Deport (Sınır Dışı Etme) Nedir?
Deport, bir yabancının idari kararla Türkiye'den çıkarılmasıdır. İşlemin hukuki adı sınır dışı etmedir. Kuralları 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu belirler. Kanun 11 Nisan 2013 tarihli Resmî Gazete'de yer alır. Konuyu 52 ile 60. maddeleri arasında düzenler. Deport avukatı ise bu kararın iptali için dava açar. Ayrıca idari gözetime itiraz eder ve giriş yasağını kaldırma başvurusunu yapar.
Öncelikle sınır dışı kararını valilikler alır. Göç İdaresi Başkanlığı da valiliğe talimat verir. Kolluk birimleri durumu valiliğe bildirir. Göç İdaresi Başkanlığı 2021 yılında 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle genel müdürlükten başkanlığa dönüştü.
Sınır dışı kararı çoğunlukla bir giriş yasağıyla birlikte sonuç doğurur. Bu yüzden işlem yalnız ülkeden çıkarmakla kalmaz. Ayrıca yabancı belirli bir süre Türkiye'ye yeniden giremez. Karar idari işlem olduğu için idari yargı yolu açıktır.
Kanun, kolluğun yakaladığı yabancı için de kısa bir süre koyar. Kolluk yakaladığı kişiyi valiliğe bildirir. Bildirim süresi kırk sekiz saattir. Valilik de sınır dışı kararını kırk sekiz saat içinde verir. Bu nedenle ilk iki gün kritik bir eşik oluşturur. Deport avukatı sürecin bu ilk saatlerinde devreye girer.
İlgili hesaplama aracı: Deport Aracı. Araç, vize ihlali süresini ve çıkış biçimini sorar. Sonra öngörülen giriş yasağı süresini gösterir.
İdare Hangi Hâllerde Sınır Dışı Kararı Verir
Kanunun 54. maddesi sınır dışı sebeplerini tek tek sayar. Sebepler arasında şu hâller yer alır.
Terör örgütü veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi ya da destekleyicisi olmak.
Türkiye'ye giriş, vize veya ikamet izni işlemlerinde sahte belge kullanmak.
İkamet izni süresi dolduğu hâlde ülkeyi terk etmemek.
Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı bakımından tehdit oluşturmak.
Çalışma izni olmadan çalışmak.
Türkiye'ye yasa dışı giriş ya da çıkış yapmak.
Uluslararası koruma başvurusunun reddinden sonra Türkiye'de kalma hakkını yitirmek.
Vize, vize muafiyeti ya da ikamet izni süresini on günden fazla aşmak.
Kanun bazı yabancılar için sınır dışı yasağı da koyar. Gideceği ülkede ölüm cezası tehlikesi altındaki kişi bu grupta yer alır. İşkence ya da insanlık dışı muamele riski de aynı sonucu doğurur. Ayrıca ciddi sağlık sorunu aynı korumayı doğurur. Yaş ve hamilelik nedeniyle yolculuğu riskli görülen kişi de kapsama girer. Deport avukatı dosyayı önce bu istisnalar yönünden inceler.
Hakkında Deport Kararı Verilebilen Kişiler Kimlerdir?
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. Maddesinde hakkında deport kararı verilebilecek kişiler açıklanmıştır. Bu kişilerden birisi olup olmadığınız konusunda danışmanlık almak için uzman bir Deport avukatına başvurmanız faydalı olacaktır. İlgili kanuna göre “ (1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:
a) 5237 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler
b) Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar
c) Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar
ç) Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar
e) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler
f) İkamet izinleri iptal edilenler
g) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler
ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
h) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da bu hükümleri ihlale teşebbüs edenler
ı) Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenler
i) Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan, başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonra bu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar.
j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar
k) Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler.
Bu maddenin birinci fıkrasının (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında oldukları değerlendirilen uluslararası koruma başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler hakkında uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında sınır dışı etme kararı alınabilir.” Belirtilen kişiler hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir.
Kimler Hakkında Deport Kararı Verilemez?
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 55. Maddesinde bu konu açıklanmıştır. İlgili kanun ve kimlere uygulanabileceği ile ilgili uzman bir Deport kaldırma avukatından yardım almanız faydalı olacaktır. İlgili kanuna göre “(1) 54’üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz:
a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar
b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler
c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar
ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları
(2) Birinci fıkra kapsamındaki değerlendirmeler, herkes için ayrı yapılır. Bu kişilerden, belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir.” Belirtilen kişiler hakkında deport kararı verilemez. Eğer bu kişilerden birisi olup olmadığınızı merak ediyorsanız uzman Deport kaldırma avukatından yardım almanız faydalı olacaktır.
İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezleri Nasıl İşler
Valilik, sınır dışı kararı verdiği yabancı hakkında idari gözetim kararı da alır. Kanunun 57. maddesi bu yetkiyi düzenler. Bu durumda yabancı geri gönderme merkezinde kalır. Merkezlerin çalışma esaslarını Kanunun 58 ve 59. maddeleri belirler.
İdari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak iki hâlde süre altı ay daha uzar. Bunlar yabancının iş birliği yapmaması ve ülkesi hakkında doğru bilgi vermemesidir. Valilik gözetimin sürmesindeki zorunluluğu her ay yeniden değerlendirir. Gerek görürse otuz günlük süreyi beklemeden kişiyi serbest bırakır.
İdari Gözetim Kararına Nasıl İtiraz Edersiniz
Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurur. Başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Hâkim beş gün içinde karar verir. Bu karar kesin niteliktedir. Şartlar değişirse aynı yola yeniden gidebilirsiniz. Usulü idari gözetim kararına itiraz yazısı ayrıntılı olarak anlatır.
İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Nelerdir
Kanun, gözetim yerine daha hafif tedbirler de öngörür. Valilik bunlardan birine karar verir. Seçenekler arasında belirli adreste ikamet etme vardır. Düzenli bildirimde bulunma ve teminat da bu listede yer alır. Aile temelli geri dönüş de listede yer alır. Geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına gönüllü hizmet ve elektronik izleme listeyi tamamlar. Bu yükümlülüklerin süresi yirmi dört ayı aşamaz. Seçenekleri idari gözetime alternatif yükümlülükler yazısı karşılaştırır.
Sınır Dışı Kararına Karşı İptal Davasını Kim Ne Zaman Açar
Kanunun 53. maddesi burada özel bir süre koyar. Süre yedi gündür ve tebliğle başlar. Bu sürede yabancı, yasal temsilcisi ya da deport avukatı idare mahkemesine başvurur. Dolayısıyla genel altmış günlük süre bu davada geçerli değil. Süreyi kaçıran kişi işlemin iptalini artık isteyemez.
Başvuran kişi, davayı sınır dışı kararını veren makama da bildirir. Mahkeme başvuruyu on beş gün içinde sonuçlandırır. Mahkemenin bu konudaki kararı kesin niteliktedir. Bu yüzden dilekçenin ilk hâli belirleyici olur. Deport avukatı bütün delilleri baştan dosyaya koyar.
Davanın en güçlü yanı yürütme üzerindeki etkisidir. Kural olarak idare, dava açma süresi içinde yabancıyı sınır dışı edemez. Aynı yasak dava sonuçlanıncaya kadar sürer. Kanun bu kuraldan yalnız birkaç grubu ayrı tutar. İstisnalar dar bir grubu kapsar. Terör ya da suç örgütü bağlantısı bunlardan biridir. Kamu düzeni tehdidi de aynı gruba girer. Uluslararası kuruluşların terör örgütü saydığı yapılarla ilişki listeyi tamamlar.
Mahkeme kararın hukuka uygunluğunu belli başlıklarda inceler. Kararın dayanağı, gerekçesi, usulü ve istisna hâlleri denetimin konusunu oluşturur. Deport avukatı bu başlıkları dilekçede tek tek karşılar. Mahkeme kararı hukuka aykırı bulursa iptal eder. Böylece idare yeni bir değerlendirme yapar. Böylece yabancı hakkındaki deport işlemi ortadan kalkar. Dava dilekçesinin kurgusunu deport ve sınır dışı kararına itiraz yazısı örneklerle açıklar.
Türkiye'yi Terke Davet Ne Anlama Gelir
Kanunun 56. maddesi bir ara yol açar. İdare yabancıya ülkeyi terk etmesi için süre tanır. Bunu sınır dışı kararında ayrıca belirtir. Söz konusu süre on beş günden az, otuz günden çok olamaz. Bu süre içinde çıkış yapan kişiye harçsız çıkış izin belgesi verirler. Terör ve kamu düzeni gerekçeli dosyalarda ise idare bu süreyi tanımaz.
Giriş Yasağı ve Tahdit Kodları Nasıl Kalkar
Türkiye'ye girişi uygun görülmeyen yabancı hakkında giriş yasağı doğar. Yasağın dayanağı Kanunun 9. maddesidir. Yasak süresi kural olarak en fazla beş yıldır. Ancak bu üst sınır her dosyada aynı biçimde uygulanmaz. Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit varsa sonuç değişir. Başkanlık bu hâlde süreyi on yıl daha uzatır.
Tahdit kodları ise idari uygulamanın ürünüdür. Kodlar sebebe göre değişir. Vize ihlali, düzensiz göç, kamu düzeni, sağlık ve güvenlik ayrı kodlara denk düşer. Öte yandan her kodun hukuki sonucu farklıdır. Bu yüzden deport avukatı önce dosyadaki kodun içeriğini araştırır.
Giriş yasağı duran yabancı, yasak kalkmadan ülkeye giremez. Kod türüne göre iki yol açıktır. Birincisi, yasağı kaldırması için idareye başvurmaktır. İkincisi olumsuz cevaptan sonra idari yargıya gitmektir. Bazı kodlarda meşruhatlı vize ile giriş imkânı doğar. Bazılarında ise önce yasağın kalkması gerekir.
Yol ayrımını iki yazı ayrıntılandırır. Kaldırma başvurusunun usulünü giriş yasağını ve tahdit kaydını kaldırma yazısı anlatır. Meşruhatlı vize sürecini ise meşruhatlı vize başvurusu yazısı açıklar.
Deport Avukatı Hangi İşleri Yürütür
Deport avukatı; yabancılar hukuku, göç hukuku ve idare hukuku alanlarında çalışan avukattır. Ancak Türk hukukunda avukatlar için resmî bir uzmanlık sertifikası yoktur. Bu nedenle ölçü, sertifika değil bu alandaki dosya deneyimidir.
Deport avukatı sınır dışı kararına karşı iptal davası açar. Dava dilekçesinde önce süre ve tebligat konusunu ele alır. İdari gözetim kararına sulh ceza hâkimliğinde itiraz eder. Giriş yasağını kaldırmak için idareye başvurur. Müvekkilini idari yargıda temsil eder. Süreler kısa olduğundan avukat, dosyayı ilk günden kurgular.
Deport Avukatının Verdiği Hizmetler
Deport avukatı uygulamada şu işleri yapar.
Sınır dışı kararına karşı iptal davası açmak ve takip etmek.
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz etmek.
Giriş yasağı ve tahdit kodu kaldırma başvurularını yapmak.
Meşruhatlı vize ve yeniden giriş süreçlerini yürütmek.
Geri gönderme merkezindeki yabancıyı temsil etmek ve başvurularını izlemek.
İkamet ve çalışma izni işlemlerini ve ret kararlarına karşı davaları yürütmek.
Uluslararası koruma başvurularına bağlı süreçlerde destek vermek.
Yabancılar ve göç hukukuna ilişkin genel danışmanlık vermek.
Deport Avukatı Hangi Dosyalara Bakar
Sınır dışı etme kararının iptali davaları.
İdari gözetim kararına itiraz süreçleri.
Giriş yasağı ve tahdit kodu kaldırma başvuruları ile davaları.
İkamet izni reddine veya iptaline karşı iptal davaları.
Çalışma izni reddine karşı davalar.
Uluslararası koruma başvurusunun reddine karşı itiraz ve davalar.
Vize ihlaline bağlı işlemlerden doğan uyuşmazlıklar.
İkamet izni reddine karşı izleyeceğiniz yolu ikamet izni başvurusunun reddi yazısı anlatır. Koruma başvurusunun usulünü ise uluslararası koruma başvurusu yazısı ele alır.
Deport İşlemlerinde Süreler Neden Belirleyici Olur
Deport ve idari gözetim işlemlerinde süreler kısadır. Sınır dışı kararına karşı yedi günlük süreyi kaçıran kişi iptal isteminde bulunamaz. Aynı anda davanın sağladığı koruma da ortadan kalkar. Ayrıca idari gözetime itiraz da ayrı bir usule tabidir. Bu nedenle deport avukatı ilk iş olarak tebliğ tarihini kontrol eder.
Bu yüzden yabancı ya da yakını vakit kaybetmeden bir deport avukatı ile görüşür. Görüşmede tebligat, karar örneği ve pasaport kayıtları masaya gelir. İlk günlerde atılan adımlar özgürlük bakımından sonuç doğurur. Ülkede kalma hakkı da aynı adımlara bağlıdır. Tebligat tarihini gösteren belgeyi de ilk gün saklayın.
Deport Avukatı Ücreti Nasıl Belirlenir
Vekâlet ücretini 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi düzenler. Ücreti avukatlık sözleşmesi belirler. Sözleşme, Türkiye Barolar Birliğinin hazırladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesiyle bağlıdır. Avukat tarifenin altında ücret kararlaştıramaz.
Deport avukatı ücreti işin türüne göre değişir. Sınır dışı iptal davası ayrı bir iştir. İdari gözetime itiraz ve tahdit kodu kaldırma da öyledir. Ayrıca dosyanın kapsamı ve yargı aşaması da tutarı etkiler. Bu nedenle ücreti avukat ve iş sahibi birlikte kararlaştırır.
Deport Avukatına Nasıl Ulaşırsınız
Baroya kayıtlı avukatların iletişim bilgileri baro levhasında yer alır. Örneğin baronun internet sitesinden ya da baroyu arayarak levhaya ulaşırsınız. Bir deport avukatı ararken dosyanızın türünü baştan anlatın. Böylece görüşme daha verimli geçer.
Deport ve Sınır Dışı İşlemleri Konusunda Avukat Desteği
Sınır dışı kararı bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değişir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Deport avukatı desteği için dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya çevrim içi soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
