Belediye encümeni hangi kararları verir, yıkım ve imar para cezası nereye götürülür, idareye başvuru süreyi durdurur mu? Karar türüne göre yer ve süre tablosu, dilekçe iskeleti ve yürütmeyi durdurma talebi.
Encümen kararı, belediye encümeninin kanunun verdiği bir yetkiye dayanarak aldığı ve kişiyi doğrudan etkileyen idari karardır. Yıkım, imar para cezası, işyeri kapatma ve kamulaştırma kararları bunun tipik örnekleridir. Bir encümen kararı için genel yol, tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açmaktır. Ancak belediye emir ve yasaklarına aykırılık nedeniyle verilen para cezalarında süre 15 gündür ve başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır.
Encümen Kararı Nedir?
Belediyenin üç organı vardır. Belediye meclisi genel kuralları koyar, belediye başkanı belediyeyi yönetir. Encümen ise hem seçilmiş hem atanmış üyelerden oluşan ve kanunun ona bıraktığı somut işlerde karar veren kuruldur.
Bu nedenle encümen kararı çoğu zaman tek bir kişiye veya tek bir taşınmaza yönelir. Bir binanın yıkılması, bir işyerinin kapatılması ya da bir kişiye para cezası verilmesi buna örnektir. Hukuk dilinde bu tür kararlara bireysel idari işlem denir. Bireysel işlemde dava süresi, işlemin ilgilisine tebliğiyle işlemeye başlar.
Encümen kararı ile belediye başkanının tek başına verdiği olur yazısı aynı şey değildir. Encümen kararı başkan ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara muhalif kalan üye gerekçesini de açıklar. Belgede karar tarihi ve karar numarası bulunur. Bu iki bilgi hem süre hesabında hem de dava dilekçesinde kullanılır.
Belediye meclisi kararı ise başka bir kategoridir. İmar planı gibi genel düzenlemeler meclisçe yapılır ve askı ilanıyla duyurulur (İmar Kanunu m. 8). Bu kararlara karşı itiraz ve dava yolu farklı işler. Plan değişikliğinden etkilenen kişi için imar planına itiraz yazısı daha uygun bir başlangıçtır.
Belediye Encümeni Kimlerden Oluşur, Görevleri Nelerdir?
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 33. maddesine göre encümen, belediye başkanının başkanlığında toplanır. Üye sayısı belediyenin türüne ve nüfusuna göre değişir.
İl belediyelerinde ve nüfusu 100.000'i aşan belediyelerde encümen yedi kişidir. Başkanın yanında meclisin seçtiği üç üye, mali hizmetler birim amiri ve başkanın seçtiği iki birim amiri yer alır.
Sık Sorulan Sorular
Encümen kararı tebliğ edilmezse süre başlar mı?
Kural olarak başlamaz, çünkü İYUK'un 7. maddesi dava süresini yazılı bildirimi izleyen güne bağlar. Tebliğ usulsüz yapılmış olsa bile kişi karardan haberdar olmuşsa, Tebligat Kanunu'nun 32. maddesine göre onun beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır. Karardan başka bir yolla haberi olan kişinin tebligatı beklemeden dava açması daha güvenlidir.
Encümen kararı kesinleşince ne olur?
Süresinde dava açılmayan karar kesinleşir ve belediye kararı uygulayabilir. Yıkım kararı yerine getirilir, idari para cezası ise belediyece 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Bu aşamada gönderilen ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde ayrı bir dava yolu vardır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Diğer belediyelerde encümen beş kişidir. Başkanın yanında meclisin seçtiği iki üye, mali hizmetler birim amiri ve bir birim amiri bulunur.
Büyükşehir belediyelerinde encümen on bir kişidir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 16. maddesine göre meclis beş üye seçer, başkan da biri genel sekreter olmak üzere beş birim amirini belirler.
Meclis üyeleri bir yıl için gizli oyla seçilir. Encümen haftada en az bir kez, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır. Kararlar katılanların salt çoğunluğuyla alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Üyeler, kendileri veya ikinci dereceye kadar hısımlarıyla ilgili işlerin görüşüldüğü toplantıya katılamaz (m. 35).
Görevler Kanunun 34. maddesinde sayılır. Kamulaştırma kararı almak, kanunlarda öngörülen cezaları vermek ve taşınmazı üç yılı geçmemek üzere kiralamak bunlardandır. Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini de encümen belirler. Son bent, diğer kanunların encümene verdiği görevleri kapsar. İmar Kanunu'ndaki yıkım ve imar para cezası kararları bu gruptadır.
Encümen Kararına İtiraz Süresi Ne Kadar?
Encümen kararına itiraz süresi tek bir rakam değildir. Süre, kararın dayandığı kanuna göre 15, 30 veya 60 gün olabilir. Genel kuralı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi koyar. Özel kanunda başka süre yoksa dava süresi idare mahkemesinde 60, vergi mahkemesinde 30 gündür.
Aşağıdaki tablo, encümenin en sık verdiği karar türlerinde başvuru yerini ve süreyi bir arada gösterir.
Karar türü
Başvuru yeri
Süre
Yıkım kararı (İmar Kanunu m. 32)
Taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi
Tebliğden itibaren 60 gün
İmar para cezası (İmar Kanunu m. 42)
Taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi
Tebliğden itibaren 60 gün
Belediye emir ve yasaklarına aykırılık nedeniyle idari para cezası
Sulh ceza hâkimliği
Tebliğden itibaren 15 gün
İşyeri kapatma ve ruhsat iptali gibi idari tedbirler
İdare mahkemesi
Tebliğden itibaren 60 gün
Kamulaştırma kararı
Taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi
Mahkemenin yaptığı tebligattan veya ilandan itibaren 30 gün
Encümenin ihale komisyonu olarak aldığı ihale kararı
İdare mahkemesi, ivedi yargılama
Tebliğden itibaren 30 gün
Vergi, harç ve benzeri mali yükümlülük
Vergi mahkemesi
Tebliğden itibaren 30 gün
Tablodaki ilk ayrıntı, imar para cezasının sulh ceza hâkimliğine gitmemesidir. Bu ceza çoğu zaman yıkım veya mühürleme ile aynı tespite dayanır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasına göre bu durumda para cezasına ilişkin itiraz da idari yargıda görülür.
İkinci ayrıntı, ihale ve kamulaştırma kararlarında sürenin 30 güne inmesidir. Kamulaştırmada süre 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 14. maddesinden gelir. İhale kararlarında İYUK'un 20/A maddesindeki ivedi yargılama usulü uygulanır. Bu iki encümen kararı türünde 60 günlük genel süreye güvenmek, davanın süre aşımından reddine yol açabilir.
İdareye Başvuru Dava Süresini Durdurur mu?
Dava açmadan önce belediyeye başvurmak zorunlu değildir. İYUK'un 11. maddesi ise isteğe bağlı bir yol tanır. İlgili kişi, dava süresi içinde kararın kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini isteyebilir. Encümen kararı için bu başvuru kararı veren belediyeye yapılır.
Başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Belediye 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Ret üzerine süre kaldığı yerden işler ve başvuruya kadar geçen günler hesaba katılır.
Örneğin karar 1 Mart'ta tebliğ edilmiş, kişi 21 Mart'ta belediyeye başvurmuş olsun. Bu tarihe kadar 60 günün 20'si dolmuştur. Belediye 30 gün susarsa kalan 40 gün, zımni ret tarihinden itibaren işler. Son günü bulmak için idari dava süresi hesaplama aracı kullanılabilir.
İki istisnaya dikkat edilmelidir. İhale kararlarında 11. madde uygulanmaz, yani belediyeye başvuru süreyi durdurmaz. Sulh ceza hâkimliğine gidilen para cezalarında da İYUK'un bu kuralı işlemez. Belediyeye dilekçe vermek 15 günlük süreyi uzatmaz.
Süre Hangi Tarihten Başlar?
Süre, kararın yazılı olarak bildirildiği günü izleyen günden başlar (İYUK m. 7 ve m. 8). Tatil günleri süreye dahildir. Son gün tatile denk gelirse süre, izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar.
Tebliğin biçimi de sonucu değiştirir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesine göre elektronik tebligat, belgenin adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Muhatap adreste bulunamazsa evrak muhtara bırakılır ve kapıya ihbarname yapıştırılır. Bu durumda ihbarnamenin yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihidir (m. 21).
Yıkım sürecinde yapı tatil tutanağı ile encümen kararı ayrı belgelerdir. İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre tutanak, yapı yerine asılmakla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Yıkım ve para cezası ise ayrı bir encümen kararı ile verilir. Bu kararın tebliğ tarihi ayrıca not edilmelidir.
Anayasa'nın 40. maddesi, idareye işlemlerinde başvurulacak yolu, merciyi ve süreyi belirtme yükümlülüğü verir. Bu yüzden tebliğ edilen encümen kararı, itiraz yolunu ve süresini göstermelidir. Süre geçtikten sonra açılan dava ise ilk incelemede süre aşımı nedeniyle reddedilir (İYUK m. 14 ve m. 15). Kararın esastan hukuka aykırı olması bu sonucu değiştirmez.
Encümen Kararına İtiraz Nereye Yapılır? (Görevli ve Yetkili Mahkeme)
Encümen kararına itiraz denince iki ayrı yol kastedilebilir. Birincisi belediyeye yapılan idari başvurudur. İkincisi yargı yoludur ve hak kaybını asıl önleyen yol budur. Belediyeye başvuru süreyi durdurabilir, ama mahkeme kararının yerini tutmaz.
Görevli yargı yeri kararın konusuna göre belirlenir. Yıkım, imar para cezası, ruhsat ve kapatma kararlarında görev idare mahkemesindedir. Vergi, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde vergi mahkemesi görevlidir. Belediye emir ve yasaklarına aykırılık nedeniyle verilen idari para cezaları ise sulh ceza hâkimliğinde incelenir.
Yetkili mahkemeyi İYUK iki kuralla belirler. Genel kurala göre yetkili mahkeme, kararı veren idarenin bulunduğu yer idare mahkemesidir (m. 32). İmar, kamulaştırma, yıkım, ruhsat ve iskân gibi taşınmazla ilgili davalarda taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir (m. 34).
Yanlış mahkemeye başvurmak her zaman hak kaybı doğurmaz. İdari yargı içinde görevsiz veya yetkisiz bir mahkemeye açılan dava reddedilir ve dosya doğru mahkemeye gönderilir (m. 15/1-a). Dava adli yargıda açılmışsa, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 30 gün içinde idari yargıda dava açılabilir (m. 9).
Davada encümen değil, belediye davalı olarak gösterilir. Dilekçede davalı "… Belediye Başkanlığı" biçiminde yazılır. İptal davasının genel şartları ve hukuka aykırılık sebepleri için idari işlem iptal davaları yazısına bakılabilir.
Encümen Para Cezasına İtiraz
Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesi idari yaptırımları ikiye ayırır: idari para cezası ve idari tedbirler. Kanundaki sulh ceza yolu yalnız para cezası ile mülkiyetin kamuya geçirilmesi içindir. Belediye emir ve yasaklarına aykırılık nedeniyle encümen kararı ile verilen idari para cezası bu yola tabidir. Kanunun 27. maddesine göre karara karşı tebliğden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Süre içinde başvurulmazsa ceza kesinleşir. Aynı Kanunun 17. maddesi, ödeme süresi içinde ödenen cezada yüzde 25 indirim öngörür. Ödeme yapmak, karara karşı başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.
İmar para cezası bu rejimin dışındadır ve 60 gün içinde idare mahkemesinde dava konusu edilir. Başvuru dilekçesinin içeriği ve sulh ceza süreci için idari para cezasına itiraz yazısı ayrıntılı bilgi verir. İşyeri kapatma da içeren kararlarda işyeri kapatma kararına itiraz yazısı da yol gösterir.
Encümen Kararına İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?
İdare mahkemesine verilecek dilekçenin zorunlu unsurları İYUK'un 3. maddesinde sayılır. Tarafların adı ve adresi, gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası, davanın konusu ve sebepleri, deliller ve kararın tebliğ tarihi dilekçede yer almalıdır. Dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. Aşağıdaki iskelet, bir encümen kararı aleyhine açılacak iptal davası için genel bir sıra verir.
Başlık olarak yetkili mahkemenin adı yazılır, örneğin "… İdare Mahkemesi Başkanlığına".
Davacının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi; varsa vekilin adı ve adresi gösterilir.
Davalı olarak "… Belediye Başkanlığı" yazılır.
Dava konusu kısaca belirtilir: "… tarih ve … sayılı encümen kararının öncelikle yürütmesinin durdurulması ve iptali istemidir."
Kararın tebliğ tarihi ayrı bir satırda yazılır.
Açıklamalar bölümünde olay kısa anlatılır ve kararın yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönünden neden hukuka aykırı olduğu gösterilir.
Hukuki nedenler bölümünde 2577 sayılı Kanun, 5393 sayılı Kanun ve kararın dayandığı özel kanun sayılır.
Deliller arasında encümen kararı, tebliğ belgesi, tutanaklar, ruhsat ve proje örnekleri ile fotoğraflar listelenir.
Sonuç ve istem bölümünde yürütmenin durdurulması, kararın iptali ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesi istenir.
Dilekçe tarih ve imza ile biter, ekler listesi altta yer alır.
Dava açılırken başvurma harcı ve gider avansı yatırılır; tutarlar her yıl yeniden belirlenir. Sulh ceza hâkimliğine verilen dilekçede ise idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve deliller açıkça gösterilir (Kabahatler Kanunu m. 27/4).
Belediye Encümeni Kendi Kararını İptal Edebilir mi?
Belediye encümeni kendi kararını belirli şartlarla geri alabilir. Belediye Kanunu bu konuda özel bir madde içermez. Yetki, idare hukukunun genel kurumu olan geri almadan gelir. Hukuka aykırı bir encümen kararı geri alındığında, yapıldığı tarihten itibaren hükümsüz hâle gelir.
Sınırı hukuka uygunluk ve kazanılmış haklar çizer. Kişiye hak sağlayan ve hukuka uygun bir kararın sonradan geri alınması kural olarak mümkün değildir. Kişi, İYUK'un 11. maddesine dayanarak encümenden kararını geri almasını da isteyebilir. Belediye dava sürerken eski kararını kaldırırsa dava konusuz kalabilir. Geri almanın süresi ve kazanılmış hakların korunması idari işlemin geri alınması ve kaldırılması yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Encümen Kararının Yürütmesi Nasıl Durdurulur?
Dava açmak, encümen kararı uygulamasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK m. 27/1). Bunun için dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması ayrıca istenir. Mahkeme iki şart birlikte varsa durdurma kararı verir. Karar açıkça hukuka aykırı olmalı ve uygulanırsa telafisi güç veya imkânsız zarar doğmalıdır.
Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde mahkeme savunma almadan da durdurma kararı verebilir. Yıkım kararı bu niteliktedir, bu yüzden talep dava açılırken yapılmalıdır. Kararın şartları, teminat ve itiraz yolu için yürütmenin durdurulması yazısına bakılabilir. Mahkemenin bu talep hakkındaki kararına karşı, tebliğden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir (m. 27/7).
Encümen Kararı Konusunda Avukat Desteği
Encümen kararı bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Elinizdeki encümen kararı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya ücretsiz soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Encümen kararına karşı belediye meclisine itiraz edilir mi?
Hayır, Belediye Kanunu kişilere encümen kararına karşı meclise itiraz yolu tanımaz. Meclisin bu alandaki görevi, belediye başkanı ile encümen arasındaki anlaşmazlıkları karara bağlamakla sınırlıdır (m. 18/s). Kişi ya belediyeye İYUK'un 11. maddesine göre başvurur ya da doğrudan dava açar.
Encümen kararının iptali davası ne kadar sürer?
Kanunda belirlenmiş bir yargılama süresi yoktur. Süre; mahkemenin iş yüküne, keşif ve bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine göre değişir. İlk derece kararından sonra bölge idare mahkemesinde istinaf, bazı davalarda Danıştay'da temyiz aşaması eklenebilir. Yürütmenin durdurulması talebi ise esas karardan önce, savunma alındıktan sonra incelenir.
Encümen kararına itiraz etmeden doğrudan dava açılabilir mi?
Evet, belediyeye önce başvurmak zorunlu değildir. İYUK'un 11. maddesindeki başvuru isteğe bağlıdır ve yalnız dava süresini durdurur. Süresi dar olan dosyalarda doğrudan dava açmak süre hesabındaki hata riskini azaltır.
Encümen para cezasını ödersem dava hakkım düşer mi?
Düşmez. Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesi, ödeme yapılmasının kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini açıkça düzenler. Süresinde ödenen cezada yüzde 25 indirimden de yararlanılır.
Kiracı encümen kararına karşı dava açabilir mi?
Kararın muhatabı olan veya menfaati doğrudan etkilenen kiracı dava açabilir. İşyeri kapatma kararında işletmeyi yürüten kiracı çoğu zaman kararın muhatabıdır. Yıkım kararında kiracının menfaat bağı somut olaya göre değerlendirilir.
İdare Hukuku
Alkollü Araç Kullanma Cezası Ne Kadar?
Alkollü araç kullanma cezası 27 Şubat 2026'dan beri ilk ihlalde 25.000 TL ve altı ay ehliyet geri alma. Tekrarlarda tutarlar, test reddi, ticari sürücü iptali ve itiraz yolu.
