Doçentlik Bilim Alanı ile İlgili Olmak Hususunun Tespiti
Doçentlik Bilim Alanı ile İlgili Olmak Hususunun Tespiti
Kimya bilim alanında yapılan doçentlik başvurusunun asgari koşulları taşımadığından bahisle iptal edilmesine ilişkin …… günlü, ….. sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak şartı, başvuruda sunulan eserlerin hangi alana sayılacağını belirler. Aday kimya alanından başvurdu. ÜAK, eserlerin asgari koşulları karşılamadığı gerekçesiyle başvuruyu iptal etti. İdare mahkemesi işlemi iptal etti, ancak Ankara Bölge İdare Mahkemesi bu kararı yeterli görmedi.
Bölge idare mahkemesine göre eserlerin alanla ilgisi teknik bir sorudur. Mahkeme bu soruyu bilirkişi incelemesi olmadan cevaplayamaz. Karar, doçentlik bilim alanı uyuşmazlıklarında ispat yükünü ve delil düzenini gösterir.
Uyuşmazlığın Konusu ve İstinaf Kararı
Dava, kimya bilim alanında yapılan doçentlik başvurusunun asgari koşulları taşımadığı gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin işleme karşı açılmıştır.
İdare mahkemesince, dosyadaki bilgi ve belgelerin karar vermeye yeterli olduğu, ayrıca bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek bulunmadığı gerekçesiyle uyuşmazlığın esastan incelenmesine müteakip iptal kararı verilmiştir.
Ancak Ankara Bölge İdare Mahkemesi 31/12/2019 tarih ve ESAS NO: 2019/3162 sayılı kararı ile bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine hükmetmiştir. Kararda şu ifadeler yer almıştır.
“Fen Bilimleri ve Matematik Temel Alanı Başvuru koşulları dikkate alındığında, söz konusu döneme yönelik olarak davacı tarafından verilen, beyanamede yer alan eserlerin başvurulan doçentlik bilim alanı (Kimya) ilgili olması gerektiği, dolayısıyla davacının bilimsel toplantılar kapsamında sunduğu yayınlarının davacının başvuruda bulunduğu kimya bilim alanı ile ilgili olup olmadığı hususunun çözümünün teknik ve bilimsel incelemeyi gerektirdiği ve bu hususta davalı idarenin de iddialarının mevcut olduğu, hal böyle olmasına rağmen, İdare Mahkemesince, herhangi bir bilirkişi incelemesi yaptırılmadan, uyuşmazlığın esası incelenerek, işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmış olup, davacının bilimsel toplantılar kapsamında sunduğu yayınların doçentlik başvurusunda bulunduğu kimya bilim alanı ile ilgili olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği kanaatine varıldığından, bu haliyle uyuşmazlığın esası ve buna yönelik verilen İdare Mahkemesi kararı hakkında istinafen inceleme ve bu kapsamda hukuki değerlendirme yapılması olanağı bulunmamaktadır.”
Doçentlik Bilim Alanı ile İlgili Olmak Şartı Nedir
Aday doçentlik başvurusunda önce bir temel alan, sonra bir bilim alanı seçer. Seçim yalnız biçimsel bir tercih değil. ÜAK, adayın sunduğu eserleri bu seçime göre puanlar. Doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak ölçütünü taşımayan eser asgari koşul hesabına girmez. Doçentlik başvurusunda eser türleri sayfası bu kalemleri sıralar.
Sık Sorulan Sorular
Bilim alanıyla ilgisi kurulamayan eser puanlamaya girer mi?
Hayır. Başvurulan alanla ilgisi gösterilemeyen eser asgari koşul hesabına dahil edilmez. Bu nedenle temel alan ve bilim alanı seçimi biçimsel bir tercih değil, puanlamayı doğrudan belirleyen bir beyandır.
Eserin alanla ilgisi yargılamada nasıl belirlenir?
Bu soru teknik ve bilimsel inceleme gerektirir. Bölge idare mahkemesi, kimya alanına ilişkin bir dosyada bilirkişi incelemesi yapılmadan verilen kararı eksik inceleme saymıştır. Hukuki nitelendirme ise bilirkişiye değil mahkemeye aittir.
Şartın amacı basittir. Unvan, adayın kendi alanındaki birikimini gösterir. Bir kimyacının başka bir alandaki bildirisi, kimya alanındaki yetkinliğini kanıtlamaz. Bu nedenle her temel alan kendi başvuru koşullarını ayrı yazar. Koşullar için Üniversitelerarası Kurul duyurularına bakmak gerekir.
İlgili Olma Ölçüsünü Kim Belirler
İlk değerlendirmeyi ÜAK birimleri yapar. Sonra jüri üyeleri eserleri kendi alan bilgisiyle okur. İki aşamada da ölçü aynıdır: eser, başvurulan alanın sorularına cevap veriyor mu? Uyuşmazlık çıkarsa idare mahkemesi bu soruyu yeniden ele alır. Ancak hâkim kimya uzmanı değil. İşte bu noktada bilirkişi devreye girer.
Bölge İdare Mahkemesi Neden Bilirkişi İstedi
İdare mahkemesi dosyayı yeterli buldu ve doğrudan iptal kararı verdi. Bölge idare mahkemesi ise bu yaklaşımı benimsemedi. Karara göre, bildirilerin kimya alanıyla ilgisi teknik ve bilimsel bir inceleme ister. Davalı idare de bu konuda ayrı iddialar öne sürdü. Mahkeme, eksik incelemeyle kurulan hükmü bu yüzden yeterli görmedi.
Karar bir usul dersi verir. İdari yargı hâkimi hukuka uygunluk denetimi yapar. Ancak denetimin dayanağı olan teknik veriyi kendisi üretemez. Doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak tartışması tam da böyle bir teknik veriden doğar. Doçentlik davalarında bilirkişi belirlenmelidir sayfası bu içtihat çizgisini toplar.
Bilirkişi İncelemesinin Hukuki Dayanağı Nedir
İdari yargıda delil düzenini 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kurar. Kanunun 31. maddesi, bilirkişi ve keşif konularında Hukuk Muhakemeleri Kanununa yollama yapar. Mahkeme, çözümü özel ve teknik bilgi isteyen konularda bilirkişiye başvurur. Metin için 2577 sayılı Kanun sayfasına bakabilirsiniz.
Hukuki nitelendirme ise hâkimin işidir. Bilirkişi, bildirinin içeriğini ve alan ilişkisini anlatır. İşlemin hukuka uygun olup olmadığına mahkeme karar verir. İki alanın karışması, kararın bozulma sebeplerinden biridir.
Bilirkişi Heyeti Nasıl Kurulmalıdır
Heyetin alanı, uyuşmazlığın alanıyla örtüşmelidir. Kimya başvurusunda kimya alanından öğretim üyeleri görev alır. Aynı üniversiteden ya da aynı jüriden isim seçmek tarafsızlık sorunu doğurur. Aday, heyetin kuruluşuna itiraz edebileceğini bilmelidir.
Rapor da her eseri tek tek ele almalıdır. Toplu ve genel değerlendirme, denetime elverişli sonuç vermez. Aday raporu aldıktan sonra itiraz dilekçesi verir. İtirazda hangi eserin hangi gerekçeyle yanlış değerlendirildiğini gösterir.
Aday Rapora Nasıl İtiraz Eder
İtiraz dilekçesi üç halka taşır. İlk halka eserin konusu ve yöntemidir. İkinci halka, eserin yayımlandığı derginin ya da toplantının alanıdır. Üçüncü halka ise alandaki yerleşik sınıflandırmadır. Aday bu üç halkayı belgeye bağlarsa itiraz sağlam bir zemine oturur.
Bilimsel Toplantı Bildirileri Hangi Alana Sayılır
Bildiriler doçentlik başvurusunda ayrı bir kalemde durur. Puan çoğu zaman toplantının niteliğine ve bildirinin türüne göre değişir. Alan ilişkisi ise bildirinin konusuna bakar. Toplantının adı tek başına yeterli bir ölçüt değil.
Uygulamada üç soru öne çıkar. Bildiri hangi problemi çözüyor? Hangi yöntemi seçiyor? Hangi literatüre atıf yapıyor? Üç cevap da kimyayı gösteriyorsa alan ilişkisi açıktır. Disiplinlerarası çalışmalarda bu üç soru ayrı ayrı cevap ister.
Disiplinlerarası Çalışmalarda Ne Olur
Modern araştırmaların çoğu iki alanın kesişiminde durur. Malzeme, biyokimya ve çevre çalışmaları bunun tipik örnekleridir. Böyle bir eser tek bir kutuya zor girer. Aday, eserin kendi alanına düşen katkısını beyanında açıklamalıdır. Kısa bir gerekçe notu çoğu tartışmayı baştan önler. Ayrıca aday, ortak çalışmalarda kendi payını açıkça yazar. Böylece jüri katkının hangi alana düştüğünü kolayca görür.
Asgari Koşul İncelemesi Nasıl Yürür
ÜAK önce beyannameyi ve ekleri inceler. Aday asgari koşulları karşılamıyorsa kurul başvuruyu iptal eder. İptal işlemi kesin nitelikli bir idari işlemdir. Aday bu işleme karşı doğrudan iptal davası açar. Doçentlik asgari koşul itirazı ve dava sayfası bu yolu anlatır.
Koşul hesabında en sık tartışılan kalem eser sayısıdır. İkinci sırada eserlerin alanla ilişkisi gelir. Üçüncü sırada ise yayınların indeks durumu yer alır. Doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak sorunu çoğu dosyada ikinci kalemden doğar. Doçentlik asgari koşullarını sağlamama sayfası örnekleri toplar.
Anahtar Kelime Seçimi Neden Önemli
Aday başvuru ekranında anahtar kelimeler girer. Bu kelimeler jüri belirlemede ve alan eşleştirmede rol oynar. Yanlış anahtar kelime, eseri alan dışına iter. Aday, kelimeleri kendi bilim alanının literatürüne göre seçmelidir. Doçentlik başvurusunda anahtar kelime seçimi sayfası bu ayrıntıyı açar.
Dava Yolu ve Süreler Nasıl İşler
İptal davasını idare mahkemesinde açarsınız. Süre, işlemin tebliğini izleyen günden başlar ve altmış gün sürer. Aday dava yerine önce idareye başvurup işlemin kaldırılmasını ister. Bu başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır.
Aday dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını da ister. Mahkeme iki şartı birlikte arar: açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar. Bir başvuru döneminin kaybı, zarar başlığında öne sürülen ilk gerekçedir. Yürütmeyi durdurma kararı nedir sayfası şartları açıklar.
İstinaf Aşamasında Ne Değişir
İdare mahkemesi kararına karşı istinaf yolu açıktır. Süre, kararın tebliğini izleyen günden itibaren otuz gündür. Bölge idare mahkemesi dosyayı hem hukuk hem maddi vakıa yönünden inceler. Eksik inceleme görürse kararı kaldırır ve dosyayı geri gönderir. Bu dosyada da mahkeme aynı yolu seçti.
Başvuru Dosyasını Hazırlarken Nelere Dikkat Edilir
Aday, her eser için kısa bir alan gerekçesi yazmalıdır. Gerekçe iki üç cümleyi geçmez. Eserin konusu, yöntemi ve alandaki karşılığı yeterlidir. Bu not, doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak bakımından ileride ilk savunma metni olur.
İkinci adım belge düzenidir. Aday derginin kapsam sayfasını, toplantının çağrı metnini ve programı saklar. Bu belgeler yıllar sonra internetten kaybolur. Doçentlik başvuru dosyası hazırlama sayfası kontrol listesi verir.
Üçüncü adım tutarlılıktır. Aday aynı eseri farklı dönemlerde farklı kategorilerde göstermemelidir. Kategori değişikliği hem puan hem etik tartışması doğurur. Tutarlı beyan, incelemeyi kısaltır.
Karar Sonraki Başvurular İçin Ne Anlama Gelir
Karar, mahkemenin eksik incelemeyle iptal veremeyeceğini gösterir. Aynı ölçü davacı aleyhine de işler. İdare, alan ilişkisini kanıtlamadan başvuruyu iptal edemez. Doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak savı her iki tarafta da teknik bir dayanak ister.
Adaylar için pratik sonuç açıktır. Dava dilekçesinde bilirkişi talebi ayrıca yazılmalıdır. Talep, hangi eserler için hangi uzmanlıkta inceleme istendiğini de içerir. Böyle bir dilekçe, mahkemenin işini kolaylaştırır. Doçentlik eser inceleme itirazı ve dava sayfası bu talebin kurgusunu örnekler.
İdari yargı kararlarına ulaşmak için Danıştay sitesini kullanabilirsiniz. Doçentlik sürecinin kanuni çerçevesi ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu metnindedir. İki kaynak, dilekçedeki dayanakları güçlendirir.
Jüri Aşamasında Alan İlişkisi Nasıl Tartışılır
Asgari koşul aşamasını geçen dosya jüriye gider. Jüri üyeleri eserleri tek tek okur. Bir üye eserin alan dışında kaldığını düşünürse bunu raporunda yazar. Rapor olumsuz çıkarsa aday yeni bir tartışmayla karşılaşır. Bu kez tartışma asgari koşul değil, eserin bilimsel yeterliliğidir. İki aşamanın ölçüleri birbirine karışmamalıdır.
Jüri raporu da gerekçe taşımak zorundadır. Üye, hangi eseri hangi sebeple alan dışı saydığını açıklamalıdır. Tek cümlelik ret gerekçesi yargı denetimini zorlaştırır. Aday bu eksikliği dava dilekçesinde ilk sırada gösterir. Doçentlik jürisine karşı dava ve hukuki yollar sayfası bu yolu anlatır.
Olumsuz Rapor Tek Başına Yeterli mi
Bir üyenin olumsuz raporu tek başına sonucu belirlemez. Kurul, jüri kararını çoğunluk üzerinden okur. Ancak alan ilişkisi tartışması bütün üyelere yayılırsa sonuç değişir. Aday bu yüzden her rapora ayrı cevap hazırlar.
Hangi Gerekçeler Yeterli Sayılmaz
Uygulamada üç zayıf gerekçe sık görülür. İlki, eserin adına bakarak alan dışı sayılmasıdır. İkincisi, derginin genel kapsamına dayanan toplu değerlendirmedir. Üçüncüsü ise gerekçesiz puan indirimidir. Üçü de eserin içeriğini tartışmaz.
İdare mahkemesi bu gerekçeleri sebep unsuru yönünden denetler. İşlemin sebebi somut ve belgeye dayalı olmalıdır. Doçentlik bilim alanı ile ilgili olmak değerlendirmesi de bu ölçüden kaçamaz. Kurul içeriği tartışmadan karar verirse işlem sakat kalır.
Aday Hangi Belgeleri Toplamalıdır
İlk belge eserin tam metnidir. İkincisi, yayımlandığı yerin kapsam ve alan tanımıdır. Üçüncüsü, esere yapılan atıfların hangi alandan geldiğini gösteren listedir. Atıf listesi çoğu zaman en güçlü delildir. Kendi alanının dergilerinden atıf alan bir çalışma, o alana ait sayılır. Örneğin kimya dergilerinden atıf toplayan bir bildiri, kimya literatürünün parçası olur. Aday bu listeyi tarih ve dergi adıyla birlikte sunar.
Dördüncü belge alan sınıflandırma tablolarıdır. ÜAK temel alan listeleri ve indeks sağlayıcılarının konu kategorileri bu tabloları verir. Aday, eserinin bu tablolarda nereye düştüğünü gösterir. Beşinci belge ise ders ve proje kayıtlarıdır. Bunlar adayın alandaki sürekliliğini ortaya koyar.
Ortak Yazar ve Danışman Görüşü İşe Yarar mı
Ortak yazarların yazılı görüşü katkının niteliğini açıklar. Danışman görüşü ise çalışmanın alan içindeki yerini anlatır. İki belge de bilirkişi raporunun yerine geçmez. Yine de dosyadaki teknik anlatımı güçlendirir. Mahkeme bu belgeleri delil olarak değerlendirir.
Süreç Sonunda Aday Ne Kazanır
İptal kararı, başvurunun kaldığı yerden yürümesini sağlar. Kurul kararı geriye dönük olarak ortadan kalkar. Aday, kaybettiği dönem için ayrıca tam yargı davası açmayı düşünebilir. Bu talep, gecikmenin idari kusurdan doğup doğmadığına bağlıdır.
Karar aynı zamanda sonraki dönemler için bir ölçü bırakır. Aynı eserler yeniden aynı gerekçeyle reddedilirse aday bu kararı gösterir. Mahkeme kararının gerekçesi, ikinci davada işi kolaylaştırır.
Sonraki Dönemde Bilim Alanı Değişir mi
Aday bir sonraki dönemde farklı bir bilim alanı seçebilir. Ancak seçim tek başına yeterli olmaz. Eserlerin yeni alanla ilişkisi de aynı ölçüye girer. Ayrıca her temel alanın başvuru koşulları farklıdır. Bu nedenle alan değişikliği bazen yeni bir eksiklik doğurur.
Devam eden dava, yeni başvuruyu engellemez. İki süreç ayrı yürür. Yine de aday yeni beyanını önceki dosyayla tutarlı tutmalıdır. Çünkü kurul iki dosyayı yan yana görür. Tutarsız beyan ayrıca etik tartışma doğurur.
Mahkeme Kararı Nasıl Uygulanır
İptal kararı kendiliğinden sonuç doğurmaz. İdare, kararın gereğini yerine getirmek zorundadır. İdari Yargılama Usulü Kanunu bu ödevi otuz günlük bir süreye bağlar. Süre, kararın idareye tebliğ tarihinde başlar. Kurul bu süre içinde başvuruyu yeniden ele alır. Yeni işlem, mahkeme kararının gerekçesine uygun olmalıdır.
İdare bu süre içinde işlem yapmazsa aday yazılı başvuru yapar. Başvuru sonuçsuz kalırsa tazminat yolu açılır. Ayrıca aday, kararın uygulanmaması sebebiyle yeni bir dava açar. Bu ihtimalde de ilk kararın gerekçesi yol gösterir.
Doçentlik Bilim Alanı Konusunda Avukat Desteği
Doçentlik bilim alanı bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değişir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Doçentlik bilim alanı tartışması hakkında dosyanıza özgü değerlendirme isterseniz Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya hukuki soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Heyetin uzmanlığı uyuşmazlığın alanıyla örtüşmelidir. Kimya başvurusunda heyet kimya alanından öğretim üyelerinden kurulur. Aynı üniversiteden ya da aynı jüriden isim seçilmesi tarafsızlık sorunu doğurduğundan buna itiraz edilebilir.
Bilimsel toplantı bildirilerinin alanı neye göre belirlenir?
Toplantının adı tek başına ölçüt sayılmaz. Bildirinin hangi problemi çözdüğü, hangi yöntemi seçtiği ve hangi literatüre atıf yaptığı birlikte değerlendirilir. Üç cevap da aynı alanı gösteriyorsa ilgi bağı açık hâle gelir.
Disiplinlerarası çalışmalar alan dışı sayılır mı?
Kesin bir kural yoktur. Belirleyici olan, çalışmanın başvurulan alana düşen katkısıdır. Aday beyanında bu katkıyı iki üç cümleyle açıklamalı ve ortak çalışmalarda kendi payını yazmalıdır.
Hangi ret gerekçeleri yetersiz sayılır?
Eserin yalnız adına bakılarak alan dışı sayılması, derginin genel kapsamına dayanan toplu değerlendirme ve gerekçesiz puan indirimi zayıf gerekçelerdir. Üçü de eserin içeriğini tartışmaz. Ret işleminin sebebi somut olmalı ve belgeyle desteklenmelidir.
Evet, anahtar kelimeler hem jüri belirlemede hem de alan eşleştirmesinde kullanılır. Yanlış seçilen kelime, eserin bilim alanı dışında görülmesine yol açabilir. Aday kelimeleri kendi alanının literatüründeki karşılıklarına göre seçmelidir.
Doçentlik
Doçentlik Dil Puanı ve Geçerlilik Süresi
Doçentlik başvurusunda 55 puan eşiği, YDS ve YÖKDİL sonuçlarının süresiz geçerliliği, uluslararası sınavlarda beş yıl ve TOEFL'de iki yıl sınırı ile ret hâlinde dava yolu.