Doçentlik Eser İnceleme İtiraz ve Dava

Doçentlik Eser İncelemeyi Kim Yapar?

Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme için doçentlik Komisyonu tarafından süresi içinde başvurusunu tamamlayan adayların her biri için, başvurulan bilim/sanat alanı göz önünde bulundurularak değerlendirme yapmak üzere beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan jüri kurulur. Doçentlik eser inceleme aşamasında adayın başvurduğu bilim/sanat alanında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde jüri, üç asıl ve bir yedek üyeden oluşturulur.

Jürinin üç kişi olarak teşekkül ettirilememesi halinde en yakın bilim/sanat alanından tamamlanmak suretiyle üç asıl ve bir yedek üyeden jüri oluşturulur. Doçentlik jürilerinde görev alabilecek profesör unvanlı öğretim üyelerinin listesi, Yükseköğretim Kurulu personel veri tabanındaki bilgiler esas alınarak belirlenir. Doçentlik Yönetmeliğine göre Doçentlik değerlendirme jürisindeki asıl ve yedek üyelikler, bu listede ilgili bilim alanlarında yer alan öğretim üyeleri arasından objektif ölçütlere göre belirlenir.

İlgili hesaplama aracı: Doçentlik Puanı AracıÜAK doçentlik başvurusu için asgari puan ve şart kontrolü: 100 puan, doktora sonrası 90 puan ve alan şartları.

Doçentlik Eser İnceleme Aşaması Ne Kadar Sürer?

Jüri üyelerine, değerlendirme raporunu hazırlamak üzere her aday için azami bir ay süre verilir. Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme raporunu süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemi (DBS) yüklemeyen jüri üyesinin görevi sonlandırılır ve yedek üyelerin raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. Mazeret nedeniyle Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme raporunu sunmayan jüri üyesinin çekilme, öğretim üyeliğinden istifa veya emeklilik gibi nedenlerle jüri heyetinde eksilmeye neden olması halinde ise eksilen üye yerine yeni bir görevlendirme yapılabilir.

Jüri üyesinin rapor süresi Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesinin üçüncü fıkrasında şöyle düzenlenir:

“Jüri üyelerine, değerlendirme raporunu hazırlamak üzere her aday için azami bir ay süre verilir. Doçentlik Komisyonu, gerekli hallerde bir aya kadar ek süre verebilir.”

Mevzuata Göre Doçentlik Eser İncelemede Nelere Bakılır?

Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme jürisi, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlar.

Jürinin eser değerlendirme ödevi Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesinin ikinci fıkrasında şöyle tanımlanır:

“Doçentlik değerlendirme jürisi, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlar.”

Doçentlik eser inceleme aşamasında jüri üyeleri bilimsel nitelik, bir araştırmanın bilimsel yöntemin ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmesi şeklinde tanımlamaktadırlar. Bunun yanında doçentlik eser inceleme ve değerlendirme jüri üyeleri tarafından araştırmanın yeni fikirlere önderlik etmesi, toplumu ileriye götürecek çalışmalara teşvik etmesi beklenmektedir. Bilimsel araştırmaların değerlendirilmesi sonucunda jüri üyesi Doçentlik eser inceleme raporunu süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemine yükler.

Adayın başarılı sayılması için gereken olumlu rapor sayısı jüri büyüklüğüne göre değişir (Doçentlik Yönetmeliği md. 6/8):

Eser İnceleme Sonucunda Başarılı Olan Adayların Doçentlik Belgesi

Doçentlik eser inceleme aşaması sonucunda başarılı olan doçent adaylarının kişisel değerlendirme raporları sisteme yüklendikten sonra Doçentlik belgesinin alınabilmesi için, adayların ekstra başvuru yapmalarına gerek yoktur.

Yönetim Kurulu ve imza süreçleri tamamlandıktan sonra, adaylar https://www.turkiye.gov.tr adresinden TC Kimlik No ve e-Devlet Şifresi ile giriş yaparak e-imzalı olarak düzenlenen Doçentlik Belgesini Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı > Doçentlik Belgesi Sorgulama hizmeti ile e-devlet üzerinden kendileri edinebileceklerdir.

Jürilere Göre Doçentlik Eser İncelemede Neler Bırakma Sebebi Olabilir?

Uygulamada hazırlanan ve Doçentlik eser inceleme sonucu başarısızlık gerekçesi olarak ileri sürülen pek çok jüri raporlarının hukuki hiç bir dayanağı olmayıp bununla birlikte tamamen subjektif bir çok değerlendirme barındırmaktadır.

Örneğin; adayın eserleriyle hiçbir ilgisi bulunmayan ve Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasına ilişkin olmayan açıklamalar (dergilere yönelik eleştiriler, adayın yapması mümkün olmayan şeylerin yokluğu vb.)başka adayların dosyasındaki eserlere dair incelemeler, asgari koşulların sağlanmadığına dair eleştiriler, subjektif şekilde jürinin kendi ölçütlerine göre yetersizlik gerekçeleri ve hatta yukarıda ifade edilmiş olan örnekteki gibi daha önceki başvurusunda başarısız bulan jürinin gerekçelerinin yerinde olduğu kanaatleri şeklinde çoğaltılabilecek pek çok husus ileri sürülmektedir. Doçentlik eser inceleme aşamasında başarısız bulunan birçok adayın gerekçeli ve ayrıntılı hazırlanmış raporlar sonucu başarısız bulunduğunu söylemek mümkün değildir.

Jüri üyeleri Doçentlik eser inceleme aşamasında Doçent adaylarının özgeçmiş ve eserler listesini objektif ve bilim alanının genel ve özel koşullarına göre inceleyerek her aday hakkında ayrıntılı bir değerlendirme raporu hazırlamakla yükümlüdürler. Doçentlik eser inceleme sürecinde jüri üyelerinin başarısız yönde rapor düzenlemelerine sebebiyet veren hususlardan bazıları ise doçent adaylarının eserlerinden bazılarının başvurmuş olduğu bilim alanın dışında olması, çalışmalarının kısa sürede yayımlanmış olması, alana katkısının sınırlı olduğu, yağmacı dergi olabilmesi, tez danışmanlığının olmaması, çalışmalarının çeşitlilik arz etmemesi veya lisansüstü öğrenci yetiştirmemiş olması olabiliyor.

Süreklilik Eksikliği Gerekçesi

Bu gerekçede jüri üyesi, yayınların belirli yıllarda toplandığını veya uzun aralıklarla kesildiğini ileri sürer. Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesi ise başvuruyu başka ölçütlerle tartar. Bunlar eserlerin nitelik ve özgünlüğü, bilim alanına katkısı ve adayın bir bütün hâlinde alanındaki yetkinliğidir. Maddede yayınların yıllara dağılımı ayrı bir ölçüt olarak yer almaz.

Yönetmelik, asgari başvuru şartlarını sağlamanın eser incelemesinde başarı anlamına gelmediğini açıkça yazar. Ancak asgari şartların sağlanmadığı yönündeki jüri raporlarını Doçentlik Komisyonu inceler. Komisyon şartların sağlandığını tespit ederse jüri üyesinden başarılı veya başarısız raporu ister. Yayın sayısı ve tarihi gibi sayısal veriler bu nedenle ayrı bir yolda incelenir. Süreklilik eleştirisi, eserlerin niteliğini veya alana katkısını nasıl zayıflattığını somut olarak göstermelidir.

Konu Yoğunlaşması Gerekçesi

Bu gerekçede jüri, yayınların tek bir konu etrafında toplandığını ve alanın geri kalanına yayılmadığını belirtir. Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesinin ikinci fıkrası jüriye açık bir ölçüt verir. Jüri, adayın “akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle” karar verir. Maddede konu çeşitliliği diye bir şart yer almaz. Bir konuda derinleşen dosya da katkısı yetersizse eleştirilebilir. Ancak eleştirinin konunun darlığına değil, katkının zayıflığına dayanması gerekir.

Yönetmelik, asgari şart eksikliği görüşünde ısrar eden jüri üyesi için de bir kural koyar. Komisyon şartların sağlandığını tespit etmişse bu üyenin yerine yedek üye raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. Bu kural, sayısal eşiklerin eser incelemesinden ayrı tutulduğunu gösterir. Konu yoğunlaşması eleştirisi de eserlerin içeriğine inen gerekçelerle desteklenmelidir.

Yöntem ve Metodoloji Yetersizliği Gerekçesi

Bu gerekçede jüri, adayın araştırma yöntemini, veri toplama tekniğini veya analiz modelini yetersiz bulur. Yöntem eleştirisi bilimsel değerlendirmenin doğal bir parçasıdır ve eserin niteliğiyle doğrudan ilgilidir. Ancak hangi yöntemin neden eksik kaldığı ve bunun sonuca etkisi rapora yazılmalıdır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 24. maddesi jüri üyelerinden “ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlar” ister. Doçentlik Yönetmeliğinin 6. maddesi de “ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu” arar.

“Yöntem yetersizdir” gibi soyut bir cümle bu yükümlülüğü karşılamaz. Böyle bir rapora dayanan başarısızlık kararı idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. Uyuşmazlık teknik olduğu için mahkeme bilirkişi incelemesine başvurabilir. İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi bilirkişi konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanununa yollama yapar. Bilirkişi raporu, jüri eleştirisinin eserde somut bir karşılığı olup olmadığının tartışılmasını sağlar.

Alan Dışılık Gerekçesi

Bu gerekçede jüri, eserlerin başvurulan bilim alanıyla ilgisiz olduğunu ileri sürer. Örneğin Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler temel alanı tablosu, eserlerin başvurulan bilim alanıyla ilgili olmasını şart koşar. Aynı tabloya göre aday, bir bilim alanı ve bu alana bağlı en az bir, en fazla üç anahtar kelime belirtir. Alan dışılık iddiası bu yüzden asgari şart incelemesiyle de bağlantılıdır. ÜAK, eserlerin bir kısmının alan dışı sayılması nedeniyle başvurunun iptal edilebildiğini açıklamıştır.

Jüri raporu, hangi eserin neden alan dışı sayıldığını eser eser göstermelidir. Adayların itirazlarını Doçentlik Yönetmeliğinin 8. maddesine göre Doçentlik Komisyonu karara bağlar. Sonuç, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılır. İptal davası tebliğden itibaren 60 gün içinde açılır. Bu gerekçeye özgü dava yolu için makalelerin bilim alanı dışında olması nedeniyle açılan dava yazısına bakabilirsiniz.

Doçent Adayları Haklarında Olumsuz Karar Gelmesi Durumunda

Adaylar için şu husus önemle ifade edilmelidir ki Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasında başarısız bulunan adaylar, asgari ve etik ihlal sebebiyle başarısız olan adayanlardan farklı olarak yalnızca olumsuz jüri raporları sebebiyle başarısız kabul edilmektedir. Yani bir komisyon kararı sonucu eserlerin başarısız bulunması söz konusu olmayıp jürilerin hazırlamış olduğu olumsuz raporların, ÜAK tarafından bir denetim merci yoktur.

Bu nedenle kuruma yapılan Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme itirazlarına verilen cevaplar çok yüksek oranda adayın jürilerin değerlendirmesi sonucu başarısız bulunduğu gerekçesiyle itirazın reddi yönündedir. Bu durumda kalan adaylar için haklarını aramanın ve dosyalarının aslında tamamen hatalı raporlar sonucunda başarısız olduğunu izah etmenin tek yolu olumsuz jüri raporlarına karşı bağımsız bir denetim sağlayabilecek bir yargı yoluna başvurmak olacaktır.

Doçentlik Sürecinde Doçent Adayının Hakları

Değerlendirme jürisinde bulunan üyelerden herhangi birinin, objektif değerlendirme yapacağından endişe duyulması, bu hususta somut ve makul gerekçelerin bulunması halinde üyeye itiraz edilebilir. İtiraz, Doçentlik komisyonu tarafından değerlendirilerek iddiaların haklı bulunması halinde, jüriye yedek üyelerden biri atanır.

Doçentlik başvurusunda bulunan adayın başvurusunun asgari şartların sağlanmaması, eser inceleme sonucunda adayın başarısız bulunması ya da etik ihlal sebebiyle reddedilmesi halinde, adayın itiraz ve dava hakkı bulunmaktadır.

İtiraz halinde, olumsuz rapor hazırlayan jüri üyesinin raporu hatalı bulunursa veya raporun doçentlik kriterlerine uymadığı ve jürinin adayın durumunu yanlış değerlendirdiği tespit edilirse, bu jüri üyesinin dosyayı tekrar değerlendirmesi istenmektedir. Jüri üyesi olumsuz raporda ısrar ederse, dosya, kararında ısrar eden jüri üyesinden alınarak yedek jüri üyesinin değerlendirmesine sunulmaktadır. Bu jüri üyesi de olumsuz rapor verirse adayın başvurusu reddedilmektedir. Bu noktada adayın dava açma hakkı bulunmaktadır.

İdari yargıda açılacak davada, adayın dosyası bağımsız ve 3 kişiden oluşan bilirkişi heyeti tarafından incelenmektedir. Her ne kadar Doçentlik Yönetmeliğinde “Doçentlik başvurusunda bulunup eser değerlendirme aşamasında başarısız sayılmasına, asgari başvuru şartlarını sağlamadığı veya etik ihlalde bulunduğu gerekçesiyle başvurusunun iptaline karar verilen adayın bu işlemlere karşı dava açması durumunda aynı bilim/sanat alanında yeniden doçentliğe başvuru yapması davasının kesinleşmesine bağlıdır. Bu hükme aykırı olarak yapılan başvurular işleme alınmaz” şeklinde bir hüküm olsa da Danıştay 8. Dairesi’nin 2021/5314 E. sayılı Yürütmeyi Durdurma Kararı nedeni ile bu hüküm uygulanmamaktadır. Dolayısıyla başvurunun reddedilmesi halinde açılacak dava, yeni doçentlik başvurusuna engel teşkil etmemektedir.

Doçentlik Başvurusunun Reddi Kararına İtiraz

Yukarıdaki açıklamalara göre doçentlik başvurusunun reddi kararına itiraz ve iptal davası özetle şu üç durumda ortaya çıkmaktadır:

1. Doçentlik Komisyonu tarafından Adayın Doçentlik Yönetmeliği’nin 4. maddesi uyarınca doçentlik başvuru şartlarını sağlamadığına karar verilebilir. Bu durumda adayın doçentlik başvurusu iptal edilir.

2. Doçentlik eser inceleme aşamasında eserlerinde bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunduğu jüri raporu ile bildirilen adayın durumu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu tarafından yapılacak inceleme neticesinde değerlendirilir. Bu durumda Komisyon tarafından etik ihlali bulunduğu sonucuna varılması halinde doçentlik başvurusu iptal edilir.

3. Doçentlik değerlendirme jürisi tarafından yapılan Doçentlik eser incelemesi neticesinde başarısız sayılan adayın başvurusu iptal edilir.

Doçentlik başvurusu sonucuna itiraz etmek isteyen başvuru sahipleri, Üniversitelerarası kurulu yazılı olarak başvurabilirler. İtiraz dilekçesinde, itirazın gerekçesi ve delilleri açıkça belirtilmelidir. Üniversitelerarası kurul, itirazı değerlendirerek nihai bir karar verir. Doçentlik eser inceleme aşamasında Çalışmaların içerikleri ile ilgili bilimsel, detaylı ve gerekçeli olarak hazırlanan raporlar mevzuata uygun kabul edilse de sübjektif ve bilimden yoksun değerlendirme varsa başvuru ve kanun yolları kullanılabilir. İtiraz başvurusunun yapılacağı adres ve iletişim bilgileri Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının resmî sitesinde yer alır.

Doçentlik Eser İnceleme Başarısızlık Kararına Dava Nasıl Açılır?

Doçentlik başvurusunun reddi kararına itiraz ve iptal davasıaynı anda yapılabileceği gibi, karara itiraz edip sonucu beklendikten sonra iptal davası açılabilmesi de mümkündür. Ancak doçentlik başvurusu iptal edilenlere tavsiyemiz idari yargıda sürelerin hayati öneme sahip olması ve itiraz yolunda çoğunlukla olumlu bir netice elde edilememesi sebebiyle ivedilikle iptal davası açılmasıdır.

Doçentlik başvurusunun reddi kararına iptal davası açılması ise diğer iptal davaları ile aynı usule tabidir. Dava doçentlik başvurusunun reddi kararının tebliğinden itibaren 60 günlük süresi içinde açılmalıdır. Davanın 60 günlük süresi içinde açılmaması halinde doçentlik başvurusunun reddi kararına iptal davası reddedilecektir.

Doçentlik eser inceleme aşamasında başarısız sayılan veya Doçentlik başvurusu reddedilen akademisyenler, başvuru sonucunu öğrendikleri tarihten itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açabilirler. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3/m-2. Maddesinde ‘’Üniversitelerarası Kurul tarafından verilen doçentlik akademik unvanına sahip kişi olarak tanımlanmaktadır. Keza, aynı kanunun ‘’Doçentlik ve Atama’’ başlıklı 24. Maddesinde ise, doçentlik başvurusunda bulunabilmek için doçent adayının taşıması gereken şartlar düzenlenmiştir. Bu şartları karşıladığını düşünen kişinin, mevzuata uygun şekilde doçentlik başvurusunda bulunması halinde, Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) inceleme ve değerlendirmeler yaparak kişinin başvurusunu kabul ya da reddeder. Şartların var olması halinde ise bir anlamda idari işlem niteliğindeki doçentlik başvurusunun reddi kararına karşı, idari yargıda iptal davası açılması mümkündür. Bu konudaki ayrıntılı makalemizi şurdan okuyabilirsiniz:

• Doçentlik Başvurusunun Reddi Kararına İtiraz ve Dava

Üniversitelerarası Kurul’a karşı açılarak doçentlik başvurusunun reddi kararına iptal davasında yetkili ve görevli mahkemede Ankara İdare Mahkemeleri’dir. Yargılamada çoğunlukla bilirkişi incelemesi yoluna gidilmekte ve adayların durumunun değerlendirilmesinde Doçentlik Yönetmeliği’nin 5. maddesinin işaret ettiği üzere oluşturulacak bilirkişi kurulundan rapor alınmaktadır.

Yeni Doçentlik Kriterleri ve Şartları

Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından doçentlik kriterlerinde değişikliğe gidilmiş olup yeni doçentlik kriterleriDoçentlik Yönetmeliği gereğince Mart 2024 Doçentlik Başvuru Döneminden itibaren geçerli olmasına karar verilmiştir. Yeni doçentlik kriterleri 2024 Mart döneminde ilk kez uygulanacak olup 2023 Ekim Döneminde son kez uygulanacak şartlara nazaran doçentlik kriterlerinde ciddi değişiklikler yapılmış olup bilim alanı bazında detaylı incelemek gerekmektedir.

Doçentlik başvurusunda uyulması gereken yeni doçentlik kriterlerine göre eser türleri, yayınların Doçentlik Bilgi Sistemine (DBS) girişi esnasında seçilmekte ve beyannamede ona göre kategorize edilmektedir. Bu bakımdan Doçentlik başvurusunda eser türlerinin doğru girilmesi özelikle etik ihlale sebebiyet verilmemesi açısından büyük öneme sahiptir.

DBS’ ye girilen eser türlerinin yanlış girilmesi ya da yanlış tahlili sonucu doçentlik başvurusu iptal edilirse doçentlik davası açılabilir. Açılan doçentlik davasında eser türlerinin doğru olup olmadığı mahkemece atanan bilirkişiler tarafından raporlandırıldığından bilirkişinin iknası önemlidir.Yeni doçentlik kriterler ile ilgili ayrıntılı yazımızı okuyabilirsiniz.

• Yeni Doçentlik Kriterleri ve Şartları

Doçentlik Eser İnceleme Başarısızlık Kararına Dava Açmada Menfaatler

İdarenin yargısal denetiminin ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesinin somutlaştırılmasında tam yargı davalarının önemli bir görev üstlendiği yadsınamaz olsa dahi bu konudaki asıl araç iptal davasıdır. Zira iptal davalarında tam yargı davalarından farklı olarak, dava açabilmek için bir “hak ihlali” değil “hak” tan daha geniş bir zeminde yer alan, daha fazla sayıda kişiye dava yoluyla idarenin hukuk sınırları içine çekilmesini sağlama imkanı veren “menfaat ihlali” yeterli görülmektedir. Bu konudaki ayrıntılı makalemizi şurdan okuyabilirsiniz:

• Doçentlik Eser İnceleme Davası Açmada Menfaatler

Mevcut yönetmelik gereği en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden doçentlik başvurusunda bulunabilecek olup sırf bu sebeple haksız yere 2 yıl gibi bir kayıp yaşayarak gecikme sebebi ile elde edebilecekleri birtakım haklardan mahrum kalacaklardır. Diğer yandan her ne kadar Doçentlik Yönetmeliği’nin m. 6/8 hükmünde başarısız bulunan aday, jüri tarafından eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla tekrar izleyen üçüncü dönem başvuru yapabileceği ifade edilse de uygulamada eksiklerin giderilmesi halinde de adayların sonraki başvurularının eser inceleme raporlarında yer verilen başarısızlık gerekçelerinin başkaca subjektif kriterler olduğu görülmektedir.

Bu durumda adayın bir sonraki başvuru döneminde başarılı bulunulacağının garantisi de bulunmamaktadır. Çünkü bir sonraki başvuru süreci başkaca jüriler tarafından incelenecek olup aynı oranda başarılı/ başarısız olma ihtimali taşımaktadır. Elbette ki bu durumunda istisnaları bulunup üç dönem başarısız bulunan ve üçüncü başvurusunda da önceki jüri üyeleri ile aynı fakültede mesai arkadaşı olan jüri üyelerine denk gelerek objektifliğini yitirmiş üyelerin hazırlamış olduğu raporlar sonucu başarısız bulunan adayların olduğunu söylemek gerekecektir. Bu durum da açıkça göstermektedir ki Doçentlik eser inceleme aşamasından kalan adaylar için ÜAK’ın belirleyeceği tarafsız jüri değerlendirmesi kalmadığından hakkaniyetli bir sonuç beklenemeyecektir.

Doçentlik Eser İnceleme Davasında Yürütülmenin Durdurulması

Doçentlik Eser inceleme ve değerlendirme raporları sonucunda başarısız olduğu yönünde rapor düzenlenen ve doçentlik başvurusu iptal edilen Doçent adayının hukuki sürece başvurması halinde ise mahkemenin gerekli bilgi ve belgeleri incelemesi akabinde ise gerekli gördüğü durumlarda bilirkişi heyeti görevlendirmesi neticesinde tanzim edilen değerlendirme raporu ile birlikte ‘’Yürütülmenin Durdurulmasına’’ karar verebilir. İdare mahkemesi doçent adayının eser inceleme ve değerlendirme aşamasında hukuka aykırı bir şekilde doçentlik başvurusunun iptal edildiği sonucuna varması durumunda ise hukuka aykırı idari işlemin iptaline kadar geçecek sürede ortaya çıkabilecek telafisi güç veya imkansız zararların önlenmesi için İdari Yargılama Usul kanunun 27. Maddesi ile Yürütülmenin durdurulmasına karar verebilir.

İdare Mahkemesi tarafından verilen Yürütülmenin Durdurulmasına ilişkin karar ile birlikte Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasından başarısız bulunan Doçent adayları, mahkeme süreci devam etmesine rağmen Doçentlik unvanı almaya hak kazanırlar. Bölge idare mahkemesi tarafından verilen nihai karar ile birlikte mahkeme süreci sona erer ve doçent adayının unvanı kesinleşir.

Eser inceleme ve değerlendirme raporları sonucunda başarısız bulunan aday hakkında İdari Yargılama Usul kanunun 27. Maddesi uyarınca yürütülmenin durdurulmasına ilişkin karar bir mahkeme kararı olduğu için bir mahkeme kararı gibi uygulanır. Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı kendisine tebliğ edilen Yürütmeyi Durdurma kararının tebliğinden itibaren bu kararı en geç 30 gün içinde uygulamak zorundadır. . Maddenin tam metni mevzuat.gov.tr üzerindeki İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfasında yer alır.

Doçentlik Eser İnceleme Kararının İptali Mahkeme Kararları

Doçentlik eser inceleme aşamasında davacı, Ocak 2021 döneminde “Makro İktisat” bilim alanında doçentlik başvurusunun eser incelemesi sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin; hukuka aykırı olduğu, jüri raporlarının doçentlik mevzuatına aykırı olduğu, raporların somut gerekçelerden uzak olduğu, sübjektif değerlendirmelerin mevcut olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle açılan dava konusu uyuşmazlıkta talep doğrultusunda bilirkişi heyeti görevlendirilmiştir.

Bilirkişi heyeti Doçentlik eser inceleme aşamasını tekrar değerlendirmiş ve olumsuz rapor düzenleyen jüri üyelerinin aksine eserlerin nicelik ve nitelik açıdan değerlendirildiğinde Doçentlik eser inceleme aşamasından belirtilen kriterleri sağladığı yönünde kanaat oluşturmuş ve mahkeme bu doğrultuda karar tesis etmiştir.

Yine benzer şekilde Doçentlik başvurusunda bulunan ve Doçentlik eser incelemesi aşamasında başarısız sayılmasına ilişkin tesis edilen davalı idare işleminin; doçentlik eser inceleme jüri üyeleri tarafından yapılan değerlendirmelerin objektif, bilimsel ve gerekçeli olması gerektiği, doktora ve sonrasındaki tüm bilimsel yayınlarının tıbbi biyoloji alanı ile ilgili olduğu, haksız ve hukuka aykırı olarak rapor tanzim edilmesi sonucunda Doçentlik başvurusu hakkında açılan dava dosyasında görevlendirilen bilirkişi heyetinin değerlendirme raporu doğrultusunda mahkemece;

…‘’davacının doçentlik sınavına başvuruda bulunurken sunduğu bilimsel eser ve yayınlarının etik, nicelik, nitelik ve başvurulan doçentlik alanına uygunluğu açısından başarılı sayılmak için yeterli olduğu anlaşıldığından, davacının katıldığı doçentlik sınavında eserlerin incelenmesi aşamasında başarısız sayılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.’’ İfadeleri ile hukuka aykırı işlemi iptal etmiştir.

Davacı tarafından, Ekim 2019 döneminde ‘’Mühendislik’’ temel alanı olan ve “Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği” bilim alanında başvurduğu doçentlik eser inceleme aşamasından başarısız sayılmasına ilişkin Üniversitelerarası kurul’a itiraz etmişse de itirazı reddedilmiştir.

Hukuka aykırı şekilde eser inceleme aşamasından başarısız sayılan doçent adayı hakkında açılan iptal davasında mahkeme inceleme değerlendirmelerde bulunarak ‘’Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının, Doçentlik Yönetmeliği hükümleri uyarınca 2019 yılı Ekim dönemi doçentlik başvurusunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.’’ İfadeleri ile tesis edilen işlemin iptaline karar vermiştir.

İdare Mahkemesi, sağlık alanında başvurulan doçentlik sınavının eser inceleme aşamasında başarısız sayılması işlemini bilirkişi raporuna istinaden iptal etti!

Dava konusu uyuşmazlık Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına doçentlik başvurusunda bulunan ve Doçentlik eser inceleme aşamasından başarısız bulunmuştur. Doçentlik eser inceleme sonucunda başarısız bulunan Doçent adayı itiraz etmişse de itirazı reddedilmiştir. Hukuka aykırı şekilde Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasında başarısız bulunan Doçent adayının işlemine yönelik dava açma zarureti hasıl olmuştur.

Ankara 6. İdare mahkemesi teknik bilgi gerektiren uyuşmazlığa konu davada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar vermiştir. Jüri üyelerinin olumsuz raporlarının aksine mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyeti Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasına ilişkin ‘’ jürilerin tespitlerinin aksine yayınların yeterli zenginlikte olduğu, bilimsel açıdan yeterli kıymetli olduğu, literatüre yeterli derecede katkı sağladığı yine özetle davacının başvurduğu alanda doçentlik sınavının eser inceleme aşamasında yönetmelikçe belirlenen asgari şartları taşıdığı ve Doçentlik sınavı eser inceleme aşamasında başarılı sayılmasına engel teşkil edecek bir durumun bulunmadığı” yönünde görüş bildirmiştir.

Raporların taraflara tebliği sonrası rapora ilişkin itirazlar olmadığından raporun hükme esas alınabilecek yeterlikte olduğu sonucuna ulaşılmış olup, davacının başvurduğu alanda doçentlik sınavının eser inceleme aşamasında başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu idari işlem iptal edilmiştir.

Doçentlik başvurusunda bulunan adayın dosyasını inceleyen jüri üyelerinin Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasında eserlerin bilimsel katkısının sınırlı olduğu iddiası ile başarısız olduğu yönünde rapor tanzim etmesi üzerine itiraz edilmişse de itiraz reddedilmiştir. Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasına ilişkin açılan davada iddialara karşı özetle; Eserlerin yeterli nitelikte olmaması iddiası açısından böylesine soyut, bilimsellikten ve objektiflikten uzak bir değerlendirme yapılmış olması ve buna ilişkin bilimsel kanıtlar ortaya konulamamış olması belirtilen jüri raporunun hukuka aykırı olduğunu esasen göstermektedir.

Bilimsel incelemenin nasıl yapılacağı özellikle vurgulanmıştır. Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının resmi sitesinde yer alan “Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı Doçentlik Sınavı Eser İnceleme Raporu’nda “…adayın tüm eserleri etik, nicelik, nitelik ve başvurulan doçentlik alanına uygunluğu açısından detaylı olarak incelenerek sonuca varılması gerekmektedir…” yönündeki düzenleme de aday hakkında yapılan incelemenin nasıl olması gerektiğine ışık tutmaktadır. Bu husus dava dilekçesinde özellikle vurgulanmış jürilerin de bu hususta somut dayanaktan yoksun oldukları dile getirilmiştir.

Bilirkişiler tarafından dosyanın değerlendirilmesi neticesinde başarısız olduğuna ilişkin değerlendirmelere katılmadıklarını, yapılan yayınların yeterli zenginlikte ve yeterli kıymette olduğu, literatüre yeterli derecede katkı sağladığı görüşünde olduklarını belirterek alanında başvurduğu doçentlik sınavının eser inceleme aşamasında yönetmelikçe belirtilen asgari şartları sağladığı belirtilmiştir.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği bilim alanında doçentlik başvurusunda bulunan davacı doçentlik eser inceleme aşamasından başarısız bulunmuş ve doçentlik başvurusu iptal edilmiştir. Jüri üyeleri tarafından mevzuat ve yönetmeliklerde yer almayan kıstaslar üzerinden Doçentlik eser inceleme ve değerlendirme aşamasından başarısız bulunmasına yönelik açılmış olan dava dosyasında mahkemece bilirkişi heyeti görevlendirilmiştir. Görevlendirilen bilirkişi heyeti adayın dosyasını bilimsel ve teknik anlamda inceleyerek doçent adayının çalışmalarını bilime katkı sağlayacak nitelikte bulduğuna ilişkin kanaat raporu hazırlamış ve mahkeme bu doğrultuda karar vererek söz konusu işlemi iptali etmiştir.

2019 Temmuz ayında tebliğ edilen bir kararda, kalp ve damar cerrahisi alanında yardımcı doçent olarak görev yapan adayın, Doçentlik Sınavı Doçentlik eser incelemesi aşamasından başarısız sayılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu;

…5 jüri üyesinden üçünün olumsuz görüş belirtmesinin objektif ve bilimsel olmadığı, jüri üyelerinin dosyaya sunulan bilimsel çalışmaları değerlendirerek mevzuat ve belirlenen kriterlere uygun olarak bilimsel bir değerlendirme yapmadıkları, iki jüri üyesinin başvuru dosyasında uluslararası bildiri bulunmadığı gerekçesiyle başarısız saymalarının kabul edilebilir objektif bir değerlendirme olmadığı, eserlerdeki atıfların yeterli olduğu, başvuru dosyasına alınan eserlerin son dört yılda yapıldığı belirlemesinin doğru olmadığı, yurt dışı dergilerde yayımlanan yayınların muteber olduğu, davacının eserlerinin bilime katkısının düşük olmadığı, olumlu görüş belirten jüri üyelerinin görüşlerinin bilimsel ve isabetli olduğu ileri sürülerek işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istenilmiştir.

Doçentlik sürecinin diğer aşamaları için şu yazılar okunabilir:

• Doçentlik Başvuru Durumu Yazıları Ne Anlama Geliyor

• Etik İhlal Nedir? Cezası, Türleri ve Örnekleri

• Doçentlik Başvurusunun Reddi Kararına İtiraz ve Dava

• Doçentlik Asgari Koşul İtiraz ve Dava

Doçentlik Eser İnceleme İtiraz ve Dava Konusunda Avukat Desteği

Doçentlik eser inceleme itiraz ve dava bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Doçentlik eser inceleme itiraz ve dava hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya soru sorma sayfamız üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.