Öğretmenlerin eş durumundan tayini, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından belirlenen kurallara göre yapılmaktadır. Öğretmenlerin eş durumundan tayini, öğretmenlerin eşlerinin görev yaptığı yerlerde çalışabilmelerine olanak tanır.
Öğretmenlerin eş durumundan tayini, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından belirlenen kurallara göre yapılmaktadır. Bu kurallara göre verilen tayin hakkı öğretmenlerin eşlerinin görev yaptığı yerlerde çalışabilmelerine olanak tanır ve aile bütünlüğünün korunması amacıyla yapılır.
Kısa cevap: Öğretmenler aile birliği mazeretiyle eşlerinin görev yaptığı yere yalnızca yarıyıl ve yaz tatillerinde yer değiştirebilir. Başvuru, Bakanlığın duyurusu üzerine elektronik ortamda yapılır; atama hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Eşi isteğe bağlı sigortalı olan öğretmen bu mazeretle yer değiştirme isteyemez. Başvurunun reddi hâlinde 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Bu yazıda yalnızca eş durumu (aile birliği) mazeretine dayalı tayin ele alınmaktadır. Sağlık ve can güvenliği mazereti, eşi veya çocuğu vefat eden ya da eşi emekli olan öğretmenlerin tayini, isteğe bağlı tayin ve tayin dönemleri için https://www.akademikhukuk.org/ogretmenlerin-tayin-hakki yazımızı inceleyebilirsiniz.
MEB Öğretmen Hizmet Puanı Aracı — 9 Ocak 2026 yönetmeliğindeki günlük katsayı sistemine göre öğretmen hizmet puanınızı hesaplayın.
Öğretmenlerin Eş Durumundan Tayini Nedir?
Öğretmenlerin eş durumundan tayini hakkı, evli öğretmenlerin eşlerinin çalıştıkları yerlerdeki kamu kurumlarına öğretmen atamasını veya tayin edilmelerini kolaylaştıran bir haktır. Eş durumundan öğretmen ataması hakkı, esas olarak Anayasamızın 41. Maddesinde düzenlenmiştir. Anayasamızın 41. Maddesi, devletin aileyi koruma yükümlülüğünü ifade eder.
“Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.”
Anayasanın 41. Maddesi ile koruma altına alınan bu hak, bazen idare tarafından verilen eş durumu tayin taleplerinin reddi ile anayasaya aykırı olarak engellenmektedir. Bu durumda ilgili öğretmen, koşulları sağlıyorsa, öğretmenlerin eş durumundan tayini talebinin reddinin iptali davası açarak hakkını talep edebilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Öğretmen eş durumu tayini için hangi dönemde başvurabilir?
Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmeler yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır. Bakanlık bu dönemlerde duyuru yayımlar ve başvurular elektronik ortamda alınır. Başvuru şartları duyuruda belirtilir.
Eşi isteğe bağlı sigortalı olan öğretmen eş durumundan tayin isteyebilir mi?
Hayır, eşi isteğe bağlı sigortalı olan kadrolu öğretmen aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteyemez. Eşin çalışma ve sigorta durumuna ilişkin diğer şartlar Bakanlığın duyurusunda yer alır.
Eşi geçici görevli olan öğretmen eş durumu tayini isteyebilir mi?
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
amacı ve işleyişine maddeler halinde değinecek olursak;
Aile Bütünlüğünün Korunması: öğretmen ataması, öğretmenlerin ve eşlerinin aynı yerde çalışarak aile bütünlüğünü korumalarını sağlar.
Başvuru Şartları: öğretmen ataması için başvuru yapabilmesi belirli şartları taşıması durumuna bağlıdır. Bu şartlar genellikle eşinin kamu görevlisi olması, belirli bir hizmet süresini tamamlamış olması gibi kriterlerdir.
Başvuru Süreci: Öğretmenler, belirli dönemlerde MEB tarafından duyurulan tarihlerde öğretmen ataması için başvuruda bulunurlar. Öğretmen ataması başvuru sürecinde gerekli belgeler ve bilgiler ile başvurularını yaparlar.
Gerekli Belgeler: Eş durumu tayini başvurusu için genellikle eşin görev yaptığı kurumdan alınan görev belgesi, evlilik cüzdanı ve diğer gerekli belgeler istenir.
Öğretmen Ataması Kriterleri: Başvurular değerlendirildikten sonra öğretmen ataması için bir pozisyonun bulunması gerekmektedir. Öğretmen ataması genellikle eşin görev yaptığı il veya ilçeye yapılır.
Duyurular ve Kılavuzlar: MEB, öğretmen ataması ile ilgili detaylı bilgileri, başvuru tarihlerini ve gerekli belgeleri içeren kılavuzları ve genelgeleri resmi internet sitesinde yayınlar.
Eş durumunda öğretmen ataması, öğretmenlerin ve ailelerinin yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen önemli bir uygulamadır.
Yürürlükteki yönetmeliğin 29. maddesine göre aile birliği mazeretiyle yer değiştirme yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır; eşi isteğe bağlı sigortalı olan öğretmen bu mazeretle yer değiştirme isteyemez. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ‘nde farkı durumlarda uygulanacak Öğretmenlerin eş durumundan tayini düzenlenmiştir.
Yönetmeliğin 49. maddesine göre öğretmenlerin aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerinde kural olarak Devlet Memurları Kanunu ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır; ancak öğretmenlere özgü dört istisna vardır. Bu istisnalar uygulamada en çok ret gerekçesi olan noktalardır:
Her iki eş de öğretmense ve istedikleri yerde alanlarında öğretmen ihtiyacı yoksa, ikisi birlikte ihtiyaç bulunan başka bir il/ilçeye atanabilir.
Adaylığı kaldırılmamış öğretmenler, ilk atama/yeniden atama/kurumlar arası atama ile atanıp atandığı yerde bir yılı doldurmayanlar ve eşi isteğe bağlı sigortalı olanlar eş durumundan tayin isteyemez.
Eşi geçici görevli olan öğretmen, eşinin geçici görev yerine eş durumundan tayin isteyemez.
Eş durumu tayinleri yalnızca yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.
“Kadrolu öğretmenlerin aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.”
Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği M. 43:
İlgili yönetmeliğin “Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeler” başlığının altında yer alan 43. Maddesinde aile birliği mazereti nedeniyle öğretmen ataması durumu belirtilmiştir.
“Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenler, aile birliği mazereti veya sağlık mazeretlerinin devam ettiğini her yıl Bakanlıkça belirlenen dönemlerde belgelendirir. Mazeretlerini belgelendiremeyenler, zorunlu çalışma yükümlülüklerini yerine getirmek ya da eksik kalan hizmetlerini tamamlamak üzere bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen usulle atanır.”
Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği M. 45:
Yine aynı yönetmeliğin “Zorunlu çalışma yükümlülüğü ertelenecekler” başlığı altında 45. Maddesinde aile birliği mazereti nedeniyle öğretmenlerin eş durumu tayini durumunda zorunlu çalışma yükümlülüğünün erteleneceği belirtilmiştir.
“Aile birliği veya sağlık mazeretlerinin devam ettiğini belgelendirenlerin, bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar”
Yine aynı yönetmeliğin “Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlığı altında 49. Maddesinde aile birliği mazereti nedeniyle öğretmenlerin eş durumu tayini açıklanmıştır.
“(1) Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak;
a) Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme, her iki eşin de öğretmen olması ve bu kapsamda yer değiştirmek istedikleri yerlerde alanları itibarıyla öğretmen ihtiyacı bulunmaması durumunda, istemeleri hâlinde her ikisinin de alanları itibarıyla öğretmen ihtiyacı bulunan ile/ilçeye atanmaları suretiyle gerçekleştirilebilir.
b) Öğretmenlikte ve devlet memurluğunda adaylığı kaldırılmayanlar, devlet memurluğunda adaylığı kaldırılıp da öğretmenliğe ilk atama kapsamında atananlar ve yeniden atama ve kurumlar arası atama yoluyla öğretmenliğe atananlardan atandığı yerde en az bir yıl çalışmayanlar ile eşi isteğe bağlı sigortalı olan öğretmenler, aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme isteğinde bulunamaz.
c) Eşleri geçici olarak görevlendirilen öğretmenler, eşlerinin geçici olarak görevlendirildiği yere aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme isteğinde bulunamaz.
ç) Aile birliği mazereti ile engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.”
Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenler bakımından yönetmeliğin 43. ve 45. maddeleri, eş durumu mazereti devam ettiği sürece zorunlu hizmetin ertelenmesini düzenler:
Eş durumu nedeniyle zorunlu hizmeti ertelenen öğretmenin il içinde isteğe bağlı yer değiştirme hakkı (Yönetmelik m. 52/2) ve isteğe bağlı tayinin diğer şartları için [öğretmenlerin tayin hakkı → B sayfasına link] yazımıza bakabilirsiniz.
Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği M. 57:
Yine aynı yönetmeliğin “Mazeret durumu nedeniyle yer değiştirmesi yapılamayanların aylıksız izinleri” başlığı altında 57. Maddesinde aile birliği mazereti nedeniyle öğretmenlerin eş durumundan tayini nedeniyle aylıksız izinli sayılma durumları açıklanmıştır.
“Hizmet puanı veya alanlarında norm kadro yetersizliği nedeniyle mazerete bağlı iller arasında yer değiştirme istekleri karşılanamayan öğretmenler, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre istekte bulundukları yere atanmaya hak kazanıncaya kadar aylıksız izinli sayılmalarını isteyebilirler. Bu süre üç yıldan fazla olamaz. Bu durumda olanların aylıksız izin hakkından yararlandırılmaları için aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde kendilerine Bakanlıkça sunulan tercihlerin tamamını kullanmaları şartı aranır.”
Öğretmenlerin Eş Durumu Tayini İçin Gerekli Belgeler
Evlilik durumunu gösteren belge (nüfus kayıt örneği / evlilik cüzdanı)
Eş kamu görevlisi ise eşin görev yerini ve kadrosunu gösteren görev yeri belgesi; zorunlu yer değiştirmeye tabi eşler (asker, polis, hâkim/savcı vb.) için bu durumu gösteren yazı
Eş özel sektörde çalışıyorsa: son iki yıl içinde geriye dönük 360 gün sigorta primi ödendiğini ve halen çalıştığını gösteren SGK hizmet dökümü, işyerinin faaliyette olduğunu gösteren belge (vergi levhası/ticaret sicil kaydı), işveren yazısı
Eş kendi adına çalışıyorsa: vergi levhası, bağlı olduğu meslek kuruluşu belgesi, Bağ-Kur prim dökümü
MEBBİS üzerinden alınan elektronik başvuru formu
Devlet Memurları Kanununda Aile Bütünlüğünün Korunması
Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesinin 2. fıkrasında, memurların eş durumundan tayini ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği görülmektedir. Bu madde, memurların aile birliğini koruma ilkesine dayanarak, yer değiştirme suretiyle öğretmen ataması eşlerin bir arada bulunabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaktadır.
“Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76. maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;
Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde görevli olanlara % 60’ı,
Kalkınmada 1. derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50’si,
Kalkınmada 2. derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25’i,
kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.”
Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesinin Önemi
Kurumlar Arası Koordinasyon: Öğretmen ataması, aile birliğini korumak amacıyla kurumlar arasında koordinasyon sağlanarak, öğretmenin atandığı yere diğer eşin de atanması sağlanır. Öğretmenlerin eş durumundan tayini, aile birliğini koruma açısından kritik bir düzenlemedir.
Öğretmen ataması Yapılamayan Durumlar: Öğretmenin atandığı yerde eşinin öğretmen ataması yapılabileceği bir teşkilatın bulunmaması veya uygun bir görevin olmaması durumunda, eşine izin verilebilir. Bu izin, öğretmenin eşinin görev süresi ile sınırlıdır ve belirli şartlara bağlı olarak ücretli veya ücretsiz olabilir.
Ücretsiz İzin: Eşleri diğer yörelerde görevli olan öğretmenler ise ücretsiz izinli sayılır. Bu, aile birliğini koruma adına verilen önemli bir haktır.
Eş Durumu Tayin Talebi Reddi Sonucuna İtiraz
Öğretmenlerin eş durumundan tayini talebinin reddi durumunda, idari dava açma süresi olan 60 gün içinde itiraz etmek mümkündür. Bu itiraz, mecburi bir süreç değildir; kişi dilerse itiraz prosedürünü işletir, dilerse direkt olarak öğretmenlerin eş durumundan tayini talebinin reddinin iptali davası açabilir. İtiraz süreci, ret kararının tekrar gözden geçirilmesini sağlayarak idari hataların düzeltilmesi için bir fırsat sunar. Maddeler halinde yazacak olursak;
Ret kararını veren makamın bir üst makamına itiraz edilmelidir. Eğer üst makam yoksa, itiraz doğrudan kararı veren makama yapılır.
İtiraz süresi, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gündür. Bu süre içinde itiraz edilmezse, itiraz hakkı kaybedilir.
İtiraz başvurusu, ilgili makam tarafından 30 gün içinde değerlendirilir. İlgili makam, itirazı kabul edebilir veya reddedebilir.
İdare, öğretmen ataması itiraz başvurusuna 30 gün içinde cevap vermelidir. 30 gün içinde cevap verilmemesi durumunda, itiraz zımnen reddedilmiş sayılır.
Öğretmenlerin eş durumundan tayini talebinin reddine karşı itiraz etmek, öğretmenlerin haklarını korumak için önemli bir adımdır. Öğretmenlerin eş durumundan tayini talebinin reddine itiraz prosedürü, idarenin kararını tekrar gözden geçirmesine imkân tanır. İtiraz reddedilirse veya idare 30 gün içinde cevap vermezse, öğretmen iptal davası açma hakkına sahiptir. Öğretmen ataması süreci, öğretmenin aile birliğini koruma ve adil bir şekilde öğretmen ataması hakkını elde etmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Eş Durumu Tayin Talebi Reddi Sonucu Dava
Tayin talebinin reddi durumunda, öğretmenler ret kararının iptali için idari yargıya başvurabilirler. Öğretmenlerin eş durumundan tayini, öğretmenler evlenmeleri ve aynı şehirde mesleklerini sürdürebilmeleri amacıyla yapılan öğretmen ataması taleplerinin reddedilmesi durumunda devreye girer. İptal davası, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda düzenlenmiştir. Öğretmenlerin eş durumu tayini talebinin reddinin iptali davaları, öğretmenlerin haklarını koruma ve adaletin sağlanması açısından önemlidir.
İptal Davası Açma Süresi: İptal davası açma süresi, ret kararının kişiye tebliğ edilmesini takip eden günden itibaren 60 gündür. Bu süre içinde dava açılmazsa, dava hakkı düşer. Bu nedenle süre dikkatle takip edilmelidir.
İptal Davasının Dayanakları: Anayasa m.41, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.72, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik m.9 ve m.14, MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.49 ile Danıştay içtihatları.
İnceleme Kriterleri: İptal davasında, idari işlemler yetki, sebep, konu, şekil ve amaç unsurları bakımından incelenir. Bu unsurlardan birinde bir sakatlık tespit edilirse, idari işlem iptal edilir.
İptal Kararının Bağlayıcılığı: İptal kararı idareyi bağlayıcı niteliktedir. İdare, bu karara uymak zorundadır. İdarenin iptal kararına uygun hareket etmesi, hukukun üstünlüğü ve adaletin sağlanması açısından önemlidir.
Ret Kararının Tebliği: Öğretmenlerin eş durumundan tayini talebinin reddedilmesi halinde, bu ret kararı öğretmene tebliğ edilir.
Dava Açma Süresi: Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılmalıdır.
Dava Açma: Öğretmen, ret kararının iptali için gerekli belgelerle birlikte idari yargıya başvurur.
İnceleme ve Karar: Mahkeme, yetki, sebep, konu, şekil ve amaç unsurları bakımından inceleme yapar. Hukuka aykırılık tespit edilirse, ret kararı iptal edilir.
Uygulama: İptal kararı, kesinleşmesi beklenmeksizin, MEB'e tebliğinden itibaren en geç 30 gün içinde uygulanmak zorundadır (İYUK m.28). Bakanlık, mahkemenin gerekçesini dikkate alarak tayin talebini yeniden değerlendirir; kararın uygulanmaması halinde idare aleyhine tazminat davası açılabilir.
Eş Durumu Tayin Talebi Reddi Sonucu Davada Görevli ve Yetkili Mahkeme
Tayin talebinin reddinin iptali davası, idari dava niteliği taşır ve davanın taraflarından biri idaredir. Bu nedenle tayin talebinin reddinin iptali davası, İdare Mahkemesinde açılır. Davanın açılacağı yer, öğretmen ataması talebine ret kararını veren idari merciin bulunduğu yerdeki mahkemedir. Eğer itiraz süreci işletilmişse ve itiraz reddedilmişse, dava, öğretmen ataması itirazını reddeden idarenin bulunduğu yerdeki mahkemede açılır.
Ret Kararını Veren İdari Mercii: Talebin reddi kararı veren idari merciin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi.
Öğretmen ataması itiraz Prosedürü İşletilmişse: İtirazı reddeden idari merciin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi.
İtiraz süreci işletilmemişse, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.
İtiraz süreci işletilmiş ve itiraz reddedilmişse, itirazın reddedildiği tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.
Öğretmenlerin eş durumu tayini talebinin reddinin iptali davası, idari dava niteliği taşıdığı için İdare Mahkemesinde açılır. Dava açılacak yer, ret kararını veren veya itiraz süreci işletilmişse itirazı reddeden idari merciin bulunduğu yerin mahkemesidir. Dava açma süresi, ret kararının veya itiraz reddinin tebliğinden itibaren 60 gündür. Bu süreçte, hukuki prosedürlerin dikkatli bir şekilde takip edilmesi ve belirtilen süreler içinde gerekli başvuruların yapılması büyük önem taşır.
“Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.”
Bu konuda, istediğiniz tarih ve saatte canlı ve görüntülü hukuki destek almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu alabilirsiniz. Sorunuzu yazılı olarak iletmek isterseniz avukata soru sayfamızı kullanabilirsiniz.
Öğretmenlerin Eş Durumu Tayini Konusunda Danıştay Kararı
“İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…; K: … sayılı kararın, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … ili, … ilçesi, … İlkokulunda “Sınıf Öğretmeni” olarak görev yapan davacının, 2016 yılı Ocak ayı Öğretmenlerin Mazeret Durumuna Bağlı Yer Değişikliği Döneminde, eşinin görev yaptığı … iline, aile birliği mazeretinden atanma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 24/01/2016 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının, aile birliğinin korunması ilkesi çerçevesinde yaptığı başvuru, davalı idarece, hizmet puanının az olduğundan ve norm kadro olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş ise de, gerek Anayasa, gerekse de Kanunlar ile emredilen aile birliğinin korunması ilkesinin gözardı edilemeyeceği, aile birliğinin sağlanmasına yönelik başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde, Anayasa ve Kanun hükümleriyle teminat altına alınmış olan aile bütünlüğü ilkesine ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuatta öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda, hukuka uygun şekilde tesis edildiği, Mahkemece, farklı bir yorum ve değerlendirme yapılarak oluşturulan gerekçe ile kararda hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülerek, İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Kararında Olay:
Dosyanın incelenmesinden; davacının, … ili, … ilçesi, … İlkokulunda Sınıf Öğretmeni olarak görev yaptığı, eşinin ise … ili, … ilçesi, … “Jandarma Astsubay Üstçavuş” olarak görevini ifa ettiği, 2016 yılı Ocak ayı Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik Durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Döneminde, eş durumu özrüne bağlı olarak … iline, aile birliği mazeretinden dolayı atanma talebinde bulunduğu, talebin 24/01/2016 tarihli işlemle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Danıştay Kararında Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinde, “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. …” hükmüne yer verilmiştir…
17/04/2015 günlü, 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Mazeret ve engellililk durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında, “Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak; … ç) Aile birliği mazereti ile engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.” düzenlemesi yer almıştır.
Öte yandan, 25/06/1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Göz önünde Bulundurulacak Hususlar” başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.” hükmüne;
Son fıkrasında ise, “İlgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı, mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı ve emniyet hizmetleri sınıfına giren memurlar, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubaylar, hakim ve savcılar ile bu Yönetmeliğin Ek 1 inci maddesi kapsamına girenlerin görev süresiyle sınırlı olmak üzere atandıkları yere, memur olan eşinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm kadro sayılarına ilişkin hükümler uygulanmaz.” hükümlerine yer verilmiştir.
Danıştay Kararında Değerlendirme ve Sonuç:
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca, zorunlu yer değiştirmeye tabi olan personelin, memur olan eşinin yer değiştirme talebinin öncelikle yerine getirileceği, mülki idare hizmetleri sınıfı, emniyet hizmetleri sınıfı, subay, astsubay, hakim ve savcılar gibi zorunlu yer değiştirmeye tabi kamu görevlilerinin atandıkları yere, memur olan eşlerinin atamalarında, eşin görev yaptığı kurumla ilgili olarak norm kadro sayılarına ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı, kurumların hizmet puanı veya kadro yetersizliği gibi nedenlerle, zorunlu atamaya tabi personelin memur olan eşini atamama veya ücretsiz izin almaya dolaylı olarak zorlama gibi bir yola başvuramayacakları açıktır.
Bu durumda; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının zorunlu yer değiştirmeye tabi … ilinde Jandarma Astsubay Üstçavuş olarak görev yapan eşi nedeniyle, 2016 yılı Ocak ayı Özür Grubu Yer Değiştirme Başvurularında, … ilindeki okullara atanma isteminin, anılan Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca, norm kadro durumu yahut hizmet puanı gibi hususlar dikkate alınmaksızın, istemi doğrultusunda kabul edilmesi gerekmekte iken, puan yetersizliği öne sürülerek başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle; DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE… oybirliğiyle karar verildi.”
Eşi geçici olarak görevlendirilen öğretmen, eşinin geçici olarak görevlendirildiği yere aile birliği mazeretiyle yer değiştirme isteyemez. Eşin kadrolu görev yerine ilişkin talep bundan ayrı değerlendirilir.
Eşler de öğretmense tayin nasıl yapılır?
Her iki eş de kadrolu öğretmen olup istenen yerde alanlarında ihtiyaç yoksa, istemeleri hâlinde ikisi birlikte ihtiyaç bulunan il veya ilçeye atanabilir. Bu atama, ikisinin alanları itibarıyla ihtiyaca bağlıdır.
Başvurusu onaylanan öğretmenlerin ataması hangi sırayla yapılır?
Atama, ilan edilen kontenjan dâhilinde yapılır. Öğretmenlerin tercihleri de dikkate alınır. Sıralama, hizmet puanı üstünlüğüne göre belirlenir ve puanı yüksek olan öğretmen önce atanır.
Mazeret ilçesi ile görev ilçesi aynı ilçe grubundaysa başvuru yapılabilir mi?
Hayır, mazeretin bulunduğu ilçe ile görev yapılan ilçe aynı ilçe grubundaysa mazerete bağlı yer değişikliği başvurusunda bulunulamaz. Bu sınır yönetmelikte açıkça yer alır.
Eş durumu tayin talebi reddedilen öğretmen dava açmadan önce üst makama itiraz edebilir mi?
Evet, öğretmen dava açma süresi içinde işlemi yapan makamın üst makamına başvurarak işlemin değiştirilmesini isteyebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder.
İdare Hukuku
Üniversite Senatosu ve Yönetim Kurulu Kararı İptal Davası
Senato ve üniversite yönetim kurulu kararlarına karşı idare mahkemesinde açılan iptal davasının süresi, yetkili mahkemesi, itiraz yolu ve yürütmenin durdurulması şartları.
