. maddesinde sayılan kurumlarda geçen süreler girer.
Kullanılmayan izin, sözleşme devam ediyorsa sonraki döneme aktarılır. Ancak cari dönem ile bir önceki dönem dışında kalan eski izin hakları düşer. Örneğin 2026 döneminde, 2024 döneminden kalan izin artık kullanılamaz.
Bazı gruplar için ayrı kural uygulanır. Norm kadro açığı nedeniyle sözleşmeyle çalışan öğretmenler yaz ve dinlenme tatillerinde izinli sayılır, bunlara ayrıca yıllık izin verilmez. Bir yıldan az süreli veya mevsimlik işlerde çalışanlar ise ek 8. maddeye tabidir. Bunlara, parça başı ve saat ücretiyle çalışanlar hariç, çalıştıkları her ay için iki gün ücretli izin verilir.
Doğum ve Mazeret İzinlerinde Hangi Süreler Uygulanır?
Doğum izni 2026'da uzatıldı. 8 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11307 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, doğum sonrası izni sekiz haftadan on altı haftaya çıkardı. Böylece sözleşmeli kadın personelin ücretli doğum izni toplam yirmi dört haftaya ulaştı. Çoğul gebelikte doğum öncesindeki sekiz haftaya iki hafta eklenir.
Sağlık durumu uygunsa personel, doktor raporuyla doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir. Bu durumda fiilen çalıştığı süre doğum sonrası izne eklenir. İzin sırasında SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ise ücretten düşülür. 4/B sözleşmeli personel için tanınan diğer izinler aşağıdaki tabloda yer alıyor.
İzin Türü
Süre
Şart veya Not
Süt izni
İlk altı ay günde 3 saat, ikinci altı ay günde 1,5 saat
Saati anne seçer
Eşin doğum yapması
10 gün
Personelin isteği üzerine verilir
Evlenme veya yakının ölümü
Her olay için 7 gün
Kendisinin veya çocuğunun evlenmesi, eş, çocuk, anne, baba ya da kardeşin ölümü
Evlat edinme
8 hafta
Üç yaşını doldurmamış çocuk, teslim tarihinden itibaren
Koruyucu aile olma
10 gün
Çocuğun teslim edilmesinden sonra
Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk
Yılda 10 güne kadar
En az yüzde 70 engel, hastalık raporu, anne veya babadan biri kullanır
Yıllık izni olmayanın diğer mazeretleri
Dönemde toplam 10 güne kadar
Amirin takdirine bağlıdır
Refakat İzni Üç Aya Kadar Ücretli Verilir
Refakat izni, yakın bir aile üyesinin ağır kaza geçirmesi veya tedavisinin uzun sürmesi hâlinde istenebilir. Kapsamdaki kişiler anne, baba, eş, çocuk ve kardeştir. Bu kişinin personelin bakmakla yükümlü olduğu biri olması ya da refakat edilmezse hayatının tehlikeye girecek olması gerekir.
İzin üç aya kadar ücretli olarak verilir. Durumun sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi şarttır. Raporda refakati gerektiren tıbbi sebep, hayati tehlike olup olmadığı ve üç ayı geçmeyen refakat süresi yazılır. Esaslar, memurlardan farklı olarak bu süre için bir uzatma öngörmez.
Hastalık İzni Resmî Raporla Kullanılır
Esaslar'ın 10. maddesine göre resmî tabip raporuyla kanıtlanan hastalıklarda ücretli hastalık izni verilebilir. Maddedeki "yılda" kelimesinden sonra gelen ibare, Danıştay Onikinci Dairesinin 11.03.2013 tarihli, E. 2009/3956, K. 2013/1443 sayılı kararıyla iptal edildi. Bu karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26.10.2015 tarihli, E. 2013/1713, K. 2015/3762 sayılı kararıyla onandı. Hastalık süresince SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ücretten düşülür.
Çalışma saatleri devlet memurlarıyla aynıdır. Personel o gün bitirilmesi gereken iş bitene kadar çalışmak zorundadır. Normal süreyi aşan her sekiz saat için bir gün izin verilir. Kesintisiz hizmetlerde kadın personele hamileliğin yirmi dördüncü haftasından itibaren ve doğumdan sonraki iki yıl boyunca isteği dışında gece nöbeti verilemez. Engelli sözleşmeli personel için de aynı yasak geçerlidir.
Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı Sözleşmeliye de Tanındı
22 Ocak 2026'da Esaslar'a ek 10. madde eklendi. Bu madde, memurlar için 657 sayılı Kanunun ek 43. maddesinde düzenlenen yarım zamanlı çalışma hakkını sözleşmeli personele de uygular. Hak, doğum veya evlat edinme sonrasında kullanılır. Ayrıntılar memurlar için çıkarılan yarım zamanlı çalışma yönetmeliğinde yer alır ve sözleşmeliye kıyasen uygulanır. Cumhurbaşkanlığı, bazı pozisyon unvanlarını veya kurumları bu hakkın dışında tutabilir.
4/B Sözleşmeli Personel Tayin İsteyebilir mi?
Kurumlar arası yer değişikliği mümkün değildir. Esaslar'ın ek 3. maddesi bunu açıkça yasaklar. Örneğin Sağlık Bakanlığında çalışan bir sözleşmeli, Adalet Bakanlığındaki bir pozisyona nakil isteyemez. Başka kuruma geçmek için o kurumun ilanına başvurup ilk defa işe alınma sürecinden geçmek gerekir.
Kurum içinde ise yer değişikliği şu hâllerde mümkündür:
Aynı unvan ve nitelikteki iki personelin karşılıklı yer değiştirmesi; ikisinin de birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması gerekir.
Eş durumu ve sağlık sebebi; sağlık sebebinde il içindeki devlet ve üniversite hastanelerinde tedavinin mümkün olmadığı sağlık kurulu raporuyla gösterilir.
Eşi şehit olan personelin bir defaya mahsus talebi.
Can güvenliğinin tehlikeye düşmesi veya eşin vefatı.
Pozisyonun bulunduğu ilde en az üç yıl çalışan personelin, yeni alım yapılmadan önce yılda bir kez yaptığı talep.
Karşılıklı yer değiştirme dışındaki bütün hâllerde gidilecek birimde aynı unvan ve nitelikte boş pozisyon bulunmalıdır. Memurların tayin kurallarıyla karşılaştırma için memur tayin hakkı yazısına bakılabilir.
Eş Durumu Yer Değişikliği Hangi Şartlara Bağlıdır?
Eş durumu talebinde personelin birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Gidilecek birimde aynı unvan ve nitelikte boş pozisyon da bulunmalıdır. Ayrıca eşin kamu personeli olması aranır. Eşin görevi, kurum içi yer değişikliği mümkün olmayan ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi bir görev olmalıdır.
Bu nedenle eşi özel sektörde çalışan 4/B sözleşmeli personel bu yoldan yararlanamaz. Memurlarda kurallar farklıdır, ayrıntılar memurların eş durumundan tayini yazısında anlatılıyor. Şartlar sağlanmadığı için talebi karşılanamayan personel sözleşmesini feshederse bir yıllık bekleme süresine tabi tutulmaz.
Üç Yılını Dolduran Sözleşmeli Memur Kadrosuna Geçebilir
7433 sayılı Kanun kadroya geçiş için iki ayrı yol açtı. Birincisi 657 sayılı Kanunun geçici 48. maddesidir. 28.11.2022 itibarıyla 4/B pozisyonunda çalışanlar, otuz gün içinde başvurmaları hâlinde memur kadrosuna atandı. Kanun 26 Ocak 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve başvuru süresi çoktan doldu.
O dönemde başvurmayanlar eski statülerinde çalışmaya devam ediyor. Bunların pozisyonu herhangi bir sebeple boşalırsa iptal edilmiş sayılır.
İkinci yol kalıcıdır. 4/B fıkrasına eklenen paragraf kapsamında işe alınan 4/B sözleşmeli personel, aynı kurumda üç yılı tamamlayabilir. Bu durumda sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunması gerekir. Talep eden, bulunduğu yerde aynı unvanlı memur kadrosuna atanır. Bu personel can güvenliği ve sağlık sebepleri dışında üç yıl boyunca başka yere atanamaz. Kadroya geçtikten sonra da aynı yerde en az bir yıl daha çalışır.
Geçişin mali sonuçları Kanunda yazılıdır. Sözleşmeli geçen süre, öğrenim durumuna göre çıkılabilecek dereceyi aşmamak kaydıyla derece ve kademe tespitinde sayılır. Kadroya geçene iş sonu tazminatı ödenmez. Bunun yerine bu süre, 5434 sayılı Kanuna göre ödenecek emekli ikramiyesinin hesabına katılır.
Doğum veya Askerlik Nedeniyle Ayrılan Personel Göreve Dönebilir
Esaslar'da memurlardaki gibi bir aylıksız izin düzenlemesi yoktur. Bunun yerine ek 1. madde, sözleşmeyi feshedip sonra aynı kuruma dönme imkânı tanır. Doğum, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme ve askerlik bu sebepler arasındadır. Kamu personeli olan eşin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay geçici görevlendirilmesi de aynı sonucu doğurur.
Dönüş için personelin fesih nedeniyle iş sonu tazminatı almamış olması gerekir. Yazılı talep de süresinde yapılmalıdır. Doğum ve evlat edinmede süre, iznin bitiminden itibaren en geç iki yıldır. Eşin yurt dışı görevinde görevin bitiminden, askerlikte terhis tarihinden itibaren otuz gün içinde başvurulur.
Kurum, talebi izleyen en geç otuz gün içinde personeli işe başlatır. Bu süre boyunca pozisyon saklı tutulur ve yeni sözleşme eskisinin devamı sayılır.
Sözleşme Hangi Hâllerde Feshedilir?
Kurumun sözleşmeyi tek taraflı feshedebileceği hâller Esaslar'ın ek 6. maddesinde sayılır:
İşe alınma niteliklerinden birinin baştan taşınmadığının sonradan anlaşılması veya sonradan kaybedilmesi.
Sözleşme döneminde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün ya da toplam on gün göreve gelinmemesi.
Pozisyona ihtiyaç kalmaması.
Proje kapsamında alınan personelin projesinin süresinden önce bitmesi.
Terör örgütleriyle eylem birliği içinde olmak veya bu örgütlere yardım etmek.
Yazılı uyarıya rağmen sözleşme koşullarına uymamayı fesih sebebi sayan (ç) bendi ise iptal edilmiştir. İptal kararı, Danıştay Onikinci Dairesinin 10.12.2014 tarihli, E. 2011/6048, K. 2014/8538 sayılı kararıdır.
Personel de bir ay önceden haber vererek sözleşmeyi kendisi feshedebilir. Ölüm, emeklilik veya toptan ödeme gibi hâllerde sözleşme kendiliğinden sona erer.
Sözleşme esaslarına aykırı davranış nedeniyle kurumca feshedilen kişi bir yıl geçmeden sözleşmeli pozisyonlarda çalıştırılamaz. Sözleşmeyi dönem içinde tek taraflı fesheden veya yenilemeyen kişi için de aynı yasak geçerlidir. Süre, fesihte fesih tarihinden, yenilememede sözleşmenin bitiminden başlar. Kısmi zamanlı ve proje süreli çalışanlar bu bekleme süresine tabi değildir.
İş Sonu Tazminatı Kimlere Ödenir?
Esaslar'ın 7. maddesine göre askerlik ve doğum dışında kesintisiz en az iki hizmet yılını tamamlamak gerekir. Sözleşme ayrıca belirli bir sebeple sona ermelidir. Emeklilik, toptan ödeme, hizmete gerek kalmadığı için fesih, niteliklerin sonradan kaybı ve ölüm bu sebeplerdendir. Personelin bir ay önceden haber vererek sözleşmeyi feshetmesi de listede yer alır.
Tutar, her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki aylık brüt sözleşme ücreti kadardır. Artan süreler oranlanarak eklenir. Ancak bir yıl için ödenecek tutar, emsal memura 5434 sayılı Kanuna göre ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Sözleşme koşullarına uymadığı için kurumca feshedilen ya da sözleşme esasları dışında kendisi ayrılan personele bu ödeme yapılmaz.
Disiplin Cezasına ve Fesih İşlemine Karşı Dava Yolu Açıktır
7433 sayılı Kanun 4/B fıkrasına bir disiplin hükmü de ekledi. Buna göre görevden uzaklaştırma, disiplin cezaları, yetkili merciler ve disiplin kurulları bakımından memurlara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak kademe ilerlemesinin durdurulması veya daha ağır ceza gerektiren fiillerde ceza verilmez. Bu durumda disiplin kurulu kararı alınır ve atamaya yetkili amirin onayıyla personelin görevine son verilir.
4/B sözleşmeli personel ile idare arasındaki uyuşmazlıklar idari yargıda görülür. Sözleşmenin feshi, yer değişikliği talebinin reddi veya kadroya atama talebinin reddi birer idari işlemdir. Bunlara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Süre, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 7. maddesinde düzenlenir. Esaslar'ın güncel metni ise Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar sayfasından izlenebilir.
4/B Sözleşmeli Personel Konusunda Avukat Desteği
4/B sözleşmeli personel bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
4/B sözleşmeli personel hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya soru sorma sayfamız üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
4/B sözleşmeli personel başka bir kuruma geçebilir mi?
Hayır, Esaslar'ın ek 3. maddesi kurumlar arası yer değişikliğini yasaklar. Başka kuruma geçmek isteyen kişi o kurumun alım ilanına başvurur ve ilk defa işe alınma sürecinden geçer. Bu sırada sözleşmeyi dönem içinde feshetmek bir yıllık bekleme süresine yol açabilir.
Sözleşmeli personelin hastalık raporu maaşını keser mi?
Resmî tabip raporuyla belgelenen hastalıkta ücretli hastalık izni verilebilir. Bu sürede SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği sözleşme ücretinden düşülür. Böylece personel aynı dönem için iki kez ödeme almamış olur.
Evet, 2023'ten beri sözleşmeli personele memurlar için geçerli disiplin hükümleri uygulanır. Kademe ilerlemesinin durdurulmasını veya daha ağır cezayı gerektiren fiillerde ise ceza yerine görevine son verilir. Bu karar disiplin kurulu kararı ve atamaya yetkili amirin onayıyla alınır.
Sözleşmeli personel kadroya geçerse iş sonu tazminatı alır mı?
Hayır, memur kadrosuna atanan sözleşmeli personele iş sonu tazminatı ödenmez. Daha önce ödenmemiş hizmet süreleri 5434 sayılı Kanuna göre hesaplanan emekli ikramiyesine eklenir. Bu kural 657 sayılı Kanunun 4/B fıkrasında ve geçici 48. maddesinde yer alır.
Sözleşmenin feshine karşı dava açma süresi ne kadardır?
Fesih işleminin tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Süre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesine dayanır. Bu süre kaçırılırsa işlem kesinleşir ve dava süre aşımından reddedilebilir.
İdare Hukuku
Alkollü Araç Kullanma Cezası Ne Kadar?
Alkollü araç kullanma cezası 27 Şubat 2026'dan beri ilk ihlalde 25.000 TL ve altı ay ehliyet geri alma. Tekrarlarda tutarlar, test reddi, ticari sürücü iptali ve itiraz yolu.
