Deport (Sınır Dışı Etme) Nedir?
Deport; bir yabancının, hakkında verilen idari bir kararla Türkiye’den çıkarılması işlemidir. Hukuki adı sınır dışı etme olan bu işlem, 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamında düzenlenir. Sınır dışı etme kararı, Göç İdaresi tarafından resen veya ilgili kolluk birimlerinin bildirimi üzerine alınır.
Sınır dışı kararı, çoğu zaman yabancı hakkında bir giriş yasağı (tahdit kodu) ile birlikte uygulanır. Bu nedenle deport işlemi, yalnızca ülkeden çıkarılmayı değil, aynı zamanda belirli bir süre Türkiye’ye girememe sonucunu da doğurabilir. Deport işlemi idari bir işlem olduğundan, bu karara karşı idari yargı yolu açıktır.
Bu süreç en fazla 48 saat sürebilir. Ancak her durum ve vaka farklı olabilir, bu nedenle deport konusunda uzman bir Deport avukatından yardım almak faydalı olacaktır.
İlgili hesaplama aracı: Deport Aracı - Vize ihlali süresi ve çıkış şekline göre öngörülen Türkiye'ye giriş yasağı süresini hesaplayın.
Hangi Hallerde Sınır Dışı Kararı Verilir?
6458 Sayılı Kanun uyarınca, aşağıdaki durumlarda yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir:
Terör örgütü veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar,
Türkiye’ye girişi, vize veya ikamet izinleri iptal edilenler,
İkamet izni süresi sona erdiği hâlde ülkeyi terk etmeyenler,
Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar,
Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler,
Türkiye’ye yasa dışı giriş-çıkış yapanlar,
Uluslararası koruma başvurusu reddedilenler (belirli koşullarla),
Vize veya vize muafiyet süresini ya da ikamet iznini ihlal edenler.
Ancak kanun, bazı yabancılar için sınır dışı işleminin uygulanamayacağı hâlleri de düzenlemiştir. Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele tehlikesiyle karşılaşacak olanlar; ciddi sağlık sorunları, yaş veya hamilelik nedeniyle yolculuğu riskli olanlar gibi kişiler hakkında sınır dışı kararı uygulanmayabilir. Bu istisnaların değerlendirilmesi teknik olduğundan, bir deport avukatının desteği önem taşır.
Hakkında Deport Kararı Verilebilen Kişiler Kimlerdir?
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. Maddesinde hakkında deport kararı verilebilecek kişiler açıklanmıştır. Bu kişilerden birisi olup olmadığınız konusunda danışmanlık almak için uzman bir Deport avukatına başvurmanız faydalı olacaktır. İlgili kanuna göre “ (1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:
a) 5237 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler
b) Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar
c) Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar
ç) Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar
e) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler
f) İkamet izinleri iptal edilenler
g) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler
ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
h) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da bu hükümleri ihlale teşebbüs edenler
ı) Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenler
i) Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan, başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonra bu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar.
j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar
k) Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler.
Bu maddenin birinci fıkrasının (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında oldukları değerlendirilen uluslararası koruma başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler hakkında uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında sınır dışı etme kararı alınabilir.” Belirtilen kişiler hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir.
Kimler Hakkında Deport Kararı Verilemez?
6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 55. Maddesinde bu konu açıklanmıştır. İlgili kanun ve kimlere uygulanabileceği ile ilgili uzman bir Deport kaldırma avukatından yardım almanız faydalı olacaktır. İlgili kanuna göre “(1) 54’üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz:
a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar
b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler
c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar
ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları
(2) Birinci fıkra kapsamındaki değerlendirmeler, herkes için ayrı yapılır. Bu kişilerden, belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir.” Belirtilen kişiler hakkında deport kararı verilemez. Eğer bu kişilerden birisi olup olmadığınızı merak ediyorsanız uzman Deport kaldırma avukatından yardım almanız faydalı olacaktır.
İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezleri
Sınır dışı edilmesine karar verilen yabancılar hakkında, işlemin uygulanabilmesi için idari gözetim kararı verilebilir. İdari gözetim altına alınan yabancılar, geri gönderme merkezlerinde tutulur.
İdari gözetim süresi kanunda azami süre ile sınırlandırılmıştır ve bu sürenin uzatılması belirli koşullara bağlıdır. İdari gözetimin devamının gerekli olup olmadığı düzenli aralıklarla yeniden değerlendirilir. İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir; bu itiraz, kişinin özgürlüğünü doğrudan ilgilendirdiğinden büyük önem taşır. İtiraz üzerine hâkim, gözetimin hukuka uygunluğunu inceler ve gerekirse kişinin serbest bırakılmasına karar verebilir.
Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz ve İptal Davası
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın veya işlemin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Bu dava, deport işlemine karşı en temel hukuki yoldur.
Sınır dışı kararına karşı açılan iptal davasının en önemli özelliği, davanın yürütmeyi kendiliğinden durdurabilmesidir. Yani dava açma süresi içinde veya dava açıldığında, sınır dışı işlemi kural olarak dava sonuçlanana kadar uygulanamaz. Bu nedenle sürenin kaçırılmaması hayati önem taşır; süre kaçırıldığında hem dava hakkı hem de bu koruma ortadan kalkabilir.
Mahkeme, sınır dışı kararının hukuka uygunluğunu; kararın dayanağı, gerekçesi, usule uygunluğu ve istisna hâllerinin bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Karar hukuka aykırı bulunursa iptal edilir ve yabancı hakkındaki deport işlemi ortadan kalkar.
Giriş Yasağı (Tahdit Kodları) ve Kaldırılması
Türkiye’ye girişi çeşitli sebeplerle uygun görülmeyen yabancılar hakkında giriş yasağı konulabilir ve bu yasak tahdit kodları ile sisteme işlenir. Tahdit kodları; vize ihlali, düzensiz göç, kamu düzeni, sağlık ya da güvenlik gibi farklı sebeplere göre değişir ve her kodun hukuki sonucu farklıdır.
Giriş yasağı bulunan yabancı, yasak kaldırılmadan Türkiye’ye giremez. Tahdit kodunun türüne göre; yasağın kaldırılması veya süresinin belirlenmesi için idareye başvuru yapılabilir, olumsuz sonuçta ise idari yargı yoluna gidilebilir. Bazı tahdit kodları için meşruhatlı (şerhli) vize ile giriş imkânı doğabilirken, bazıları için önce yasağın kaldırılması gerekir. Doğru yolun belirlenmesi uzmanlık gerektirdiğinden, sürecin bir deport avukatıyla yürütülmesi önemlidir.
Deport Avukatı Kimdir?
Deport avukatı; yabancılar hukuku, göç hukuku ve idare hukuku alanlarında deneyime sahip, sınır dışı ve idari gözetim işlemleriyle ilgili süreçleri yürüten avukattır. Hukuk sistemimizde avukatlar belirli bir alanda resmi sertifikasyon almak zorunda değildir; ancak bir avukatın bu alanda deneyim biriktirmesi ve etkili hizmet vermesi yaygındır.
Deport avukatı; sınır dışı kararına karşı iptal davası açar, idari gözetim kararına itiraz eder, giriş yasağının kaldırılması için başvuruları yürütür ve müvekkilini idari yargıda temsil eder. Bu süreçler sıkı sürelere ve teknik usul kurallarına tabi olduğundan, uzman bir avukatın rehberliği hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Deport Avukatının Verdiği Hizmetler
Deport avukatının müvekkillerine sunduğu başlıca hizmetler şunlardır:
Sınır dışı (deport) kararına karşı iptal davası açılması ve takibi,
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz,
Giriş yasağı (tahdit kodu) kaldırma başvurularının yapılması,
Meşruhatlı vize ve yeniden giriş süreçlerinin yürütülmesi,
Geri gönderme merkezindeki yabancının hukuki temsili ve başvurularının takibi,
İkamet ve çalışma izni işlemlerinin ve reddine karşı davaların yürütülmesi,
Uluslararası koruma başvuruları ile bağlantılı süreçlerde destek,
Yabancılar ve göç hukukuna ilişkin genel danışmanlık.
Deport Avukatının Baktığı İşler ve Davalar
Sınır dışı etme (deport) kararının iptali davaları
İdari gözetim kararına itiraz süreçleri
Giriş yasağı (tahdit kodu) kaldırma başvuru ve davaları
İkamet izni reddi veya iptaline karşı iptal davaları
Çalışma izni reddine karşı davalar
Uluslararası koruma başvurusunun reddine karşı itiraz ve davalar
Vize ihlali ve buna bağlı işlemlere ilişkin uyuşmazlıklar
Deport İşlemlerinde Sürelerin Önemi
Deport ve idari gözetim işlemlerinde süreler kesin ve hak düşürücüdür. Sınır dışı kararına karşı dava açma süresi kaçırıldığında, hem işlemin iptali talep edilemez hem de davanın sağladığı yürütmeyi durdurucu etki ortadan kalkar. Aynı şekilde idari gözetime itiraz da belirli süreye tabidir.
Bu nedenle, hakkında deport veya idari gözetim kararı verilen bir yabancının ya da yakınlarının vakit kaybetmeden bir deport avukatına başvurması büyük önem taşır. Sürecin en başında atılacak doğru adımlar, hem kişinin özgürlüğü hem de Türkiye’de kalabilme hakkı açısından belirleyici olabilir.
Deport Avukatı Ücreti
Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi vekalet ücretini düzenler. Bu maddeye göre vekalet ücreti, avukatlık sözleşmesi ile belirlenir; ancak bu belirleme süreci Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile bağlıdır ve avukatlar tarifenin altında ücret kararlaştıramaz.
Deport avukatı ücreti; işlemin türüne (sınır dışı iptal davası, idari gözetime itiraz, tahdit kodu kaldırma vb.), dosyanın kapsamına ve sürecin idari yargıya taşınıp taşınmayacağına göre avukat ve iş sahibi tarafından belirlenir. Her dosya farklı olduğundan, müvekkillerin avukatlarıyla özel olarak görüşerek durumlarını değerlendirmeleri gerekir.
Deport Avukatına Nasıl Ulaşılabilir?
Baroya bağlı olan tüm avukatların iletişim bilgileri baro levhasında yer almakta olup baronun web sitesi ya da baro aranarak ulaşılabilmektedir. Deport ve yabancılar hukuku konusunda uzman bir avukat arayışındaysanız, baro levhası üzerinden avukat iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Deport Avukatı Akademik Hukuk & Danışmanlık’ta
Konusunda uzman bir deport avukatından destek almak, doğru ve hukuki açıdan sağlam bir konumda olmanıza yardımcı olabilir. Konusunda uzman avukat ile istediğiniz yerden görüntülü ve farklı şekilde iletişim kurmak ve bilgi almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu alabilirsiniz.
