OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen Ankara idare mahkemelerinde açılır. Dava Komisyona değil, ilgilinin en son görev yaptığı kuruma yöneltilir. Bu kural 7075 sayılı Kanun'un 11. maddesinde yer alır. Süre ve husumet yönünden genel idari yargı kurallarından ayrılan noktalar vardır.
Kısa cevap: OHAL Komisyonu kararlarına karşı iptal davası, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen Ankara idare mahkemelerinde açılır. Kamu görevinden çıkarılanlarda dava kural olarak en son görev yapılan kurum aleyhine açılır. Askerler, öğrenciler ve kapatılan kuruluşlar için 7075 sayılı Kanun ek madde 1 ayrı hasım belirler. Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez.
Komisyon Hangi Kanuna Dayanır
Komisyon 685 sayılı KHK ile kuruldu; bugün geçerli dayanak 7075 sayılı Kanundur. Olağanüstü hal döneminde kanun hükmünde kararnamelerle çok sayıda kişi kamu görevinden çıkarıldı. Aynı dönemde birçok kurum, kuruluş, dernek ve vakıf kapatıldı. Bu işlemler doğrudan kararname hükmüyle kurulduğu için ayrı bir idari işlem yoktu.
Bu nedenle 23.01.2017 tarihli ve 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kuruldu. Komisyonun kuruluş amacı kararnamede şöyle anlatıldı:
"…Olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur."
Bugün geçerli olan metin bu kararname değildir. 685 sayılı KHK, 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun ile değiştirilerek kabul edildi. Dilekçelerde dayanak olarak artık 7075 sayılı Kanun gösterilir.
Bu ayrım yalnızca biçimsel değildir. Kanunlaşma sonrası maddelere ekler yapıldı. Bazı hükümler Anayasa Mahkemesi kararlarıyla iptal edildi. Bu nedenle eski kararname metnine dayanan dilekçeler eksik kalır.
Sık Sorulan Sorular
Komisyonun ret kararına karşı nereye dava açılır?
Dava, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen Ankara idare mahkemelerinde açılır. Bu kural 7075 sayılı Kanun'un 11. maddesinde yer alır. Görevli mahkemelerin güncel listesi Kurulun iş bölümü kararlarından öğrenilir.
Dava Komisyona karşı açılabilir mi?
Hayır. Kanun, bu davalarda Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemeyeceğini açıkça belirtir. Husumet ek 1. maddede sayılan kurum veya kuruluşa yöneltilir.
Kararın tebliğinden sonra dava açma süresi kaç gündür?
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Komisyonun görev alanı da Kanun'da tanımlanmıştır. Komisyon yalnızca doğrudan kararname hükmüyle kurulan işlemleri inceler. Ayrı bir idari işlemle kurulan tasarruflar bu kapsamda değildir. Kanun yolları açık olan işlemler için ayrıca başvuru yapılamaz.
Komisyonun Görev Süresi Nasıl Belirlenir
Kanun'un 3. maddesi süreyi düzenler. Komisyon, Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl süreyle görev yapar. Cumhurbaşkanı gerek görürse bu süreyi birer yıllık dönemlerle uzatabilir.
Uzatma kararları Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu nedenle Komisyonun güncel görev durumu Resmî Gazete'den takip edilir. Süre uzatıldığında yeni üyeler aynı usulle belirlenir. Daha önce görev yapan üyeler yeniden görevlendirilebilir.
Görev süresinin dolması dava hakkını etkilemez. Verilmiş kararlar geçerliliğini korur. Bu kararlara karşı yargı yolu açıktır. Komisyonun kapanması, açılmış davaları düşürmez.
Başvuru Süresi ve Ön İnceleme
Komisyona başvurular valilikler aracılığıyla yapıldı. Kamu görevinden çıkarılanlar en son görev yaptıkları kuruma da başvurabildi. Başvuru tarihi, valiliğe veya kuruma verildiği tarihtir.
Kanun'un 7. maddesi süreyi altmış günle sınırladı. Komisyonun başvuru almaya başladığı tarihten önce yürürlüğe konulan kararnameler için süre başvuru alma tarihinden işledi. Sonraki kararnamelerde ise Resmî Gazete'de yayım tarihi esas alındı. Bu kapsamdaki başvurular 14.09.2017 tarihinde sona erdi.
Başvurular önce ön incelemeye tabi tutulur. Süresinde yapılmayan başvurular reddedilir. Hukuki menfaati bulunmayan başvurular da aynı sonuçla karşılaşır. Kanun kapsamına girmeyen veya şekil şartını taşımayan başvurular yine reddedilir. Komisyon incelemesini dosya üzerinden yapar ve başvurunun kabulüne ya da reddine karar verir.
Ön inceleme kararı da bir Komisyon kararıdır. Bu karara karşı da yargı yolu açıktır. Ret gerekçesi usule ilişkinse dilekçede önce bu nokta tartışılır. Esasa ilişkin iddialar bundan sonra sıralanır.
Mükerrer başvurular işleme alınmaz. Aynı kişi için ikinci bir dosya açılmaz. Bu kural Kanun'un 7. maddesinde yer alır.
Kabul kararı ile ret kararı farklı sonuç doğurur. Kabul kararı göreve iade sürecini başlatır. Ret kararı ise yargı yolunu açar. İki karar da yazılı olarak tebliğ edilir.
Dava Hangi Mahkemede Açılır
OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava idare mahkemesinde açılır. Kanun'un 11. maddesi görevli yeri özel biçimde belirler. Dava, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde görülür.
Bu mahkemeler Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından yayımlanan iş bölümü kararlarıyla belirlenir. Görevli mahkeme numaraları zaman içinde değişebilir. Dava açmadan önce güncel iş bölümü kararına bakılması gerekir.
“Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabilir. Bu davalarda ayrıca Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez.”
Üst mercie itiraz yolu tanınmamıştır. Karara karşı doğrudan iptal davası açılır. Yargılamada genel olarak 2577 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Yetki itirazı bu davalarda sık görülür. Davacının ikametgâhı veya son görev yeri yetkiyi değiştirmez. Kanun görevli yeri Ankara olarak belirlemiştir. Başka bir yerde açılan dava yetki yönünden reddedilir.
Dava dilekçesinde iki istem birlikte ileri sürülebilir. İlki Komisyon kararının iptalidir. İkincisi yoksun kalınan parasal hakların ödenmesidir. Yürütmenin durdurulması istemi de dilekçede yer alabilir.
OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava açarken harç ve gider avansı yatırılır. Adli yardım talebi de dilekçeyle birlikte ileri sürülebilir. Talep, mali durumu gösteren belgelerle desteklenir.
Davada Husumet Kime Yöneltilir
Kamu görevinden çıkarılanlarda dava kural olarak en son görev yapılan kurum aleyhine açılır; asker ve emniyet personeli için ilgili bakanlık hasımdır. Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez. Genel kuralda dava, işlemi kuran idari makama karşı açılır. Komisyon kararları bakımından ise ayrı bir usul vardır. Kanun'un ek 1. maddesi husumeti kalem kalem sayar.
Kanun metnindeki sıralama şöyledir:
Kamu görevinden, meslekten veya teşkilattan çıkarılanlar en son görev yaptıkları kurum
Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılanlar bakımından Millî Savunma Bakanlığı
Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik teşkilatından çıkarılanlar için İçişleri Bakanlığı
Öğrencilikle ilişiği kesilen öğrenciler için Millî Eğitim Bakanlığı
Kapatılan dernekler için İçişleri Bakanlığı
Kapatılan vakıflar için Vakıflar Genel Müdürlüğü
Kapatılan sendika, federasyon ve konfederasyonlar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Kapatılan özel sağlık kuruluşları için Sağlık Bakanlığı
Kapatılan özel öğretim kurumları ile yurt ve pansiyonlar için Millî Eğitim Bakanlığı
Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumları için Millî Eğitim Bakanlığı
Kapatılan özel radyo ve televizyon kuruluşları için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
Kapatılan gazete, dergi, yayınevi ve haber ajansları için Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü
Rütbesi alınan Emniyet personeli için İçişleri Bakanlığı
Emekliye sevk edilen veya sözleşmesi feshedilen asker kişiler için Millî Savunma Bakanlığı
Listedeki son bent kapsamlıdır. Emekliye sevk edilen ve rütbesi alınan asker kişiler bu bentte sayılır. Aynı kapsamdaki Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli için husumet İçişleri Bakanlığına yöneltilir. Vakıf yükseköğretim kurumları bakımından hasım Millî Eğitim Bakanlığıdır. Yükseköğretim Kurulu bu bentte sayılmamıştır.
Kanun bir yasak da koyar. Bu davalarda Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez. Yanlış hasım gösterilmesi usul yönünden sorun yaratır.
Husumet düzeltmesi mahkemece resen yapılabilir. Yine de doğru hasmın baştan gösterilmesi süre kaybını önler. Kapatılan kuruluşlarda dava, kuruluşun kendi tüzel kişiliği adına açılır. Tasfiye işlemlerini yürüten kurum ayrıca bildirilir.
Dava Açma Süresi Nasıl İşler
OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava süresi genel kurala tabidir. İdare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. Süre, kararın yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca denetlenir. Elektronik tebligat kullanılan hâllerde okunma tarihi esas alınır. Süre hesabı için idari dava süresi hesaplama aracı kullanılabilir.
Süre hak düşürücü niteliktedir. Süre geçtikten sonra açılan dava esasa girilmeden reddedilir. Bu nedenle tebliğ tarihi kayıt altına alınmalıdır. Tebligat parçası ve zarf saklanmalıdır.
Adli tatil süreyi etkileyebilir. Sürenin son günü adli tatile rastlarsa süre uzar. Uzama, tatilin bittiği günden itibaren yedi gündür.
Akademisyenlerde Kabul Kararı Nasıl Uygulanır
Kanun'un 10. maddesi kabul kararının uygulanmasını düzenler. Madde 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun ile değiştirildi. Bu değişiklik yükseköğretim personeli için ayrı bir yol kurdu.
Kabul kararı, kadro veya pozisyonun bulunduğu kuruma bildirilir. Yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için bildirim Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yapılır. Kamu görevine iade edilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilenlerin atama teklifleri önceki kadro unvanlarına uygun olarak on beş gün içinde yapılır. Kurumlar, bildirim veya atama teklifini izleyen otuz gün içinde atama işlemini tamamlar.
“Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır.”
Atama emri Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Tebliğ tarihini izleyen on gün içinde göreve başlamayanların atanma hakkı düşer. Göreve başlayanlara, çıkarılma tarihini izleyen aybaşından göreve başlama tarihine kadar geçen sürenin karşılığı ödenir.
Ödeme kalemleri de ayrıca değerlendirilir. Mali haklara ilişkin bir ibare Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Bu nedenle talep edilebilecek kalemler dosyaya göre belirlenir.
Maddenin ilk hâli akademisyenler bakımından daha kısıtlıydı. Öğretim elemanlarının kendi üniversiteleri dışında bir kuruma atanması öngörülmüştü. Anayasa Mahkemesi 30/6/2022 tarihli ve E.2018/137, K.2022/86 sayılı kararıyla bu ibareyi iptal etti. Aynı kararla maddedeki başka bir ibare de iptal edildi. Anayasa Mahkemesi 24/12/2019 tarihli ve E.2018/159, K.2019/93 sayılı kararıyla ise maddenin üçüncü cümlesini iptal etmişti.
Hâkim ve Savcılar İçin Ayrı Yol Vardır
Kanun'un 11. maddesinin ikinci fıkrası ayrı bir usul öngörür. 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 6749 sayılı Kanun'un üçüncü maddesi kapsamında meslekten çıkarılanlar farklı bir yola gider. Bu kişiler kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde Danıştaya dava açar. Danıştay burada ilk derece mahkemesi olarak görev yapar.
Bu yol yalnızca sayılan kişiler için geçerlidir. Diğer meslek gruplarında idare mahkemesi kuralı uygulanır. Yanlış mercie başvurulması süre kaybına yol açar.
Ret Kararına Karşı Dosya Nasıl Hazırlanır
Komisyon incelemesini dosya üzerinden yaptığı için gerekçe belirleyicidir. Ret kararında hangi delile dayanıldığı okunmalıdır. Dava dilekçesi bu delillerin her birine ayrı ayrı cevap vermelidir.
Gerekçenin soyut kalması ayrı bir iptal sebebidir. İdari işlemin sebep unsuru somut olguya dayanmalıdır. Bu nokta dilekçede ayrıca ileri sürülür.
Uygulamada sık karşılaşılan dayanaklar bellidir. Banka hesap hareketleri, sendika veya dernek üyeliği, haberleşme uygulaması kayıtları ve okul kayıtları bunların başında gelir. Her dayanak için tarih, kaynak ve bağlam ayrı ayrı tartışılır.
Ceza yargılaması sonuçları da dosyaya sunulur. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya takipsizlik kararları dilekçeye eklenir. OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava dilekçesinde bu belgelerin tarih sırasıyla verilmesi incelemeyi kolaylaştırır.
Bilirkişi incelemesi bu davalarda sınırlı biçimde kullanılır. İnceleme daha çok banka ve iletişim kayıtları için istenir. Talep dilekçede açıkça yazılmalıdır.
Delil listesi ayrı bir başlık altında verilir. Her belgenin hangi iddiayı karşıladığı yazılır. Böylece mahkeme dosyayı daha hızlı okur. Sonradan elde edilen belgeler ek beyan dilekçesiyle sunulur. Bu dilekçeler yargılama sürerken verilebilir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru için olağan kanun yollarının tüketilmesi gerekir. Bu şart 6216 sayılı Kanun 45. maddesinin ikinci fıkrasında yer alır. Komisyon yolu ve idari dava tamamlanmadan bireysel başvuru yapılması kabul edilemezlik sonucu doğurur.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bakımından da iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralı geçerlidir. Bu nedenle sıralama önce Komisyon, sonra idare mahkemesi, ardından istinaf ve temyiz biçimindedir. Anayasa Mahkemesi aşaması bundan sonra gelir.
Başvuru süreleri her aşamada ayrı işler. Bireysel başvuru süresi otuz gündür. Süre, nihai kararın tebliğinden itibaren başlar. Bu sürenin kaçırılması başvuruyu esastan incelenemez hâle getirir.
Göreve İade Kararlarında Yeni Kesinleşme Şartı
11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7588 sayılı Kanun 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesine bir cümle ekledi. Bu cümle göreve iade kararlarının uygulanma zamanını değiştirdi.
Kural, terör örgütü bağlantısı gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılanlara ilişkin davaları kapsar. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 35. maddesi uyarınca kurulan işlemlere karşı açılan davalar da sayılmıştır. Bu davalarda göreve iade sonucunu doğuran kararlar uyarınca kurulacak işlemler, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir.
Hüküm 11 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce kesinleşmiş kararlar bakımından tartışma doğabilir. Uygulama, mahkeme kararının niteliğine göre değerlendirilir.
Değişiklik OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava sürecini takip eden aşamayı ilgilendirir. Kararın kendisi geçerliliğini korur, yalnız uygulama anı ertelenir. Geçici 35. madde işlemleri hakkında ayrıntı 375 sayılı KHK'nın geçici 35. maddesi ihraçları yazısındadır. Kararın uygulanmaması hâlinde izlenecek yol için iptal kararlarının uygulanması sorunu yazısına bakılabilir.
OHAL Komisyonu Kararlarına Karşı Dava Konusunda Avukat Desteği
OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Komisyon kararı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor sayfası üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
İdare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. Süre, kararın yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Tebligatın usulüne uygunluğu ayrıca denetlenir.
Kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanının başvurusu kabul edilirse ne olur?
Karar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir ve atama teklifi on beş gün içinde yapılır. İlgili kurum bildirimi izleyen otuz gün içinde atamayı tamamlar. Eski kadro veya pozisyona atanma esastır.
Akademisyenlerin başka üniversiteye atanması kuralı hâlâ geçerli mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi 30/6/2022 tarihli ve E.2018/137, K.2022/86 sayılı kararıyla bu ibareyi iptal etti. İptalden sonra eski kuruma atanma esası uygulanır.
Hâkim ve savcılar için izlenecek yol farklı mıdır?
Evet. 667 sayılı KHK ile 6749 sayılı Kanun kapsamında meslekten çıkarılanlar Danıştaya dava açar. Süre, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gündür.
Göreve iade kararı hemen uygulanır mı?
7588 sayılı Kanun'la eklenen cümle bazı davalarda uygulamayı kesinleşmeye bağladı. Terör bağlantısı gerekçeli görevden çıkarma davaları ile 375 sayılı KHK geçici 35. madde davaları bu kapsamdadır. Bu hâllerde işlem, nihai kararın kesinleşmesinden sonra kurulur.
Bilgi Haberleri
ASGARİ ÜCRET ZAMMI
2025 Asgari ücret 22.104,00 lira oldu. Asgari ücret 2025 yılında %30 artışla net 22.104,00 TL olarak verilecek. Asgari ücret, 1 Ocak 2025 tarihinden geçerli olmak üzere net 22.104,00 lira olarak belirlendi. 2025 Yılı Asgari ücreti 22.104,00 lira oldu. 2025 yılında asgari ücret, %30 artışla net 22.104,00 TL olarak uygulanacak. Asgari ücret, 1 Ocak 2025 tarihinden geçerli olmak…
