Yeni Doçentlik Kriterleri ve Şartları

Doçentlik başvurusu için toplamda en az 100 puan gerekir. Bu puanın en az 90'ı, doktora sonrası çalışmalardan elde edilmiş olmalıdır. Yeni doçentlik kriterleri ve şartları bu çerçeveyle Mart 2024 döneminde köklü biçimde değişti. Aynı çerçeve, ÜAK'ın yayımladığı 2026 Mart dönemi tablolarında da sürüyor.

Doçentlik incelemesi üç ayrı başlıkta yürür. Jüri; etik incelemeyi, asgari koşulları ve eserlerin bilimsel değerini ayrı ayrı değerlendirir. Asgari koşul, bu değerlendirmenin ilk eşiğidir. Öteki iki aşama için doçentlik etik inceleme ve doçentlik eser inceleme yazılarına bakabilirsiniz. Asgari koşula itiraz yollarını ise doçentlik asgari koşul yazısında işledik.

Doçentlik Başvurusu İçin Kaç Puan Gerekir?

Bütün temel alanlarda kural aynıdır. Aday, beyan ettiği eserlerden en az 100 puan toplar. Bu puanın en az 90'ı, doktora veya uzmanlık sonrası çalışmalardan gelir. Lisansüstü tezden üretilen yayınlar bu 90 puanlık bölüme girmez. Tezden üretilen yayınlar yalnız kendi başlığında puanlanır.

Eserlerin başvurulan bilim alanıyla ilgili olması da şarttır. Her çalışma tabloda yalnızca bir bölümde puanlanır. Aynı çalışmayı iki ayrı kalemde göstermek, jüri eleştirisine ve puan silinmesine yol açar.

Basit bir örnek, hesabın işleyişini gösterir. Hukukta doktora sonrası altı TR Dizin makalesi 60 puan getirir. Buna bir kitap için 20, atıflar için 5 puan eklenir. Bildiriden 5, dersten 2 ve tezden üretilen bir TR Dizin makalesinden 8 puan gelir. Toplam 100 puana bu tabloyla ulaşılır.

İlgili hesaplama aracı: Doçentlik Puanı Aracı — ÜAK doçentlik başvurusu için asgari puan ve şart kontrolü: 100 puan, doktora sonrası 90 puan ve alan şartları.

Yeni Doçentlik Kriterleri ve Şartları Ne Zaman Değişti?

Kriterlerdeki büyük değişiklik Mart 2024 başvuru dönemiyle geldi. SCIE ve SSCI dergiler, etki faktörüne göre çeyreklik dilimlerle puanlanmaya başladı. Alan endeksi kavramı kaldırıldı; geçerli endeksler tek tek sayıldı. BKCI kitapları ile CPCI bildirilerinin puanı yükseldi. Tamamlanmış BAP projeleri de puan kazandı.

ÜAK her dönemden önce güncel tabloları yayımlıyor. 2026 Mart dönemi şartları, temel alan bazında ÜAK doçentlik başvuru şartları sayfasında yer alıyor. Başvurudan önce kendi temel alanınızın güncel tablosuna mutlaka bakmak gerekir. Dönemler arasında küçük ama sonuç doğuran farklar çıkabiliyor.

Her başvuru, kendi döneminin şartlarına tabidir. Eski dönemlerde başvuranlar için o dönemin tablosu geçerlidir. ÜAK sayfası, 2016'dan bu yana bütün dönemlerin tablolarını arşivliyor. Devam eden bir itiraz ya da davada bu arşiv belgeleri delil olarak kullanılabiliyor.

Doçentlik Kriterlerinde Hangi Endeksler Geçerli?

2026 Mart tablolarında geçerli endeksler şöyle sayılıyor:

• SCIE: Web of Science Science Citation Index Expanded

• SSCI: Web of Science Social Sciences Citation Index

• AHCI: Web of Science Arts and Humanities Citation Index

• ESCI: Web of Science Emerging Sources Citation Index

• Scopus: Elsevier'in atıf ve özet veri tabanı

• TR Dizin: TÜBİTAK ULAKBİM ulusal dergi dizini

• BKCI: Web of Science Book Citation Index

• CPCI: Web of Science Conference Proceedings Citation Index

Derginin endekste olması tek başına yetmez. Makalenin yayımlandığı yılda derginin ilgili listede taranıyor olması gerekir. Bu kontrol TR Dizin için de geçerlidir. Yanlış beyan, puan silinmesine ve etik incelemeye yol açabilir.

Dergi seçerken şaibeli dergi ölçütleri de gözetilmelidir. Uygulamada Q1, Q2 ve Q3 dilimindeki dergiler yağmacı kabul edilmiyor. Ücret almayan Q4 dergiler de şaibeli sayılmıyor. Ücret alan Q4 dergilerde ise dar bir istisna aranıyor. Derginin bilimsel bir kurumun yayın organı olması ve abonelik usulüyle çalışması bu istisnanın koşulları arasında. Ayrıntılı ölçütleri şaibeli dergiler ve özellikleri yazısında bulabilirsiniz.

Q1, Q2, Q3 ve Q4 Ne Anlama Geliyor?

Çeyreklik dilimler, derginin etki faktörüne göre belirlenir. Etki faktörü, dergideki makalelerin aldığı atıfları ölçer. Dilim bilgisi JCR Clarivate üzerinden sorgulanır. Esas alınan değer, makalenin yayımlandığı yıldaki dilimdir. Q1 en üst dilimi, Q4 en alt dilimi gösterir. Hukuk alanında Q1 makale 30, Q4 makale 10 puan getirir.

Hukuk Temel Alanında Doçentlik Şartları Nelerdir?

Hukuk alanında uluslararası yayın zorunlu değildir. Asıl zorunluluk ulusal makale ayağındadır. Doktora sonrası, TR Dizin dergilerde en az altı makale gerekir. Bunların dördü tek yazarlı olmalı ve üçü farklı dergilerde çıkmalıdır. Bu yayınlardan en az 50 puan toplanması da şarttır.

Bu koşulu sağlayamayan aday için bir seçenek daha vardır. Uluslararası makale bentlerinden, biri tek yazarlı en az iki yayın yapılır. Bu yayınlardan da en az 50 puan alınması gerekir.

2026 Mart tablosunda hukuk alanının başlıca puan kalemleri şöyle:

Kitap kaleminde de zorunluluk vardır. Doktora sonrası, kitap ya da kitap bölümü bentlerinden en az bir yayın gerekir. Ders kitabı dışındaki özgün bilimsel kitaplar puanlanır. Kitabın bütün bölümleri, başvurulan bilim alanıyla ilgili olmalıdır. Armağan kitaplardaki hakemli makaleler, kitap bölümü olarak puanlanabilir.

Tezden Üretilen Yayınlar Nasıl Puanlanıyor?

Tezden üretilen yayınlar hukuk tablosunda ayrı bir başlıktır. SCIE, SSCI veya AHCI dergideki makale 20 puan getirir. ESCI veya Scopus dergideki makale 10, TR Dizin dergideki makale 8 puan sayılır. BKCI kitabı 20, BKCI kitap bölümü 10 puan değerindedir. Öteki kitap ve bölümlerin puanı daha düşüktür.

Bu başlıkta en az bir yayın zorunludur. Başlıktan alınabilecek toplam puan 20 ile sınırlıdır. Tezden üretilen çalışma, tezin alanında puanlanmalıdır. Aksi durum etik incelemeye kadar gidebilir.

Öteki Temel Alanlarda Durum Nasıl?

Her temel alanın tablosu ayrıdır. Aşağıdaki özet, 2026 Mart dönemi resmî tablolarından derlendi:

Filoloji ve ilahiyat gibi alanlarda uluslararası yayın zorunlu değildir. Bu alanlarda ağırlık TR Dizin yayınlarındadır. Güzel sanatlar ve spor bilimleri gibi alanların kendine özgü kalemleri vardır. On iki temel alanın tamamının güncel tablosu ÜAK sayfasında yayımlanıyor. Kendi alanınızın sayısal koşullarını bu resmî belgeden doğrulamanız gerekir.

Bütün Alanlarda Ortak Zorunlu Kriterler

Dört kriter, incelenen bütün tablolarda zorunlu tutuluyor:

Atıfta kendi eserine yapılan atıf sayılmaz. Aynı yayında yapılan birden çok atıf tek atıf kabul edilir. Bilimsel toplantı koşulunda, çalışmalardan en az birini adayın kendisinin sunması gerekir. Ders koşulu, dört farklı yarıyılda ders vermekle sağlanır. Doktora sonrası en az iki yıl kadrolu öğretim elemanı olanlar, bu iki puanı almış sayılır. Ders şartına karşı açılan davada verilen kararı Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararı yazısında inceledik.

Atıf Puanı Nasıl Hesaplanır?

Atıf puanı, atıfı yapan eserin niteliğine göre belirlenir. SCIE, SSCI, AHCI, ESCI veya Scopus kapsamındaki atıf 3 puan getirir. BKCI kitabındaki atıf ile TR Dizin dergideki atıf 2 puan sayılır. Öteki kitap ve dergilerdeki atıf 1 puan değerindedir. Bir eser, aynı yayında kaç kez anılırsa anılsın tek atıf puanı alır. Atıf puanı yazar sayısına bölünmez.

Proje, Danışmanlık ve Öteki Kalemler Kaç Puan Getiriyor?

Zorunlu olmayan kalemler de toplam puana katkı sağlar. Hukuk tablosundaki başlıca değerler şöyledir:

Projelerde yalnızca başarıyla tamamlanmış çalışmalar puanlanır. Öğrenci projeleri kapsam dışıdır. Danışmanlıkta ikinci danışman, asıl danışmanın puanının yarısını alır. Web of Science h-indeksi en az 5 olan aday 5 puan alır. İlk 300'deki bir yurt dışı üniversitede altı ay çalışmak da 5 puan getirir.

Tez Danışmanlığı Zorunlu mu?

Tez danışmanlığı, incelenen tablolarda zorunlu kriter değildir. Yine de bazı jüriler danışmanlık yokluğunu eleştiri konusu yapabiliyor. Bu tür öznel değerlendirmelere karşı yargı yolu açıktır. Devam eden danışmanlığın puan değeri yoktur; tezin tamamlanmış olması gerekir.

Başlıca Yazar Kuralı Alanlara Göre Değişiyor

Hukuk ile sosyal ve beşeri bilimlerde kural sadedir. Tek yazarlı yayında yazar tam puan alır. Çok yazarlı yayında puan, yazarlar arasında eşit bölünür.

Sağlık ve mühendislik alanlarında ise başlıca yazar sistemi uygulanır. İki yazarlı makalede başlıca yazar tam puanın 0,8'ini alır; ikinci yazar 0,5'ini alır. Üç ve daha çok yazarlı makalede başlıca yazar, toplam puanın yarısını alır. Başlıca yazarın kim sayılacağı, ilgili alan tablosunun tanımlar bölümünde yazılıdır.

Lisansüstü öğrenciyle yapılan ortak çalışmalar için de özel tanımlar var. Danışmanın bu yayınlardaki konumu alan tablosuna göre değişiyor. İkinci danışman ise başlıca yazar sayılmıyor. Puan hesabına geçmeden önce bu tanımların okunması, yanlış beyan riskini azaltır.

Yayımlanmış Makale Şartı Neyi Gerektiriyor?

ÜAK tablolarına göre makale, başvuru tarihinde basılı veya elektronik olarak yayımlanmış olmalıdır. Yalnızca DOI numarası almış bir çalışma bu şartı karşılamaz. Kabul yazısı da yeterli değildir. Baskı takvimi uzayan dergilerde bu kural sık sık soruna dönüşüyor. Yayım tarihi başvuru dönemine yetişmeyecek çalışmaları beyan etmemek gerekir.

Doçentlik Başvurusu Nasıl ve Ne Zaman Yapılıyor?

Başvurular yılda iki dönemde alınıyor. ÜAK takvimi Mart ve Ekim dönemleri üzerine kuruludur. Başvuru, Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılır. Eserler ve ispat belgeleri bu sisteme yüklenir. Aday, bir bilim alanı ile o alana bağlı bir anahtar kelime seçer.

Belgelerin eksiksiz yüklenmesi önemlidir. Katılım belgesi, atıf dökümü ve endeks kanıtı gibi belgeler istenebiliyor. ÜAK bazı durumlarda başvuru sonrası fiziki belge de talep edebiliyor. Yabancı dil belgeleri ile eski diplomalar bu kapsamda öne çıkıyor. Noter onaylı gönderimde onay tarihinin başvuru yılına ait olması isteniyor.

Bir Çalışma İki Ayrı Kalemde Puanlanabilir mi?

Temel kural, her çalışmanın tek bir kalemde puanlanmasıdır. Önce bildiri olarak sunulup sonra makaleye dönüşen çalışmada yalnızca biri seçilir. Aynı toplantıda sunulan birden çok bildiriden yalnızca biri puanlanır. Bir çalışmanın kendisi ile o çalışmaya yapılan atıflar ise birlikte kullanılabilir.

Beyanların Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden doğru girilmesi gerekir. Tezden üretilen yayının tezle ilişkilendirilmesi bu sistemde yapılır. Hatalı ilişkilendirme, asgari koşul iptaline veya etik sevke neden olabilir.

Yabancı Dil Şartında Neye Dikkat Edilmeli?

Doçentlik başvurusunda yabancı dil belgesi de aranır. YÖK, ÜAK ve ÖSYM tarafından yapılan sınavlarda süre sınırı aranmaz. Eşdeğerliği kabul edilen uluslararası sınavlarda ise belgenin geçerlilik süresi izlenmelidir. Belge üzerinde yazan geçerlilik tarihi esas alınır. Sınavın hangi koşullarda yapıldığı da denetlenebildiği için belgelerin resmî kanaldan doğrulanması gerekir.

Doçentlik Başvurusu Reddedilirse Ne Olur?

Sonuç, başarısızlığın hangi aşamada saptandığına göre değişir. Asgari koşuldan başvurusu iptal edilen aday, izleyen dönemde yeniden başvurabilir. Eser incelemesinde veya etik incelemede başarısız sayılan aday ise bekler. Bu aday, başvurduğu dönem esas alınarak izleyen üçüncü dönemde başvuru yapabilir. Başvurusu sonuçlanmamış olan aday, yeni bir başvuru yapamaz. Farklı bilim alanından başvurmak bu kuralları değiştirmez.

Ret ve iptal kararları birer idari işlemdir. Bu kararlara karşı itiraz ve iptal davası yolu açıktır. Süreler kısa olduğu için kararın tebliğinden sonra beklememek gerekir. İzlenecek yolu doçentlik başvurusunun reddine itiraz ve dava yazısında anlattık.

Doçentlik Kriterleri Konusunda Avukat Desteği

Doçentlik kriterleri bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Doçentlik kriterleri hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.