Üniversite Senatosu ve Yönetim Kurulu Kararı İptal Davası
Üniversite Senatosu ve Yönetim Kurulu Kararı İptal Davası
Senato ve üniversite yönetim kurulu kararlarına karşı idare mahkemesinde açılan iptal davasının süresi, yetkili mahkemesi, itiraz yolu ve yürütmenin durdurulması şartları.
Üniversite senatosu ve yönetim kurulu kararları birer idari işlemdir. Bu kararlara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Yönetim kurulu kararı iptal davası, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gün içinde açılır. Senatonun kural koyan kararlarında ise yayım ya da ilan tarihi esas alınır.
Yönetim kurulu kararı iptal davası açmadan önce iki sorunun netleşmesi gerekir. İlki, kararın kesin ve yürütülebilir olup olmadığıdır. İkincisi ise kararın düzenleyici mi yoksa bireysel mi olduğudur. Bu iki ayrım hem süreyi hem de dilekçenin kurgusunu değiştirir.
Senato ve Yönetim Kurulu Hangi Kararları Alır
Yükseköğretim Kanunu bu iki organa ayrı işlevler verir. Senato üniversitenin akademik organıdır (2547 sayılı Kanun m. 14). Yönetim kurulu ise idari işlerde rektöre yardımcı olur (m. 15). Aradaki fark, kararın hangi organdan çıkacağını ve itirazın nereye yapılacağını belirler.
Senato eğitim, araştırma ve yayım işlerinin esaslarını karara bağlar. Üniversiteyi ya da birimlerini ilgilendiren yönetmelikleri hazırlar. Bu yönetmelikler rektörün onayından sonra Resmî Gazete'de yayımlanır. Ayrıca yıllık eğitim programını ve takvimi karara bağlar.
Yönetim kurulu senato kararlarının uygulanmasında rektöre yardım eder. Yatırım programı ile bütçe tasarısı taslağını inceler. Vakıf üniversitelerinde bu öneriler mütevelli heyetine sunulur. Kurul, rektörün getirdiği yönetim konularında da karar alır.
Fakülte düzeyinde de aynı ikili yapı vardır. Dekan fakültenin başıdır (m. 16). Fakülte kurulu akademik organdır (m. 17). Fakülte yönetim kurulu ise idari işlerde dekana yardımcı olur (m. 18). Enstitü ve yüksekokullarda da benzer bir düzen kurulmuştur (m. 19 ve m. 20).
Fakülte Kurulu Kararına İtiraz Nereye Yapılır
İtiraz mercii, kararı veren kurulun türüne göre değişir. Fakülte kurulu gibi akademik kurulların kararlarına itirazı senato inceler. Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararları ise farklıdır. Bunlara yapılan itirazı yönetim kurulu kesin karara bağlar (m. 15).
Sık Sorulan Sorular
Üniversite senatosu kararına karşı dava açma süresi kaç gündür
İdare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve özel kanunda ayrı bir süre yoksa bu süre uygulanır. Bireysel kararlarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Yönetmelik gibi düzenleyici nitelikteki senato kararlarında ise süre ilan tarihini izleyen günden işler (İYUK m. 7).
Senato kararına itiraz etmeden doğrudan dava açılabilir mi
Kural olarak evet. İYUK m. 11'deki üst makama başvuru bir seçenektir, dava açmanın ön şartı değildir. Öğrenci disiplin cezalarında ise 2547 sayılı Kanun m. 54 bunu açıkça belirtir ve itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargı yoluna gidilebileceğini söyler.
Bu ayrım sonucu değiştirir. Öğrencinin kabulü, ders intibakı ve kayıt silme işlemi fakülte yönetim kurulundadır (m. 18). Karara itiraz edilirse dosya yönetim kuruluna gider. Dava da çoğu kez bu kesin karara karşı açılır.
Hangi Karar Kesin ve Yürütülebilir İşlem Sayılır
İdari yargıda her yazı dava edilemez. Mahkeme dilekçeyi ilk incelemede bu yönden denetler (İdari Yargılama Usulü Kanunu, kısaca İYUK, m. 14). Ortada kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem yoksa dava reddedilir (İYUK m. 15).
Kesin işlem, hukuki durumda tek yanlı değişiklik yaratan işlemdir. Başka bir makamın onayı bekleniyorsa işlem henüz tamamlanmamıştır. Senatonun bir yönetmelik taslağı hakkında görüş bildirmesi bu tür bir hazırlık işlemidir.
Fakülte yönetim kurulunun rektörlüğe sunduğu atama teklifi de tek başına dava edilemez. Dava konusu, teklife dayanılarak kurulan atama ya da ret işlemidir. Öte yandan iç yazışmalar ve bilgi verme yazıları da aynı gruptadır. Bunlar kişinin hukuki durumunu doğrudan etkilemez.
Belgenin adı sonucu değiştirmez. Yazı, duyuru ya da tutanak başlığı taşıyan bir metin de kesin işlem olabilir. Belirleyici olan başlık değil, metnin doğurduğu hukuki sonuçtur.
Düzenleyici İşlem ile Bireysel İşlem Arasındaki Fark
Düzenleyici işlem geneldir, soyuttur ve sürekli uygulanır. Belirli bir kişiyi değil, aynı durumdaki herkesi kapsar. Senatonun hazırladığı yönetmelikler bu gruba girer. Yönergeler, uygulama esasları ve ilke kararları da öyledir.
Bireysel işlem ise belirli kişi ya da kişiler hakkındadır. Bir öğrencinin muafiyet talebinin reddi bireysel işlemdir. Örneğin kadro ilanına başvuran adayın elenmesi de bireysel işlemdir. Ayrım hem sürenin başlangıcını hem de menfaat ihlalinin dilekçede nasıl anlatılacağını etkiler.
Yönetmelik ve Yönergede Dava Süresi Ne Zaman Başlar
İYUK m. 7 bu noktayı düzenler. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre, ilan tarihini izleyen günden başlar. Senato yönetmelikleri Resmî Gazete'de yayımlandığı için bu tarih bellidir. Yönergeler ve uygulama esasları ise çoğu kez üniversitenin internet sayfasında duyurulur.
Aynı madde ikinci bir yol daha tanır. Düzenleyici işlem uygulandığında ilgililer üç seçenekten birini kullanır. Düzenleyici işleme, uygulama işlemine ya da her ikisine birden dava açabilirler. Kanuna göre düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Yıllar önce kabul edilen bir senato ilke kararı, ilk kez uygulandığında yeniden dava edilebilir.
Üniversite Yönetim Kurulu Kararı İptal Davası Hangi Sebeplere Dayanır
İptal davasının dayanağı İYUK m. 2'dir. İdari işlem beş yönden hukuka aykırı olabilir. Bunlar yetki, şekil, sebep, konu ve maksattır. Davayı menfaati ihlal edilen kişi açar. Üniversite yönetim kurulu kararı iptal davası da bu beş sebep üzerine kurulur. Genel çerçeve için idari işlem iptal davaları konusuna bakılabilir.
Yetki yönünden ilk bakılan nokta, kararın 2547 sayılı Kanun'da o organa verilen görev alanı içinde kalıp kalmadığıdır. Toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması da yetki sakatlığı doğurabilir. Şekil yönünden savunma alınmaması öne çıkar. Gerekçe gösterilmemesi ve usulsüz tebligat da bu başlıktadır.
Sebep unsuru kararın dayandığı olayla ilgilidir. Olay gerçekte yoksa iptal sebebi doğabilir. Bunun yanında olayın yanlış değerlendirilmesi de aynı sonucu verir. Konu unsuru kararın doğurduğu hukuki sonuca bakar. Maksat unsuru ise kararın kamu yararı dışında bir amaçla alınıp alınmadığını inceler.
Denetimin bir sınırı vardır. İdari yargı yetkisi hukuka uygunluk denetimiyle sınırlıdır. Mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz (İYUK m. 2). Mahkeme senatonun bilimsel tercihini daha iyi bulduğu bir tercihle değiştiremez. Baktığı şey, tercihin hukuk kurallarına uygun kurulup kurulmadığıdır.
Dava Açma Süresi Ne Zaman İşlemeye Başlar
Yönetim kurulu kararı iptal davası için idare mahkemelerinde süre altmış gündür. Özel kanunda ayrı bir süre varsa o süre uygulanır. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m. 7).
İYUK m. 8 süre hesabını tamamlar. Süreler tebliğ, yayın ya da ilan tarihini izleyen günden işler. Tatil günleri süreye dahildir. Son gün tatile denk gelirse süre uzar. Bu halde süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar sürer.
Adresi belli olmayanlara ilan yoluyla bildirim yapılabilir. Özel kanunda aksi yoksa süre, son ilan tarihini izleyen günden on beş gün sonra başlar. Yönetim kurulu kararı iptal davası bu süreler geçtikten sonra açılırsa dava süre aşımından reddedilir. Bu yüzden tebligat tarihini gösteren belge dilekçe ekine konulur.
Üst Makama Başvuru Dava Süresini Durdurur mu
Durdurur. İlgili kişi, dava açma süresi içinde idareye başvurabilir. İşlemin kaldırılmasını, geri alınmasını ya da değiştirilmesini isteyebilir. Yeni bir işlem yapılmasını da talep edebilir. Başvuru üst makama yapılır. Üst makam yoksa işlemi yapan makama gidilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava süresini durdurur (İYUK m. 11).
Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret ya da reddedilmiş sayılma halinde süre yeniden işler. Başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır. Yani altmış gün baştan başlamaz. Süre kaldığı yerden devam eder. Dava süresi dolduktan sonra yapılan başvuru ise geçmiş süreyi geri getirmez.
İYUK m. 10'daki başvuru bundan ayrıdır. Orada henüz kurulmuş bir işlem yoktur. İdareden yeni bir işlem yapması istenir. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgili kişi kesin cevabı beklemeyi de seçebilir. O zaman dava süresi işlemez. Ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.
Disiplin Kararlarında İtiraz Yolu Nasıl İşler
Öğretim elemanı cezalarında itiraz mercileri 2547 sayılı Kanun m. 53/F'de sayılır. Uyarma ve kınamaya itiraz, ilgilinin birimindeki disiplin kuruluna yapılır. Rektörün verdiği uyarma ve kınama cezalarında itiraz mercii üniversite disiplin kuruludur. Aylıktan kesme ile kademe ilerlemesinin durdurulmasında da bu kurula gidilir.
İtiraz süresi, cezanın tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz mercii altmış gün içinde karar verir. İtiraz kabul edilirse ceza tüm sonuçlarıyla kalkar. Buna karşılık disiplin amiri ya da kurulu yeni bir işlem kurabilir. Bunun için kabul gerekçesine uyması ve en geç üç ay içinde karar vermesi gerekir. Süreç, akademik personel disiplin soruşturması usulüyle birlikte okunur.
Öğrenci cezalarında usul farklıdır. Amir ve kurulların verdiği cezalara karşı on beş gün içinde yönetim kuruluna itiraz edilebilir (m. 54). Kurul on beş gün içinde itirazı kabul ya da reddeder. Aynı madde ek bir seçenek tanır. Öğrenci disiplin cezaları bakımından itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargıya gidilebilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir
Yönetim kurulu kararı iptal davası idare mahkemesinde görülür. Yetki ise İYUK m. 32'ye göre belirlenir. Kanunda yetkili mahkeme gösterilmemişse ölçüt işlemi yapan mercidir. Yetkili mahkeme, o merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Kural, üniversitenin bulunduğu ildeki mahkemeyi işaret eder.
Yetki kamu düzenindendir. Bu nedenle dava yetkisiz mahkemede açılırsa dosya yetkili mahkemeye gönderilir. Kamu görevlileri için İYUK m. 33 ayrı bir kural getirir. Atama ve nakil davalarında yetki, memurun yeni ya da eski görev yerindedir. Görevle ilişkiyi kesmeyen disiplin cezaları farklıdır. Bu davalarda ve özlük haklarına ilişkin işlerde yetki, ilgilinin görevli olduğu yerdedir.
Davalı İdare Nasıl Gösterilir
Dava dilekçesinde davalı idarenin doğru yazılması gerekir. Üniversite kamu tüzel kişiliğine sahiptir (2547 sayılı Kanun m. 3). Senato ve yönetim kurulu ise bu tüzel kişilik içinde birer organdır. Bu yüzden hasım, kararı alan kurul değil üniversitenin kendisidir. Mahkeme dilekçeyi husumet yönünden de inceler. Hasım yanlış gösterilirse dava hemen reddedilmez. Dilekçe, tespit edilen gerçek hasma tebliğ edilir (İYUK m. 15).
YÖK İşlemleriyle Karışan Hâller
Danıştay bazı düzenleyici işlemlere ilk derece mahkemesi olarak bakar. Danıştay Kanunu m. 24 bu işlemleri sayar. Kamu kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler bu kapsamdadır. YÖK'ün bütün üniversitelerde uygulanan yönetmelikleri de bu tanıma girer.
Senatonun çıkardığı yönetmelik ise yalnız kendi üniversitesinde uygulanır. Bu yüzden dava idare mahkemesinde görülür. Bir uyuşmazlıkta hem YÖK düzenlemesi hem senato kararı tartışılabilir. O zaman hasım ve mahkeme ayrı ayrı belirlenir.
Yürütmenin Durdurulması Hangi Şartlarda İstenir
Yönetim kurulu kararı iptal davası açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için iki şart birlikte aranır (İYUK m. 27). Birincisi, işlem uygulanırsa telafisi güç ya da imkânsız zararın doğmasıdır. İkincisi, işlemin açıkça hukuka aykırı olmasıdır.
Karar, davalı idarenin savunması alındıktan sonra verilir. Savunma süresi geçmişse mahkeme yine karar verebilir. Ayrıca kararda gerekçe göstermek zorunludur. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde savunma beklenmeden de karar çıkabilir. Ancak kanun burada bir istisna koyar. Kamu görevlisi hakkındaki atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile görevlendirme işlemleri bu gruba girmez.
Yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki karara itiraz edilebilir. İtiraz süresi, tebliği izleyen günden itibaren yedi gündür ve bu hak bir defaya mahsustur. İtiraz mercii, dosya kendisine geldikten sonra yedi gün içinde karar verir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.
Sık Dava Konusu Olan Senato ve Yönetim Kurulu Kararları
Kadro ilanına ek koşul koyan senato kararları en sık dava edilenler arasındadır. İlan öncesinde kabul edilen ölçütler tek bir adayı tarif edecek kadar daralmışsa maksat unsuru tartışılır. Bu tartışma çoğu kez akademik kadro ilanına itiraz ve iptal davası süreciyle birlikte yürür.
Ders muafiyeti ve intibak ilkelerini belirleyen senato esasları da sık dava konusudur. Burada iki katmanlı bir yapı vardır. Esasların kendisi düzenleyici işlemdir, öğrenci hakkındaki muafiyet kararı ise bireysel işlemdir. Aynı ikili yapı yatay geçiş, çift anadal ve azami öğrenim süresi uygulamasında da görülür. Senato genel esası koyar, fakülte yönetim kurulu tek tek öğrenciler hakkında karar verir.
Disiplin cezasına yapılan itirazı reddeden yönetim kurulu kararları ayrı bir küme oluşturur. Öte yandan atama sürecinde verilen ret kararları da sık görülür. Jüri raporları olumlu olmasına rağmen atama teklifi reddedilebilir. Dava açılırken hangi katmanın hedef alındığı baştan seçilir.
İptal Kararından Sonra Üniversite Ne Yapmak Zorundadır
İdare, mahkeme kararının icaplarına göre gecikmeksizin işlem kurmak zorundadır. Bu ödev hem esas kararı hem de yürütmenin durdurulması kararı için geçerlidir. Kanun bir de üst sınır koyar. Süre, kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m. 28).
İptal kararı, dava konusu işlemi hukuk düzeninden kaldırır. Üniversitenin, işlemden önceki hukuki durumu sağlaması beklenir. İptal kararlarının uygulanması sırasında yeni bir uyuşmazlık da çıkabilir. Karara katılmayan taraf idari yargıda istinaf yoluna gidebilir. Başvuru, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılır.
Üniversite Senatosu ve Yönetim Kurulu Kararı İptal Davası Konusunda Avukat Desteği
Senato ve yönetim kurulu kararlarında izlenecek yol, mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine göre değişir. Elinizdeki belgeler ve varsa idari ya da yargısal kararlar da sonucu etkiler. Kararın kesin sayılıp sayılmadığı dosyadan dosyaya farklılık gösterir. Sürenin hangi tarihte başladığı da öyledir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez. Konu akademik atamayla ilgiliyse akademik kadro iptal davaları bakımından ayrı bir değerlendirme gerekir.
Bu konuda, istediğiniz tarih ve saatte, canlı ve görüntülü hukuki destek almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu oluşturabilirsiniz. Sorularınızın cevaplarını aldıktan sonra karar vermek için "Avukata Sor" formuna da yazabilirsiniz. Bu durumda ilgili avukat sizi "Avukata Sor" formuna bıraktığınız telefon numarası üzerinden arayacaktır.
Üniversite yönetim kurulu kararına karşı hangi mahkemede dava açılır
Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki, yani üniversitenin bulunduğu ildeki idare mahkemesidir (İYUK m. 32). Kamu görevlilerinin atama, nakil, disiplin ve özlük haklarına ilişkin davalarında İYUK m. 33'teki özel yetki kuralları uygulanır.
Üniversitenin yönergesine karşı da iptal davası açılabilir mi
Açılabilir. Yönerge ve uygulama esasları düzenleyici işlemdir ve genel, soyut kurallar koyar. Bu işlem uygulandığında ilgililer düzenleyici işleme, uygulama işlemine ya da her ikisine birden dava açabilir. Kanuna göre düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz (İYUK m. 7).
Dava açmak senato kararının uygulanmasını durdurur mu
Durdurmaz. Dava açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (İYUK m. 27).
Öğretim üyesine verilen disiplin cezasına itiraz süresi ne kadardır
İtiraz süresi cezanın tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz mercii altmış gün içinde karar verir. İtirazın kabulü halinde ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar, ancak disiplin amiri veya kurulu kabul gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içinde yeni bir işlem kurabilir (2547 sayılı Kanun m. 53/F).
Fakülte yönetim kurulunun kararına yapılan itirazı kim karara bağlar
Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılan itirazları üniversite yönetim kurulu inceler ve kesin karara bağlar (2547 sayılı Kanun m. 15). Fakülte kurulu gibi akademik kurulların kararlarına yapılan itirazlar ise senato tarafından karara bağlanır (m. 14).
İdare Hukuku
Sağlık Personelinin Eş Durumundan Tayini
Sağlık personelinin eş durumundan tayini, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kurallara ve prosedürlere göre eş durumuna bağlı olarak tayin edilmesi ve aile birliğini koruma sürecini kapsayan bir uygulamadır.
