SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, bir hastanın hayati önem taşıyan ve doktor tarafından reçete edilen ancak SGK’nın (Sosyal Güvenlik Kurumu) tarafından geri ödeme kapsamında bulunmayan ilaçlara erişim sağlayabilmek amacıyla açtığı hukuki süreçtir. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davalar, hastaların sağlık hakkı, yaşam hakkı ve tedaviye erişim hakkı çerçevesinde yürütülür. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için…
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, bir hastanın hayati önem taşıyan ve doktor tarafından reçete edilen ancak SGK’nın (Sosyal Güvenlik Kurumu) tarafından geri ödeme kapsamında bulunmayan ilaçlara erişim sağlayabilmek amacıyla açtığı hukuki süreçtir. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davalar, hastaların sağlık hakkı, yaşam hakkı ve tedaviye erişim hakkı çerçevesinde yürütülür. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açmak, bu ilaçların temin edilebilmesi için devletin ilaç bedelini karşılamasını sağlamayı amaçlar.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, hastaların hayati derecede önemli olan ve doktorları tarafından reçete edilen ancak SGK’nın (Sosyal Güvenlik Kurumu) tarafından geri ödeme kapsamında bulunmayan ilaçlara erişim sağlayabilmek amacıyla başlattıkları hukuki bir süreçtir. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davalar, hastaların sağlık hakkı, yaşam hakkı ve tedaviye erişim hakkı çerçevesinde yürütülmektedir.
Kanser tedavisinde farklı yöntemler uygulanmaktadır. İmmünoterapi ve akıllı ilaç tedavisi bu tedavi yöntemlerinin başında gelmektedir. Akıllı ilaçların diğer tedavilere kıyasla daha az yan etkiye sahip olması, onların tercih edilme nedenlerinden biridir. Ancak bu ilaçların maliyeti çok yüksektir. Bu nedenle SGK’nın bu ilaçları karşılamadığı durumlarda hastalar tedavi olamamakta, ilaçları temin edememektedir. İmmünoterapi, bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı harekete geçiren bir tedavi yöntemiyken, akıllı ilaç tedavisi, kanser hücrelerinin kontrolsüz büyümesini ve yayılmasını durdurmayı hedefleyen bir yaklaşımdır.
Devlet tarafından ödenmeyen kanser ilaçları için izlenebilecek hukuki süreç şu aşamalardan oluşur:
Endikasyon dışı ilaç başvurusu (isteğe bağlı)
Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK’nın) başvuru
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılması ve dava sırasında ihtiyati tedbir talebinde bulunulması
İmmünoterapi ve akıllı ilaç tedavileri, genellikle kemoterapi, radyoterapi gibi klasik yöntemlerden sonuç alınamadığında, ileri evredeki kanser hastalarına önerilen tedavi yöntemleridir. Ancak bu tedavilerde kullanılan ilaçlar, SGK’nın tarafından genellikle karşılanmamaktadır. Kanser tedavisinde kullanılan akıllı ilaçların büyük bir kısmı SGK’nın geri ödeme listesinde bulunmamaktadır. 2024 yılı itibarıyla, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçlarının fiyatları 100.000 TL ile 500.000 TL arasında değişmektedir. Bu nedenle, hastalar her ay düzenli olarak almaları gereken bu pahalı ilaçlara çoğu durumda ulaşamamakta, tedavi süreçleri sekteye uğramaktadır.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, özellikle kanser hastalarının tedavi süreçlerinin sekteye uğramaması ve ihtiyaç duydukları ilaçların devlet tarafından temin edilmesi için son derece önemlidir. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, birçok hasta için yaşamsal bir gereklilik olduğu için hukuki açıdan titizlikle ele alınmaktadır.
Başvuru Süreci SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılmadan önce, ilk aşama hastanın doktoru tarafından reçete edilen ilacın SGK’nın’ya başvuru yapılarak temin edilmesidir. Hastanın tedavisini yürüten doktor, kanser hastalığına özgü bir ilaç reçete ederse ve bu ilaç SGK’nın geri ödeme listesinde yer almıyorsa, ilaç için geri ödeme talebi SGK’nın’ya yapılır. Ancak SGK’nın, bazı durumlarda kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçları geri ödeme listesine almamaktadır. Bu durumlarda, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılması gerekmektedir.
SGK’nın Ret Kararı Hastanın başvurusu sonucunda SGK’nın ilacın karşılanmasını reddederse, hasta veya hasta yakını bu karara itiraz edebilir. Ret kararı, genellikle SGK’nın belirlediği geri ödeme listesinde olmayan ilaçlar için verilmektedir. SGK’nın geri ödeme listesini belirlerken dikkate aldığı kriterler arasında ilacın etkinliği, maliyeti ve Türkiye’de ruhsatlandırılıp ruhsatlandırılmadığı gibi unsurlar bulunmaktadır. Ancak bu tür durumlarda, hastalar için hayati önem taşıyan ilaçların geri ödenmemesi, sağlık hakkı ve yaşam hakkı ihlali olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava süreci başlatılabilir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açmak isteyen hastalar, idari yargıya başvurarak haklarını arayabilirler. İdare mahkemesinde açılan SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davada, hastalar SGK’nın ilacı geri ödememesi kararının iptalini talep ederler. Bu süreçte, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılmasının gerekçesi, hastanın yaşam hakkının ve tedaviye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına dayanır. İdare mahkemesi, hastanın sağlık raporlarını ve tedaviye ihtiyaç duyduğunu gösteren diğer belgeleri dikkate alarak karar verir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açıldığında, mahkemeye tedbir kararı talebinde bulunmak da mümkündür. Bu, hastanın tedavi sürecinin aciliyeti göz önüne alınarak yapılır. Eğer mahkeme, tedbir kararı verir, bu karar süreci hızlandırır ve hasta mahkeme sonuçlanmadan önce gerekli ilaca erişim sağlayabilir. Tedbir kararları genellikle hastanın durumunun kritik olduğu durumlarda kabul edilir ve bu karar sayesinde ilaçlar SGK’nın tarafından karşılanmaya başlanabilir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava sürecinde bir diğer önemli hukuki dayanak ise Anayasa’nın 17. maddesi olan yaşam hakkıdır. Anayasa Mahkemesi, sağlık hizmetlerine erişimin yaşam hakkının bir parçası olduğunu vurgulamaktadır. Dolayısıyla SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, hastanın yaşam hakkı ihlaline yönelik olarak açılır ve Anayasa’nın 17. maddesi temel alınır.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılmadan önce veya SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava süreci devam ederken, Sağlık Bakanlığı’na başvuruda bulunmak da mümkündür. Bazı durumlarda, Bakanlık ilacın temin edilmesi için çeşitli çözümler sunabilir. Ancak bu başvuru sonucunda herhangi bir sonuç alınamadığı takdirde, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılması kaçınılmaz hale gelir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açmak isteyen hastalar, belirli bir süre içerisinde dava açmalıdırlar. SGK’nın red kararına karşı idari yargıya başvurulabilmesi için 60 günlük dava açma süresi bulunmaktadır. Bu süre içinde SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılmadığı takdirde, hastanın tedaviye erişim hakkını koruma şansı azalabilir. Bu nedenle SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açarken süreler dikkatle takip edilmelidir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açarken hukuki bir uzman desteği almak, sürecin daha etkin yürütülmesini sağlar. Sağlık hukuku alanında deneyimli bir avukat, hastanın haklarını savunarak dava sürecinde en iyi sonucu elde etmek için gerekli adımları atabilir. Ayrıca, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava sürecinde doğru belgelerin ve raporların toplanması, dava dosyasının güçlü bir şekilde hazırlanması açısından kritik öneme sahiptir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılmadan önce veya SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava devam ederken, hastalar ilaç firmalarının hasta destek programlarına başvurarak geçici çözümler bulabilirler. Ancak bu tür programlar sınırlı olabilir ve hastaların uzun vadeli tedavi süreçlerinde yeterli olmayabilir. Bu nedenle, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava sürecinin başlatılması önem taşır.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava süreçleri, idari mahkemelerde açılan davalar olduğundan, birkaç ay ila bir yıl sürebilir. Ancak tedbir talepli davalar daha hızlı sonuçlanabilir ve hastaların tedaviye erişimi sağlanabilir. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davanın süresi, hastanın durumu, delillerin toplanması ve mahkemenin iş yüküne göre değişiklik gösterebilir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, hastaların hayati tedavi ihtiyaçlarını karşılamak adına başvurdukları önemli bir hukuki süreçtir. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, yaşam hakkı ve sağlık hakkı gibi temel hakların korunmasına yönelik bir mücadeleyi temsil eder. Hastaların tedaviye erişim hakkını güvence altına almak için SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açarak, ilacın devlet tarafından karşılanmasını talep edebilirler.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK’nın) tarafından tamamen karşılanmayan kanser ilaçları iki gruba ayrılır. Birinci grup kısmen karşılanan ilaçları, ikinci grup ise hiç karşılanmayan ilaçları içerir. Yurt Dışından İlaç Temini kavramı, Türkiye’de ruhsatlı olmayan ya da ruhsatlı olduğu halde çeşitli nedenlerle üretimi veya ithalatı yapılamayan ve hastanın tedavisinde gerekli görülen ilaçların Sağlık Bakanlığı onayı ile ithal edilip, hasta veya hasta yakınına güvenli bir şekilde teslim edilmesini ifade eder.
Bu ilaçlar, Yurt Dışı Aktif İlaç Listesinde yer almakta olup, kanser tedavisinde sıkça kullanılırlar. SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği’nin 4.3. maddesinde düzenlenen “Yurt Dışından İlaç Getirilmesi” başlığı altındaki EK-4/C Listesinde yer alan ilaçlar için, hastalar kendi imkânlarıyla ilaçları temin ettiklerinde, bu ilaçların bedelleri SGK’nın tarafından belirli mevzuat çerçevesinde karşılanmaktadır. Ancak, ilacın bedeli, SGK’nın belirlediği maliyetin üzerinde ise hastalar ilaç farkı ödemek zorundadır. Bu yüzden, hastanın ilacın tamamının SGK’nın tarafından ödenmesini sağlamak için hukuki süreç başlatması gerekmektedir.
YURT DIŞINDAN İLAÇ TEMİNİ İÇİN HUKUKİ SÜREÇ
İbn-i Sina Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezine Başvuru: Yurt Dışı Aktif İlaç Listesindeki ilaçların temini, Türk Eczacıları Birliği (TEB) ve SGK’nın bünyesindeki İbn-i Sina Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi aracılığıyla gerçekleştirilir. Hasta, yakını veya vekili, TEB veya İbn-i Sina Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi’nden ilaç fiyat farkını ödeyerek ilacı temin eder. Ardından, Ankara’daki İbn-i Sina Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi’ne, tedavi süresince bu ilacın finansmanının karşılanması ve ödenen bedelin iadesi için başvuru yapılır. SGK’nın’nın ilacı karşılamayı reddetmesi durumunda, idari işlemin iptali için dava açılabilir.
Başvuru dilekçesi, kanser türünüz, tedavi gördüğünüz hastaneler ve ilacın adı gibi bilgileri içermelidir. Ek olarak, teşhis belgeleri, ilaç raporu, doktorun verdiği reçete gibi belgeler de sunulmalıdır. Başvurunun reddi veya 30 günlük yasal cevap süresi geçtikten sonra dava açma hakkı doğar.
SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Dava Açılması: İbn-i Sina Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi’ne yapılan başvurunun reddi üzerine, ithal edilen kanser ilacının tedavi süresince SGK’nın tarafından karşılanması ve ilaç fiyat farkının geri ödenmesi talebiyle SGK’nın’ya karşı dava açılmalıdır. Bu davalar, Sosyal Sigortalar Kanunu ve İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca iş mahkemelerinde görülür. SGK’nın kararları, Ankara’da bulunan iş mahkemelerinde dava konusu edilir.
İhtiyati Tedbir Talebiyle SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Dava Açılması: Davanın yanı sıra, hastanın tedavi sürecinde aciliyet olması halinde ihtiyati tedbir talep edilmelidir. İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 389. maddesine göre hak kaybı, ciddi zarar ya da gecikme halinde verilir.
İhtiyati tedbir talebinin kabulü için, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasında aşağıdaki belgeler bulunmalıdır:
Epikriz Raporu: Tedavi sürecini, teşhisi, ilaç kullanımını ve tedavi sonuçlarını detaylandıran rapor.
Yurt Dışı İlaç Onayı: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun ithalat iznini gösteren belge.
Reçete ve İlaç Raporu: Tedavi için gerekli görülen ilaca dair reçete ve doktor tarafından düzenlenen ilaç kullanım raporu.
Fatura: İlacın fiyat farkını gösteren ödeme belgeleri.
SGK’nın Ret Yazısı: SGK’nın’nın ilacı karşılamayı reddettiğine dair yazılı belge.
Durum Bildirir Rapor: İlacın kullanılmaması durumunda hastanın sağlığında geri dönüşü olmayan zararlar meydana geleceğini gösteren doktor raporu.
İlaç kutularının SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasına eklenmesine gerek yoktur, ancak SGK’nın fatura ve ilaç kutuları ibraz edildiğinde ödeme yapabileceğini belirttiğinden saklanmaları önemlidir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, bazı ithal kanser ilaçlarını tamamen karşılamamaktadır ve bu ilaçlar için hastalardan fiyat farkı talep edilmektedir. Bu uygulama, SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği’nin yurt dışından ilaç teminiyle ilgili 4.3. maddesinde belirtilmiştir. Bu maddeye göre, “EK-4/C” listesinde bulunan ilaçları kişilerin kendi imkanlarıyla (yurt dışı ya da yurt içi) temin etmesi durumunda, ilaç bedelleri SGK’nın tarafından belirlenen mevzuata uygun şekilde banka aracılığıyla hak sahibi kişiye ödenir. Ancak bu ödeme, ilacın SGK’nın’ya maliyetinden daha yüksek olamaz. Bu nedenle SGK’nın, ilacın tamamını karşılamaz ve hasta, ilacın bedelinin bir kısmını ödemek zorunda kalır.
Aşağıda bu kapsamda bulunan bazı ilaçlar sıralanmıştır:
Abraxane: Albüminle bağlanmış Paclitaxel etkin maddeli bir ilaç.
Amekrin: Amsacrine etkin maddesi içeren kanser tedavi ilacı.
Atriance: Nelarabine etkin maddesiyle kullanılan bir ilaç.
Ayvakyt: Avapritinib etkin maddeli bir kanser ilacı.
BCG Medac Set: Bacillus Calmette-Guerin (BCG) bakterileri içeren bir tedavi yöntemi.
Beleodaq: Belinostat etkin maddesi içeren bir ilaç.
Enhertu: Trastuzumab Deruxtecan etkin maddesi ile kullanılan bir kanser ilacı.
Yurt dışı aktif ilaç listesinde yer alan bu ilaçların tamamına Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun web sitesinden erişebilirsiniz.
SGK’NIN TARAFINDAN KARŞILANMAYAN AKILLI İLAÇLAR VE İMMÜNOTERAPİLER NEDİR?
Kanser tedavisinde sıklıkla kullanılan yeni nesil tedavi yöntemleri arasında yer alan Akıllı İlaçlar ve İmmünoterapiler, özellikle Altuzan, Keytruda, Tecentriq, Opdivo, Perjeta gibi ilaçlarla gündeme gelmektedir. Ancak, bu tür ilaçların önemli bir kısmı, SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği’nin “4.1.9 Bedeli Ödenecek İlaçlar” başlıklı maddesinin 1. bendinde yer alan “Kurumca bedeli karşılanacak ilaçlar, Kurumun resmi internet sitesinde yer alan ‘Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi’ (EK-4/A) içinde belirtilmiştir.
Bu listede ticari isimleri ve barkod/karekod numaraları olmayan ilaçların bedelleri hiçbir koşulda Kurum tarafından karşılanmaz” düzenlemesine dayanılarak SGK’nın tarafından karşılanmamaktadır. Bu ilaçların SGK’nın tarafından karşılanması için hukuki bir süreç başlatılması gerekmektedir.
İMMÜNOTERAPİ VE AKILLI İLAÇLAR İÇİN HUKUKİ SÜRECİN İŞLEYİŞİ
Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK’nın) Yazılı Başvuru: Kanser hastalarının tedavisinde gerekli olan ancak SGK’nın tarafından bedeli ödenmeyen immünoterapi ve akıllı ilaçlar için, hasta veya hasta yakınları, hastanın bağlı bulunduğu SGK’nın İl Müdürlüğü’ne, Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi’ne yazılı bir başvuru yapmak zorundadır. Başvuruda kanser teşhisi, tedavi görülen hastaneler, SGK’nın’dan karşılanması talep edilen ilaçların isimleri belirtilmelidir. Ayrıca, teşhis belgeleri, ilaç kullanım raporu, doktor tarafından düzenlenen reçete gibi evraklar dilekçeye eklenmelidir.
Bu başvuru, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından genellikle Sağlık Uygulama Tebliği’nin ilgili maddesine dayanarak reddedilmektedir. Başvurunun reddedilmesi ya da 30 günlük yasal süre içinde cevap verilmemesi durumunda SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılabilmektedir. Aksi halde SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, dava şartı eksikliği nedeniyle reddedilecektir.
Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK’nın) Karşı Dava Açılması: SGK’nın başvuruyu reddetmesi durumunda, hasta adına ilacın tedavi süreci boyunca SGK’nın tarafından karşılanması ve ödenmiş ilaç bedellerinin geri ödenmesi talebiyle idari işlemin iptali için dava açılmalıdır. Bu davalar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 101. maddesi uyarınca iş mahkemelerinde açılmaktadır. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, hastanın bağlı olduğu SGK’nın İl Müdürlüğü’nün bulunduğu yerin yetkili iş mahkemesinde açılmalıdır. Örneğin, hasta Antalya SGK’nın İl Müdürlüğü’ne bağlıysa, dava Antalya İş Mahkemesi’nde açılacaktır.
İhtiyati Tedbir Talebiyle Dava Açılması: Kanser tedavisinde kullanılan immünoterapi ve akıllı ilaçların tedavi sürecinde SGK’nın tarafından karşılanması ve ödenmiş ilaç bedellerinin geri alınması taleplerinde, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dilekçesi ihtiyati tedbir talepli olarak düzenlenmelidir. İhtiyati tedbir, HMK’nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Mevcut durumda hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya tamamen imkansız hale geleceği durumlarda ihtiyati tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbir talepli davalarda, talebin haklılığının yaklaşık ispatı gerekmektedir. Bu ispat, dava dosyasına eklenmesi gereken belirli belgelerle sağlanabilir.
SGK’NIN KARŞILAMADIĞI KANSER İLAÇLARI İÇİN DAVA DOSYASINDA YER ALMASI GEREKEN BELGELER
Epikriz Raporu: Hastaya yapılan tüm tahliller, konulan teşhis ve uygulanan tedavi yöntemlerini içeren epikriz raporunun SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasına eklenmesi zorunludur.
Endikasyon Dışı Onay Raporu (İhtiyari): İlaç, ruhsatında belirtilen endikasyon dışında kullanılıyorsa, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’ndan alınmış bir endikasyon dışı onay raporu gerekebilir. Bu belge SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasında bulunması zorunlu olmamakla birlikte, bulunması davacı lehine olabilir.
İlaç Reçetesi: Hekim tarafından düzenlenmiş reçete SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasına eklenmelidir.
İlaç Kullanım Raporu: Hekimler tarafından verilen ve tedavi için gerekli olan ilaçları belirten rapor dosyada yer almalıdır.
Fatura: Eğer ilaç için ödeme yapılmışsa, buna ait fatura ve ödeme belgeleri dosyaya eklenmelidir.
SGK’nın Ret Yazısı: SGK’nın’ya yapılan başvurunun reddedildiğine dair belge dosyada bulunmalıdır.
Durum Bildirir Raporu: Tedaviyi gerçekleştiren hekim heyeti tarafından verilen, ilacın kullanılmaması halinde hastanın sağlığında geri dönüşü olmayan zararların meydana geleceğine dair rapor SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasına eklenmelidir.
İlaç kutularının SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dosyasına eklenmesi zorunlu olmasa da, SGK’nın, ilaç bedelini karşılamak için fatura ve ilaç kutularını talep edebilmektedir.
Ülkemizde, ruhsatlı ilaçların onaylanan kullanım alanlarının dışında ya da belirlenmiş dozların üstünde kullanılması veya henüz Türkiye’de ruhsatlandırılmamış ilaçların tedavi amacıyla yurt dışından getirtilmesi “endikasyon dışı ilaç kullanımı” olarak adlandırılmaktadır. Kanser hastasının immünoterapi veya akıllı ilaç tedavisi için kullanılacak ilacı uzman hekimin belirlemesinin ardından, tedaviye başlanabilmesi için öncelikle Sağlık Bakanlığı’na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na endikasyon dışı ilaç kullanımı başvurusunda bulunulması gerekir.
Başvuru sonrasında, kurum talep edilen ilacın o hasta için uygun olup olmadığını değerlendirir. Uygunluk onayı alındıktan sonra ilaç kullanılabilir. Ancak, bu süreçte, talep edilen ilacın SGK’nın tarafından karşılanan ilaçlar listesinde yer almaması durumunda, genellikle endikasyon dışı ilaç kullanım başvurusu reddedilmektedir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun verdiği bu karar, ilacın kullanılmasına başlanmasının yanı sıra SGK’nın’ya karşı açılacak SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davada ihtiyati tedbir kararı talep ederken sunulması gereken önemli belgelerden biridir.
SGK’nın ve mahkemeler, kanser tedavisinde kullanılacak ilaçların bedellerinin karşılanabilmesi için genellikle Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’ndan endikasyon dışı ilaç kullanım onayının alınmasını zorunlu tutmaktadır. Ancak son zamanlarda kurum bu onayı vermekten kaçınmaktadır. Buna rağmen, üst mahkeme kararlarına göre, endikasyon dışı kullanım onayının verilmemesi, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davanın kabul edilmesine engel teşkil etmemektedir.
Bununla birlikte, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davada ihtiyati tedbir talebi veya SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, kurumun endikasyon dışı ilaç kullanım onayını reddetmesi gerekçesiyle reddedilirse, öncelikle Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun kararına karşı idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Mahkeme, yürütmeyi kendiliğinden durduramaz; bu talebin SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava dilekçesinde mutlaka yer alması gerekir. Yürütmenin durdurulması kararı alındıktan sonra, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davada yine ihtiyati tedbir kararı alınarak ilaç masraflarının karşılanması sağlanabilir.
Akıllı ilaçlar, kanser hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasını ve yayılmasını engellemeyi hedefleyen tedavilerdir. Kanser hücrelerinin sahip olduğu mutasyonlarla kazandığı bu özellikleri durdurmayı amaçlayan moleküller içeren akıllı ilaçlar, kanser tedavisinde giderek daha önemli bir yer edinmektedir. Bu ilaçlar, kanser hücrelerini tanır, onları bloke eder ve yok etmeyi amaçlar. Akıllı ilaçların başında transtuzumab, bevacizumab, rituximab ve cetuximab gibi moleküller gelir ve bu ilaçlar özellikle immünoterapi tedavisi uygulanan kanser hastalarında kullanılır.
Bu ilaçların maliyeti, bir kür için 15.000 TL ile 50.000 TL arasında değişiklik gösterebilir. Fiyatlar, hastanın kullanacağı ilaç dozuna göre farklılık göstermektedir. Dolayısıyla, akıllı ilaçlar hem etkili hem de oldukça yüksek maliyetli tedavi yöntemleridir.
KANSER HASTALARINA DEVLET YARDIMLARI
Kanser, dünya genelinde en yaygın ve ölümcül hastalıklardan biri olarak öne çıkmaktadır. Türkiye’de de her yıl binlerce kişiye kanser teşhisi konulmakta ve bu kişiler zorlu ve masraflı bir tedavi sürecine girmektedirler. Kanser tedavisinin maliyetli olması, hastaların ve ailelerinin ciddi ekonomik yüklerle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, devlet tarafından kanser hastalarına çeşitli yardımlar sağlanmakta, hastaların tedavi süreçlerini daha rahat atlatmalarına yardımcı olunmaktadır. Bu yardımlar, hastaların ekonomik zorluklarını hafifletmek ve tedavi sürecinde daha iyi sağlık hizmetleri alabilmelerini sağlamak amacıyla sunulmaktadır.
Kanser hastalarına sunulan başlıca devlet yardımları şunlardır:
Evde Sağlık Hizmeti: Kanser hastaları için en önemli yardımlardan biri evde sağlık hizmetidir. Bu hizmet sayesinde hastalar, evlerinin konforunda sağlık hizmetlerinden faydalanabilirler. Evde sağlık hizmeti, hastaların muayene, tedavi, bakım ve takip süreçlerini kapsar. Doktor ve hemşireler, hastaların evlerine gelerek gerekli sağlık kontrollerini yapar ve hastanın durumu yakından izlenir. Bu hizmet, özellikle hastaneye gitmekte zorlanan veya sürekli bakım gerektiren kanser hastaları için büyük bir kolaylık sağlar.
Evde Bakım Yardımı: Kanser hastalarının bakımını üstlenen yakınları da devletin sunduğu evde bakım yardımından faydalanabilirler. Bu yardım, hastanın bakımı ile ilgilenen aile bireylerinin maddi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sunulmaktadır. Yardım miktarı, hastanın ve bakımını üstlenen kişinin gelir durumuna göre değişiklik göstermektedir. Bu destek, hastanın bakımı için harcanacak zaman ve emeğin karşılanması noktasında önemlidir.
Maluliyet Aylığı: Kanser nedeniyle çalışma gücünü kaybeden hastalara devlet tarafından maluliyet aylığı bağlanmaktadır. Maluliyet aylığı, kanser hastasının çalışma yeteneğinin ne kadarını kaybettiğine bağlı olarak belirlenir. Hastanın tam ya da kısmi olarak iş gücünü kaybetmesi durumunda, bu aylık, hastanın ekonomik güvencesi haline gelir. Maluliyet aylığı, kanser gibi ağır hastalıklara sahip bireylerin yaşamlarını daha sürdürülebilir kılmak için önemli bir destektir.
Elektrik Desteği: Devlet, kanser hastalarına yönelik elektrik faturası indirimi sağlamaktadır. Bu yardım, hastaların tedavi süreçlerinde karşılaştıkları ekonomik yükü bir nebze de olsa hafifletmeyi amaçlar. Elektrik desteği, hastanın gelir durumuna göre belirlenir ve indirim oranları bu doğrultuda düzenlenir. Bu yardımla, hastaların evde kullanmaları gereken tıbbi cihazlar ve diğer elektrik harcayan ekipmanların maliyeti azaltılmaya çalışılır.
Kanser İlaç Desteği: Kanser tedavisinde kullanılan bazı pahalı ilaçlar devlet tarafından karşılanmaktadır. Kanser ilaç desteği, hastaların Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK’nın) aracılığıyla temin edebilecekleri ilaçları kapsamaktadır. SGK’nın, tedavi için gerekli olan ve Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında belirlenen ilaçların bedelini karşılar. Ancak bazı ileri teknoloji tedavilerde kullanılan immünoterapi ve akıllı ilaçlar gibi yeni nesil ilaçların bedelleri SGK’nın tarafından her zaman karşılanmamaktadır. Bu durumda hastalar, gerekli ilaçların ödenmesi için yargı yoluna başvurabilmektedirler.
Kanser hastaları devlet tarafından sağlanan bu yardımlar sayesinde hem tedavi sürecinde hem de ekonomik açıdan bir nebze olsun rahatlayabilmektedirler. Devletin sunduğu evde sağlık hizmeti, evde bakım yardımı, maluliyet aylığı, elektrik desteği ve ilaç desteği gibi yardımlar, hastaların tedavi sürecinde karşılaştıkları zorlukları hafifletmeyi amaçlamaktadır. Kanser tedavisinin uzun ve zor bir süreç olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu tür desteklerin hastaların yaşam kalitesini artırdığı ve tedaviye erişimlerini kolaylaştırdığı açıktır.
KONU : /…/… tarihli SGK’nın işleminin iptali ve müvekkilin karşılayacak olduğu ilaç bedelleri hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebimiz hakkındadır.
AÇIKLAMALAR :
1.Müvekkilimin Hastalığı ve Tedavi Süreci
Müvekkilim, … tarihinde kendisine konulan (kanser türü) teşhisi sonrasında onkoloji bölümünde tedavi altına alınmıştır. Hastalığın evresi ve yaygınlığı nedeniyle müvekkilime … isimli ilacın kullanılması gerekliliği tedavi sürecini yürüten uzman hekimlerce belirlenmiş ve müvekkilin tedavisine bu ilaç ile devam edilmiştir. Tedavinin başarısı için ilacın kullanılmasının şart olduğu tıbbi raporlarla belgelenmiştir (EK-1: Hekim Raporu).
2.SGK’nın’nın İlaç Bedelini Karşılamaması
Bahse konu ilaç, müvekkilin sağlık güvencesi kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ödeme listesinde yer almamakta olup, bu nedenle ilaç bedeli müvekkilim tarafından ödenmek zorunda kalınmıştır. Müvekkilin ekonomik durumu bu yüksek maliyetli tedavi giderlerini karşılamaya elverişli değildir (EK-2: Gelir Durumu Belgesi). İlgili ilaç, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na yapılan başvuru sonucunda endikasyon dışı ilaç kullanım onayı alamamıştır (EK-3: Red Kararı).
3.Endikasyon Dışı İlaç Kullanım Talebinin Reddi
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, müvekkilimin tedavisi için gerekli olan ilacın kullanım onayını vermemiştir. Ancak, mahkemelerin yerleşik içtihatlarına göre, bu tür onayların alınamaması, hastanın yaşam hakkı ve tedaviye erişim hakkı göz önünde bulundurulduğunda SGK’nın tarafından tedavi masraflarının karşılanmasına engel teşkil etmemelidir (EK-4: İlgili Mahkeme Kararları). Üst mahkeme kararları da bu yöndedir.
4.Yargı Yolu ve İhtiyati Tedbir Talebi
Müvekkilin yaşamsal önem taşıyan tedavi masraflarının karşılanmaması, Anayasa’nın 56. maddesi uyarınca müvekkilin sağlık hakkının ihlali niteliğindedir. Bu nedenle, SGK’nın ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun ret kararına karşı dava açılması gerekliliği doğmuştur. Tedavi sürecinin kesintiye uğramaması ve müvekkilin sağlığı açısından telafisi imkânsız zararlar doğmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmektedir.
HUKUKİ NEDENLER:
Anayasa, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri.
HUKUKİ DELİLLER:
Hekim raporları
Tedavi belgeleri
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kararları
SGK’nın ret yazıları
Gelir durumu belgesi
Üst mahkeme kararları ve sair deliller.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
Müvekkilin tedavisinde kullanılan ilaçların bedelinin SGK’nın tarafından karşılanmasına karar verilmesini,
Dava sürecinde müvekkilin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini,
Dava masrafları ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini,
Saygılarımızla arz ve talep ederiz.
Ekler:
Hekim raporu
Gelir durumu belgesi
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ret kararı
Mahkeme kararları
Saygılarımızla
Davacı Vekili
SGK’NIN TARAFINDAN KARŞILANMAYAN AKILLI İLAÇLAR VE İMMÜNOTERAPİLER İÇİN SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA YAZILI BAŞVURU ÖRNEĞİ
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA
… İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE / SAĞLIK SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİNE
Başvuran:
Adı Soyadı:
T.C. Kimlik No:
Adres:
Telefon:
Konu: Kanser tedavisinde kullanmam gereken ilaçların SGK’nın tarafından karşılanması ve daha önce ödediğim ilaç bedellerinin iadesi talebi.
Açıklamalar:
… hastalığı teşhisi ile tarafıma … hastanesinde tedavi uygulanmaktadır. Tedavimin bir parçası olarak doktorumun reçete ettiği [İlaç Adı] isimli ilaç, tedavi sürecimde hayati önem taşımaktadır. Ancak söz konusu ilaç SGK’nın karşıladığı ilaçlar listesinde yer almadığından, bu ilaçlar tarafımdan temin edilmiştir.
Tedavi sürecimde kullanmam gereken bu ilaçların bedelinin tarafımca karşılanması, hem ekonomik hem de sağlık açısından büyük zorluklara neden olmaktadır. Kanser hastalığımın tedavisinin aksamaması ve sağlığıma kavuşabilmem için [İlaç Adı] ilacının SGK’nın tarafından karşılanmasını ve bu zamana kadar ödediğim ilaç bedellerinin tarafıma iadesini talep ediyorum.
İlgili Sağlık Uygulama Tebliği’nin “4.1.9 Bedeli Ödenecek İlaçlar” maddesinde belirtilen düzenlemeye dayanarak başvurumun SGK’nın tarafından reddedileceğini öngörmekteyim. Ancak hastalığımın tedavisinde kullanmam gereken bu ilacın hayati önemi dikkate alınarak, bu kararın gözden geçirilmesini talep ediyorum.
Sonuç ve Talep:
Yukarıda belirttiğim hususlar doğrultusunda, tedavi sürecimde kullanmam gereken [İlaç Adı] isimli ilacın bedelinin SGK’nın tarafından karşılanmasını ve bu ilaç için ödediğim toplam bedelin tarafıma iadesini arz ve talep ederim.
“Taraflar arasındaki tedavide kullanılan akıllı kanser ilacının kurumca ödenmemesi üzerine açılan kurum işlemi iptali ve ilaç bedelinin ödenmesi istemine ilişkin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 28.4.2022 tarihli ve 2022/4971Esas, 2022/6677 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur.Dairemiz bozma kararına İlk Derece Mahkemesince direnilmesi üzerine karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede;
Dairemizin 28.4.2022 tarihli ve 2022/4971Esas, 2022/6677 Karar sayılı kararına karşı direnilmiş ise de Davaya konu “opdivo” adlı ilacın, 8.2.2022 tarihinde resmi gazede yayınlanan SUT tebliği değişikliği ile nivolumab etken maddeli ilacın kullanılması “küçük hücreli dışı akciğer kanseri” tedavisinde ödeme kapsama alındığı, talebe konu faturanın SUT değişiklik öncesine ait olduğu, Kurumca sut değişikliğinden sonraki ilaç bedellerinin karşılandığı anlaşılmakta olup dava konusu ilacın öncelikle sut kapsamında olup olmadığı belirlenerek, davacıya ait tüm tedavi evrakları celp edilerek ve yukarıda açıklanan mevzuat kapsamında irdeleme yapılmak suretiyle;
davaya konu ilacın söz konusu kanser hastalığının tedavisinde hayati öneme haiz ve kullanılmasının zorunlu olup olmadığının, dolayısıyla kullanılmasının tıbben ve fennen sigortalının iyileşmesine katkıda bulunup bulunmayacağının, ilacın hangi tür kanser hastalarında hangi evrede ve hangi dozda kullanılacağının ve bu hususların nasıl belirleneceğinin, davaya konu ilaçla yapılacak tedavinin bilinen mevcut tedavi yöntemlerine göre daha etkin ve daha yararlı olup olmadığı hususlarında irdeleme yapılmaksızın karar verilmesi nedeniyle direnme yerinde görülmediğinden ve Dairemiz kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. KARAR Açıklanan sebeple; Dosyanın YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNA GÖNDERİLMESİNE, 10.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.”
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açılması süreci, birçok kanser hastası ve yakını için önemli bir konudur. Bu süreçte sıkça sorulan sorular ve yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz:
1.SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları Nelerdir?
SGK’nın, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında belirlenen ilaçları karşılamaktadır. Ancak bazı yeni nesil akıllı ilaçlar ve immünoterapiler henüz SGK’nın geri ödeme listesine dahil edilmemiş olabilir. Bu ilaçlar, özellikle yüksek maliyetli olup, hastanın tedavisinde kritik öneme sahip olabilir.
Evet, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açabilirsiniz. Eğer tedaviye yönelik ilaçların hayati önem taşıdığı ve başka bir alternatifin olmadığı doktor raporlarıyla belgelenirse, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açma hakkınız bulunmaktadır.
3.Hangi Şartlarda Dava Açılabilir?
Hastaya reçete edilen ilacın tedavide hayati öneme sahip olduğunun ve SGK’nın tarafından karşılanmayan bir ilaç olduğunun doktor raporlarıyla kanıtlanması gereklidir.
İlgili ilacın alternatifsiz olduğuna dair bir tıbbi raporun sunulması önemlidir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açmadan önce SGK’nın’ya yazılı başvuru yapmanız ve bu başvurunun reddedilmiş olması gerekir.
4.SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Dava Hangi Mahkemede Açılır?
SGK’nın’nın ilaçları karşılamamasıyla ilgili davalar idare mahkemelerinde açılır. Bu davalar, SGK’nın idari bir işlemine itiraz niteliğindedir ve idare hukuku çerçevesinde değerlendirilir.
5.SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin DavaAçma Süresi Nedir?
SGK’nın’ya yapılan yazılı başvurunuzun reddi üzerine 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açmanız gerekmektedir. Eğer SGK’nın’dan yanıt alamazsanız da aynı süre içinde dava açabilirsiniz.
6.SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Dava Kazanıldığında Ne Olur?
Eğer mahkeme davanızı kabul ederse, mahkeme kararıyla SGK’nın ilacı karşılaması veya sizin ödediğiniz ilaç bedellerinin tarafınıza iadesi sağlanır. Mahkeme kararı bağlayıcıdır ve SGK’nın karara uyması gerekir.
7.Mahkeme Süreci Ne Kadar Sürer?
Mahkeme süreci, idari davalarda ortalama 6 ay ila 1 yıl sürebilir. Ancak dava dosyasındaki belgelerin eksiksiz ve doğru sunulması durumunda süreç hızlanabilir.
8.Dava İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Doktor raporları (ilaç kullanımının hayati önem taşıdığına dair)
İlaç kullanım raporu
SGK’nın’ya yapılan yazılı başvurunun reddi
İlaç reçeteleri
Tedaviye ilişkin diğer tıbbi belgeler ve faturalar
9.SGK’nın Karşılamadığı İlaç Bedelleri Geri Alınabilir mi?
Evet, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava sonucunda mahkeme lehine karar verirse, SGK’nın daha önce ödediğiniz ilaç bedellerini size geri ödemesi sağlanabilir. Bu süreç, genellikle ödemenin faturalarla kanıtlanmasını gerektirir.
10.SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Dava Açarak Sonuç Almak Garantili midir?
Her SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, somut olay ve delillere göre değerlendirilir. Mahkeme, SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davanın hukuki dayanaklarına ve sunulan kanıtlara bakarak karar verir. Bu nedenle SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davayı kazanma ihtimaliniz, sunulan raporların doğruluğu ve geçerliliği ile doğrudan ilişkilidir.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava sürecinde bir avukatla çalışmak zorunlu olmasa da idari dava süreçleri karmaşık olabileceğinden, bir avukatın desteği sürecin daha hızlı ve sağlıklı işlemesini sağlayabilir. Özellikle sağlık hukuku ve sosyal güvenlik hukuku alanında uzman bir avukatla çalışmak faydalı olacaktır.
12.SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Davanın Maliyeti Ne Kadar Olur?
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava masrafları, başvuru harcı, bilirkişi ücreti gibi kalemlerden oluşur. Ayrıca avukat tutmanız halinde avukatlık ücreti de olacaktır. Ancak dava lehinize sonuçlanırsa, mahkeme masraflarını ve avukat ücretini SGK’nın’nın karşılamasına karar verilebilir.
13.Tedavi Sürecim Devam Ederken SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları İçin Dava Açabilir miyim?
Evet, tedavi süreciniz devam ederken SGK’nın ilacı karşılamaması durumunda dava açabilirsiniz. İlaçların temini için yapılan ödemeleri davanız sonuçlandığında geri talep edebilirsiniz.
İDARİ DAVA AVUKATINA SORU SORABİLİRSİNİZ.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava, hastaların gerekli tedaviye erişebilmek amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) karşı açtığı davalardır. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için davalar, SGK’nın ödeme listesinde olmayan veya sınırlı olarak karşıladığı kanser ilaçlarının, sağlık hakkı kapsamında temin edilmesini talep eder. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava konusunda alanında uzman İdari Dava Avukatına soru sormak için Avukata sor linkini tıklayarak sorabilirsiniz.
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava bazı durumlarda oldukça karmaşık olabilir. Bu nedenle, idare hukuku kapsamında ortaya çıkan sorunların çözümünde konusunda uzman bir İdari Dava Avukatından destek almak, doğru ve hukuki açıdan sağlam bir konumda olmanıza yardımcı olabilir. Ankara’da uzman bir İdari Dava Avukatı ile iletişim kurmak ve danışmanlık almak için online danışmanlık sisteminiz üzerinden randevu almak, çok pratik bir çözüm olabilir.
Sorularınızı ve bu sorularla ilgili evrakı sisteme yükleyebilirsiniz. Online danışmanlıkta istediğiniz gün ve saati seçebildiğiniz gibi görüşme tipini de seçebilmektesiniz. Zoom, teams, whatsapp ya da telefon üzerinden görüşme sağlanabilmektedir. Ödemenin ardından tarafınıza randevu yapıldığına dair mail ile bilgi gelmektedir. Sistemde yaşanan herhangi bir sorun olduğundan iletişim numaralarımızdan iletişime geçtiğinizde toplantı manuel olarak planlanabilir. Müvekkillerimizin doğru bilgiye hızlı ve güvenilir şekilde ulaşmasını sağlamak için kurulan Online Danışmanlık Sistemimizden yüzlerce randevu alınmış olup müvekkillerimizin faydalanması amaçlanmıştır.
İdare Hukuku
CEZA MAHKUMİYETİNİN MEMURLUĞA ETKİSİ
10 dk okuma
Hukuki süreciniz için iletişime geçin
Ön değerlendirme talepleriniz için iletişim formunu kullanabilir veya WhatsApp üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
