Atıf İndeksleri SCI, SSCI, AHCI, ESCI ve Doçentlik Şartları
Atıf İndeksleri SCI, SSCI, AHCI ve ESCI Doçentlik Şartlarını Nasıl Etkiler?
SCIE, SSCI, AHCI ve ESCI arasındaki fark, doçentlik başvurusunda alınacak puanı doğrudan değiştirir. ÜAK cetvelindeki karşılıkları, ESCI tartışmasını ve indeks uyuşmazlığında izlenecek hukuki yolu açıklıyoruz.
Atıf indeksleri, bir makalenin doçentlik başvurusunda kaç puan getireceğini belirler. SCIE, SSCI, AHCI ve ESCI, Web of Science içindeki dört ayrı indekstir. ÜAK'ın 2026 Mart dönemi cetvelinde SCIE ve SSCI makalesi 10 ile 30 puan arasında, AHCI makalesi 20 puan, ESCI makalesi 10 puan sayılır. Yanlış indeks beyanı ise başvurunun reddine kadar gidebilir.
Doçentlik Şartı Atıf İndeksleri Üzerine Kuruludur
Doçentliğin yasal dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m. 11 ve m. 24'tür. Bu maddelere dayanan Doçentlik Yönetmeliği m. 4/2-c ise adaya bir ödev yükler. Aday, kendi bilim alanı için belirlenen asgari sayı ve nitelikte özgün yayın yapmak zorundadır.
Yönetmelik "nitelik" ölçüsünü kendisi tanımlamaz. Bu ölçü, Üniversitelerarası Kurulun (ÜAK) her dönem ilan ettiği doçentlik başvuru şartları tablolarında somutlaşır. Tablolar, hangi indeksteki yayının kaç puan getireceğini tek tek sayar. Böylece atıf indeksleri, soyut bir yayın ölçütünü sayısal bir eşiğe çevirir.
Aradaki mesafe somut bir örnekle görülür. Aynı makale SSCI dergisindeyse 30 puana kadar çıkar, ESCI dergisindeyse 10 puanda kalır. Üç ESCI makalesi, tek bir Q1 makalesinin puanını ancak yakalar. Asgari 100 puan bu cetvelle hesaplandığı için atıf indeksleri çoğu dosyada kabul ile ret arasındaki çizgiyi belirler.
Web of Science Çatısı Altındaki Dört İndeks
Dört indeksin ortak yanı, Clarivate'in yürüttüğü Web of Science Core Collection içinde yer almalarıdır. Koleksiyon 250'yi aşkın konu alanında 22 binden çok hakemli dergiyi tarar. Cetvelde geçen BKCI (kitap) ve CPCI (bildiri) de aynı koleksiyona bağlıdır. Dergi tarafındaki atıf indeksleri ise dört başlıkta ayrılır.
SCIE Fen ve Sağlık Dergilerini Tarar
Science Citation Index Expanded; fen, mühendislik, matematik ve sağlık dergilerini kapsar. Tıp, diş hekimliği ve eczacılık adaylarının makaleleri çoğunlukla bu indekste sayılır.
Sık Sorulan Sorular
SCI ile SCIE arasında fark var mıdır
Güncel ÜAK cetvelinde ayrı bir SCI kategorisi bulunmaz; fen dergileri SCIE başlığı altında tek listede toplanır. 2026 Mart dönemi tabloları da yalnızca SCIE ibaresini kullanır. Eski yayınını SCI dergisi olarak bilen aday, beyan sırasında derginin güncel kaydını esas almalıdır.
ESCI kapsamındaki makale doçentlikte kaç puan getirir
ESCI veya Scopus kapsamındaki bir makale, incelenen 2026 Mart dönemi tablolarında 10 puan sayılır. Aynı makale SSCI kapsamında olsaydı çeyrek dilimine göre 30 puana kadar çıkabilirdi. Eğitim Bilimleri gibi alanlarda ayrıca SCIE veya SSCI dergilerinin Q1, Q2 ya da Q3 diliminden en az 30 puan aranır.
Social Sciences Citation Index; iktisat, işletme, eğitim, psikoloji ve hukuk gibi alanların dergilerine ayrılmıştır. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler alanından başvuran aday için en yüksek puanlı grup budur.
AHCI Sanat ve Beşeri Bilimlere Ayrılmıştır
Arts & Humanities Citation Index; tarih, felsefe, dil, edebiyat, ilahiyat ve sanat dergilerini tarar. Bu alanda atıf trafiği düşüktür. Cetvel de bunu görür ve AHCI makalesini dilim ayrımı yapmadan puanlar.
ESCI Yeni Dergileri İzlemeye Alır
Emerging Sources Citation Index, koleksiyona kabul edilen ama diğer üç indeksin ölçütünü henüz karşılamayan dergileri izler. Alan sınırı yoktur. Fen dergisi de sosyal bilim dergisi de ESCI'de taranabilir. Bir dergi zamanla ESCI'den SSCI'ye geçebileceği gibi ters yönde de hareket edebilir.
İndeks Kaydı ile Etki Değeri Aynı Şey Değildir
Atıf indeksleri kaydı, derginin hangi listede tarandığını gösterir. Derginin aldığı atıf sayısına dayanan etki değerleri ise ayrı bir ölçümdür. Bir dergi SSCI kapsamında olabilir ve düşük bir dilimde yer alabilir. Doçentlik cetveli önce indeksi sorar. Dilim ayrımı yalnız SCIE ve SSCI için ikinci aşamada devreye girer.
SCI Kısaltması Cetvelde SCIE Olarak Geçer
Adaylar arasında SCI ile SCIE'yi ayrı indeks sanma alışkanlığı vardır. Güncel cetvel bakımından böyle bir ayrım yoktur. 2026 Mart dönemi tabloları yalnızca SCIE ibaresini kullanır. Web of Science tarafında da fen dergileri tek liste hâlinde SCIE altında görünür.
Eski yayınını "SCI dergisi" diye bilen aday, beyan sırasında derginin güncel kaydını esas almalıdır. Puan iki kısaltma arasında değişmez. Belirleyici olan, makalenin çıktığı tarihte derginin hangi indekste tarandığıdır.
ÜAK Cetvelinde Puan Karşılıkları
2026 Mart dönemi tablolarında uluslararası makale kalemi indekse göre bölünür. Aşağıdaki puanlar, incelenen Eğitim Bilimleri ve Hukuk tablolarında ortaktır.
İndeks
Kapsam
Makale puanı
SCIE veya SSCI
Fen, sağlık, sosyal bilimler
Q1 30, Q2 20, Q3 15, Q4 10
AHCI
Sanat ve beşeri bilimler
20
ESCI veya Scopus
Bütün alanlar
10
Diğer uluslararası indeksler
Alan indeksleri
5
Cetvelin iki ayrıntısı sık gözden kaçar. Birincisi, dilim ayrımı yalnızca SCIE ve SSCI dergilerine uygulanır. AHCI makalesi dilimden bağımsız 20 puan alır. İkincisi, Scopus ayrı bir veri tabanıdır. Buna rağmen puanlamada ESCI ile aynı bende konulmuştur.
Atıf indeksleri yalnız makale kaleminde işlemez. Adayın eserine SCIE, SSCI, AHCI, ESCI veya Scopus kapsamında yapılan her atıf 3 puan getirir. Tezden üretilmiş yayında da ayrım sürer. SCIE, SSCI veya AHCI dergisindeki makale 20 puan, ESCI veya Scopus dergisindeki makale 10 puan sayılır.
Scopus ve TR Dizin Bu Cetvelin Neresinde Durur
Scopus, Web of Science dışında ayrı bir tarama sistemidir. Yine de ÜAK cetveli onu ESCI ile eşitler. Bir makale hem ESCI hem Scopus kapsamındaysa puan iki kez alınmaz. Her çalışma tabloda tek bir bölümde puanlanır.
TR Dizin ise ulusal makale kalemine aittir ve uluslararası atıf indeksleri arasında yer almaz. Hukuk gibi alanlarda ağırlığı yüksektir. Fark, adayın önceliğini değiştirir. Uluslararası dergi peşinde koşan hukukçu aday, TR Dizin şartını ıskalarsa asgari koşulu yine sağlayamaz.
Dergi seçilirken iki soru birlikte sorulmalıdır. Dergi hangi indekste taranıyor ve bu indeks kendi temel alanımın cetvelinde kaç puan getiriyor? Atıf indeksleri listesi bütün alanlarda aynıdır. Puanın asgari şarta yetip yetmediği ise alandan alana değişir.
Asgari Yayın Şartı Temel Alana Göre Değişir
Bütün alanlarda ortak kural şudur. Aday asgari 100 puanı toplamalı ve bunun en az 90 puanını doktora sonrası çalışmadan elde etmelidir. Ancak indeks şartının ağırlığı alandan alana değişir.
Eğitim Bilimleri tablosunda aday, doktora sonrasında SCIE veya SSCI kapsamındaki Q1, Q2 ya da Q3 dergilerden en az 30 puan almak zorundadır. Bu alanda ESCI yayınlarıyla asgari şart kapanmaz.
Hukuk tablosunda ağırlık ulusaldadır. Aday TR Dizin dergilerinde en az altı makale yayımlamalıdır. Bu makalelerin dördü tek yazarlı, üçü farklı dergilerde olmalı ve kalemden 50 puan gelmelidir. Şartı sağlayamayan aday ikinci bir yol kullanabilir. Biri tek yazarlı olmak üzere SCIE, SSCI, AHCI, ESCI veya Scopus kapsamında iki makale yaparak aynı 50 puanı toplayabilir.
Doktora Sonrası Kuralı İndeks Seçimini Nasıl Sınırlar
Puanın en az 90'ı doktora sonrası çalışmalardan gelmelidir. Bu kural, atıf indeksleri bakımından pratik bir sonuç doğurur. Doktora öncesinde çıkmış güçlü bir SSCI makalesi cetvelde görünür. Ancak 90 puanlık eşiğe sayılmaz.
Lisansüstü tezden üretilen yayınlar da ayrı bir kalemde tutulur. Bu kalemden en fazla 20 puan alınabilir. Yani tezinden üç ESCI makalesi çıkaran aday, üçünün puanını toplayamaz. Aynı yayını hem tez kaleminde hem uluslararası makale kaleminde göstermek de mümkün değildir. Her çalışma tabloda tek bir bölümde puanlanır.
Bu iki sınır, yayın planını doğrudan etkiler. Doçentlik hazırlığında toplam yayın sayısı tek başına yeterli olmaz. Doktora sonrasında, doğru kalemde ve yüksek puanlı indekste çıkmış yayınlar hesabı taşır.
ESCI Alan İndeksi Sayılır mı?
Bu soru eski cetvel dilinden doğdu. Önceki dönem tablolarında bazı kalemler "ÜAK tarafından kabul edilen uluslararası alan indeksleri" ifadesiyle yazılmıştı. ESCI'nin bu kapsama girip girmediği ise metinde açık değildi. Kimi değerlendirmelerde ESCI yayını alan indeksi sayılmayıp puan dışı bırakıldı. Uyuşmazlıklar idari yargıya taşındı.
Güncel tablolar belirsizliği büyük ölçüde giderdi. ESCI artık genel bir alan indeksi ifadesinin içinde aranmaz. Cetvelde adıyla anılan ayrı bir bent olarak 10 puanla durur. Buna karşılık eski dönem başvurularından doğan davalarda başvuru tarihindeki metin esas alınır. Tartışma bu dosyalar bakımından hukuken canlıdır.
Bugün başvuracak aday için tablo şöyle özetlenir. ESCI yayını puan getirir ama tek başına asgari şartı taşımaz. Eğitim Bilimleri gibi alanlarda üst dilimden makale zorunluluğu ayrıca aranır. Bu nedenle ESCI dergisi, üst indekse geçiş hedefi olan bir başlangıç noktası olarak görülür.
Derginin İndeks Kaydı Nasıl Kanıtlanır?
İndeks iddiasının geçerli kanıtı Web of Science kaydıdır. Clarivate'in Master Journal List aracı, bir derginin hangi indekste tarandığını ücretsiz gösterir. Beyan bakımından önemli olan derginin bugünkü durumu değildir. Makalenin çıktığı tarihteki kayıt esas alınır.
Beyan Öncesinde Hangi Belgeler Hazırlanır
Her makale için üç belge bir arada tutulmalıdır. Birincisi derginin ilgili indeksteki kayıt çıktısıdır. Çıktının alındığı tarih görünür olmalıdır. İkincisi makalenin künye sayfasıdır; cilt, sayı, yıl ve sayfa aralığı bu sayfadan okunur. Üçüncüsü derginin ISSN kaydıdır. Basılı ve elektronik ISSN farklıysa ikisi de yazılır.
Atıf indeksleri konusundaki itirazların çoğu bu üç belgenin uyumsuzluğundan doğar. Örneğin makale 2023 sayısında görünür, dergi ise 2024'te indekse alınmıştır. Bu durumda beyan edilen puan kabul edilmez. Derginin adı değiştiyse eski ve yeni ad birlikte belgelendirilmelidir.
Doçentlik Bilgi Sistemine yüklenen beyanda dergi adı, ISSN numarası ve indeks bilgisi birbirini tutmalıdır. Belge tarafındaki özensizliğin bedeli 2025 sonunda ağırlaştı. 14 Ekim 2025 tarihli değişiklikle Yönetmelik m. 4/4 yeniden yazıldı. Belgeleri eksik veya hatalı olan adayın başvurusu ÜAK Başkanlığınca reddedilir. Kılavuzdaki usule aykırı başvuru da aynı sonucu doğurur. Reddedilen aday sonraki dönemlerde yeniden başvurabilir. Ancak kaybedilen dönem, kadro takvimi bakımından geri gelmez.
Kriter ve İndeks Değişikliği Başvuruyu Nasıl Etkiler?
İki değişiklik tipi birbirine karıştırılmamalıdır. Birincisi ÜAK kriterlerinin değişmesidir. Yürürlük kuralı Yönetmelik m. 3/1'de açıktır:
"Bilim/sanat alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanır."
Bu kural adaya hazırlık payı bırakır. Yeni cetvel, ilan edildiği dönemde değil, ikinci dönemde bağlayıcı olur.
İkinci tip, derginin kaydının değişmesidir. Clarivate dergileri sürekli izler. Bir dergi ESCI'den SSCI'ye yükselebilir ya da koleksiyondan çıkarılabilir. Makale çıktığı sırada dergi ilgili indekste taranıyorsa, sonraki çıkarma o beyanı tek başına geçersiz kılmaz. Uyuşmazlık genelde ispat noktasında düğümlenir. Tarihli resmi liste, ekran görüntüsünden daha güçlü bir delildir.
Yanlış İndeks Beyanının Sonucu Nedir
Doçentlik Bilgi Sistemine girilen indeks bilgisi aynı zamanda bir doğruluk beyanıdır. Taranmayan dergiyi taranıyor gibi göstermek, yanlış beyan ve akademik teamüle aykırılık yönünden incelenir. Bu iddianın kapsamı indekslerde taranmayan dergiyi taranıyor gibi göstermek yazısında ayrıca ele alınır.
Kasıt taşımayan hata da sonuç doğurur. ESCI kaydını SSCI diye yazan aday etik iddiayla karşılaşmayabilir. Yine de puan tablosu yeniden hesaplanır. Bu hesap asgari eşiğin altına düşerse başvuru reddedilir. Beyan öncesinde her derginin kaydını tarih vererek doğrulamak, bu riskin en ucuz sigortasıdır.
Bir başka hata kaynağı, adı benzeyen listelerdir. Bazı yayıncılar dergilerini "uluslararası indeks" başlığı altında tanıttıkları hâlde Web of Science kapsamında değildir. Derginin kendi sitesindeki tanıtım yazısı kanıt sayılmaz. ÜAK cetvelinde geçen atıf indeksleri bellidir ve doğrulama tek merkezden yapılır.
ÜAK Kararına Karşı İtiraz ve İptal Davası
Asgari şartın sağlanmadığı yönündeki karar, aday hakkında sonuç doğuran icrai bir idari işlemdir. Bu karara karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 uyarınca tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Dava öncesinde İYUK m. 11 kapsamında ÜAK'a itiraz da edilebilir. Bu başvuru dava süresini durdurur.
ÜAK'ın merkezi Ankara'dadır. Bu nedenle davalar uygulamada Ankara idare mahkemelerinde görülür. İndeks uyuşmazlığında derginin kapsam kaydı ve puan hesabı teknik bir inceleme gerektirir. Mahkeme, bu noktada bilirkişi incelemesine başvurabilir. Dilekçenin içeriği ve sürelerin hesabı için doçentlik asgari koşul kararına itiraz ve dava yazısı yol gösterir. Eksik sayılan her kalemin tek tek çürütülmesi, soyut hukuka aykırılık iddiasından daha güçlü sonuç verir.
Şart Denetimi ile Jüri İncelemesi Ayrımı Neden Önemli
İndeks uyuşmazlıkları iki ayrı aşamada çıkar ve sonuçları farklıdır. Yönetmelik m. 4 uyarınca başvuru şartlarının sağlanmadığına ilişkin iddiaları Doçentlik Komisyonu inceler. Komisyon şartın sağlanmadığına karar verirse adayın başvurusu iptal edilir. Dosya jüriye hiç gitmez.
İkinci aşama jüri değerlendirmesidir. Yönetmelik m. 5/1'e göre jüri, yalnızca başvurusu eksiksiz bulunan adaylar için kurulur. Jürinin işi m. 6/1'de tanımlanır. Jüri üyeleri, adayın çalışmalarını nitelik ve alana katkı yönünden inceler ve gerekçeli kişisel rapor yazar.
Atıf indeksleri hakkındaki itiraz genellikle birinci aşamaya aittir. Bu ayrım dava dilekçesini de biçimlendirir. Puan hesabına yönelik itirazla, jüri raporundaki bilimsel değerlendirmeye yönelik itiraz aynı hukuki temele dayanmaz. Doçentlik jürisine karşı dava ve hukuki yollar yazısı ikinci aşamanın çerçevesini anlatır.
Atıf İndeksleri Konusunda Avukat Desteği
Atıf indeksleri ve doçentlik asgari şartları bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Atıf indeksleri hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Bir derginin hangi indekste tarandığı nereden öğrenilir
Clarivate'in Master Journal List aracı, derginin Web of Science kapsamındaki kaydını ücretsiz gösterir. Önemli olan derginin bugünkü durumu değil, makalenin yayımlandığı tarihteki kaydıdır. Derginin kendi sitesindeki tanıtım ifadeleri kanıt yerine geçmez.
Makale çıktıktan sonra dergi indeksten çıkarılırsa puan kaybolur mu
Makalenin yayımlandığı tarihte dergi ilgili indekste taranıyorsa, sonraki çıkarma o beyanı kendiliğinden geçersiz kılmaz. Uyuşmazlık genellikle bu tarihin ispatında yaşanır. Tarihli resmi kayıt listeleri, ekran görüntülerine göre daha güçlü delil oluşturur.
Scopus taraması Web of Science kapsamında mıdır
Scopus, Web of Science dışında işletilen ayrı bir tarama sistemidir. Buna rağmen ÜAK cetvelinde ESCI ile aynı bentte yer alır ve 10 puanla değerlendirilir. Bir makale hem ESCI hem Scopus kapsamında olsa bile puan iki kez alınamaz, çünkü her çalışma tabloda tek bir bölümde puanlandırılır.
Yeni doçentlik kriterleri hangi dönemden itibaren uygulanır
Doçentlik Yönetmeliği m. 3/1'e göre kriter güncellemeleri, kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci başvuru döneminde uygulanır. Bilim ve sanat alanlarındaki güncellemeler ise izleyen dönemde yürürlüğe girer. Bu kural, adaya yayın planını yeni cetvele göre düzeltmesi için süre tanır.
Asgari şartın sağlanmadığı kararına karşı hangi yola başvurulur
Bu karar icrai bir idari işlem olduğundan, tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Dava öncesinde İYUK m. 11 kapsamında ÜAK'a itiraz edilmesi de mümkündür ve bu başvuru süreyi durdurur. Dilekçede eksik sayılan her puan kaleminin belgeyle tek tek karşılanması önerilir.
Doçentlik
Parafraz İntihal midir?
Kaynak gösterilerek ve gerçekten yeniden yazılarak yapılan parafraz intihal değildir. Atıfsız veya yüzeysel parafraz ise etik ihlal iddiasına, disiplin cezasına ve cezai sorumluluğa yol açabilir.
