Doktor Öğretim Üyesi Jüri Raporu Eksikliği ve İtiraz
Doktor Öğretim Üyesi Jüri Raporu Eksikliği ve Gerekçesizlik
Doktor öğretim üyesi kadrosunda jüri üç öğretim üyesinden oluşur ve her aday için ayrı yazılı görüş verir. Raporun eksik kalması, gerekçesiz olması ve raporlar arasındaki çelişki, atama işleminin hukuka aykırılığını gösteren en somut noktalardır.
Doktor öğretim üyesi jüri raporu, adayın eserleri hakkında üç öğretim üyesinden ayrı ayrı istenen yazılı görüştür. 2547 sayılı Kanunun 23. maddesi bu görüşü atamanın zorunlu aşaması sayar. Rapor alınmadan ya da gerekçesiz bir olumsuz görüşe dayanılarak yapılan atama sakatlanır. Aday bu sakatlığı önce üniversiteye, sonra idare mahkemesine taşıyabilir.
Doktor Öğretim Üyesi Jüri Raporunu Kimler Hazırlar
Jüriyi kuran merci fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdürdür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 23. maddesi üç profesör veya doçent tespit edilmesini ister. Kanuna göre bunlardan biri o birimin yöneticisi, biri de kurumun dışından olur. Her aday için ayrı ayrı yazılı mütalaa istenir. Atamanın genel işleyişi doktor öğretim üyesi ataması başlığı altında ayrıca anlatılmıştır.
Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği ölçütü biraz farklı kurar. Yönetmeliğin 6. maddesine göre üyelerden en az biri başka üniversiteden olur. Üç üyenin de adayın başvurduğu bilim alanıyla ilgili olması aranır. Kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanı profesör ya da doçent kadrosundaysa, üyelerden biri olarak belirlenmesi zorunludur.
Kadro ilanı Resmî Gazete'de ve üniversitenin ana sayfasında duyurulur. Adaylara en az on beş günlük başvuru süresi tanınır. Tespit işleminin süresi de bellidir. Dekan ya da müdür, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde üyeleri belirler. Üyeleri dekan tek tek seçer. Aday jüriye üye öneremez. Mevzuat, üye adlarının adaya önceden bildirilmesini öngörmez. Aday, öğrendiği listeyi bu ölçütlere göre denetleyebilir. Alan uyumu bulunmayan ya da tamamı aynı üniversiteden seçilen bir jüri, ilk itiraz konusudur.
Doçentlik ve Profesörlük Jürilerinden Farkı
Doktor öğretim üyeliğinde jüri üç kişidir. Üyeleri dekan ya da müdür belirler. Doçentlik unvanı sürecinde jüriyi Üniversitelerarası Kurul kurar ve asıl üye sayısı beştir. Profesörlükte üyeleri üniversite yönetim kurulu seçer. Beş profesörün en az üçü başka üniversitelerden olur. Doktor öğretim üyeliğinde karar bu yüzden yerelde kalır. Bu fark, adayın hangi usul kuralına dayanacağını doğrudan değiştirir.
Sık Sorulan Sorular
Doktor öğretim üyesi kadrosunda jüri kaç kişiden oluşur
Jüri üç kişiden oluşur. 2547 sayılı Kanunun 23. maddesine göre fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür üç profesör veya doçent tespit eder. Bu üyelerden her biri, başvuran adayların her biri hakkında ayrı ayrı yazılı görüş verir.
Jüri üyelerinden biri başka üniversiteden olmak zorunda mı
Evet. Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 6. maddesi, üyelerden en az birinin başka bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden seçilmesini arar. 2547 sayılı Kanunun 23. maddesi de üyelerden birinin yükseköğretim kurumunun dışından olmasını öngörür. Üç üyenin de adayın başvurduğu bilim alanıyla ilgili olması gerekir.
Aday, özgeçmişini ve bilimsel çalışmalarını dört nüsha olarak dekanlığa veya müdürlüğe teslim eder. Dekan bu dosyaları jüri üyelerine gönderir ve bir ay içinde yazılı görüş ister. Süre içinde görüş gelmezse aynı usulle başka bir profesör ya da doçent tespit edilir. Dosyalar bu kez yeni üyeye gönderilir.
Sürenin aşılması ihtimali yönetmelikte karşılanmıştır. Gecikmenin kendisi atamayı sakat kılmaz. Dosyanın hangi gün gönderildiği ise kurum kayıtlarında durur. Aday bu tarihleri sonradan isteyebilir. Kayıtlar, sürecin gerçekten işletilip işletilmediğini gösterir.
Atama süresi de mevzuatta bellidir. Rektör, adayı en az bir en çok dört yıl için atar. Süre bitince görev kendiliğinden sona erer. Yeniden atama, ilgili yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından yapılır.
Kanun metninde yazılı mütalaa, yönetmelikte yazılı görüş ifadesi geçer. Uygulamada aynı belgeye doktor öğretim üyesi jüri raporu denir. Belirleyici olan, belgenin içeriğidir. Rapor, adayın dosyasındaki eserleri kadro için aranan niteliklerle karşılaştırır.
Üniversite, Kanunun 23. maddesine dayanarak ek koşul belirlemiş olabilir. Bu koşullar objektif ve denetlenebilir nitelikte olmak zorundadır. Rapor, adayın hangi eserinin hangi koşulu karşıladığını göstermelidir. Yoksa ek koşulun sağlanıp sağlanmadığı sonradan denetlenemez. Koşulun kendisi tartışmalıysa akademik kadro ilanına itiraz yolu ayrıca işletilir.
Adayın Tüm Eserlerinin İncelenmesi Zorunluluğu
Jüri üyesine giden dosya, adayın sunduğu bütün yayın ve çalışmaları kapsar. Yönetmelik, dosyanın kapsamını daraltan bir kural içermez. Bu nedenle bazı eserlerin hiç ele alınmaması rapora eksiklik olarak yansır. İnceleme dışı bırakılan bir eser varsa, bunun sebebi raporda yazılmalıdır.
Eksiklik iki biçimde ortaya çıkabilir. Birincisinde rapor yalnız birkaç makaleye değinir ve diğer eserleri hiç saymaz. İkincisinde rapor eser listesini tekrarlar ama hiçbirinin içeriğini tartışmaz. Her iki durumda da adayın yeterliliği hakkında denetlenebilir bir tespit oluşmaz.
Aday bu riski baştan azaltabilir. Şu kayıtları saklamak sonraki aşamada işe yarar.
Numaralı eser listesi
Teslim tutanağının imzalı örneği
Dosyanın kaç nüsha verildiğini gösteren kayıt
İlan metninin tarihli çıktısı
Varsa ek koşul metni
Böylece hangi eserin idareye sunulduğu sonradan tartışmasız olur. Liste, dava dilekçesinde de doğrudan kullanılır.
Akademik Yeterliliğin Somut Ölçütlerle Açıklanması
Rapor, tek bir sonuç cümlesinden ibaret olamaz. Adayın yeterli görülmediğini söyleyen bir kapanış, dayanağını göstermez. Yeterlilik değerlendirmesi eser sayısı, yayın türü, alan uyumu ve ek koşullar gibi ölçütlere bağlanmalıdır. Bu ölçütler raporda ayrı ayrı gösterildiğinde denetim mümkün olur. Basit bir puan tablosu bu işi kolaylaştırır. Tablo her adayın verisini yan yana koyar. Sıralamanın kaynağı böylece görünür hâle gelir.
Danıştay Sekizinci Dairesi ölçüyü bir kadro uyuşmazlığında açıklamıştır (8. Daire, 08/12/2025, E:2025/4163, K:2025/9593). Kararda idarenin takdir yetkisinin keyfi kullanılamayacağı belirtilmiştir. Daire, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından temellendirilmiş olgularla desteklenmesini aramıştır. Yetkinin, yargısal denetime imkân verecek biçimde ve objektif kriterlere dayanılarak kullanılması gerekir. Benzer uyuşmazlıklara ilişkin atama ve kadro Danıştay kararları ayrı bir derlemede toplanmıştır.
Aynı kararda somut bir sonuca da varılmıştır. Objektif sıralamanın dışına çıkarak puanı belirgin biçimde düşük bir adayı atayan işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Bu ölçüt doktor öğretim üyesi jüri raporu bakımından da yol göstericidir. Rapor, vardığı sıralamayı hangi verilere dayandırdığını göstermek zorundadır.
Eksik Eser İncelemesinin Hukuki Sonucu
Üç rapordan biri hiç gelmemişse dosya tamamlanmamıştır. Yönetmelik bu durumda yeni bir üye tespit edilmesini emreder. Buna rağmen iki raporla yönetim kuruluna gidilmesi usul sakatlığı doğurur. Sakatlık atamanın esasına değil, işlemin kuruluş sürecine ilişkindir.
Eksik inceleme sakatlığı iptal davasında ileri sürülebilir. Anayasanın 125. maddesi idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunu açık tutar. Mahkeme işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetler. Jüri raporundaki eksiklik burada şekil ve sebep unsurunu ilgilendirir.
Eksiklik iddiası soyut kalmamalıdır. Hangi raporun gelmediği açıkça yazılır. Hangi tarihte gelmediği de eklenir. Dosya numarası ile gün bilgisi bir arada verilir.
İdare eksikliği kendisi de görebilir. Bu durumda işlemi geri alıp süreci yönetmeliğin öngördüğü usulle tekrarlayabilir. Böyle bir düzeltme, dava açılmasına gerek kalmadan sonuç doğurur. Düzeltmenin de yazılı bir işlemle yapılması ve adaya bildirilmesi gerekir.
Gerekçesiz Olumsuz Görüşün Denetimi
Kanun, doktor öğretim üyeliği jürisi için gerekçeli rapor ifadesini kullanmaz. Doçentlik unvanı sürecinde ise Kanunun 24. maddesi ayrıntılı ve gerekçeli kişisel rapor ister. Bu ifade farkı, gerekçe aranmayacağı anlamına gelmez. Gerekçe zorunluluğu, işlemin denetlenebilir olma şartından doğar.
Yönetmelik bu noktada açık bir kural içerir. Bir açık kadroya birden fazla aday başvurmuşsa yönetim kurulu tercihini gerekçeli olarak belirtir. Yönetim kurulunun gerekçesi ise jüri raporlarına dayanır. Dayanak rapor gerekçesizse kurul kararının gerekçesi de boşta kalır.
Aday olumsuz raporu okurken şu noktalara bakar.
İncelenen eserlerin listesi
Uygulanan ölçüt
Sonucun o ölçütten çıkarılış biçimi
Diğer adaylarla karşılaştırma
Ek koşullara ilişkin tespit
Bu noktaların hiçbirine değinmeyen bir metin, davanın en tartışmalı belgesi olur. İtiraz dilekçesi de aynı sırayı izler.
Çelişkili Jüri Raporlarının Değerlendirilmesi
Üç üyenin görüşleri her zaman aynı yönde çıkmaz. Kanun ve yönetmelik, raporlar için oy birliği ya da oy çokluğu kuralı koymaz. İki olumlu bir olumsuz rapor, atamayı kendiliğinden imkânsız kılmaz. Karar mercii, yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra rektördür.
Çelişki bu aşamada tartışılmadan geçilemez. Yönetim kurulu, hangi rapora neden üstünlük tanıdığını göstermelidir. Aynı esere biri özgün, diğeri yetersiz diyorsa bu ayrılığın sebebi kayda geçmelidir. Kayda geçmeyen bir çelişki, kararın gerekçesini zayıflatır.
Çelişki tek bir eserde de toplanabilir. Bir üye o eseri sayar, diğeri saymaz. Fark, eserin türünden ya da tarihinden doğabilir. Sebep yazılmazsa fark açıklanamaz.
Aday çelişkiyi ileri sürecekse üç raporun tamamını görmelidir. Yalnız olumsuz raporu okumak eksik bir tablo verir. Raporlar arasındaki fark, karşılaştırmalı biçimde dilekçeye yazılmalıdır. Kişiye özel şart iddiası varsa kişiye özel kadro ilanının iptali de ayrıca değerlendirilir.
Raporların Adaya Açıklanması ve Kişisel Veriler
Yönetmelik, doktor öğretim üyesi jüri raporu için elektronik erişim usulü öngörmez. Doçentlik sürecinde jüri üyelikleri ve raporlar adaya elektronik ortamda açılır. Doktor öğretim üyesi kadrosunda böyle bir otomatik erişim yoktur. Aday, raporlara ulaşmak için ayrıca başvurmak zorundadır.
Başvurunun dayanağı 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'dur. Kanunun 11. maddesine göre erişim on beş iş günü içinde sağlanır. Başvuru birden fazla kurumu ilgilendiriyorsa süre otuz iş gününe çıkar. Uzatma ve gerekçesi, on beş iş günlük sürenin bitiminden önce yazılı bildirilir.
Dilekçe kısa ve tarihli olur. İstenen belge adıyla yazılır. Doktor öğretim üyesi jüri raporu ifadesi dilekçede aynen kullanılır. Kadro ilanının tarihi ve numarası da eklenir.
Kurum, jüri üyelerinin kimliğini kişisel veri sayarak belgeyi vermeyebilir. Kanunun 9. maddesi bu durum için ayırma usulü getirir. Açıklanabilir bilgiler, gizli olanlardan ayrılarak başvurana sunulur. Ayırmanın gerekçesi de yazılı olarak bildirilir. Başvuru reddedilirse aday, tebliğden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir. Bu itiraz, idari yargıya başvurma süresini durdurur.
Üniversiteye İtiraz ve Eksikliğin Tamamlanması
Aday, dava açmadan önce üniversiteye başvurabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi bu yolu düzenler. İşlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istenebilir. Başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.
Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret veya reddedilmiş sayılma hâlinde süre yeniden işlemeye başlar. Başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. Bu yüzden başvurunun tarihi kayıt altına alınmalıdır. Elden verilen dilekçeye kayıt tarihi ve sayı işlenir. Elektronik başvuruda sistem çıktısı saklanır.
Başvuruda somut talep yazılır. Eksik raporun tamamlanması, olumsuz görüşün gerekçelendirilmesi ve dosyanın yeniden ele alınması istenebilir. Talep ne kadar somutsa cevabın denetlenmesi de o kadar kolaylaşır. Cevapsız kalan bir talep, sonraki dava dilekçesinde dayanak olur.
İptal Davasında Bilirkişi Raporu
İdare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür. Süre, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar. Davanın konusu, jüri raporuna dayanan atama ya da atanmama işlemidir. Akademik kadroya atanmama davasının genel çerçevesi ayrı bir yazıda ele alınmıştır.
Dava açmak, işlemin yürümesini durdurmaz. Aday ayrıca yürütmenin durdurulmasını ister. Kanunun 27. maddesi bunun için iki şart arar. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması gerekir. Uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zarar doğması da aranır. Aynı madde bir noktayı açıkça yazar. Kamu görevlileri hakkındaki atama işlemleri, uygulanmakla etkisi tükenen işlemlerden sayılmaz. Yürütmenin durdurulması kararı bu yüzden atama dosyalarında da istenebilir.
Raporun bilimsel yönü mahkemede bilirkişi eliyle incelenir. 2577 sayılı Kanunun 31. maddesi bilirkişi konusunda usul kanununa yollama yapar. Yukarıda anılan uyuşmazlıkta mahkeme, çözümün teknik bilgi gerektirdiğini kabul etmiştir. Dosyada 9 Şubat 2023, 13 Nisan 2023 ve 9 Ekim 2023 tarihli üç bilirkişi raporu yer almıştır. Bilirkişiler beş adayı puanlamış ve en yüksek puanı 222,7 olarak tespit etmiştir.
Bilirkişi, jürinin yerine geçip atama yapmaz. İncelediği şey, değerlendirmenin bilimsel ölçütlere uyup uymadığıdır. Rapor adayın aleyhine çıkarsa itiraz hakkı doğar. İtiraz yazılı yapılır ve mahkeme bunun için süre verir. Dilekçede raporun hangi sayfasına karşı çıkıldığı gösterilir. Yeni bir heyetten ek rapor da istenebilir. İdari yargıda bilirkişi raporuna itiraz usulü bu aşamada devreye girer. Kararların tam metnine Danıştay karar arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.
Yeni Jüri ile Değerlendirme Talebi
İptal kararı, işlemi kurulduğu andan itibaren ortadan kaldırır. İdare, kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır. 2577 sayılı Kanunun 28. maddesi bu süreyi kararın tebliğinden itibaren otuz günle sınırlar. Sakatlık jüri aşamasındaysa süreç o aşamadan itibaren yenilenir.
Mahkemeden doğrudan atanma kararı istenemez. Anayasanın 125. maddesi yargı yetkisini hukuka uygunluk denetimiyle sınırlar. Yerindelik denetimi yapılamaz ve takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar verilemez. Bu nedenle dilekçedeki talep, işlemin iptali ve sürecin usulünce tekrarlanmasıdır.
Anılan Danıştay kararında bu sonuç açıkça belirtilmiştir. Kararda idarenin atama işlemini iptal edip yeniden ilana çıkacağı ifade edilmiştir. Başvuran adayların objektif olarak değerlendirileceği de vurgulanmıştır. Yeni süreçte jüri üyelerinin yeniden tespiti gündeme gelir. Aday dosyasını da güncelleyebilir ve yeni yayınlarını ekleyebilir. Doktor öğretim üyesi jüri raporu bu kez güncel dosya üzerinden yazılır.
Doktor Öğretim Üyesi Jüri Raporu Konusunda Avukat Desteği
Doktor öğretim üyesi jüri raporu bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Mevcut belgeler ve varsa idari ya da yargısal kararlar da bu değerlendirmeye girer. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Jüri raporu hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilirsiniz. Talebinizi Avukata Sor formu üzerinden de iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Jüri üyeleri raporunu kaç gün içinde vermek zorunda
Yönetmeliğin 6. maddesine göre dekan veya müdür, dosyaları gönderdikten sonra bir ay içinde yazılı görüş ister. Bu süre içinde görüş gelmezse aynı usulle başka bir profesör veya doçent tespit edilir ve dosyalar ona gönderilir. Jüri üyelerinin tespiti ise ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde yapılır.
Jüri raporları adaya verilir mi
Doktor öğretim üyesi kadrosunda raporların adaya kendiliğinden açılmasını öngören bir hüküm bulunmuyor. Aday, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında üniversiteye başvurarak raporları isteyebilir. Kanunun 11. maddesine göre erişim kural olarak on beş iş günü içinde sağlanır. Belgede gizli bilgi bulunduğu ileri sürülürse, Kanunun 9. maddesi açıklanabilir kısmın ayrılarak verilmesini emreder.
İki olumlu bir olumsuz rapor varsa atama yapılabilir mi
Yapılabilir. Kanun ve yönetmelik raporlar için oy birliği ya da oy çokluğu kuralı koymaz. Yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra kararı rektör verir. Ancak birden fazla aday varsa yönetim kurulunun tercihini gerekçeli olarak belirtmesi gerekir.
Gerekçesiz olumsuz jüri raporuna karşı ne yapılabilir
Aday önce 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca üniversiteye başvurup gerekçenin açıklanmasını ve dosyanın yeniden değerlendirilmesini isteyebilir. Bu başvuru dava açma süresini durdurur ve otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ardından idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Jüri raporuna dayanan atama işlemine kaç gün içinde dava açılır
İdare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür. Süre, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren işler. Dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmadığı için ayrıca yürütmenin durdurulması istenebilir. 2577 sayılı Kanunun 27. maddesi bunun için açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar şartlarının birlikte gerçekleşmesini arar.
Akademik Kadro
Üniversite Akademik Atama Kriterlerinin Değiştirilmesi ve Geriye Yürümezlik
Üniversite akademik atama kriterlerinin değiştirilmesi düzenleyici bir işlemdir ve kural olarak geçmişe yürümez. Yazıda YÖK onayı, yürürlük tarihi, kazanılmış hak tartışması ve iptal davası yolu ele alınmaktadır.
