Yeni Doçentlik Kriterleri ve Şartları

Basit bir örnek, hesabın işleyişini gösterir. Hukukta doktora sonrası altı TR Dizin makalesi 60 puan getirir. Buna bir kitap için 20, atıflar için 5 puan eklenir. Bildiriden 5, dersten 2 ve tezden üretilen bir TR Dizin makalesinden 8 puan gelir. Toplam 100 puana bu tabloyla ulaşılır.

İlgili hesaplama aracı: Doçentlik Puanı Aracı — ÜAK doçentlik başvurusu için asgari puan ve şart kontrolü: 100 puan, doktora sonrası 90 puan ve alan şartları.

Yeni Doçentlik Kriterleri ve Şartları Ne Zaman Değişti?

Kriterlerdeki büyük değişiklik Mart 2024 başvuru dönemiyle geldi. SCIE ve SSCI dergiler, etki faktörüne göre çeyreklik dilimlerle puanlanmaya başladı. Alan endeksi kavramı kaldırıldı; geçerli endeksler tek tek sayıldı. BKCI kitapları ile CPCI bildirilerinin puanı yükseldi. Tamamlanmış BAP projeleri de puan kazandı.

Kriter değişikliğinin hangi dönemde uygulanacağı da yönetmelikte yazılıdır. Doçentlik Yönetmeliği md. 3/1 şöyle der:

“Bilim/sanat alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanır.”

Bu nedenle yeni bir tablo, kabul edildiği dönemde değil, ondan sonraki ikinci başvuru döneminde bağlayıcı olur.

ÜAK her dönemden önce güncel tabloları yayımlıyor. Yürürlükteki dönemin şartları, temel alan bazında ÜAK doçentlik başvuru şartları sayfasında yer alıyor. Başvurudan önce kendi temel alanınızın güncel tablosuna mutlaka bakmak gerekir. Dönemler arasında küçük ama sonuç doğuran farklar çıkabiliyor.

Her başvuru, kendi döneminin şartlarına tabidir. Eski dönemlerde başvuranlar için o dönemin tablosu geçerlidir. ÜAK sayfası, 2016'dan bu yana bütün dönemlerin tablolarını arşivliyor. Devam eden bir itiraz ya da davada bu arşiv belgeleri delil olarak kullanılabiliyor.

Doçentlik Kriterlerinde Hangi Endeksler Geçerli?

Yürürlükteki tablolarda geçerli endeksler şöyle sayılıyor:

• SCIE: Web of Science Science Citation Index Expanded

• SSCI: Web of Science Social Sciences Citation Index

• AHCI: Web of Science Arts and Humanities Citation Index

• ESCI: Web of Science Emerging Sources Citation Index

• Scopus: Elsevier'in atıf ve özet veri tabanı

• TR Dizin: TÜBİTAK ULAKBİM ulusal dergi dizini

• BKCI: Web of Science Book Citation Index

• CPCI: Web of Science Conference Proceedings Citation Index

Derginin endekste olması tek başına yetmez. Makalenin yayımlandığı yılda derginin ilgili listede taranıyor olması gerekir. Bu kontrol TR Dizin için de geçerlidir. Yanlış beyan, puan silinmesine ve etik incelemeye yol açabilir. Hatalı endeks beyanının sonucu ortodonti bilim alanındaki asgari başvuru şartı uyuşmazlığında görülebilir.

Dergi seçerken şaibeli dergi ölçütleri de gözetilmelidir. Uygulamada Q1, Q2 ve Q3 dilimindeki dergiler yağmacı kabul edilmiyor. Ücret almayan Q4 dergiler de şaibeli sayılmıyor. Ücret alan Q4 dergilerde ise dar bir istisna aranıyor. Derginin bilimsel bir kurumun yayın organı olması ve abonelik usulüyle çalışması bu istisnanın koşulları arasında. Ayrıntılı ölçütleri şaibeli dergiler ve özellikleri yazısında bulabilirsiniz.

Q1, Q2, Q3 ve Q4 Ne Anlama Geliyor?

Çeyreklik dilimler, derginin etki faktörüne göre belirlenir. Etki faktörü, dergideki makalelerin aldığı atıfları ölçer. Dilim bilgisi JCR Clarivate üzerinden sorgulanır. Esas alınan değer, makalenin yayımlandığı yıldaki dilimdir. Q1 en üst dilimi, Q4 en alt dilimi gösterir. Hukuk alanında Q1 makale 30, Q4 makale 10 puan getirir.

Hukuk Temel Alanında Doçentlik Şartları Nelerdir?

Hukuk alanında uluslararası yayın zorunlu değildir. Asıl zorunluluk ulusal makale ayağındadır. Doktora sonrası, TR Dizin dergilerde en az altı makale gerekir. Bunların dördü tek yazarlı olmalı ve üçü farklı dergilerde çıkmalıdır. Bu yayınlardan en az 50 puan toplanması da şarttır.

Aynı tablo ulusal makale koşulunu şöyle yazar:

“Bu madde kapsamında, doktora ünvanının alınmasından sonra, a bendinden dördü tek yazarlı olmak üzere, üçü farklı dergilerde yayımlanmış en az altı yayın yapmak ve en az 50 puan almak zorunludur.”

Bu koşulu sağlayamayan aday için bir seçenek daha vardır. Uluslararası makale bentlerinden, biri tek yazarlı en az iki yayın yapılır. Bu yayınlardan da en az 50 puan alınması gerekir.

Yürürlükteki tabloda hukuk alanının başlıca puan kalemleri şöyle:

Kitap kaleminde de zorunluluk vardır. Doktora sonrası, kitap ya da kitap bölümü bentlerinden en az bir yayın gerekir. Ders kitabı dışındaki özgün bilimsel kitaplar puanlanır. Kitabın bütün bölümleri, başvurulan bilim alanıyla ilgili olmalıdır. Armağan kitaplardaki hakemli makaleler, kitap bölümü olarak puanlanabilir.

Tezden Üretilen Yayınlar Nasıl Puanlanıyor?

Tezden üretilen yayınlar hukuk tablosunda ayrı bir başlıktır. SCIE, SSCI veya AHCI dergideki makale 20 puan getirir. ESCI veya Scopus dergideki makale 10, TR Dizin dergideki makale 8 puan sayılır. BKCI kitabı 20, BKCI kitap bölümü 10 puan değerindedir. Öteki kitap ve bölümlerin puanı daha düşüktür.

Bu başlıkta en az bir yayın zorunludur. Başlıktan alınabilecek toplam puan 20 ile sınırlıdır. Tezden üretilen çalışma, tezin alanında puanlanmalıdır. Aksi durum etik incelemeye kadar gidebilir.

Öteki Temel Alanlarda Durum Nasıl?

Her temel alanın asgari koşulları ayrı bir ÜAK tablosunda yer alır ve makale koşulları alandan alana değişir. Aşağıdaki özet, 2026 Mart dönemi resmî tablolarından derlendi:

Filoloji ve ilahiyat gibi alanlarda uluslararası yayın zorunlu değildir. Bu alanlarda ağırlık TR Dizin yayınlarındadır. Güzel sanatlar ve spor bilimleri gibi alanların kendine özgü kalemleri vardır. On iki temel alanın tamamının güncel tablosu ÜAK sayfasında yayımlanıyor. Kendi alanınızın sayısal koşullarını bu resmî belgeden doğrulamanız gerekir. İlahiyat temel alanında yaşanan bir uyuşmazlık felsefe ve din bilimleri bilim alanındaki asgari şart uyuşmazlığında incelenmiştir.

Sağlık Bilimleri Temel Alanında Doçentlik Şartları Nelerdir?

Sağlık bilimleri temel alanında asgari yüz puan aranır. Bu puanın en az doksanı doktora ya da uzmanlık unvanından sonraki çalışmalardan gelmelidir. Lisansüstü tezlerden üretilmiş yayın başlığından alınan puanlar bu doksan puanın hesabına girmez. Yan dal uzmanlığından yapılan başvuruda ise ana dal uzmanlığı sonrasındaki çalışmalar esas alınır.

Uluslararası makale kaleminde iki şart birlikte aranır. Aday, SCIE veya SSCI kapsamındaki dergilerde yayımlanan en az üç makalede başlıca yazar olmalıdır. Aynı kalemden toplam en az kırk puan da toplanmalıdır. Ulusal makale kaleminde en az üç yayın gerekir. Bu yayınların ikisi TR Dizin dergilerinden olmalı, en az ikisinde de başlıca yazarlık bulunmalıdır.

Kırk puanlık eşiğin hangi bentlerden hesaplanacağı yargıya taşınmış bir sorudur. Tablonun kalem kalem okunuşunu ve bu uyuşmazlığı sağlık bilimleri asgari koşul incelemesi yazısında ele aldık.

Bütün Alanlarda Ortak Zorunlu Kriterler

Dört kriter, incelenen bütün tablolarda zorunlu tutuluyor:

Atıfta kendi eserine yapılan atıf sayılmaz. Aynı yayında yapılan birden çok atıf tek atıf kabul edilir. Bilimsel toplantı koşulunda, çalışmalardan en az birini adayın kendisinin sunması gerekir. Ders koşulu, dört farklı yarıyılda ders vermekle sağlanır. Doktora sonrası en az iki yıl kadrolu öğretim elemanı olanlar, bu iki puanı almış sayılır. Ders şartına karşı açılan davada verilen kararı Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararı yazısında inceledik.

Atıf Puanı Nasıl Hesaplanır?

Atıf puanı, atıfı yapan eserin niteliğine göre belirlenir. SCIE, SSCI, AHCI, ESCI veya Scopus kapsamındaki atıf 3 puan getirir. BKCI kitabındaki atıf ile TR Dizin dergideki atıf 2 puan sayılır. Öteki kitap ve dergilerdeki atıf 1 puan değerindedir. Bir eser, aynı yayında kaç kez anılırsa anılsın tek atıf puanı alır. Atıf puanı yazar sayısına bölünmez.

Proje, Danışmanlık ve Öteki Kalemler Kaç Puan Getiriyor?

Zorunlu olmayan kalemler de toplam puana katkı sağlar. Hukuk tablosundaki başlıca değerler şöyledir:

Projelerde yalnızca başarıyla tamamlanmış çalışmalar puanlanır. Öğrenci projeleri kapsam dışıdır. Danışmanlıkta ikinci danışman, asıl danışmanın puanının yarısını alır. Web of Science h-indeksi en az 5 olan aday 5 puan alır. İlk 300'deki bir yurt dışı üniversitede altı ay çalışmak da 5 puan getirir.

Tez Danışmanlığı Zorunlu mu?

Tez danışmanlığı, incelenen tablolarda zorunlu kriter değildir. Yine de bazı jüriler danışmanlık yokluğunu eleştiri konusu yapabiliyor. Bu tür öznel değerlendirmelere karşı yargı yolu açıktır. Devam eden danışmanlığın puan değeri yoktur; tezin tamamlanmış olması gerekir.

Başlıca Yazar Kuralı Alanlara Göre Değişiyor

Hukuk ile sosyal ve beşeri bilimlerde kural sadedir. Tek yazarlı yayında yazar tam puan alır. Çok yazarlı yayında puan, yazarlar arasında eşit bölünür.

Sağlık ve mühendislik alanlarında ise başlıca yazar sistemi uygulanır. İki yazarlı makalede başlıca yazar tam puanın 0,8'ini alır; ikinci yazar 0,5'ini alır. Üç ve daha çok yazarlı makalede başlıca yazar, toplam puanın yarısını alır. Başlıca yazarın kim sayılacağı, ilgili alan tablosunun tanımlar bölümünde yazılıdır. Bu hesabın nasıl tartışıldığını enerji sistemleri mühendisliği bilim alanındaki asgari başvuru davası gösterir.

Lisansüstü öğrenciyle yapılan ortak çalışmalar için de özel tanımlar var. Danışmanın bu yayınlardaki konumu alan tablosuna göre değişiyor. İkinci danışman ise başlıca yazar sayılmıyor. Puan hesabına geçmeden önce bu tanımların okunması, yanlış beyan riskini azaltır.

Yayımlanmış Makale Şartı Neyi Gerektiriyor?

ÜAK tablolarına göre makale, başvuru tarihinde basılı veya elektronik olarak yayımlanmış olmalıdır. Yalnızca DOI numarası almış bir çalışma bu şartı karşılamaz. Kabul yazısı da yeterli değildir. Baskı takvimi uzayan dergilerde bu kural sık sık soruna dönüşüyor. Yayım tarihi başvuru dönemine yetişmeyecek çalışmaları beyan etmemek gerekir.

Doçentlik Başvurusu Nasıl ve Ne Zaman Yapılıyor?

Başvurular yılda iki dönemde alınıyor. Doçentlik Yönetmeliğinin 4. maddesi başvuruyu Mart ve Ekim ayının yirminci gününde açıyor. Başvuru, ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitiminde kapanır. Üniversitelerarası Kurul farklı bir tarih duyurursa bu takvim değişir. Kurul böyle bir duyuru yapmazsa 2026 Ekim dönemi 20 Ekim'de açılır ve 30 Ekim Cuma günü kapanır. Başvuru, Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılır. Aday, bir bilim alanı ile o alana bağlı bir anahtar kelime seçer.

Başvuru takvimi Doçentlik Yönetmeliği md. 4/1'de şu sözlerle yer alır:

“Üniversitelerarası Kurul tarafından başka bir tarih belirlenmedikçe doçentlik başvurusu, yılda iki kez olmak üzere Mart ve Ekim ayının yirminci günü başlayıp, en geç ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitimine kadar yapılır.”

Belgelerin eksiksiz yüklenmesi önemlidir. Katılım belgesi, atıf dökümü ve endeks kanıtı gibi belgeler istenebiliyor. ÜAK bazı durumlarda başvuru sonrası fiziki belge de talep edebiliyor. Noter onaylı gönderimde onay tarihinin başvuru yılına ait olması isteniyor.

Doçentlik Sonuçları Ne Zaman Açıklanıyor?

Yönetmelik sonuçlar için takvime bağlı tek bir tarih vermiyor. Jüri üyesine her aday için azami bir ay süre verilir. Doçentlik Komisyonu gerekli hâllerde bir aya kadar ek süre tanıyabilir. Bu yüzden sonuç tarihi adaydan adaya değişir.

Sonuç, jüri raporları tamamlandığında ilgililerin elektronik erişimine açılır. Erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün tebligat yapılmış sayılır. Bu beşinci gün, dava açma süresinin işlemeye başladığı gündür. Jüri üyelerinin kimlikleri de sonucun açıklandığı tarihte adayın erişimine açılır.

Başarılı bulunan adaya unvan, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararıyla verilir. Doçentlik Belgesi bu karardan sonra düzenlenir. Jüri raporunun olumlu çıkması tek başına unvan doğurmaz. Yönetmelik, Doçentlik Komisyonu için sabit bir toplantı takvimi de öngörmüyor.

YÖK'ün 27 Mart 2026 tarihli Yükseköğretim İstatistikleri Bülteni, 2025-2026 akademik yılında yükseköğretim kurumlarında 25.733 doçent görev yaptığını gösteriyor. Aynı bültende profesör sayısı 42.195'tir.

Bir Çalışma İki Ayrı Kalemde Puanlanabilir mi?

Temel kural, her çalışmanın tek bir kalemde puanlanmasıdır. Önce bildiri olarak sunulup sonra makaleye dönüşen çalışmada yalnızca biri seçilir. Aynı toplantıda sunulan birden çok bildiriden yalnızca biri puanlanır. Bir çalışmanın kendisi ile o çalışmaya yapılan atıflar ise birlikte kullanılabilir.

Beyanların Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden doğru girilmesi gerekir. Tezden üretilen yayının tezle ilişkilendirilmesi bu sistemde yapılır. Hatalı ilişkilendirme, asgari koşul iptaline veya etik sevke neden olabilir.

Yabancı Dil Şartında Neye Dikkat Edilmeli?

Doçentlik başvurusunda yabancı dil belgesi de aranır. YÖK, ÜAK ve ÖSYM tarafından yapılan sınavlarda süre sınırı aranmaz. Eşdeğerliği kabul edilen uluslararası sınavlarda ise belgenin geçerlilik süresi izlenmelidir. Hangi sınavda kaç yıllık geçerlilik arandığını doçentlik dil puanı ve geçerlilik süresi yazısında ayrıntılandırdık.

Doçentlik Başvurusu Reddedilirse Ne Olur?

Başvurusu olumsuz sonuçlanan aday, sonucun sebebine göre izleyen dönemde veya en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. Asgari koşuldan başvurusu iptal edilen aday, izleyen dönemde yeniden başvurabilir. Bu adayın iptal gerekçesindeki eksikliği gidermesi gerekir. Eksiklik giderilmeden yapılan başvuru Doçentlik Komisyonunca reddedilir. Eser incelemesinde veya etik incelemede başarısız sayılan aday ise bekler. Bu aday, başvurduğu dönem esas alınarak izleyen üçüncü dönemde başvuru yapabilir. Etik ihlal tespitiyle başvurusu iptal edilen aday, yeni başvurusunda o yayınları beyan etmek zorundadır ve beyannamesinde kullanamaz. Başvurusu sonuçlanmamış olan aday, aynı ya da farklı bilim alanından yeni bir başvuru yapamaz. Bu grubun tipik bir örneği mimarlık bilim alanındaki asgari koşul yargı kararıdır.

Ret ve iptal kararları birer idari işlemdir. Bu kararlara karşı itiraz ve iptal davası yolu açıktır. Süreler kısa olduğu için kararın tebliğinden sonra beklememek gerekir. İzlenecek yolu doçentlik başvurusunun reddine itiraz ve dava yazısında anlattık.

Doçentlik Kriterleri Konusunda Avukat Desteği

Doçentlik kriterleri bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Doçentlik kriterleri hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya ücretsiz soru formumuz üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.