Sağlık Bilimleri temel alanından doçentliğe başvuran aday önce asgari başvuru şartlarını sağlamak zorundadır. Şartlar Üniversitelerarası Kurulun yayımladığı tabloda yer alır. Jüri üyeleri puanı bu tabloya göre hesaplar. Hesap tartışmalı çıktığında sağlık bilimleri asgari koşul kararı doğar ve dosya çoğu zaman yargıya taşınır.
Asgari Başvuru Şartı Ne Anlama Gelir
Doçentlik Yönetmeliği başvuru şartlarını üç bentte sayar. Aday doktora veya uzmanlık unvanına sahip olmalıdır. Merkezî yabancı dil sınavından en az elli beş puan almalıdır. Ayrıca Yükseköğretim Kurulunun belirlediği sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın yapmış olmalıdır.
Üçüncü şart, tablodaki puan kalemleriyle somutlaşır. Sağlık Bilimleri temel alanında toplam yüz puan aranır. Bu puanın en az doksanı doktora veya uzmanlık unvanından sonraki çalışmalardan gelmelidir. Lisansüstü tezlerden üretilmiş yayın kaleminden alınan puanlar doksan puanın hesabına girmez.
Jüri, adayın bu eşiği aşıp aşmadığını inceler. Sonuç olumsuzsa rapor Doçentlik Komisyonuna gider. Sağlık bilimleri asgari koşul incelemesi bu aşamada idari bir karara dönüşür.
Sağlık Bilimleri Tablosunda Uluslararası Makale Kalemi
Tablonun ilk kalemi uluslararası makaledir. Kalem, derginin tarandığı endekse göre bentlere ayrılır. Başvuru şartları tablosunda 2026 Mart dönemi için bentler ve puanları şöyledir:
SCIE veya SSCI kapsamındaki dergide yayımlanmış makale: Q1 otuz, Q2 yirmi, Q3 on beş, Q4 on puan
AHCI kapsamındaki dergide yayımlanmış makale: yirmi puan
ESCI veya Scopus kapsamındaki dergide yayımlanmış makale: on puan
Diğer uluslararası indekslerde taranan dergide yayımlanmış makale: beş puan
Bu bentlerdeki dergilerde yayımlanmış editöre mektup, araştırma notu, özet veya kitap kritiği: üç puan
Birinci bent kapsamındaki dergide yayımlanmış vak'a takdimi: beş puan
Dilim bilgisi Web of Science etki faktörü çeyrekliğini gösterir. Dilim tartışmaları ayrı bir konudur ve doçentlik başvurusunda Q değeri ve çeyreklik belgesi yazısında ele alınmıştır. Derleme makalelerin hangi bentten sayılacağı da sık görülen bir sorundur; ayrıntısı derleme makale doçentlik başvurusunda sayılır mı yazısındadır.
Kırk Puan Şartı Hangi Bentlerden Hesaplanır
Uluslararası makale kaleminin altında bir genel şart bulunur. Şart, belirli bir puanın bu kalemden alınmasını zorunlu kılar. Sağlık bilimleri asgari koşul uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü bu cümlenin okunuşundan doğar.
Tartışma tek bir soruya iner. Kırk puan yalnız birinci bentten mi gelmelidir, yoksa kalemin bentleri toplanarak mı hesaplanır? İki okuma arasındaki fark, aynı dosyada başarı ile iptal arasındaki farktır.
2020 dönemine ait metinde şart şu cümleyle kurulmuştu: "Bu maddenin a bendi kapsamında en az bir makalede başlıca yazar olmak kaydıyla en az 40 puan alınmalıdır." Kırk puanlık eşiğin hangi bentlere bağlandığı cümleden açıkça anlaşılmıyordu.
Mahkeme Kararı Ne Dedi
Mahkeme Sağlık Temel Alanında Doçentlik Başvurusu Yapan Adayların Uluslararası Makale Bölümünden 40 Puan Şartının 1a, 1b ve 1c Bentlerinin Toplamından En Az 40 Puan Alınması Şeklinde Uygulanması Gerektiğine Karar Vermiştir.
Mahkeme gerekçesinde şu ifadeleri kullanmıştır: “1a, 1b ve 1c bentlerinden alınacak toplam puanın en az 40 puan olması gerektiği şeklinde uygulanan “1. Uluslararası Makale” maddesinin genel şartında yer alan “Bu maddenin a bendi kapsamında en az bir makalede başlıca yazar olmak kaydıyla en az 40 puan alınmalıdır.” şartını sağladığı, davacının beyan edilen eserleri doğru şekilde puanlandığında başvuru için gereken asgari şartları sağlayan davacının Sağlık Bilimleri Temel Alanından doçentlik başvurusunun iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” 19.11.2021
Karar, puan eşiğinin kalem düzeyinde hesaplanması gerektiğini kabul etmiştir. Başlıca yazarlık şartı ise birinci bende bağlı kalmıştır.
Yürürlükteki Metin Şartı Nasıl Kuruyor
Güncel tablo aynı şartı daha açık bir cümleyle kurar. 2026 Mart dönemine ait metin şöyledir: "Bu madde kapsamında, doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ünvanının alınmasından sonra, a bendinden en az üç makalede başlıca yazar olmak kaydıyla en az 40 puan almak zorunludur."
İki nokta değişmiştir. Puan eşiği artık açıkça "bu madde kapsamında" ifadesine bağlanmıştır. Başlıca yazarlık ise bir makale yerine en az üç makale için aranmaktadır.
Yürürlükteki okuma, yargı kararındaki yorumla aynı yöndedir. Yine de her başvuru kendi döneminin tablosuna göre değerlendirilir. Sağlık bilimleri asgari koşul dosyasında önce başvuru dönemine ait tablo metni alınmalıdır.
Başlıca Yazar Tanımı Puanı Nasıl Böler
Tablo başlıca yazarı üç durumda kabul eder. Tek yazarlı makalede aday başlıca yazardır. Yazarlar arasında ilk sırada yer alan kişi de başlıca yazar sayılır. Danışmanlığını yaptığı lisansüstü öğrenciyle birlikte yazılan makale de bu kapsamdadır. İkinci danışman ise başlıca yazar sayılmaz.
Puan paylaşımı yazar sayısına göre değişir. Tek yazarlı makalede yazar tam puan alır. İki yazarlı makalede başlıca yazar tam puanın onda sekizini, ikinci yazar yarısını alır. Üç ve daha fazla yazarlı makalede başlıca yazar toplam puanın yarısını alır, diğerleri kalan yarıyı eşit böler.
Başlıca yazar belirtilmemişse toplam puan yazarlar arasında eşit bölünür. Bu ayrıntı kırk puanlık eşiği doğrudan etkiler. Sağlık bilimleri asgari koşul itirazlarında paylaşım hesabı sık sık tartışma konusu olur.
Kriter Değişikliği Hangi Dönemde Uygulanır
Yönetmelik bu konuda açık bir kural içerir. Bilim alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde uygulanır. Doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci başvuru döneminde uygulanır.
Kural, adaya hazırlık süresi tanır. Yeni bir tablo yayımlandığında hemen sonraki dönem hâlâ eski tabloya tabi olabilir. Jüri yanlış dönemin tablosunu uygularsa karar sakatlanır. Bu itiraz sağlık bilimleri asgari koşul davalarında ayrı bir başlık olarak ileri sürülebilir.
Hangi Yayınlar Puan Dışı Kalır
Tablo, puan dışı kalan durumları da sayar. Her çalışma tabloda yalnız bir bölümde puanlanır. Aynı yayın iki ayrı kalemde gösterilemez.
Lisansüstü tezlerden üretilen yayınlar için ayrı bir kalem vardır. Bu yayınlar başka kalemlerde ayrıca puanlanamaz. Kural, tez çalışmasının iki kez sayılmasını önler.
Yan dal uzmanlığından yapılan başvuruda ölçü farklıdır. Bu durumda ana dal uzmanlığı alındıktan sonraki çalışmalar esas alınır. Önceki dönem çalışmaları hesaba katılmaz.
Bu üç kural basit görünür. Uygulamada ise puanın düşmesine en sık yol açan başlıklardır. Beyanname kesinleşmeden önce her yayının hangi kalemde durduğu tek tek denetlenmelidir.
Ulusal Makale Kalemindeki Şart
Uluslararası makale kalemi tek şart değildir. Ulusal makale kaleminin de kendi genel şartı vardır. Aday, uzmanlık veya doktora unvanından sonra en az üç yayın yapmış olmalıdır.
Bu üç yayının ikisi TR Dizin kapsamındaki dergiden olmalıdır. Ayrıca yayınların en az ikisinde aday başlıca yazar olmalıdır. Şart sağlanmazsa puan yeterli olsa bile başvuru iptal edilebilir.
Yabancı uyruklu adaylar için bir istisna öngörülmüştür. Doçentlik denkliği başvurusu yapanlar da bu istisnadan yararlanır. TR Dizin şartını sağlayamayan aday, aynı sayıda yayını uluslararası makale kaleminin ilk üç bendinden yapmış olmalıdır.
Asgari Şart Kararını Kim Verir
Jüri üyesi raporunda adayın asgari şartları sağlamadığını belirtirse dosya Doçentlik Komisyonuna gider. Komisyon raporu inceler. Şartın sağlanmadığı tespit edilirse başvuru komisyon kararıyla iptal edilir.
Yönetmeliğin altıncı maddesine 14 Ekim 2025 tarihinde bir cümle eklendi. Bu cümleye göre asgari başvuru şartlarını sağlamış olmak, eser değerlendirmesinde başarılı olmak anlamına gelmez. İki aşama birbirinden ayrıdır.
Aynı maddedeki bir cümle yargı kararıyla ortadan kalkmıştır. Danıştay Sekizinci Dairesinin 26 Mayıs 2023 tarihli ve E.2021/6349, K.2023/2860 sayılı kararı bu cümleyi iptal etmiştir. Karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21 Nisan 2025 tarihli ve E.2023/2874, K.2025/881 sayılı onamasıyla kesinleşmiştir. Yönetmeliğin bütünü doçentlik yönetmeliği nedir ve nasıl uygulanır yazısında incelenmiştir.
Jüri Raporuna Erişim Hakkı
Aday, aleyhine sonuç doğuran raporu görebilir. Asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin jüri raporları, isimleri gizlenerek komisyon kararıyla birlikte erişime açılır. Diğer jüri üyelerinin raporları açılmaz.
Erişim tarihi süre bakımından önemlidir. Raporlar ve başvuru sonucu elektronik ortamda erişime açılır. Erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün tebliğ tarihi sayılır. Dava süresi bu günden işlemeye başlar.
Rapor gerekçesiz ise bu durum başlı başına bir iptal sebebi olabilir. Hangi yayının hangi bentten düşürüldüğü raporda görülmelidir. Gerekçe göstermeyen rapora dayanan karar denetlenemez hâle gelir.
Raporun okunması itiraz dilekçesinin iskeletini verir. Her düşülen yayın için ayrı bir başlık açılır. Başlık altında derginin endeks kaydı, yayın yılı ve yazar sırası gösterilir. Böylece itiraz, genel bir şikâyet olmaktan çıkar ve sayıya dayanır.
Komisyon kararının kendisi de dosyaya alınmalıdır. Karar metni, hangi jüri görüşünün esas alındığını gösterir. Bazı dosyalarda karar ile rapor birbirini tutmaz. Bu ayrışma tek başına iptal sebebi olabilir.
İptal Kararından Sonra Yeniden Başvuru
14 Ekim 2025 tarihli değişiklik bu konuda yeni bir kural getirdi. Başvurusu iptal edilen aday, iptal gerekçelerini dikkate alarak izleyen dönemde yeniden başvurabilir. Şartların sağlanmış olması gerekir. Eksiklikler giderilmeden yapılan başvurular komisyon tarafından reddedilir.
Yeni başvuruda geçmiş dosya jüriye açılır. İptale konu dönemin bilgi ve belgeleri ile komisyon kararı, yeni jüri üyelerinin erişimine sunulur. Bu nedenle ilk dosyadaki eksikliklerin giderilmiş olması önem taşır.
Asgari Şart İptali ile Etik İhlal İptali Ayrı Sonuçlar Doğurur
İki karar sık sık birbirine karıştırılır. Oysa merci de sonuç da farklıdır. Asgari şart iddiasını Doçentlik Komisyonu inceler. Etik ihlal iddiası ise ilgili Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonuna gider.
Yeniden başvuru süresi de aynı değildir. Asgari şart sebebiyle başvurusu iptal edilen aday izleyen dönemde başvurabilir. Etik ihlal sebebiyle iptal edilen aday ise en erken izleyen üçüncü dönemde başvurabilir.
Etik ihlal kararı ayrıca kuruma bildirilir. Bildirim, disiplin işlemlerinin başlatılması amacını taşır. Bu yönüyle sonuçları daha ağırdır. Türlerin ayrıntısı etik ihlal türleri, cezaları, savunma ve dava yazısında incelenmiştir.
Beyanname Kesinleşmeden Yapılacak Kontroller
Uyuşmazlıkların çoğu başvuru aşamasında önlenebilir. Kısa bir kontrol listesi işe yarar.
Her yayının hangi kalemde ve hangi bentte durduğu yazılı olarak not edilir.
Derginin yayın yılındaki endeksi, endeksin kendi kaydından doğrulanır.
Yazar sırası ve başlıca yazarlık her yayın için ayrı ayrı gösterilir.
Kalem içi genel şartların sağlandığı ayrı bir hesapla denetlenir.
Tez kaynaklı yayınlar yalnız kendi kaleminde bırakılır.
Liste on dakikada tamamlanır. Buna karşılık iptal kararı bir yılı aşan bir süreç doğurur.
İtiraz ve Dava Yolu
İptal kararına karşı önce idari itiraz yolu kullanılabilir. İtiraz, hesap hatasını ve yanlış bent uygulamasını belge üzerinden gösterir. Sürecin ayrıntısı doçentlik asgari koşul itiraz ve dava yazısında anlatılmıştır.
Dava süresi altmış gündür. Süre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre işler. Davalı idare Üniversitelerarası Kurul Başkanlığıdır. Dilekçede yürütmenin durdurulması talebi yer alabilir; talep izleyen başvuru döneminin kaçırılmaması bakımından önemlidir. Başvurunun reddine ilişkin işlemlerde izlenecek yol doçentlik başvurusunun reddi kararına itiraz ve dava yazısındadır.
Sık Görülen Ret Gerekçeleri
Sağlık bilimleri asgari koşul dosyalarında dört gerekçe öne çıkar. İlki, yayının şaibeli dergide çıktığı iddiasıdır. Bu iddianın ölçütleri yağmacı dergiler yazısında ele alınmıştır.
İkincisi, yayının başvurulan bilim alanı dışında sayılmasıdır. Tablo, eserlerin başvurulan bilim alanıyla ilgili olmasını arar. Jüri bu bağı kurmazsa yayın hesaptan düşer.
Üçüncüsü endeks uyuşmazlığıdır. Derginin yayın yılındaki endeksi ile beyan edilen endeks ayrışabilir. Dördüncüsü ise doğrudan hesap hatasıdır. Yazar payı yanlış bölünebilir veya bent yanlış seçilebilir. Ortodonti alanında asgari başvuru şartları uyuşmazlığı, hatalı endeks beyanının başvuruyu nasıl bitirdiğini gösterir.
Dört gerekçe de belgeyle karşılanabilir. Her biri için ayrı bir ek hazırlanması dosyayı güçlendirir.
Yürütmenin Durdurulması Neden İstenir
Doçentlik başvurusu döneme bağlıdır. Dönemler yılda iki kez açılır. Dava esastan sonuçlanana kadar birkaç dönem geçebilir.
Yürütmenin durdurulması kararı bu kaybı önler. Karar verildiğinde işlem askıya alınır ve süreç kaldığı yerden yürür. Mahkeme, açık hukuka aykırılık ile giderilmesi güç zarar ölçütlerini birlikte arar.
Talep dava dilekçesinde yer almalıdır. Dilekçede jüri raporlarının ve komisyon kararının getirtilmesi de istenir. Belgeler dosyaya gelmeden puan tartışması denetlenemez.
İdarenin belge göndermemesi ayrı bir sorundur. Mahkeme ara kararıyla istediği belgeyi alamazsa dosyadaki bilgiye göre karar verir. Bu durumun sonuçları ÜAK'ın mahkemeye belge sunmaması yazısında ele alınmıştır.
Dosyaya Hangi Belgeler Konur
Puan hesabına dayanan uyuşmazlıkta belge, iddiadan daha güçlüdür. Dosyaya konulması yararlı olan belgeler şunlardır:
Başvuru dönemine ait temel alan tablosunun tam metni
Beyannamenin ve eser listesinin çıktısı
Her yayın için endeks ve dilim kaydının ekran görüntüsü
Başlıca yazarlığı gösteren yayın künyeleri
Erişime açılan jüri raporları ve Doçentlik Komisyonu kararı
İtiraz dilekçesi ve idarenin cevabı
Puan hesabı teknik bir konudur. Mahkeme çoğu dosyada alandan bilirkişi görüşü alır. Bilirkişi incelemesinin usulü doçentlik davalarında bilirkişi raporu yazısında ele alınmıştır. Bilirkişi raporunun sonucu değiştirdiği bir örnek, çocuk immünolojisi ve alerji hastalıkları alanında asgari başvuru şartları uyuşmazlığıdır. Benzer bir inceleme kadın hastalıkları ve doğum alanındaki asgari koşul davasında da yaptırılmıştır.
Sağlık Bilimleri Asgari Koşul Konusunda Avukat Desteği
Sağlık Bilimleri asgari koşul uyuşmazlığında izlenecek hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, dosyadaki belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Sağlık Bilimleri asgari koşul kararı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya çevrim içi soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
