Spor Bilimleri ESCI Alan İndeksi Davası ve Güncel Cetvel
Spor Bilimleri ESCI Alan İndeksi Davası
Ankara 17. İdare Mahkemesi, ESCI kapsamındaki dergilerde yayımlanan makalelerin spor bilimleri temel alanında uluslararası alan endeksi sayılması gerektiğine karar verdi. Güncel ÜAK tablosunda ESCI ayrı bir bent olarak 10 puandır.
Ankara 17. İdare Mahkemesi, ESCI kapsamındaki dergilerde yayımlanan makalelerin spor bilimleri temel alanında uluslararası alan endeksi kapsamında sayılması gerektiğine karar verdi. Karar, Ekim 2020 döneminde yapılan ve asgari başvuru şartları sağlanmadığı gerekçesiyle iptal edilen bir doçentlik başvurusuna ilişkindir. Mahkeme, bilirkişi raporuna dayanarak işlemi hukuka aykırı buldu. Aşağıda önce kararın metni, ardından bugünkü cetvel ve yönetmelik durumu yer alıyor.
“Spor Bilimleri” bilim alanında ESCI’nin Alan İndeksi Sayılmamasından kaynaklı doçentlik başvurusu iptali ile ilgili Ankara 17. İdare Mahkemesi Kararı
ESCI’nin Alan İndeksi Sayılmaması Konusunda Davanın Özeti
Davacı tarafından, Ekim 2020 döneminde “Spor Bilimleri” bilim alanında müracaat ettiği doçentlik başvurusunun, Doçentlik Yönetmeliği’nin 6/1. maddesi uyarınca asgari başvuru şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin Doçentlik Komisyonunun 10/06/2021 tarihli toplantısında alınan karara yapılan itirazın reddine ilişkin 12/07/2021 tarihli ve 7569 sayılı işlem ile bildirilen Doçentlik Komisyonunun 08/07/2021 tarihli toplantısında alınan kararın; bilimsel gerçeklikten ve objektiflikten uzak subjektif değerlendirmelerin yer aldığı, A4, A5, A6 numaralı eserlerin yayınlandığı dergilerin spor bilimleri ile ilgili alan endekslerinde taranan dergilerden olduğu, jüri üyelerinin değerlendirmelerinde hata yapıldığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
ESCI’nin Alan İndeksi Sayılmaması Konusunda Davanın Gerekçesi
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından, Ekim 2020 dönemi “Spor Bilimleri” bilim alanında doçentlik sınavına müracaat edildiği, davalı idare tarafından, davacının eser incelemesinin yapılabilmesi için beş asil iki yedek üyeden oluşan jüri heyeti belirlendiği, jüri üyelerinden Prof. Dr. Y.T. ve Prof. Dr. S.O. tarafından hazırlanan raporda, davacının asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönünde görüş bildirildiği, davacının doçentlik sınav dosyasının, doçentlik sınav komisyonunun 10/06/2021 tarihli toplantısında incelendiği, Doçentlik Sınav Yönetmeliği’nin 6/1 maddesi uyarınca asgari başvuru şartlarını sağlamadığı belirtilerek 2020 Ekim başvurusunun iptaline karar verildiği, davacı tarafından karara 24/06/2021 tarihli dilekçe ile itiraz edildiği, söz konusu itirazın doçentlik sınav komisyonunun 08/07/2021 tarihli toplantısında yeniden değerlendirildiği ve adayın A7, A9, A11 ve A12 numaralı eserleri hakkında ki itirazında haklı bulunduğu, ancak A4, A5, A6 numaralı eserleri yönünden ise, yayımlandığı dergilerin indeksleri olan Emerging Sources Citation Index (ESCI) spor bilimleri temel alanında alan indeksi olarak kabul edilmediğinden bahisle reddine karar verildiği, bu hususun 12/07/2021 tarih ve E.7569 sayılı işlem ile davacıya bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Ankara 17. İdare Mahkemesi spor bilimleri ESCI alan indeksi davasında ne karar verdi?
Mahkeme, davacının ESCI kapsamındaki dergilerde yayımlanan üç makalesinin spor bilimleri ile ilgili uluslararası alan endeksleri kapsamında sayılması gerektiği sonucuna vardı. Başvurunun iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına 7 Haziran 2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bugün ESCI makalesi spor bilimleri doçentlik başvurusunda kaç puan getirir?
Güncel Spor Bilimleri tablosunda uluslararası makale kaleminin c bendi ESCI, Scopus veya SPORT Discus dergilerini kapsar ve 10 puan getirir. Tezden üretilmiş ESCI makalesi de 10 puandır, esere yapılan ESCI atfı 3 puan, ESCI dergisinde editörlük 2 puandır.
Uyuşmazlığın çözümü bilimsel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, Mahkememizin 03/11/2021 tarihli ara kararıyla dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, 06/04/2022 tarihinde Mahkememize sunulan bilirkişi raporunda; “Adayın A4, A5 ve A6 yayınlarının Üniversitelerarası Kurul tarafındarı doçentlik başvurularına ilişkin yapılan duyurularda yer alan olması gereken indekslerdeki dergiler olarak kabul edilen statüde olup olmadığı tarafımızca incelenmiştir.
Bahsi geçen makalelerin yayınlandığı “International Journal of Applied Exercise Physiology” , Physical Activity Review” ve Pedagogy of Physical Culture and Sparts” isimli dergilerin ESCI de taranan dergiler olduğu tespit edilmiştir. ESCI indeks kapsamında yer alan bu dergiler Isı Database/ Web of Science kapsamında Claritive Analytics’e bağlı www.webofknowledge.com’da listelenmektedir.
Bahsi geçen A4, A5 ve A6 yayınların indekslenme türü Spar Bilimleri Temel Alanı ile ilgili doçentlik başvuru şartlarından 1. Bölüm Uluslararası makale kapsamında b bendindeki “ Uluslararası alan endekslerinde* taranan dergilerde editöre mektup, özet veya kitap kritiği hariç olmak üzere yayımlanmış makale ” kapsamında değerlendirilir.
ESCI indeks Spor Bilimleri Temel Alanı ile ilgili doçentlik başvuru şartlarında açıklanmış şekliyle verilen bilgide “*” işaretiyle yapılan özel açıklamada “Alan İndeksleri=Isı Database’e giren eğitim/spor bilim alanıyla ilgili indeksler” kapsamında değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak Adayın A4, A5 ve A6 yayınları Spor Bilimleri Temel Alanı Başvuru Şartlarından 1. Uluslararası Makale b bendi kapsamında değerlendirilmektedir ve aday başvuru koşullarını sağlamıştır. Bilirkişiler olarak yaptığımız inceleme sonucu yukarıda belirttiğimiz sebeplerden dolayı davacının itirazında haklı olduğu düzenlediğimiz raporda açıkça belirtilmiştir.” şeklinde görüş ve kanaate yer verildiği görülmektedir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı idarenin rapora itirazı yerinde görülmemiş olup, anılan rapor Mahkememizce hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmuştur.
Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının A4, A5, A6 numaralı eserlerinin yayımlandığı dergilerin indekslerinin spor bilimleri ile ilgili uluslararası alan endekslerinde taranan dergiler kapsamında olmadığından bahisle Doçentlik Yönetmeliği’nin 6. maddesinin 1. fıkrası uyarınca iptaline ilişkin Doçentlik Sınav Komisyonunun 10/06/2021 tarihli toplantısında alınan karara yapılan itirazın reddine ilişkin 12/07/2021 tarih ve 7569 sayılı işlem ile bildirilen Doçentlik Komisyonunun 08/07/2021tarihli toplantısında alınan kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
… 07/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kararın Dayandığı Cetvel 2020 Ekim Dönemi Tablosudur
Kararı anlamak için o dönemin tablosuna bakmak gerekir. Üniversitelerarası Kurulun 2020 Ekim dönemi Spor Bilimleri Temel Alanı tablosu, uluslararası makale kalemini iki bende ayırmıştı. Birinci bent SSCI, SCI, SCI Expanded ve AHCI dergilerine 20 puan veriyordu. İkinci bent ise uluslararası alan endekslerinde taranan dergilere 15 puan öngörüyordu.
İkinci bendin yanındaki yıldız işareti tablonun sonundaki dipnota gönderiyordu. Dipnot şöyleydi: "Alan İndeksleri= ISI Database'e giren eğitim/spor bilim alanıyla ilgili indeksler, Australian Education Index, British Education Index, Journals Indexed in ERIC, Education Full Text (H. W. Wilson) Database Covarage List."
Bilirkişi raporu tam olarak bu dipnota dayanmıştır. ESCI, Web of Science koleksiyonunun bir parçasıdır. Dipnottaki "ISI Database'e giren indeksler" ifadesi bu koleksiyonu işaret eder. Spor bilimleri ESCI alan indeksi tartışması da buradan doğmuştur.
Aynı ifade ve aynı dipnot 2021, 2022 ve 2023 dönemi tablolarında değişmeden kaldı. Bu yüzden söz konusu dönemlerde yapılmış başvurular bakımından uyuşmazlık aynı zeminde yürür.
Spor Bilimleri Tablosunda ESCI Artık Adıyla Anılıyor
Üniversitelerarası Kurul tablo dilini 2024 Mart döneminde değiştirdi. Bu dönemden itibaren Spor Bilimleri tablosunda "uluslararası alan endeksleri" ifadesi ve eski dipnot yer almıyor. Bentler indeks adlarıyla yazılıyor.
En güncel tabloda uluslararası makale kalemi dört bende ayrılmıştır. SCIE veya SSCI dergisindeki makale dilime göre 30, 20, 15 ya da 10 puan alır. AHCI dergisindeki makale 20 puandır. Üçüncü bent ESCI, Scopus veya SPORT Discus dergilerini kapsar ve 10 puan getirir. Diğer uluslararası indekslerde taranan dergilere ise 5 puan verilir.
SPORT Discus bu tabloya özgüdür. Eğitim Bilimleri, Hukuk ve Sağlık Bilimleri tablolarında üçüncü bent yalnızca "ESCI veya Scopus" biçimindedir. Spor bilimleri ESCI alan indeksi sorusunun bugünkü karşılığı bu üçüncü benttir.
ESCI kaydı başka kalemlerde de işler. Adayın eserine ESCI kapsamında yapılan atıf 3 puandır. ESCI dergisindeki editörlük 2 puan getirir. İndekslerin genel karşılaştırması için atıf indeksleri ve doçentlik şartları sayfasına, ESCI'nin alan indeksi niteliği için ESCI uluslararası alan indeksi sayfasına bakılabilir.
ESCI Yayını Asgari Şartı Tek Başına Karşılamaz
Puan almak ile asgari şartı sağlamak farklı şeylerdir. Spor Bilimleri tablosuna göre doçentlik başvurusu için toplam 100 puan gerekir. Bu puanın en az 90'ı doktora unvanı alındıktan sonraki çalışmalardan elde edilmiş olmalıdır.
Tablonun uluslararası makale kaleminin altında bağlayıcı bir cümle durur. Doktora unvanı alındıktan sonra, a veya b bentlerinden birinde başlıca yazar olarak en az 30 puan almak zorunludur. ESCI c bendidir. Bu nedenle spor bilimleri ESCI alan indeksi kapsamındaki bir makale, tek başına bu zorunluluğu karşılamaz.
Sonuç şudur. Aday 100 puanın tamamını ESCI yayınlarıyla toplasa bile başvuru asgari şartı sağlamaz. Cetvel, puanın hangi bentten geldiğine bakar. Asgari şart denetiminin nasıl yürüdüğü doçentlik asgari başvuru şartlarını sağlamama sayfasında ayrıca anlatılmıştır.
Tez Yayınları Ayrı Kalemde Puanlanır
Tablonun başındaki bir kural sık gözden kaçar. Her çalışma tabloda yalnızca bir bölümde puanlandırılır. Lisansüstü tezden üretilen yayınlar da ayrı bir başlıkta değerlendirilir.
Bu başlıkta ESCI, Scopus veya SPORT Discus dergisindeki makale yine 10 puandır. Ancak bu kalemden alınabilecek toplam puan 20 ile sınırlıdır. Tezden üretilen bir yayın uluslararası makale kaleminde bir kez daha sayılamaz.
Uygulamada en sık yapılan hata budur. Aynı makale iki ayrı kaleme yazıldığında jüri raporu bunu tespit eder ve puan düşer. Dosya kurulurken hangi yayının hangi kaleme yazılacağı bu yüzden baştan planlanır.
Bilirkişi İncelemesi Bu Davaların Belkemiğidir
Yukarıdaki kararda mahkeme, uyuşmazlığın bilimsel ve teknik bilgi gerektirdiğini belirterek ara kararla bilirkişi incelemesi yaptırmıştır. Rapor davacı lehine gelmiş, davalı idarenin itirazı yerinde görülmemiş ve rapor hükme esas alınmıştır.
Spor bilimleri ESCI alan indeksi dosyalarında bilirkişiden beklenen tek bir tespittir. Adayın yayınlarının, başvuru dönemine ait tablodaki hangi bende girdiği sorulur. Dilekçede soru bu netlikte kurulmazsa inceleme dağılır.
Bilirkişi raporu mahkemeyi bağlamaz. Mahkeme raporu hükme esas alabileceği gibi yeni bir rapor da isteyebilir. Yukarıdaki dosyada rapor hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmuştur. Bu değerlendirme kararın gerekçesinde açıkça yazılıdır.
Rapora ek olarak derginin indeks kaydını gösteren çıktı sunulur. Çıktı, makalenin yayımlandığı tarihteki durumu göstermelidir. Derginin bugünkü kaydı tek başına yeterli değildir. Bilirkişi seçimi ve rapora itiraz için doçentlik davalarında bilirkişi raporu sayfası incelenebilir.
14 Ekim 2025 Değişikliği Bu Davaları Nasıl Etkiler
Doçentlik Yönetmeliğinde 14 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan bir değişiklik yapıldı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değişiklik ESCI'yi doğrudan düzenlemiyor. Buna karşılık asgari şart uyuşmazlıklarının yürüyüşünü dört noktada değiştiriyor.
Birincisi, 6. maddeye eklenen cümledir. Adayın asgari başvuru şartlarını sağlamış olması, eser değerlendirmesinde başarılı olduğu anlamına gelmez. İkincisi, asgari şart nedeniyle başvurusu iptal edilen aday, iptal gerekçelerini gidermek kaydıyla izleyen dönemde yeniden başvurabilir. Eksiklik giderilmeden yapılan başvuru reddedilir.
Üçüncüsü rapor erişimidir. Asgari şartın sağlanmadığına ilişkin jüri raporu, isimler gizlenerek adayın erişimine açılır. Buna karşılık diğer jüri üyelerinin raporları adaya gösterilmez. Dördüncüsü, jüri bilgilerinin sonuç açıklanma tarihinde başvuru sonucuyla birlikte elektronik ortamda erişime açılmasıdır.
Karar, 2020 Ekim dönemi tablosuna göre verilmiştir. Bugün başvuracak bir aday için aynı sonucu doğurmaz. Çünkü güncel tabloda ESCI zaten adıyla anılan ayrı bir benttir ve tartışma konusu kalmamıştır.
Doçentlik Yönetmeliğinin 3. maddesi, kriter güncellemelerinin kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci başvuru döneminde uygulanacağını söyler. Bunun pratik sonucu şudur. Bir başvurunun hukuka uygunluğu, başvuru tarihinde yürürlükte olan cetvele göre denetlenir.
Emsal değerlendirmesinde dönem eşleşmesi aranır. Farklı bir dönemin tablosuna dayanan karar, spor bilimleri ESCI alan indeksi tartışmasında doğrudan uygulanmaz. Dilekçede kararın hangi dönem tablosuna dayandığı bu yüzden açıkça yazılır.
Bu nedenle karar, 2023 Ekim ve öncesi dönemlerde yapılmış başvurular bakımından emsal değerini korur. Aynı dönemde ESCI yayını sayılmadığı için başvurusu iptal edilen adaylar bu kararı dilekçelerinde kullanabilir. Spor bilimleri ESCI alan indeksi uyuşmazlığı bu dosyalar bakımından hukuken canlıdır.
İtiraz ve İptal Davası Yolu
Başvurusu iptal edilen aday önce Doçentlik Komisyonuna itiraz eder. İtiraz dilekçesinde derginin indeks kaydı, başvuru dönemine ait tablo ve dipnot metni birlikte sunulur. Varsa aynı dönemde aynı yönde verilmiş komisyon ve mahkeme kararları eklenir.
İtirazın reddi hâlinde iptal davası açılır. Dava, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır. Yönetmelik, elektronik ortamda erişime açılan işlemin beşinci gün tebliğ edilmiş sayılacağını söyler. Süre hesabında bu karine gözden kaçmamalıdır.
Dava dilekçesinde iki nokta ayrı ayrı kurulur. Birincisi derginin ESCI kaydının gerçekliğidir. İkincisi, başvuru dönemine ait tablo metninin bu kaydı alan endeksi kapsamında saymaya elverişli olduğudur. İtiraz aşamasının ayrıntısı için doçentlik asgari koşul itiraz ve dava sayfası incelenebilir.
Spor Bilimleri ESCI Alan İndeksi Konusunda Avukat Desteği
Spor bilimleri ESCI alan indeksi bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Spor bilimleri ESCI alan indeksi hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
ESCI yayınıyla spor bilimleri asgari başvuru şartı sağlanır mı?
Sağlanmaz. Tablo, doktora unvanı alındıktan sonra a veya b bentlerinden birinde başlıca yazar olarak en az 30 puan alınmasını zorunlu tutar. ESCI c bendidir ve bu zorunluluğa sayılmaz.
SPORT Discus hangi tablolarda geçer?
SPORT Discus yalnızca Spor Bilimleri Temel Alanı tablosunda geçer. Eğitim Bilimleri, Hukuk ve Sağlık Bilimleri tablolarında ilgili bent yalnızca ESCI ve Scopus dergilerini kapsar.
Eski dönemde verilen bu karar bugünkü başvurumda işe yarar mı?
Karar 2020 Ekim dönemi tablosuna göre verilmiştir. Doçentlik Yönetmeliğinin 3. maddesi uyarınca başvuru, o tarihte yürürlükte olan cetvele göre denetlenir. Bu nedenle karar 2023 Ekim ve öncesi dönemlerde yapılmış başvurular bakımından emsal değerini korur.
Asgari şart nedeniyle başvurum iptal edilirse ne zaman yeniden başvurabilirim?
14 Ekim 2025 değişikliğinden sonra, iptal gerekçelerini gidermek kaydıyla izleyen dönemde yeniden başvurulabilir. Eksiklikler giderilmeden yapılan başvuru Doçentlik Komisyonunca reddedilir.
İptal kararına karşı dava süresi ne kadardır?
Doçentlik Komisyonuna yapılan itirazın reddi üzerine, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Yönetmelik, elektronik ortamda erişime açılan işlemin beşinci gün tebliğ edilmiş sayılacağını düzenler.
Doçentlik
Doçentlik Dil Puanı ve Geçerlilik Süresi
Doçentlik başvurusunda 55 puan eşiği, YDS ve YÖKDİL sonuçlarının süresiz geçerliliği, uluslararası sınavlarda beş yıl ve TOEFL'de iki yıl sınırı ile ret hâlinde dava yolu.
