Nikâhtan önce kredili alınan evin boşanmada kimde kalacağını, evlilikte ödenen taksitlerin nasıl paylaştırıldığını ve dava süreçlerini örnek hesapla anlatan yazı.
Evlilik öncesi kredi ile alınan ev, boşanmada kural olarak tapuda adı yazan eşte kalır. Evlenmeden önce edinilen mal, Türk Medeni Kanunu'na göre kişisel maldır ve paylaşılmaz. Ancak kredi taksitlerinin bir kısmı evlilik içinde maaşla ödendiyse diğer eş para alacağı isteyebilir. Bu alacak, evlilikte ödenen taksitlerin evin bugünkü değerindeki payına göre hesaplanır.
Tapu el değiştirmez, ama hesap da her zaman sıfır çıkmaz. Sonucu, taksitlerin hangi dönemde ve hangi parayla ödendiği belirler. Boşanma davasının açıldığı gün ise hesabın kapandığı gündür.
Evlenmeden Önce Alınan Ev Neden Kişisel Mal Sayılır?
Türkiye'de evlenen çiftler, ayrı bir sözleşme yapmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir. Bu kural Türk Medeni Kanunu m.202'de yer alır. Rejim, eşlerin mallarını kişisel mallar ve edinilmiş mallar olarak ikiye ayırır.
Kanunun 220. maddesi, "mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan" malları kişisel mal sayar. Mal rejimi evlenme tarihinde başlar. Bu yüzden nikâhtan önce tapusu alınan ev, kredisi bitmemiş olsa bile kişisel maldır.
Kişisel mal boşanmada paylaşılmaz. Diğer eş bu ev için tapuda pay veya ortak mülkiyet isteyemez. Asıl tartışma evin mülkiyetinde değil, evlilik boyunca ödenen paranın akıbetinde çıkar. Evlilik içinde alınan evlerde kurallar farklıdır. O durum boşanmada ev kime kalır sorusunu ele alan yazıda anlatılır.
İspat konusunda bir ayrıntı sık gözden kaçar. Kanun, m.222'de bir eşin bütün mallarını, aksi ispat edilene kadar edinilmiş mal sayar. Evin evlilikten önce alındığını, bunu ileri süren eş ispat eder. Tapu kaydındaki edinme tarihi bu ispatın en güçlü belgesidir.
Eşler noterde mal rejimi sözleşmesi yapıp mal ayrılığını seçtiyse durum değişir. Aşağıda anlatılan katılma hesabı o zaman uygulanmaz. Her eş kendi adına kayıtlı malı alır.
Sözleşmesi Önce, Tapusu Sonra Alınan Ev
Projeden alınan konutlarda satış sözleşmesi çoğu zaman nikâhtan önce imzalanır. Tapu ise evlilikten sonra verilir. Kanun m.705'e göre taşınmaz mülkiyeti tescille kazanılır. Bu yüzden tapusu evlilik içinde alınan ev, kural olarak edinilmiş mal sayılır.
Sık Sorulan Sorular
Evlenmeden önce alınan ev boşanınca ortak mal olur mu?
Hayır, nikâhtan önce edinilen ev kişisel mal olarak kalır ve tapusu değişmez. Diğer eşin hakkı, varsa evlilik boyunca ödenen taksitlerden doğan bir para alacağıyla sınırlıdır. Ev borçsuz alınmışsa ve evlilikte ona katkı yapılmamışsa böyle bir alacak da doğmaz.
Evlilikte ödenen kredi taksitlerinin yarısını geri isteyebilir miyim?
Ödenen tutarın yarısı değil, bu ödemelerin evin bugünkü değerine yansıyan payının yarısı istenir. Konut fiyatları arttıysa alacak, ödenen nominal tutardan yüksek çıkabilir. Hesap bilirkişi raporuyla ve TMK m.230 ile m.236'ya göre yapılır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Evlilikten önce yapılan ödemeler yine de kaybolmaz. Peşinat ve nikâh öncesi taksitler, edinilmiş mala kişisel mallardan yapılmış katkı olarak hesaba yansır. Yani hesap yine ödeme dönemlerine göre kurulur, yalnız evin hangi gruba yazılacağı değişir.
Nişanlılık döneminde müstakbel eşin evine para veren kişinin durumu da farklıdır. Mal rejimi evlenmeyle başladığı için bu ödeme tasfiye hesabına girmez. Paranın bağış mı yoksa borç mu olduğu, genel hükümlere göre ayrıca değerlendirilir.
Evlilik İçinde Ödenen Kredi Taksitleri Neyi Değiştirir
Kredi taksitleri çoğu zaman maaştan ödenir. Maaş, çalışmanın karşılığı olduğu için m.219 uyarınca edinilmiş maldır. Böylece kişisel mal olan ev, kısmen edinilmiş mallarla ödenmiş olur.
Kanun bu karışık durumu m.230 ile çözer. Bir mal grubundan diğer gruptaki malın edinilmesine katkı yapılmışsa tasfiyede denkleştirme yapılır. Denkleştirme, katkı oranına ve malın tasfiye zamanındaki değerine göre hesaplanır. Yani ödenen taksitin o günkü tutarı değil, evin bugünkü değerindeki karşılığı esas alınır.
Denkleştirmeden çıkan tutar, ev sahibi eşin edinilmiş mallarına eklenir. Artık değer, m.231'e göre edinilmiş malların toplamından bunlara ait borçlar düşülerek bulunur. Diğer eş, m.236 uyarınca bu artık değerin yarısını katılma alacağı olarak ister.
Taksitleri Tapuda Adı Olmayan Eş Ödediyse
Bazen taksitleri ev sahibi eş değil, diğer eş kendi maaşından öder. Bu durumda ödeme yapan eş için m.227'deki değer artış payı gündeme gelir. Değer artış payı, diğer eşe ait bir malın edinilmesine karşılıksız yapılan katkının karşılığıdır. Alacak, katkı oranında ve evin tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır.
Taksitler eşlerin ortak hesabından ödendiyse paranın kime ait olduğu ayrıca tartışılır. Kanun m.222'ye göre hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır. Bu yüzden söz konusu ödemeler iki eşin ortak katkısı olarak değerlendirilebilir.
Değer artış payı ile katılma alacağı aynı davada birlikte istenebilir. Hesapta önce değer artış payı ayrılır, katılma alacağı kalan değer üzerinden bulunur. Böylece aynı ödeme iki kez sayılmamış olur.
Aile Yardımı veya Miras Parasıyla Ödenen Taksitler
Taksitler her zaman maaştan ödenmez. Anne babanın eşlerden birine verdiği para, karşılıksız kazanma olduğu için m.220 uyarınca o eşin kişisel malıdır. Miras yoluyla gelen para da aynı gruptadır. Bu paralarla ödenen taksitler edinilmiş mal hesabına girmez.
Burada sorun genellikle ispattır. Paranın kimden, kime ve hangi amaçla geldiği banka dekontuyla gösterilmelidir. Elden verildiği söylenen paraların ispatı çok daha zordur.
Evlilik Öncesi Alınan Ev Boşanmada Nasıl Hesaplanır?
Hesap, ödemeleri üç döneme ayırarak yapılır. İlki evlenmeden önceki dönemdir. Peşinat ve bu tarihe kadar ödenen taksitler kişisel kesime yazılır. İkincisi, evlilik ile boşanma davasının açıldığı gün arasındaki dönemdir. Üçüncüsü ise dava tarihinden sonraki dönemdir.
Dava tarihi belirleyicidir. Kanun m.225'e göre mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Davadan sonra ödenen taksitler tasfiyeye girmez. Bu ödemeler, evin malik eşe kalan kısmını büyütür.
Evin değeri ise bugünkü piyasa değeriyle belirlenir. Kanun m.232'de sürüm değerini, m.235'te tasfiye anındaki değeri esas alır. Bu değeri mahkemenin atadığı bilirkişi tespit eder. Evlilik öncesi kredi ile alınan ev için bilirkişi raporu, davanın en çok tartışılan belgesidir.
Örnek Bir Hesapla Paylaşım
Aşağıdaki örnek varsayımsaldır. Ali, 2019'da 2.000.000 TL'ye bir daire aldı ve krediyle ödemeye başladı. Evlenmeden önce peşinat ve taksit olarak 600.000 TL ödedi. Evlilik içinde, dava tarihine kadar maaşından 1.000.000 TL taksit ödendi. Kalan 400.000 TL dava açıldıktan sonra ödendi. Bilirkişi evin bugünkü değerini 8.000.000 TL buldu.
Ödeme dönemi
Tutar ve oran
Bugünkü karşılığı
Evlenmeden önce
600.000 TL (yüzde 30)
2.400.000 TL, kişisel kesimde kalır
Evlilikten dava tarihine kadar
1.000.000 TL (yüzde 50)
4.000.000 TL, edinilmiş kesime girer
Dava tarihinden sonra
400.000 TL (yüzde 20)
1.600.000 TL, malik eşte kalır
Örnekte evin 4.000.000 TL'lik kısmı edinilmiş mal kesimine düşer. Ali'nin başka edinilmiş malı ve borcu yoksa eşi bunun yarısını, yani 2.000.000 TL'yi isteyebilir. Ev yine Ali'nin adına kalır. Kanun m.239'a göre alacak para olarak ödenebileceği gibi, mal verilerek de ödenebilir.
Tablo yöntemi göstermek için sadeleştirilmiştir. Taksitler yıllara yayıldığı için bilirkişi, ödemeleri yapıldıkları tarihteki ev değeriyle de karşılaştırabilir. Bu yüzden gerçek dosyada oranlar örnekten farklı çıkabilir.
Kredi Borcu Boşanmadan Sonra Kimde Kalır
Boşanma kararı bankayla yapılan kredi sözleşmesini değiştirmez. Krediyi kim çektiyse bankaya karşı borçlu odur. Kanun m.224'e göre her eş kendi borcundan bütün malvarlığıyla sorumludur.
Evlilik öncesi kredi ile alınan ev çoğu zaman tek eşin adına kredilendirilir. Bu eş, boşanmadan sonra da taksitleri ödemeye devam eder. Diğer eş kefil ya da ortak borçlu olarak imza attıysa bankaya karşı sorumluluğu sürer. Eşlerin kendi aralarında yaptığı anlaşma bankayı bağlamaz.
Anlaşmalı boşanmada taraflar kalan borcu kimin ödeyeceğini protokole yazabilir. Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken ev ve kredi için açık hüküm koymak, sonraki tartışmaları azaltır. Protokolde düzenlenmeyen mal rejimi alacakları için ayrıca dava yolu açık kalabilir.
Tapuda İki Eşin Adı Varsa Ne Olur?
Bazı çiftler evi nişanlıyken ortak tapuyla alır. Her eşin tapudaki payı kendi kişisel malıdır. Evlilikte ödenen taksitler için oran hesabı her pay bakımından ayrı yapılır.
Ortak tapulu evde eşlerden biri evin tamamını isteyebilir. Kanun m.226'ya göre daha üstün yararını ispat eden ve diğerinin payını ödeyen eş, malın bölünmeden kendisine verilmesini talep edebilir. Çocuklarla birlikte evde yaşamaya devam eden eş, üstün yararını bu olguyla açıklayabilir. Anlaşma sağlanamazsa paydaşlardan biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir ve ev satılarak bedeli paylaştırılabilir.
Aile Konutu Şerhi Evlilik Öncesi Alınan Evi de Kapsar mı?
Kapsar. Eşlerin birlikte yaşadığı ev, kimin kişisel malı olursa olsun aile konutu sayılabilir. Kanun m.194'e göre eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez. Ev üzerindeki hakları da sınırlayamaz.
Maliki olmayan eş, tapu müdürlüğünden aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir. Şerh, evin rıza olmadan satılmasını fiilen önler. Şerhin nasıl konulacağı aile konutu şerhi nedir yazısında ayrıca anlatılır. Rıza alınmadan yapılan satışlarda aile konutu nedeniyle tapu iptali davası gündeme gelebilir.
Aile konutu şerhi mülkiyeti değiştirmez. Boşanma kesinleşince evin aile konutu niteliği de sona erer. Dava sürerken hâkim, m.169 uyarınca eşlerin barınmasına ilişkin geçici önlem alabilir. Evi hangi eşin kullanacağı da bu önlemler arasında belirlenebilir. Evin dava sırasında elden çıkarılması ihtimaline karşı başvurulabilecek yollar boşanmada mal kaçırma yazısında yer alır.
Evin Kira Geliri ve Değer Artışı Kime Aittir
Evlilik öncesi alınan ev kiraya verildiyse kira gelirleri ayrı değerlendirilir. Kanun m.219'a göre kişisel malın gelirleri edinilmiş maldır. Evlilik süresince biriken kira parası ya da bu parayla alınan başka bir mal, paylaşım hesabına girer.
Evin piyasa değerindeki artış ise farklıdır. Ev tamamen evlilikten önce ödenmişse değer artışı da kişisel kesimde kalır. Diğer eş, sırf evin fiyatı yükseldi diye pay isteyemez. Evlilikte taksit ödendiyse veya tadilat yapıldıysa artışın bu katkıya düşen kısmı paylaşıma girer.
Ev evlilik içinde satılıp yerine yenisi alınabilir. Bu durumda m.220'nin dördüncü bendi uygulanır ve kişisel mal yerine geçen değer de kişisel mal sayılır. Yeni eve evlilikte eklenen para ise yine oranlama yöntemiyle hesaba katılır.
2002 Öncesi Evliliklerde Hangi Kurallar Uygulanır?
Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002'de yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce evlenen çiftler için 4722 sayılı Kanun m.10 bir geçiş kuralı koyar. Eşler bir yıl içinde başka bir rejim seçmediyse 2002'den itibaren yasal rejime geçmiş sayılır.
Bu yüzden eski evliliklerde hesap ikiye bölünür. 1 Ocak 2002'ye kadar mal ayrılığı geçerlidir ve o dönem için katılma alacağı doğmaz. O döneme ait katkılar ancak katkı payı alacağı olarak istenebilir. 2002 sonrası ödenen taksitler ise yukarıdaki kurallara göre hesaplanır.
Paylaşımda Hangi Belgeler İşe Yarar?
Bu davalarda sonucu çoğu zaman belgeler belirler. Hazırlanması gereken başlıca belgeler şunlardır:
Evin edinme tarihini gösteren tapu kaydı ve resmî senet,
Kredi sözleşmesi ve bankadan alınan ödeme planı,
Taksitlerin hangi hesaptan ödendiğini gösteren hesap dökümleri,
Maaş hesabı dökümleri ve varsa aile yardımına ait dekontlar,
Evlenme tarihini gösteren nüfus kaydı,
Tadilat yapıldıysa fatura ve sözleşmeler.
Mahkeme bu belgeleri bankalardan ve tapu müdürlüğünden yazı yazarak da isteyebilir. Yine de hangi taksitin hangi paradan ödendiğini gösteren bir liste hazırlamak işe yarar. Bu liste, bilirkişi raporunu denetlemeyi kolaylaştırır.
Tapu kaydına e-Devlet'teki tapu bilgileri sorgulama hizmetinden ulaşılabilir. Kredi ödeme planı ve geçmiş hesap hareketleri ise bankadan yazılı olarak istenebilir. Evlilik öncesi kredi ile alınan ev için hesabın dayandığı iki rakam vardır. Bunlar, evlenme tarihindeki ve dava tarihindeki kalan borç tutarlarıdır ve bankadan ayrı ayrı belgelendirilmelidir.
Mal Paylaşımı Davası Nerede ve Ne Zaman Açılır?
Mal rejiminin tasfiyesi davası aile mahkemesinde açılır. Görev kuralı 4787 sayılı Kanun m.4'tedir. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara, aynı Kanunun 2. maddesi uyarınca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar.
Talep boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilir. Ancak tasfiye boşanmanın kesinleşmesine bağlı olduğu için mahkeme bu talebi ayırıp ayrı dosyada görebilir. Evdeki pay dışındaki mallarla birlikte yapılan genel hesap için boşanmada mal paylaşımı yazısına bakılabilir.
Mal rejiminin tasfiyesine özgü bir zamanaşımı süresi kanunda düzenlenmemiştir. Bu alacaklar için Türk Borçlar Kanunu m.146'daki on yıllık genel süre esas alınır. Süre, boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar. Bu sürenin kısaltılması konuşulsa da 18 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giren bir değişiklik yoktur.
31 Temmuz 2026'dan itibaren dava açma biçimi de değişti. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Evin değeri baştan bilinmese de dava artık kısmi dava olarak açılır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109'a eklenen fıkraya göre talep, tahkikat bitene kadar bir kez artırılabilir. Zamanaşımı, artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır.
Evlilik Öncesi Kredi ile Alınan Ev Konusunda Avukat Desteği
Evlilik öncesi kredi ile alınan ev bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Evlilik öncesi kredi ile alınan ev hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya avukata soru sorma formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Taksitleri eşimin ailesi ödediyse pay alabilir miyim?
Aileden gelen para, karşılıksız kazanma olduğu için onu alan eşin kişisel malı sayılır. Bu parayla ödenen taksitler paylaşıma girmez. Ancak paranın gerçekten aileden geldiğini, bunu ileri süren eşin belgelerle göstermesi gerekir.
Boşanma davası açıldıktan sonra ödenen taksitler hesaba katılır mı?
Katılmaz, çünkü mal rejimi TMK m.225 uyarınca dava tarihinden geçerli olarak sona erer. Dava tarihinden sonra yapılan ödemeler, borcu ödeyen eşin kendi payı olarak kalır. Bu nedenle dava tarihindeki kalan borç tutarı hesapta ayrıca gösterilir.
Evlilik öncesi alınan ev satılıp yeni ev alınırsa ne olur?
Eski evin satış bedeli yeni evde kişisel mal olarak devam eder. Yeni eve evlilik içinde eklenen para veya kredi taksidi ise edinilmiş mal kesimine düşer. Paylaşım, bu iki kaynağın yeni evin değerindeki oranına göre yapılır.
Mal paylaşımı davası boşanmadan ne kadar sonra açılabilir?
Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar için on yıllık genel zamanaşımı süresi esas alınır. Bu süre boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar. Belgeler zamanla kaybolabileceği için davayı geciktirmek ispatı zorlaştırabilir.
Eşim boşanma sürerken evi satabilir mi?
Ev aile konutuysa malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan evi devredemez. Tapuya aile konutu şerhi konulmuşsa satış fiilen engellenir. Şerh yoksa ve satış yapılmışsa tapu iptali ya da tedbir yollarına başvurulabilir.
Boşanma Avukatı
Boşanma avukatı; boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi aile hukukundan doğan uyuşmazlıklarda uzmanlaşmış, boşanma davalarında tecrübeli ve müvekkillerine bu alanda hukuki hizmet veren avukattır.