İKAMET İZNİ BAŞVURUSUNUN REDDİ

Kısa Dönem İkamet İzni Kimlere Verilir

Kanun, Türkiye'de bulunmayı haklı kılan bir sebep varsa kısa dönem izin öngörür. Süre bir, iki veya beş yıla kadar değişir. Kanunun 31. maddesinin ikinci fıkrasına göre idare bu izni kural olarak her defasında ikişer yıllık sürelerle verir.

Aile İkamet İzni Kimlere Verilir

Türk vatandaşları, 5901 sayılı Kanunun 28. maddesi kapsamındaki kişiler, ikamet izni sahibi yabancılar, mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahipleri destekleyici olur. İdare bu destekleyicilere bağlı olarak aşağıdaki kişilere aile ikamet izni verir.

1. (a) Yabancı eşine.

2. (b) Kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna.

3. (c) Kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna.

İdare bu izni her defasında üç yılı aşmayacak şekilde verir. Ancak aile ikamet izninin süresi destekleyicinin izin süresini aşamaz. Ayrıntı için aile oturma izni yazısına bakabilirsiniz.

Öğrenci İkamet İzni Kimlere Verilir

Eğitim hakkı yabancı ve vatandaş ayrımı gözetmez. Ülkedeki yabancıların önemli bir bölümünü okul çağındaki çocuklar oluşturur. Öğrenci ikamet izni, öğrencinin eğitim süresince ülkede kalmasına imkân verir.

Uzun Dönem İkamet İzni Kimlere Verilir

Uzun süre ülkede yaşayan ve uyum gösteren yabancıya devlet kolaylık tanır. Bu kolaylık ülkeye giriş, ikamet ve çalışma gibi başlıkları kapsar. İdare bu durumdaki kişilere uzun dönem ikamet izni verir.

İnsani İkamet İzni Hangi Hâllerde Verilir

Kanunun “İnsani ikamet izni” başlıklı 46. maddesi bu izni ayrıntılı biçimde düzenler. Madde hükmü şöyledir:

“(1) Aşağıda belirtilen hâllerde, diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmadan, Bakanlığın onayı alınmak ve en fazla birer yıllık sürelerle olmak kaydıyla, valiliklerce insani ikamet izni verilebilir ve bu izinler uzatılabilir:

a) Çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda

b) Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı alındığı hâlde, yabancıların Türkiye’den çıkışları yaptırılamadığında ya da Türkiye’den ayrılmaları makul veya mümkün görülmediğinde

c) 55 inci madde uyarınca yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınmadığında

ç) 53 üncü, 72 nci ve 77 nci maddelere göre yapılan işlemlere karşı yargı yoluna başvurulduğunda

d) Başvuru sahibinin ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye geri gönderilmesi işlemlerinin devamı süresince

e) Acil nedenlerden dolayı veya ülke menfaatlerinin korunması ile kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından Türkiye’ye girişine ve Türkiye’de kalmasına izin verilmesi gereken yabancıların, ikamet izni verilmesine engel teşkil eden durumları sebebiyle diğer ikamet izinlerinden birini alma imkânı bulunmadığında

f) Olağanüstü durumlarda (2) İnsani ikamet izni alan yabancılar, iznin veriliş tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmak zorundadır.” Hükmü yer almaktadır.

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni Kimlere Verilir

Türkiye uluslararası ulaşım yolları üzerindedir. Bu konum, çok sayıda insan ticareti mağduruyla karşılaşmayı beraberinde getirir. İdare, mağdurları korumak amacıyla ayrı bir ikamet izni düzenler.

İkamet İzni Başvurusu Nasıl Yapılır

Kanunun 21. maddesine göre başvuruyu kural olarak yurt dışında yaparsınız. Vatandaşı olduğunuz ya da yasal olarak bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğuna gidersiniz. Konsolosluğa gelen başvuruyu Göç İdaresi Başkanlığı değerlendirir. İdare başvuruları en geç doksan gün içinde sonuçlandırır. Yetkili aracı kurum da başvuru yapar. Başvuruyu kural olarak bizzat yaparsınız; yasal temsilciniz ya da vekâletnameli avukatınız da adınıza başvurur.

Bazı hâllerde başvuruyu Türkiye içinden de yaparsınız. Bu istisnalar şunlardır.

• Adli veya idari makamların kararlarında ya da taleplerinde.

• Türkiye'den ayrılmanızın makul veya mümkün olmadığı durumlarda.

• Uzun dönem ikamet izinlerinde.

• Öğrenci ikamet izinlerinde.

• İnsani ikamet izinlerinde.

• İnsan ticareti mağduru ikamet izinlerinde.

• Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçişlerde.

• Türkiye'de ikamet izni bulunan anne ya da babanın, Türkiye'de doğan çocukları için yapacağı başvurularda.

• Geçerli ikamet izninin dayandığı gerekçe sona erdiğinde ya da değiştiğinde, yeni kalış amacınıza uygun izin almak için yapacağınız başvurularda.

• Kanunun 20. maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki başvurularda. Bu fıkra, muafiyeti sona erdikten sonra ülkede kalmaya devam edecek kişileri kapsar.

• Türkiye'de yükseköğrenimini tamamlayanların kısa dönem ikamet iznine geçişlerinde.

İstenen bilgi ve belgeleri yurt içi başvurularında valiliğe verirsiniz. Yurt dışı başvurularında ise belgeleri süresi içinde konsolosluğa sunarsınız. Gerekli belgeleri Göç İdaresi Başkanlığı belirler ve kurumsal internet sitesinde duyurur.

İkamet İzni Uzatma Başvurusu Nasıl Yapılır

Mevcut izninizden daha uzun süre kalmak isterseniz uzatma başvurusu yaparsınız. Kanunun 24. maddesine göre izinleri valilikler uzatır. Uzatma başvurusunu, izin süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren yaparsınız. Her hâlde süre dolmadan önce başvurmanız gerekir. Başvurudan sonra izin süreniz bitse bile karar çıkana kadar belgeyle ülkede kalırsınız.

İkamet İzni Başvurusunun Reddi Hangi Hâllerde Gündeme Gelir

İkamet izni başvurusunun reddi ile karşılaşan kişi altı ay içinde yeniden başvuru hakkına sahiptir. İzni iptal edilen kişi için de aynı kural işler. İdare bu ikinci başvuruda yeni bir talep gerekçesi ister.

Yurt dışından yapılan başvurulara ilişkin ret işlemlerini ve tebligatı konsolosluklar yürütür. Dayanak, Kanunun 21. maddesinin dördüncü ve altıncı fıkralarıdır. Türkiye içinden yapılan başvurularda ret, uzatmama ve iptal işlemlerini ise valilikler yapar. Bu kural Kanunun 25. maddesinde yer alır.

Kanun, her izin türü için ret, uzatmama ve iptal sebeplerini ayrı maddelerde sayar. Bu sebeplerden biri gerçekleşirse idare talebi geri çevirir. İkamet izni başvurusunun reddi ile karşılaşan kişi altı ay içinde yeniden başvurduğunda yeni bir gerekçe sunar.

Sebepler izin türüne göre değişir. Aşağıda her tür için ikamet izni başvurusunun reddi sebeplerini ayrı ayrı sıralıyoruz.

Kısa Dönem İkamet İzni Hangi Hâllerde Reddedilir

Kanunun 33. maddesine göre şu hâllerde idare kısa dönem izni vermez, vermişse iptal eder ve süresi bitenleri uzatmaz. Kısa dönemde ikamet izni başvurusunun reddi çoğunlukla ilk iki başlıktan doğar.

• Başvuru şartlarından birinin veya birkaçının yerine gelmemesi ya da sonradan ortadan kalkması.

• İzni veriliş amacı dışında kullanmanız.

• Hakkınızda geçerli bir sınır dışı etme ya da Türkiye'ye giriş yasağı kararının varlığı.

Yurt dışında kalış süresine ilişkin usul ve esasları yönetmelik düzenler. Yönetmeliğe göre zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim veya sağlık nedenleri dışında son bir yıl içinde toplam yüz yirmi günden fazla yurt dışında kalmak iznin iptalini gerektirir.

Aile İkamet İzni Hangi Hâllerde Reddedilir

Kanunun 36. maddesine göre şu hâllerde idare aile ikamet izni vermez, vermişse iptal eder ve süresi bitenleri uzatmaz. Aile birliğinde ikamet izni başvurusunun reddi genellikle destekleyicinin şartlarından kaynaklanır.

• Kanunda düzenlenen şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması.

• Aile ikamet izni şartları ortadan kalktıktan sonra kısa dönem ikamet izni verilmemesi.

• Hakkınızda geçerli bir sınır dışı etme ya da Türkiye'ye giriş yasağı kararının varlığı.

• Aile ikamet iznini veriliş amacı dışında kullanmanız.

Yönetmeliğin 33. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ayrı bir sebep ekler. Zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim veya sağlık nedenleri dışında son bir yıl içinde toplam yüz seksen günden fazla yurt dışında kalmak da ret sebebidir.

Öğrenci İkamet İzni Hangi Hâllerde Reddedilir

Kanunun 40. maddesine göre şu hâllerde idare öğrenci izni vermez, vermişse iptal eder ve süresini uzatmaz. Öğrencilikte ikamet izni başvurusunun reddi çoğu zaman kayıt ve devam belgelerine dayanır.

• Gerekli şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması.

• Öğrenimin sürdürülemeyeceğine ilişkin kanıtların ortaya çıkması.

• Öğrenci ikamet iznini veriliş amacı dışında kullanmanız.

• Hakkınızda geçerli bir sınır dışı etme kararı ya da Türkiye'ye giriş yasağının varlığı.

Uzun Dönem İkamet İzni Hangi Hâllerde İptal Edilir

Uzun dönem ikamet izinlerini idare iki hâlde iptal eder. Bu izinde ikamet izni başvurusunun reddi yerine iptal kararı öne çıkar.

• Yabancının kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit oluşturması.

• Sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla süreyle Türkiye dışında kalması.

İki sebep aynı sonucu doğurmaz.

Yönetmeliğin 42. maddesinin dördüncü fıkrası bu farkı gösterir. Kamu düzeni ve kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit gerekçesiyle izni iptal edilen yabancı, Kanundaki ikamet izinlerinden biri için yeniden başvuramaz.

Yurt dışında kesintisiz bir yıldan fazla kalma sebebiyle iptal farklı sonuç doğurur. Yönetmeliğin 43. maddesinin dördüncü fıkrası değerlendirme ölçütlerini sayar. İdare; yerleşme iradenizi, Türkiye'deki yakınlarınızı, taşınmaz varlığınızı, aktif iş ve çalışma ilişkilerinizi ve ülkeyle sosyal, ekonomik, kültürel bağlarınızı birlikte değerlendirir.

Yönetmeliğin 43. maddesinin beşinci fıkrası yeni başvuruyu düzenler. İdare, uzun dönem ikamet izni şartlarını yeniden arar. Ancak kesintisiz sekiz yıl ikamet izniyle kalma şartını bir daha aramaz.

İnsani İkamet İzni Hangi Hâllerde İptal Edilir

Kanunun 47. maddesi bu izni düzenler. İzni zorunlu kılan şartlar ortadan kalkarsa valilikler, Bakanlığın onayını alarak izni iptal eder ve uzatmaz.

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni Nasıl Uzatılır

Kanunun 49. maddesi bu izni düzenler. İyileşme ve düşünme süresi tanımak amacıyla verilen izni idare, mağdurun güvenliği, sağlığı veya özel durumu nedeniyle en fazla altışar aylık sürelerle uzatır. Toplam süre üç yılı geçemez. Mağdur, kendi girişimiyle suçun failleriyle yeniden bağ kurarsa idare izni iptal eder.

İkamet İzninin Reddi Hâlinde Ne Yapmalısınız

Yukarıda başvurunun nasıl yapıldığını, izin türlerini ve ret sebeplerini gördünüz. Alanı 6458 sayılı Kanun ile Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik düzenler. Şartları karşılamazsanız ya da başvuruyu usulüne uygun yapmazsanız idare talebi geri çevirir. İkamet izni başvurusunun reddi kararını haksız görüyorsanız yargı yoluna gidersiniz.

İdare başvurunuzu inceler ve kabul ya da ret yönünde karar verir. İkamet izni başvurusunun reddi kararını alan yabancının önce itiraz hakkı vardır. İtirazınızı kararı veren makama yöneltirsiniz. Dilerseniz doğrudan dava açarsınız. İkamet izni başvurusunun reddi kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz.

İtiraz etmeniz ülkeyi terk yükümlülüğünüzü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Tebligatta gösterilen on günlük süre işlemeye devam eder. Bu nedenle itiraz ile dava yolunu birlikte planlayın.

İkamet İzni Başvurusunun Reddi İptal Davası Nasıl Açılır

İkamet izni başvurusu ve ret kararı özü itibarıyla idari işlemdir. Bir idari işlemin geçerliği yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarına bağlıdır. Bu unsurlardan birinde eksiklik varsa mahkeme, ikamet izni başvurusunun reddi kararını iptal eder.

İkamet izni başvurusunun reddi iptal davasını idare mahkemesinde açarsınız. Yer yönünden yetkili mahkeme, kural olarak ret kararını veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Yurt dışı temsilciliklerinin kararlarına karşı Ankara idare mahkemelerine başvurursunuz. Valilik kararlarına karşı ise valiliğin yargı çevresindeki idare mahkemesinde dava açarsınız. Dava açma süresi, ret kararının tebliğinden itibaren altmış gündür.

Kanun, ret ve iptal işlemlerine karşı açılan davalarda yürütmeye ilişkin özel bir kural getirmez. Bu boşluğu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu doldurur. Kanunun 27. maddesine göre dava açmanız işlemin yürütülmesini durdurmaz. Yürütmenin durdurulmasını dilekçenizde ayrıca istersiniz.

Dava Dilekçesinde Neleri Göstermeniz Gerekir

Önce taraf bilgilerini yazarsınız. Davalı idareyi doğru göstermek önemlidir. İkamet izni başvurusunun reddi işlemini hangi makam kurduysa davayı ona yöneltirsiniz.

Sonra işlem tarihini ve tebliğ tarihini gösterirsiniz. Mahkeme süre hesabını bu tarihler üzerinden yapar. Tebliğ belgesini dilekçenize eklersiniz.

Ardından ret gerekçesini tartışırsınız. İdare hangi şartı eksik gördüyse o şarta ilişkin belgeyi sunarsınız. Gelir, sağlık sigortası, adres kaydı ve adli sicil belgesi en sık istenen evraklardır.

Son olarak Türkiye ile bağınızı gösterirsiniz. Aile bağı, öğrencilik, çalışma izni ve taşınmaz bu başlıkta yer alır. Çalışma izni süreci için çalışma izni başvurusu yazısına bakabilirsiniz.

Ret Kararıyla Birlikte Tahdit Kodu Konulursa Ne Olur

Bazı dosyalarda ret kararının yanında sisteme bir tahdit kaydı da düşer. Bu kayıt sonraki başvurularınızı da etkiler. Kaydı kaldırmak ayrı bir davanın konusudur.

Kayıt ile ret kararını birbirine karıştırmayın. İkisi ayrı işlemdir ve ayrı süre taşır. Ç-141 tahdit kodu kaldırma davası ve giriş yasağı tahdit kararı yazıları bu ayrımı ele alır.

Hakkınızda sınır dışı kararı da varsa süre çok kısalır. Bu karara karşı yedi gün içinde idare mahkemesine başvurursunuz. Ayrıntı için sınır dışı kararına itiraz yazısını inceleyin.

Ret Kararından Sonra Yeniden Başvurabilir misiniz

Altı ay içinde yeniden başvurabilirsiniz. Ancak idare bu başvuruda yeni bir talep gerekçesi arar. Eski dosyanızı aynen tekrarlarsanız ikamet izni başvurusunun reddi sonucu değişmez.

Yeni başvurudan önce eksikleri kapatın. Ret yazısındaki gerekçeyi satır satır okuyun. Her gerekçe için ayrı bir belge hazırlayın. Genel çerçeve için oturma izni ve ikamet izni yazısı yol gösterir.

İkamet İzni Başvurusunun Reddi Konusunda Emsal Yargı Kararları

İlk karar Danıştay Onuncu Dairesinden çıktı. Künye şöyledir. Danıştay 10. Daire, 25.11.2020 tarihli ve 2016/15370 E., 2020/5398 K. sayılı karar.

İSTEMİN KONUSU :İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 22/06/2016 tarih ve E:2016/584, K:2016/1433 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem:Azerbaycan uyruklu davacının aile ikamet izni başvurusunun reddine ilişkin 08/03/2016 tarih ve 1781985 sayılı İstanbul Valiliği işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 22/06/2016 tarih ve E:2016/584, K:2016/1433 sayılı kararıyla; aile ikamet izninin uzatılması istemiyle başvuruda bulunan Azerbaycan uyruklu davacıdan 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 35. maddesinin 3. fıkrasında aranılan şartları taşıdığına ilişkin belgelerin istenebileceği, anılan belgeler arasında adli sicil belgesi bulunmadığı,

…bu belgenin 35. maddenin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, destekleyiciden isteneceği, kaldı ki, yasada aile ikamet izni başvurusu için gerekli olan belgelerin idareye ibraz edilmesi için bir süre öngörülmediği, bu sebeple, davacının aile ikamet izin süresinin uzatılmasına ilişkin başvurusunun, istenilen belgeleri süresinde ibraz etmediği gerekçesiyle reddedilemeyeceği belirtilerek, davacının aile ikamet izni şartlarını taşımadığına ilişkin davalı idarece yapılmış bir tespit olmadığı anlaşıldığından, davacının aile ikamet izninin uzatılması talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlem iptal edilmiştir.

MADDİ OLAY :

Azerbaycan uyruklu davacı, Tacikistan uyruklu olup yasal ikamet izni ile ülkemizde bulunan K5 isimli kişi ile evlenmiş, bu evliliği dolayısıyla davacıya aile ikamet izni verilmiş ve bu izin ile ülkemizde ikamet etmiştir. Daha sonra aile ikamet izin süresinin sona ermesi üzerine, davacı tarafından ikamet izni süresinin uzatılması için 21/09/2015 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulması sonucu davalı idarece, istenilen evrakların 30 gün içinde ibraz edilmemesi sebebiyle 08/03/2016 tarih ve 1781985 sayılı işlem ile davacının aile ikamet izni uzatma başvurusunun reddine karar verilmiş, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun”Aile İkamet İzni” başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasında,”(1) Türk vatandaşlarının, 5901 sayılı Kanunun 28 inci maddesi kapsamında olanların veya ikamet izinlerinden birine sahip olan yabancılar ile mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin;

1. a) Yabancı eşine,

2. b) Kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna,

3. c) Kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna,

her defasında iki yılı aşmayacak şekilde aile ikamet izni verilebilir. Ancak, aile ikamet izninin süresi hiçbir şekilde destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz.” hükmü; “Aile ikamet izninin şartları

” başlıklı 35. maddesinde, ” (1) Aile ikamet izni taleplerinde, destekleyicideaşağıdaki şartlar aranır:

a) Toplam geliri asgari ücretten az olmamak üzere, ailedeki fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmayan aylık geliri bulunmak

b) Ailenin nüfusuna göre, genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak ve tüm aile fertlerini kapsayan sağlık sigortası yaptırmış olmak

c) Başvuru tarihi itibarıyla, beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan herhangi birinden hüküm giymemiş olduğunu adli sicil kaydıyla belgelemek

ç) Türkiye’de en az bir yıldır ikamet izniyle kalıyor olmak

d) Adres kayıt sisteminde kaydı bulunmak

(2) Bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni ya da çalışma izni bulunanlar, 5901 sayılı Kanunun 28 inci maddesi kapsamında olanlar veya Türk vatandaşlarıyla evli olan yabancılar hakkında, birinci fıkranın (ç) bendi uygulanmaz.

(3) Türkiye’de, destekleyicinin yanında kalmak üzere aile ikamet izni talebinde bulunacakyabancılarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) 34 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında olduğunu gösteren bilgi ve belgeleri ibraz etmek

b) 34 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen kişilerle birlikte yaşadığını veya yaşama niyeti taşıdığını ortaya koymak

c) Evliliği aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapmamış olmak

ç) Eşlerden her biri için on sekiz yaşını doldurmuş olmak

d) 7 nci madde kapsamına girmemek

(4) Türkiye’de bulunan mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahiplerinde, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartlar aranmayabilir.” hükmü; “Aile ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması” başlıklı 36. maddesinde,” (1) Aşağıdaki hâllerde aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz:

a) 35 inci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında aranan şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması

b) Aile ikamet izni alma şartları ortadan kalktıktan sonra kısa dönem ikamet izni verilmemesi

c) Hakkında geçerli sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunması

ç) Aile ikamet izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi

d) Son bir yıl içinde toplamda yüz seksen günden fazla süreyle yurt dışında kalınması” hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, Türkiye’de en az 1 yıl süreyle ikamet izniyle kalan yabancıya bağlı olarak aile ikamet izni alınabileceği belirtildikten sonra, aile ikamet izni verilmesi için destekleyici konumundaki kişi ile aile ikamet izin talebinde bulunan yabancı açısından aranan şartlar ayrı ayrı kurala bağlanmış, bu şartlara aykırılık durumu halinde tesis edilecek işlemlerde ayrıca düzenlenmiştir.

6458 sayılı Kanun’un 35. maddesinde, destekleyicinin, başvuru tarihi itibarıyla beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan herhangi birinden hüküm giymemiş olduğunu adli sicil kaydıyla belgelemenin aile ikamet izni şartlarında biri olarak düzenlendiği ve bu şartın sağlanmaması durumunda anılan Kanun’un 36. maddesi uyarınca aile ikamet izni talebinin reddi, iptali ve uzatılmaması hususunda idarenin bağlı yetki içerisinde olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; aile ikamet izninin uzatılması istemiyle yapılan başvuruda, davacının destekleyicisi olarak belirttiği Tacikistan uyruklu eşine ait Kanun’un destekleyici açısından aradığı adli sicil kaydına ilişkin belgeyi süresi içinde davalı idareye sunmadığı, bu hususun dava dilekçesinde davacı tarafça da kabul edildiği dikkate alındığında;

anılan adli sicil belgesinin eksikliği halinde davalı idareden, destekleyicinin, Kanun’un öngördüğü şartı sağladığı varsayımından hareket ederek aile ikamet izni uzatma başvurusunun kabul edilmesi yolunda işlem tesis edilmesinin beklenemeyeceği gibi bu durumlarda ikamet izni başvurunun reddi hususunda 6458 sayılı Kanun’un 36. maddesi kapsamında davalı idarenin bağlı yetki içerisinde bulunduğu anlaşıldığından,

…davacının aile ikamet izninin uzatılması başvurusunun reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,

2.Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İstanbul 1. İdare Mahkemesinin 22/06/2016 tarih ve E:2016/584, K:2016/1433 sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

4.2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/11/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

İkinci karar Konya Bölge İdare Mahkemesinden çıktı. Künye şöyledir. Konya BİM 5. İdare Dava Dairesi, 11.11.2020 tarihli ve 2020/1588 E., 2020/2391 K. sayılı karar.

İSTEMİN ÖZETİ :Kırgızistan uyruklu davacının ikamet izni başvurusunun reddine dair Antalya Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 06/01/2020 tarih 2394133.101.14.8 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda Antalya 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 07/07/2020 günlü, E:2020/23, K:2020/532 sayılı kararın, davacı tarafından; ev sahibiyle sorun yaşadığından taşındığı, ancak adres değişikliğini bildirmesi gerektiğini bilmediği, mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusu kapsamında incelenerek kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi’nce işin gereği görüşüldü:

Dava, Kazakistan vatandaşı olan davacının ikamet izni başvurusunun reddine dair 06/01/2020 tarih 2394133.101.14.8 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 19. maddesinde;”(1) Türkiye’de, vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancıların ikamet izni almaları zorunludur. İkamet izni, altı ay içinde kullanılmaya başlanmadığında geçerliliğini kaybeder” hükmü; “Kısa dönem ikamet izninin şartları” başlıklı 32. maddesinde,”(1) Kısa dönem ikamet izinlerinin verilmesinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) 31 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan gerekçelerden biri veya birkaçını ileri sürerek talepte bulunmak ve bu talebiyle ilgili bilgi ve belgeleri ibraz etmek

b) 7 nci madde kapsamına girmemek

c) Genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak

ç) İstenilmesi hâlinde, vatandaşı olduğu veya yasal olarak ikamet ettiği ülkenin yetkili makamları tarafından düzenlenmiş adli sicil kaydını gösteren belgeyi sunmak

d) Türkiye’de kalacağı adres bilgilerini vermek.”hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun’un “Kısa dönem ikamet izninin reddi, iptali veya uzatılmaması” başlığını taşıyan 33. maddesindeise, “(1) Aşağıdaki hâllerde kısa dönem ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz:

a) 32 nci maddede aranan şartlardan birinin veya birkaçının yerine getirilmemesi veya ortadan kalkması

b) İkamet izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi

c) Son bir yıl içinde toplamda yüz yirmi günden fazla süreyle yurt dışında kalınması

ç) Hakkında geçerli sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunması.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden yabancının ikamet izni açısından Türkiye’de kalacağı adres bilgilerini vermemesi halinde ikamet izninin reddine dair kararı alma konusunda İdareye yetki tanınmıştır. Ancak bu yetkinin kamu yararı mevzuata uygun biçimde kullanılması gerektiği açık olup , aksi takdirde idari yargı mercilerince idari işlemin iptaline karar verilecektir.

Dosyanın incelenmesinden; Kazakistan vatandaşı davacının, 16/11/2017-06/02/2019 tarihleri arasında hakkında tanzim edilen ikamet izni ile kaldığı, 06/02/2019 tarihinde süresi bitecek olan ikamet izninin süresini uzatmak için 05/02/2019 tarihinde turizm amaçlı kısa dönem ikamet izni uzatma talebinde bulunduğu,

uzatma talebiyle yaptığı başvuru formunda beyan ettiği adres olan “A1 Mahallesi A2 Sk. No:6 A İç Kapı No:4 Muratpaşa- ANTALYA” adresinde Muratpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince adreste yapılan araştırmada belirtilen adresin boş olduğu,davacıyı tanıyan ve bilen olmadığı, araştırma formunda mahalle muhtarının imzasının da bulunduğu, bunun üzerine ikamet izni uzatma talebinin reddine dair dava konusu Antalya Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 06/01/2020 tarih 2394133.101.14.8 sayılı işlemin tesis edildiği akabinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan davada; istinaf başvurusuna konu edilen ilk derece mahkeme kararında “davacının ikamet izni talebinde bulunurken kalacağı adres olarak belirttiği “A1 Mahallesi A2 Sk. No:6 A İç Kapı No:4 Muratpaşa- ANTALYA” adresinde kalacağını beyan ettiği, belirtilen bu adrese Muratpaşa İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince gidildiginde ise davacının belirttiği adreste yaşamadığının,

…çevre sakinleri ve muhtarlık tarafından da tanınmadığının tutanak altına alındığı, davacının dilekçesinde de adres değişikliği yaptığını, ancak bu durumu bildirmesi gerektiğini bilmediğini açıkça ifade ettiği hususları birlikte değerlendirildiğinde tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de;

Uyuşmazlıkta, davacının ikametgah adresini değiştirmek zorunda kaldığı, adres değişikliğinin bildirilmemesi sebebiyle davacının beyan ettiği adreste tanınmadığı anlaşılmakta olup, bu durumun davacının kasıtlı olarak ikametgah adresini gizlediği sonucu doğurmayacağı ve her hangi bir suça karışmayan davacının ikametgah adresini değiştirmek zorunda kalması ve bunu bildirmesi gerektiğini bilmediği ve ikamet izin süresini uzatma amacıyla davalı idareye başvuru yaptığı sırada bu durumu öğrendiği açıktır.

Bu durumda ikametgah adresini değiştirmek zorunda kalan ve bilerek ikamet adresini gizlediği yönünde bir tespit olmayan ve bizzat yeni adresle birlikte ikamet izni isteyen davacının ikamet adresi değişikliğini bildirmediğinden bahisle ikamet izni başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, ikamet izni başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davada verilen ret kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf isteminin kabulüne, Antalya 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 07/07/2020 günlü, E:2020/23, K:2020/532 sayılı kararın kaldırılmasına,dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan toplam 509,30-TL yargılama giderlerinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00 -TL avukatlık ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, posta ücreti avansının artan kısmının davacıya iadesine, 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesinin 6. fıkrası gereğince kesin olarak, 11/11/2020tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY YAZISI: İstinaf konusu kararın hukuka uygun olduğunu ve istinaf isteğinin reddine karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden, istinaf kabul, kaldırma, iptal yolundaki çoğunluk kararına katılmıyorum.

İki karar birlikte okunduğunda tablo netleşir. Kanunun aradığı belgeyi süresinde sunmazsanız idare bağlı yetki içinde hareket eder. Buna karşılık somut bir kusur yoksa mahkeme işlemi iptal eder. Bu nedenle ikamet izni başvurusunun reddi dosyanızı belge düzeyinde kurmanız gerekir.

İkamet İzni Başvurusunun Reddi Konusunda Avukat Desteği

İkamet izni başvurusunun reddi bakımından hangi hukuki yolu izleyeceğiniz; ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari ya da yargısal kararlara göre değişir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

İkamet izni başvurusunun reddi hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme istiyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilirsiniz. Dilerseniz çevrim içi soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz.

Görüşmeden önce ret yazınızı, tebliğ belgenizi ve başvuru evrakınızı hazır bulundurun. Avukat, ikamet izni başvurusunun reddi dosyanıza ilişkin değerlendirmeyi paylaştığınız bilgi ve belgelere göre yapar.

Yabancılar hukukunun genel çerçevesi için Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu yazısını da inceleyebilirsiniz.

Kaynakça

• Arslan, Şule. Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahat Hakkı. On İki Levha Yayıncılık, 2018.

• Tufan, U. & Ozturk, N. & Kuscu, D. (2021). Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatine İlişkin Uygulamada Karşılaşılan Bazı Sorunlar. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12 (2). 703-719.

• Halıcı, Saliha. “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu Uyarınca Öğrenci İkamet İzni.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 25. cilt, no. 2, 2017, ss. 405-448.

• Uslu, Mustafa Semih. “Türk yabancılar hukuku bakımından aile ikamet izni.“ Ankara Üniversitesi, 2022,

• Ekşi, Nuray. “Mahkeme Kararları Işığında İnsani İkamet İzni.” Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, 38. cilt, no. 2, 2018, ss. 243-283.

Deport Avukatı

Deport avukatı; sınır dışı etme (deport), idari gözetim ve giriş yasağı gibi işlemlerde uzmanlaşmış, yabancılar ve göç hukuku davalarında tecrübeli ve müvekkillerine bu alanda hukuki hizmet veren avukattır.