2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3.maddesinde trafik kazası “Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve maddi zararla sonuçlanmış olan olay” olarak tanımlanmıştır.
Trafik kazasında zarar gören kişi, uğradığı zararı tazminat davası ile isteyebilir. Dava kusurlu sürücüye, araç sahibine, işletene ve sigorta şirketine yöneltilebilir. Talep hem bedensel zararları hem de mal varlığı zararlarını kapsar. Sorumlular, süre ve görevli mahkeme her dosyada ayrı ayrı belirlenir.
Trafik Kazası Hangi Olayları Kapsar
Trafik kazasının tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 3. maddesinde yapılmıştır. Maddeye göre trafik kazası “Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve maddi zararla sonuçlanmış olan olay” biçiminde tanımlanır. Tanım, olayın karayolunda ve hareket halindeki bir araçla gerçekleşmesini arar.
Kapsam yalnızca kazaya karışan taraflarla sınırlı değildir. Üçüncü kişilere ait ev, araç veya arazide doğan zararlar da bu kapsamdadır. Bu nedenle kaza sonrası açılacak tazminat davası, bedensel zararları da mal varlığı zararlarını da içerir.
Sorumluluğun genel dayanağı haksız fiil hükümleridir. Konu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu içinde düzenlenmiştir. Kanunun 49. maddesinin birinci fıkrası şu hükmü taşır: “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Hüküm, zarara uğrayan tarafa tazminat isteme hakkı verir.
Haksız fiil sorumluluğu dört unsura dayanır. Hukuka aykırı davranış, kusur, zarar ve illiyet bağı birlikte aranır. İlliyet bağı, davranış ile zarar arasındaki nedensellik ilişkisini anlatır. Unsurlardan biri eksikse tazminat davası reddedilir.
Tazminat Davası Kime Karşı Açılır
Trafik kazasında sorumluluk tek kişide toplanmaz. Sürücü, araç sahibi, işleten ve sigorta şirketi birlikte hasım gösterilebilir. Davalıların doğru belirlenmesi, kararın sonradan uygulanabilmesi için gerekir. Yanlış hasma yöneltilen tazminat davası, esasa girilmeden husumet yokluğundan reddedilebilir.
Sürücünün Sorumluluğu Hangi Şartta Doğar
Motorlu aracı kullanan kişi, kazada kusurlu ise sorumlu olur. Ölüm, yaralanma veya maddi hasar bu kusurdan doğmalıdır. Zararlı sonuç ile sürücünün davranışı arasında nedensellik bağı kurulamıyorsa sorumluluk doğmaz. Sürücü belgesinin bulunmaması da tek başına yetmez. Kazanın nedeni sürücü kusuru değilse, belgesiz veya yetersiz belgeyle araç kullanılmış olması sorumluluk doğurmaz.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Araç sahibi kural olarak aracın işleteni sayılır. Bu sıfat, kazadan doğan zarardan sorumlu tutulmasını sağlar. Araç sahibine yöneltilen tazminat davası, kişisel kusura değil işleten sıfatına dayanır.
İşleten kavramı 2918 sayılı Kanunun iki ayrı maddesinde tanımlanmıştır. Kanunun 3. maddesindeki tanım şöyledir: “İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.”
Kanunun hukuki sorumluluğu düzenleyen 85. maddesinin birinci fıkrası ise şöyledir: “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olurlar.”
İşletenin sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. Tehlike sorumluluğunda kusur aranmaz. Sorumluluk, motorlu aracın yarattığı tehlikeden doğar. İşleten bu yolla sürücünün eylemlerinden de sorumlu olur. Kazaya karışan aracın işletenine karşı da tazminat davası açılabilir.
Sigorta Şirketi Hangi Zarardan Sorumludur
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, kusurlu araca ait poliçe kapsamındaki maddi zararları karşılar. Sigortacı, sigortalı ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumludur. Sorumluluk, poliçede yazılı teminat tutarıyla sınırlıdır. Sigorta şirketleri kural olarak manevi zarardan sorumlu tutulmaz. Ödenecek tutar ayrıca kusur oranına göre belirlenir.
Poliçe limitini aşan kısım için tazminat davası sürücüye, araç sahibine ve işletene yöneltilir. Sigortacıya karşı dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması gerekir. Bu şart 2918 sayılı Kanunun 97. maddesinde düzenlenmiştir. Sigortacı başvuruyu en geç on beş gün içinde cevaplamazsa dava yolu açılır. Zarar gören ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurabilir.
Trafik Kazasında Hangi Zararlar İstenebilir
İstenebilecek kalemler kazanın sonucuna göre değişir. Ölümle biten kazalarda ve yaralamalı kazalarda talep edilebilecek zararlar ayrı maddelerde düzenlenmiştir. Manevi tazminat ise her iki halde de gündeme gelir.
Ölümlü Trafik Kazası Tazminat Davasında Hangi Zararlar İstenebilir? Ölen halinde uğranılan zararların talep edilebilmesi hususu Türk Borçlar Kanunu 53. Maddesinde düzenlenmiş olup istenilebilecek zararlar şunlardır;
• Ölenin her türlü cenaze gideri, • Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. • Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar: Trafik kazasında ölen kişinin yakınları (anne, baba, eş, çocuklar veya destek verdiği herhangi bir kişi) kaza nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler. • Manevi Tazminat: Trafik kazalarında maddi zararın yanı sıra mağdurun manevi zararının da ortaya çıkacağı gerçektir. Kaza gibi asla istenmeyen maddi ve manevi varlığımızı ve bütünlüğümüzü tehlikeye sokan bir durum bir takım manevi zararları da doğuracaktır. Manevi tazminatı ölenin yakınları (anne, baba, eş, çocuklar vs.) ölüm neticesinde duydukları elem, acı ve ızdırap nedeniyle manevi tazminat talep edebilirler. Ölümlü trafik kazası neticesinde vefat edenin, yakınlarının, ölüm nedeniyle yaşadığı üzüntü ve ıstırabın kısman de olsa giderilebilmesi amacıyla kanun koyucu tarafından öngörülmüş bir tazminat türüdür. Ölümlü trafik kazası nedeniyle talep edilen manevi tazminatı belirleme görevi münhasıran hakime verilmiştir. Hakim maddi tazminata ilişkin karar verirken, dosyaya sunulan raporlar ve diğer maddi deliller neticesinde karar vermek zorundadır. Fakat ölümlü trafik kazası neticesinde takdir edilecek manevi tazminat konusunda, hakim karar verme serbestisine sahiptir.
Yaralamalı Kazada Zarar Gören Neyi İsteyebilir
Yaralamalı Trafik Kazası Tazminat Davasında Hangi Zararlar İstenebilir? Yaralamalı trafik kazası halinde uğranılan zararların talep edilebilmesi hususu Türk Borçlar Kanunu 54. Maddesinde düzenlenmiştir. Ancak ölümlü trafik kazalarından farklı olarak yaralamalı trafik kazalarında zarar gören kişinin yakınları maddi tazminat talebinde bulunamazlar. Zarar gören kişi tarafından istenilebilecek zararlar ise şunlardır; • Tedavi giderleri • Kazanç kaybı • Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar • Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar • Manevi tazminat:
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir
Manevi tazminatta hakim geniş bir takdir yetkisi kullanır. Türk Borçlar Kanununun 56. maddesi, ağır bedensel zarar veya ölüm halinde yakınlara da manevi tazminat verilebileceğini düzenler. Tutar belirlenirken olayın ağırlığı, tarafların kusur durumu ve tarafların ekonomik koşulları gözetilir. Manevi tazminat bir zenginleşme aracı değildir.
Tazminat Davası Tutarı Nasıl Hesaplanır
Hesabın ilk adımı kusur oranının belirlenmesidir. Kusur, kaza tespit tutanağı ve teknik bilirkişi raporu üzerinden saptanır. Zarar gören de kusurlu ise tazminattan kendi kusuru oranında indirim yapılır. Bu nedenle tazminat davası dosyasında kusur incelemesi sonucu doğrudan etkiler.
Bedensel zararlarda maluliyet oranı adli tıp veya hastane raporuyla tespit edilir. Ardından aktüerya bilirkişisi hesap yapar. Hesapta bakiye ömür süresi, gelir düzeyi ve destek payları esas alınır. Ölüm halinde yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Sürekli bakım ihtiyacı doğmuşsa sürekli bakıcı gideri de talep edilebilir.
Araç Değer Kaybı Hangi Şartlarda İstenir
Onarım sonrası araçta kalan değer azalması ayrı bir zarar kalemidir. Bu kalem, kusurlu tarafa ve zorunlu trafik sigortacısına yöneltilebilir. Değer kaybı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Hesapta aracın yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve onarım biçimi gözetilir. Ağır hasar kaydı bulunan araçlarda kayıp daha yüksek çıkar.
Geçici iş göremezlik de sık istenen kalemler arasındadır. Yaralanan kişi, iyileşme süresince çalışamadığı günlerin gelirini talep edebilir. Süre, hastane raporlarıyla ve gerektiğinde adli tıp raporuyla belirlenir. Serbest çalışanlar bakımından gelir, vergi kayıtları üzerinden hesaplanır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir
Trafik kazasından doğan tazminat davası için birden fazla yetkili mahkeme vardır. Yetki kuralları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 5. ve devamındaki maddelerinde düzenlenmiştir. Davacı, bu mahkemelerden birini seçerek davasını açar.
Kusurlu tarafın dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Kazanın meydana geldiği yer mahkemesi de dava açılabilecek yerler arasındadır. Zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi bir diğer seçenektir. Trafik sigortası şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.
Görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir. Bu sonuç Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. maddesinin birinci fıkrasından doğar. Sigorta şirketine karşı açılan davalarda ise görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Görev kuralı kamu düzenindendir ve mahkeme bunu resen inceler.
Tazminat Davası Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır
Süre, kazanın meydana geldiği gün işlemeye başlar. Trafik kazalarında haksız fiil zamanaşımı uygulanır. Ceza soruşturması da varsa, ceza zamanaşımı süreleri ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle iki süre birlikte incelenir.
• Tazminat Davasında Zamanaşımı Süresi:Trafik kazası nedeniyle zarar gören kişi zararı veya faili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde tazminat talep etme hakkına sahiptir. Ancak bu süre her halükarda olaydan itibaren 10 yıl içerisinde ileri sürülmelidir. Yani fiilin meydana geldiğini o günden 10 yıllık süre geçtikten sonra öğrenen bir kişi için 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli değildir. Artık zarar veren taraftan hiçbir hak iddia edilemeyecektir. Bunun istisnasını ise ceza zamanaşımı süreleri oluşturmaktadır. Şöylek ki tazminat davası içim öngörülen zamanaşımı süreleri geçmiş olsa dahi ceza davası devam ediyorsa tazminat davası açılabilecektir.
• Ceza Zamanaşımı Süresi: Trafik kazası neticesinde ölüm veya yaralama fiili meydana gelmişse ceza davası açılması ve buna sebebiyet veren kusurlu kişinin yargılanması gerekmektedir. Bunun için de ceza muhakemelerinde öngörülen zamanaşımı süreleri geçerli olmaktadır.
Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Toplanır
Dosyanın temelini kaza anına ait resmi kayıtlar oluşturur. Kaza tespit tutanağı, alkol raporu ve olay yeri fotoğrafları ilk sırada gelir. Yaralanma varsa adli rapor, hastane kayıtları ve maluliyet raporu eklenir. Ölüm halinde ise otopsi raporu ve nüfus kayıt örneği istenir.
Zararın miktarını gösteren belgeler ayrıca toplanır. Gelir belgesi, sosyal güvenlik kayıtları, tedavi ve ilaç faturaları bu gruba girer. Araç hasarında eksper raporu ve onarım faturası kullanılır. Trafik sigortası poliçesi de tazminat davası dosyasına sunulur.
Yargılama Sırasında Hangi Aşamalar İzlenir
Dava dilekçesinin verilmesiyle yargılama başlar. Dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşması yapılır. Mahkeme kusur ve zarar konusunda bilirkişi incelemesine başvurur. Rapor sonrası davacı, talebini ıslah yoluyla artırabilir.
Talep edilen tutara faiz de eklenir. Haksız fiil sorumluları bakımından faiz kural olarak kaza tarihinden itibaren istenir. Sigorta şirketi bakımından ise faiz, yazılı başvurunun ardından temerrüt oluştuğu tarihte başlar. Faiz türü ve başlangıcı, Yargıtay karar arama sistemi üzerinden ulaşılabilen kararlarda ayrıntılı biçimde tartışılmıştır.
Kusur Durumu Tazminatı Nasıl Etkiler
Kusur oranı hem sorumluluğu hem de miktarı belirler. Tam kusurlu sürücüye karşı açılan davada zararın tamamı istenebilir. Karşılıklı kusur varsa tazminat, kusur oranına göre bölünür. Zarar görenin ağır kusuru illiyet bağını kesebilir ve talebi tümüyle ortadan kaldırabilir.
Ceza dosyasında verilen karar hukuk hakimini her yönüyle bağlamaz. Ancak ceza mahkemesinin belirlediği maddi olgular hukuk davasında dikkate alınır. Bu nedenle ceza dosyası ile tazminat davası dosyası birlikte takip edilir. Ölümlü kazalarda ayrıca olumlu trafik kazası cezası yönünden ceza yargılaması yürütülür.
Trafik Kazası Tazminat Davası Konusunda Avukat Desteği
Trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davası bakımından izlenecek hukuki yol, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Mevcut belgeler, kusur durumu ve varsa yargısal kararlar sonucu etkiler. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilirsiniz. Talebinizi ücretsiz soru formu üzerinden de iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Sorumluluk Hangi Hallerde Ortadan Kalkar
Kanun, işleten için bir kurtuluş kanıtı öngörür. 2918 sayılı Kanunun 86. maddesine göre işleten, kazanın mücbir sebepten doğduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Aynı sonuç, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru ispatlandığında da doğar. Bu savunma için kendisinin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuz olması aranır. Araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemişse kurtuluş kanıtı işlemez.
Sorumluluğu önceden kaldıran veya daraltan anlaşmalar da sonuç doğurmaz. Kanunun 111. maddesi bu tür anlaşmaları geçersiz sayar. Tazminat davası açılmasından önce imzalanan ibraname, gerçek zararın çok altında kaldığı ölçüde bağlayıcı kabul edilmez. Bu nedenle kaza sonrası imzalanan belgeler dikkatle incelenir.
Kaza Sonrası İlk Günlerde Neler Yapılır
İlk adım kazanın resmi kayda geçirilmesidir. Kolluk çağrılmalı ve kaza tespit tutanağı düzenlenmelidir. Yaralanma varsa hastane başvurusu aynı gün yapılmalıdır. Bu kayıtlar, ileride açılacak tazminat davası bakımından temel delil değeri taşır.
Sonraki adım zararın belgelenmesidir. Araç hasarı onarımdan önce fotoğraflanmalı ve eksper raporu alınmalıdır. Tedavi giderleri için fatura ve reçeteler saklanmalıdır. Gelir kaybı iddiası, işveren yazısı ve sosyal güvenlik kayıtlarıyla desteklenir.
Yargılama Gideri ve Vekalet Ücreti Kime Yüklenir
Davanın kabul edilen kısmı bakımından giderler davalıya yüklenir. Reddedilen kısım için ise davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilir. Bu risk, talep edilen miktarın belirlenmesinde önem taşır. Zarar miktarı başlangıçta net değilse belirsiz alacak davası açılabilir. Bu yolla tazminat davası, bilirkişi raporundan sonra ıslah gerekmeden artırılabilir.
Bilgi Haberleri
ASGARİ ÜCRET ZAMMI
2025 Asgari ücret 22.104,00 lira oldu. Asgari ücret 2025 yılında %30 artışla net 22.104,00 TL olarak verilecek. Asgari ücret, 1 Ocak 2025 tarihinden geçerli olmak üzere net 22.104,00 lira olarak belirlendi. 2025 Yılı Asgari ücreti 22.104,00 lira oldu. 2025 yılında asgari ücret, %30 artışla net 22.104,00 TL olarak uygulanacak. Asgari ücret, 1 Ocak 2025 tarihinden geçerli olmak…
