Profesörlük Jüri Raporuna İtiraz ve İptal Davası Yolu
Profesörlük Jüri Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?
Profesörlük jüri raporu gerekçesizse, eserler eksik incelenmişse veya raporlar birbirinin aynısıysa hangi yol izlenir? İtiraz, erişim ve dava tekniği bir arada.
Profesörlük jüri raporuna itiraz, raporu yazan öğretim üyesine değil, atamayı yapacak üniversiteye yöneltilir. Rapor tek başına kesin ve yürütülebilir bir işlem değildir. Atanmama kararının sebep unsurunu oluşturur ve denetimi bu karar üzerinden yapılır. İtiraz dilekçesi de bu nedenle hem raporun içeriğini hem jürinin kuruluşunu hedef alır.
Profesörlük Jüri Raporunun Hukuki İşlevi
Profesör kadrosunun ilanını rektörlük yapar. Adayların durumunu incelemek üzere üniversite yönetim kurulu bir jüri belirler. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 26. maddesi bu jüriyi beş profesörden oluşturur. Üyelerin en az üçü başka bir üniversiteden veya yüksek teknoloji enstitüsünden seçilir.
Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 15. maddesi süreleri belirler. Jüri, son başvuru tarihinden sonraki bir ay içinde seçilir. Üyeler, dosyalar kendilerine verildikten sonra iki ay içinde raporlarını hazırlar. Raporlar bu sürede gelmezse dosyalar aynı usulle belirlenen başka profesörlere gönderilir.
Her üye kendi raporunu ayrı yazar. Kadroya birden fazla aday başvurmuşsa tercihini de bildirir. Yönetim kurulu raporlara bakar ve kararını verir. Atama işlemini rektör yapar. Rapor bu zincirde uzman görüşü niteliği taşır. Kendi başına bir karar üretmez.
Adayın başvuru şartları da bu aşamada denetlenir. Yönetmeliğin 12. maddesi doçentlik unvanından sonra beş yıllık çalışma arar. Bu süre, ilan edilen kadronun bilim alanında geçmelidir. Şartı taşımayan başvuru zaten değerlendirmeye alınmaz. Jüriye giden dosya, ön şart denetimini geçmiş dosyadır.
Jüri Raporu Tek Başına Dava Edilebilir mi
Hazırlık niteliğindeki işlemler kural olarak iptal davasına konu olmaz. Dava edilebilmesi için işlemin kesin ve yürütülebilir olması aranır. Jüri raporu bu niteliği taşımaz.
Dava, atanmama yönündeki işleme karşı açılır. Rapor ise o işlemin sebebi olarak incelenir. Sürecin genel çerçevesi akademik kadro iptal davaları yazısında anlatılmıştır. Raporun sakatlığı, işlemin sakatlığı hâline bu yolla dönüşür.
Sık Sorulan Sorular
Profesörlük jüri raporu adaya kendiliğinden tebliğ edilir mi?
Kural olarak hayır. Aday raporları görmek için genellikle 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında üniversiteye yazılı başvuru yapar. Kurum on beş iş günü içinde cevap verir; bilgi başka bir birimden alınacaksa süre otuz iş gününe çıkar.
Jüri raporuna tek başına iptal davası açılabilir mi?
Jüri raporu hazırlık niteliğinde bir görüştür ve tek başına kesin, yürütülebilir bir işlem sayılmaz. Dava, atanmama yönündeki işleme karşı açılır. Rapordaki gerekçesizlik veya eksik inceleme ise o işlemin sebep unsuru olarak yargısal denetime girer.
Kanun jüriyi rastgele bir profesör grubu olarak tanımlamaz. Üyeler, ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili olmalıdır. Şart, değerlendirmenin uzmanlık temeline dayanmasını amaçlar.
Alan uyumsuzluğu somut bir hukuka aykırılıktır. İddia belgeyle kurulur ve bilimsel takdir tartışmasına hiç girilmeden sonuç doğurabilir. Kurumsal dağılım da aynı ölçüde bağlayıcıdır. En az üç üyenin başka kurumdan gelmesi kuralı tutulmazsa jüri hukuka aykırı kurulmuş olur.
Üyelerin tarafsızlığı da tartışma konusu olabilir. Aday ile üye arasında görülmekte olan bir dava bulunabilir. Danışmanlık ilişkisi veya yakın zamanlı ortak yayın da sorulur. Mevzuat bu hâller için ayrı bir ret usulü kurmaz. Yine de somut bir husumet, işlemin amaç unsuru yönünden ileri sürülebilir.
Jüri Üyelerinin Alanı Nasıl Kontrol Edilir
Karşılaştırma ilan metniyle başlar. İlanda yazılan bilim alanı ile anabilim dalı not edilir. Ardından üyelerin doçentlik bilim alanı ile yayın alanları incelenir. YÖK Akademik profilleri bu karşılaştırmada birincil kaynaktır.
Uyuşmazlık genellikle yakın alanlarda doğar. Aynı fakültede bulunmak, aynı bilim alanında olmak anlamına gelmez. Aday, iddiasını üyenin kendi yayın listesiyle desteklemelidir. Soyut bir yakınma bu noktada sonuç vermez.
Adayın Eserlerinin Eksiksiz İncelenmesi
Jüri, adayın sunduğu dosyanın tamamını inceler. Dosyadaki bir eserin hiç değerlendirilmemesi eksik inceleme oluşturur. Bu iddia ancak belgeyle kanıtlanabilir.
Aday başvuru sırasında verdiği eser listesini saklamalıdır. Evrak kayıt numarası ve teslim tutanağı da elde tutulur. Rapor geldiğinde iki liste karşılaştırılır. Değerlendirilmeyen eserler tek tek gösterilir.
Eserlerin dönemi ayrı bir sorundur. Aranan beş yıllık çalışma, doçentlik unvanından sonraki döneme aittir. Rapor da bu dönemdeki eserleri ayrıca ele almalıdır. Yalnız doçentlik dosyasındaki eserleri tartışan bir değerlendirme eksik kalır.
Sayı ile içerik de birbirine karışmamalıdır. Eser sayısını yetersiz gören bir rapor, hangi ölçütü kullandığını göstermelidir. Üniversite senatosunca belirlenen ve Yükseköğretim Kurulu onayından geçen atama ölçütleri burada dayanak olur.
Hangi Belgeler Elde Tutulmalıdır
Dosya teslim edilirken bir kopyası adayda kalmalıdır. Eser listesi imzalı olarak saklanır. Evrak kayıt numarası not edilir. Teslim tutanağı varsa fotokopisi alınır.
Yayın belgeleri de eksiksiz durmalıdır. Dergi künyesi, yayın tarihi, indeks bilgisi ve sayfa aralığı ayrı ayrı bulunur. Ortak yazarlı çalışmalarda katkı oranı yazılı olmalıdır. Bu belgeler sonradan toplanamaz.
Rapor eline geçen aday karşılaştırmayı hemen yapar. İncelenmeyen her eser tek tek işaretlenir. Liste, itiraz dilekçesinin ekidir.
Raporun Gerekçeli ve Denetlenebilir Olması
Gerekçe, yargısal denetimin ön koşuludur. Anayasanın 125. maddesi idarenin her türlü işlemine karşı yargı yolunu açık tutar. Gerekçesi bulunmayan bir rapor bu denetimi fiilen imkânsız kılar.
"Yetersiz buldum" biçimindeki tek cümlelik değerlendirme bu ölçüyü karşılamaz. Raporun hangi eseri hangi ölçüte göre incelediği anlaşılmalıdır. Bulunan eksikliğin ne olduğu da yazılmalıdır. Profesörlük jüri raporuna itiraz dilekçesi ilk olarak bu eksikliği hedef alır.
Bilimsel yeterlik değerlendirmesi takdir yetkisi içindedir. Takdir yetkisi ise sınırsız değildir. İdari işlemin sebep unsuru hukuka uygunluk denetimine tabidir. Mahkeme bilimsel kanaatin yerine kendi kanaatini koymaz. Aradığı şey, kanaatin dayanağının dosyada görünüp görünmediğidir.
Gerekçe, raporun uzunluğuyla ölçülmez. Kısa bir metin de yeterli gerekçe taşıyabilir. Aranan şey, sonucun hangi verilere dayandığının görülmesidir. Ölçüt olarak atıf sayısı veya dergi indeksi esas alınmışsa bu da yazılır.
Olumlu raporlarda da aynı ölçü geçerlidir. Atanan adayın raporları gerekçesizse, atama işlemine karşı açılan davada bu eksiklik ileri sürülebilir. Denetim tek yönlü işlemez.
Birbirinin Aynı Jüri Raporlarının Sonuçları
Kanun her üyeden ayrı bir rapor ister. Bağımsız değerlendirme bu kuralın amacıdır. Beş ayrı uzman görüşünün beş ayrı metin olması beklenir.
Raporlar birbirine çok benziyorsa metin karşılaştırması yapılır. Aynı cümlelerin ve aynı yazım hatalarının tekrarı dikkat çeker. Böyle bir benzerlik, üyelerin ayrı ayrı değerlendirme yapmadığı yönünde ciddi şüphe doğurur.
İddiayı somutlaştırmak adaya düşer. Raporların tarihleri ve imza sayfaları dilekçeye eklenir. Örtüşen bölümler ayrı bir tabloda gösterilir. Mahkemeden raporların asıllarının getirtilmesi istenebilir.
Raporların aynı gün gönderilmiş olması tek başına sorun değildir. Üyeler aynı takvimde çalışabilir. Metinlerin birebir örtüşmesi ise farklı bir durumdur.
Benzerlik tek başına iptal sonucu doğurmayabilir. Ancak gerekçe eksikliğiyle birleştiğinde işlemin sebep unsurunu belirgin biçimde zayıflatır.
Olumsuz ve Olumlu Raporların Birlikte Değerlendirilmesi
Profesörlük atamasında sayısal bir eşik bulunmaz. Doçentlik sınavındaki oy çokluğu kuralı bu sürece uygulanmaz. Yönetim kurulu raporları değerlendirir ve kararını kendisi verir.
Bu yapı iki sonuç doğurur. Olumlu raporların çoğunlukta olması atamayı kendiliğinden getirmez. Tek bir olumsuz rapor da atanmamayı zorunlu kılmaz.
Belirleyici olan yönetim kurulu kararının gerekçesidir. Karar, hangi raporu neden esas aldığını göstermelidir. Çoğunluğun aksi yönünde karar veriliyorsa açıklama beklentisi artar. Kurul kararlarının denetimi üniversite yönetim kurulu kararı iptal davası yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Karar tutanağının içeriği de istenmelidir. Oylama sonucu, varsa muhalefet şerhi ve karara esas alınan rapor dosyada görünmelidir. Tutanağın yalnız sonucu yazması, gerekçe yokluğu tartışmasını güçlendirir.
Kaç Olumsuz Rapor Atamayı Engeller
Adayın ilk sorduğu şey budur. Kanun ise bir sayı vermez. Bu yüzden kesin bir eşik de yoktur.
Yönetim kurulu raporların tamamına bakar. Bir raporun ağırlığı, taşıdığı gerekçeye göre değişir. Gerekçesiz olumsuz rapor, gerekçeli olumlu rapor karşısında zayıf kalır. Aday da savunmasını bu ölçüye göre kurar.
Adayın Jüri Raporlarına Erişim Hakkı
İtiraz, rapor görülmeden yazılamaz. İlk adım bu nedenle raporlara erişmektir. Aday, kendisi hakkında düzenlenen belgeyi görmek ister.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu talebin dayanağıdır. Başvuru üniversiteye yazılı olarak veya elektronik ortamda yapılır. Talep, hangi kadroya ilişkin hangi belgenin istendiğini açıkça göstermelidir.
Bilgi Edinme Başvurusunda Süreler
Kurum on beş iş günü içinde cevap verir. Bilgi başka bir birimden alınacaksa süre otuz iş gününe çıkar ve aday bilgilendirilir. Talep reddedilirse Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna on beş gün içinde itiraz edilebilir.
Kurumlar zaman zaman kişisel veri gerekçesiyle jüri adlarını gizler. Raporun içeriği ise doğrudan adayın kendisi hakkındadır. Benzer bir tartışma doçentlikte de yaşanmıştır; ayrıntısı jüri bilgilerinin açıklanmaması yazısındadır.
Bilgi edinme başvurusu ücretsizdir. Yalnız belge çoğaltma gideri istenebilir. Aday raporun tamamını talep eder. Özet veya sonuç bölümüyle yetinilmesi yeterli değildir.
Dava açıldığında dosya zaten mahkemeye gelir. İdare, savunmasıyla birlikte işlem dosyasını sunmak zorundadır. Profesörlük jüri raporuna itiraz yolu bu yüzden bilgi edinme başvurusuyla birlikte yürütülür.
Başvuru, dava açma süresi içinde yapılır ve işlemekte olan süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Süre bu tarihten sonra kaldığı yerden işlemeye devam eder. Başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır.
Profesörlük jüri raporuna itiraz başvurusu rektörlüğe yazılır. Fakülte dekanlığına verilen dilekçenin rektörlüğe iletilmesi istenir. Evrak kaydı ve tarih mutlaka alınır.
Profesörlük Jüri Raporuna İtiraz Dilekçesinde Neler Yer Alır
Dilekçede birden fazla talep birlikte ileri sürülebilir. Raporun gerekçelendirilmesi istenebilir. İncelenmeyen eserlerin değerlendirilmesi talep edilebilir. Jürinin yeniden oluşturulması da bu taleplerdendir.
Dilekçenin dili somut olmalıdır. Genel yakınma yerine hangi eserin hangi raporda değerlendirilmediği yazılır. Alan uyumsuzluğu iddiası varsa üyenin adı ve bilim alanı gösterilir.
İtiraz dava yolunu kapatmaz. Aday isterse doğrudan dava da açabilir. İki yol birlikte de kullanılabilir. Tek risk süre hesabıdır. Dava süresi geçtikten sonra yapılan başvuru süreyi geri getirmez.
Süre konusunda dikkatli olunmalıdır. Dava açma süresi hak düşürücüdür. Hak düşürücü süre, geçmesiyle hakkın kullanılmasını ortadan kaldıran süredir. İşlemin yazılı bildiriminden itibaren altmış gün içinde dava açılmalıdır.
Jüri Raporunun Süresinde Gelmemesi
Yönetmelik jüri üyelerine iki aylık süre tanır. Süre dolduğunda dosyalar başka profesörlere gönderilir. Bu adım kendiliğinden atılmayabilir. Aday da aylarca sonuç bekler.
Bekleme uzarsa aday harekete geçebilir. 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi bu yolu açar. İlgili, idareye başvurup işlem kurulmasını ister. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır.
Ret sayılan tarihten sonra dava süresi işler. Aday, sürecin tamamlanmamasına karşı dava açar. Talep, doğrudan atama yapılması olamaz. İstenen şey, sürecin yürütülmesidir.
Gecikmenin kaydı da tutulmalıdır. Son başvuru tarihi yazılır. Jüri seçim tarihi ile dosya teslim tarihi de not edilir. Bu tarihler yoksa gecikme iddiası havada kalır.
İptal Davasında Bilirkişi İncelemesi
Dava idare mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, işlemi kuran üniversitenin bulunduğu yerdeki mahkemedir. Husumet üniversite tüzel kişiliğine yöneltilir.
Mahkeme bilimsel yeterliği kendi başına ölçemez. Bu nedenle bilirkişi incelemesine başvurulur. 2577 sayılı Kanunun 31. maddesi bilirkişi konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanununa gönderme yapar.
Bilirkişinin seçimi davanın seyrini belirler. Uzmanlık alanı, ilan edilen kadronun bilim alanıyla örtüşmelidir. Aynı ölçü doçentlik uyuşmazlıklarında da tartışılmıştır; ayrıntısı doçentlik davalarında bilirkişi raporu yazısındadır.
Bilirkişi Raporuna Karşı Beyan Süresi
Rapor taraflara tebliğ edilir ve mahkemece beyan süresi verilir. İtiraz dilekçesi raporun eksik bıraktığı noktaları göstermelidir. Genel itiraz yerine hangi eserin incelenmediği yazılır. Tekniğin çerçevesi idari yargıda bilirkişi raporuna itiraz yazısında anlatılmıştır.
Bilirkişi tek kişi olabilir. Uyuşmazlığın kapsamı genişse heyet kurulur. Heyette adayın alanından üye bulunması beklenir. Rapor yetersiz görülürse ek rapor istenir. Mahkeme gerekirse yeni bir heyet de seçer.
Profesörlük jüri raporuna itiraz eden aday, dava dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını da isteyebilir. Kadro başka bir adaya verilmişse talep ayrı ağırlık taşır. Bu geçici koruma yolunun işleyişi yürütmenin durdurulması kararı ve itiraz yazısında açıklanmıştır.
Yeni Jüriyle Değerlendirme Yapılması
İptal kararı doğrudan atama sonucu doğurmaz. Karar, hukuka aykırı işlemi ortadan kaldırır. İdare bundan sonra yeni bir işlem kurar.
2577 sayılı Kanunun 28. maddesi bu işlemi otuz gün içinde ister. Süreç, tespit edilen sakatlığın giderilmesiyle başlar. Sakatlık jüride ise yeni jüri kurulur.
Alan uyumsuzluğu saptanmışsa eski üyelerin yeniden görevlendirilmesi tartışmalı hâle gelir. Gerekçe eksikliği söz konusuysa aynı jüriden ayrıntılı rapor istenmesi gündeme gelebilir. Yönetmelik zaten jüri değişikliğine yer verir. Raporların iki ayda gelmemesi hâlinde dosyaların başka profesörlere gönderilmesi bunu gösterir.
Kadro bu arada boşalmış olabilir. Üniversite ilanı yenilemek zorunda kalabilir. Yeni ilanın şartları eskisiyle aynı olmalıdır. Şartlar değişirse ayrı bir tartışma doğar. Kişiye özel şart konulması başlı başına iptal sebebidir.
Yeni işlem de dava edilebilir. İkinci kez olumsuz sonuç alan aday süreyi yeniden hesaplar. Profesörlük jüri raporuna itiraz süreci bu nedenle tek bir başvuruyla sınırlı kalmayabilir.
Profesörlük Jüri Raporu Konusunda Avukat Desteği
Profesörlük jüri raporuna itiraz bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Profesörlük jüri raporuna itiraz hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Beş jüri üyesinden kaçının olumlu rapor vermesi gerekir?
2547 sayılı Kanunun 26. maddesi profesörlük atamasında sayısal bir eşik öngörmez. Üniversite yönetim kurulu raporların tamamını değerlendirip kararını verir, atamayı rektör yapar. Bu nedenle olumlu rapor sayısı tek başına belirleyici olmaz; kararın gerekçesi tartışılır.
Jüri üyelerinin adları adaya bildirilmek zorunda mıdır?
Üniversiteler zaman zaman kişisel veri gerekçesiyle üye adlarını paylaşmaz. Buna karşılık rapor içeriği doğrudan adayın kendisi hakkında düzenlenmiş bir belgedir. Talep reddedilirse on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edilebilir; dava açma hakkı da saklıdır.
Jüri üyesinin bilim alanı kadroyla uyuşmuyorsa ne olur?
2547 sayılı Kanun jüri üyelerinin ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili olmasını arar. Alan uyumsuzluğu, bilimsel takdir tartışmasına girilmeden belgeyle ortaya konabilen bir hukuka aykırılıktır. İddia, ilan metni ile üyelerin doçentlik bilim alanı ve yayın listesi karşılaştırılarak kurulur.
Atanmama işlemine karşı dava hangi sürede açılır?
İşlemin yazılı bildiriminden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Bu süre hak düşürücüdür. 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca aynı süre içinde rektörlüğe başvurulursa süre durur; otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır.
İptal kararından sonra üniversite yeni jüri kurmak zorunda mıdır?
İptal kararı doğrudan atama sonucu doğurmaz; idare kararın gereğini otuz gün içinde yerine getirir. Sakatlık jürinin kuruluşundan kaynaklanıyorsa yeni bir jüri belirlenmesi gerekir. Yalnız gerekçe eksikliği saptanmışsa aynı jüriden ayrıntılı rapor istenmesi gündeme gelebilir.
Akademik Kadro
Üniversite Akademik Atama Kriterlerinin Değiştirilmesi ve Geriye Yürümezlik
Üniversite akademik atama kriterlerinin değiştirilmesi düzenleyici bir işlemdir ve kural olarak geçmişe yürümez. Yazıda YÖK onayı, yürürlük tarihi, kazanılmış hak tartışması ve iptal davası yolu ele alınmaktadır.
