Azami Öğrenim Süresi Dolan Öğrencinin İlişiğinin Kesilmesi ve Dava Yolu

İlgili hesaplama aracı: Azami Öğrenim Süresi Aracı — 2547 md. 44/c'ye göre azami sürenizin ne zaman dolacağını, ek sınav ve ilişik kesme risklerini görün.

Azami Öğrenim Süresi Hangi Tarihten İtibaren İşler

Süre, öğrencinin kayıtlı olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemde başlar. Kanun burada açık bir ölçüt kullanır. Öğrencinin her dönem kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaz.

Azami öğrenim süresi bakımından bunun pratik sonucu ağırdır. Kayıt yenilenmeyen dönemler de azami öğrenim süresi içinde sayılır. Üniversiteden fiilen uzak kalınan yıllar süreyi durdurmaz. Öğrencinin okula hiç uğramadığı yıllar da hesaba dahil edilir.

Yatay geçiş yapan ve çift ana dal öğrenimi gören öğrenciler için ayrı bir kural vardır. Kanun, bu öğrenimlerin usul ve esasları ile azami sürelerini Yükseköğretim Kurulu'nun yönetmeliğine bırakmıştır. Program değiştiren öğrencinin hesabı bu nedenle yalnızca yeni programın süresine bakılarak yapılmaz.

Kayıt Dondurulan Dönemler Azami Süreye Sayılır mı

Kayıt dondurma 2547 sayılı Kanun'da düzenlenmemiştir. Konu, senatoların çıkardığı eğitim öğretim yönetmeliklerine bırakılmıştır. Bu yönetmeliklerde yetkili kurul kararıyla izinli sayılan dönemlerin azami süreye eklenmeyeceği düzenlenir. Hastalık, doğal afet veya askerlik gibi gerekçeler bu kurul kararının dayanağını oluşturur. Hesap yapılırken önce öğrencinin kendi üniversitesinin yönetmeliği okunmalıdır.

Lisansüstü öğrencileri için yönetmelikte iki açık istisna vardır. Afet ve salgın hâllerinde tez aşamasındaki öğrenciye en çok iki dönem ek süre verilebilir. Doğum yapan kadın öğrenciye de doğum sonrası iki dönem ek süre tanınabilir. Yönetmeliğin 35. maddesi bu ek sürelerin azami süreden sayılmayacağını belirtir.

Azami Süre Dolan Öğrencinin İlişiği Doğrudan Kesilmez

Azami öğrenim süresi dolduğunda kayıt kendiliğinden silinmez. Kanun, süre sonunda mezun olamayan son sınıf öğrencisine önce sınav hakkı tanır. Üniversite bu hakları kullandırmadan karar verirse işlem sebep unsuru yönünden sakatlanır. İlişik kesme kararı bu nedenle öğrencinin hangi haklardan yararlandırıldığı incelenerek değerlendirilir.

Azami Süre Kuralı Anayasa Mahkemesi Denetiminden Geçti

Ankara 19. İdare Mahkemesi, altı yıllık lisans programları için öngörülen dokuz yıllık sınırın iptalini istedi. Anayasa Mahkemesi bu itirazı 13 Mayıs 2026 tarihinde oybirliğiyle reddetti. Karar, 6 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve E. 2025/230, K. 2026/110 sayısını taşır.

Mahkeme, kuralın normal öğrenim süresine üç yıl eklediğini belirtti. Kanundaki ek sınav mekanizmalarının öğrenciye yüklenen külfeti hafiflettiği de gerekçede vurgulandı. Bu değerlendirmeyle kural, Anayasa'nın 13. ve 42. maddelerine aykırı bulunmadı. Karar azami öğrenim süresi kuralının kendisini tartışmaya kapatır. Buna karşılık kuralın somut olayda nasıl uygulandığı idari yargı denetimine açık kalır.

Ek Sınav Hakkı Kimlere Verilir

Bu haklara ilişkin hüküm 30 Temmuz 2026 tarihinde değişti. Değişiklik, 9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7592 sayılı Kanun ile yapıldı. Yeni metne göre azami öğrenim süresi sonunda mezun olamayan son sınıf öğrencisine iki ek sınav veya tekrar hakkı verilir. Hak, başarısız olunan ve hiç alınmayan teorik ile uygulamalı derslerin tamamını kapsar. İntörn eğitimi dönemi bu kapsamın dışında tutulmuştur.

Değişiklik bir sınırı da açıkça yazdı. Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencisine ek sınav hakkı verilmez. Teorik ve uygulamalı derslerini bitirmiş, ancak intörn eğitimini tamamlamamış öğrenciye bu eğitimi bitirme imkânı tanınır. Fıkranın uygulama usul ve esaslarını belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulu'na verilmiştir.

Ek Sınav Sonrası Kaç Yarıyıl Ek Süre Tanınır

Ek sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beşe indiren öğrenciye üç yarıyıl verilir. Ek sınavlara girmeden beş derse kadar başarısız olan öğrenciye dört yarıyıl tanınır. Sınıf geçme esasına göre öğretim yapan kurumlarda bu süre iki öğretim yılıdır. Tek dersten başarısız olan öğrenciye ise sınırsız sınav hakkı verilir.

Sınırsız Sınav Hakkı Hangi Hâlde Sona Erer

Sınırsız sınav hakkı öğrencilik statüsünü geri getirmez. Öğrenci yalnızca sınava girer ve girdiği ders başına katkı payını ödemeye devam eder. Açılan sınavlara üst üste veya aralıklı olarak üç eğitim öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci bu haktan vazgeçmiş sayılır.

Aynı hak bir başka gruba daha tanınır. Mezuniyet için gerekli bütün derslerden geçer not alan öğrenci not ortalamasını tutturamamış olabilir. Bu son dönem öğrencisine, ortalamasını yükseltmek üzere dilediği derslerden sınırsız sınav hakkı verilir.

Katkı Payı Ödenmemesi Tek Başına İlişik Kesme Sebebi Değildir

Kanun bu noktada açık bir güvence getirir. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi nedeniyle ilişik kesilmez. Kayıt yenilenmemesi de tek başına aynı sonucu doğurmaz.

Kural mutlak değildir. Dört yıl üst üste ödeme yapılmaz ve kayıt yenilenmezse ilişik kesilebilir. Bu hâlde iki ayrı irade aranır. Üniversitenin yetkili kurulunun kararı ile Yükseköğretim Kurulu'nun onayı birlikte bulunmalıdır. Yalnız fakülte kararına dayanan işlem yetki unsuru yönünden tartışmalı hâle gelir.

İlişik Kesme İşlemi Hangi Sebeplerle Hukuka Aykırı Olabilir

Azami öğrenim süresi nedeniyle verilen ilişik kesme kararı tek yanlı ve icrai bir idari işlemdir. Bu nedenle yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden denetlenir. İdari işlemin iptali davası bu unsurlardan birindeki hukuka aykırılığa dayanır.

Sebep unsuru azami öğrenim süresi uyuşmazlıklarında öne çıkar. Sürenin başlangıç dönemi yanlış belirlenmiş olabilir. Kayıt dondurulan dönemlerin süreye eklenip eklenmediği ayrıca kontrol edilir. Ek sınav duyurusunun öğrenciye usulüne uygun bildirilmemesi şekil yönünden sakatlık doğurur. Sınav sonunda kalan ders sayısının hatalı hesaplanması ise sonucu doğrudan değiştirir.

Kararın Gerekçesi ve Bildirimi Nasıl Denetlenir

İlişik kesme kararının hangi hukuki sebebe dayandığı yazılı olarak anlaşılmalıdır. Kararda yalnızca 44. maddeye atıf yapılması çoğu zaman yeterli bilgi vermez. Öğrencinin hangi dersten kaç kez sınava alındığı ve süre hesabının nasıl yapıldığı kararda görünmelidir. Bu bilgiler yoksa dilekçe ekinde öğrenci işlerinden yazılı açıklama istenebilir.

Bildirim ayrıca dava süresinin başlangıcını belirler. Karar öğrenciye tebliğ edilmemiş, yalnızca panoya veya internet sayfasına konulmuş olabilir. Böyle durumlarda sürenin ne zaman işlemeye başladığı tartışma konusu olur.

İlişik Kesme Kararına Karşı Dava Süresi Altmış Gündür

Dava süresi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinden gelir. Süre altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Kanunun 8. maddesine göre tatil günleri süreye dahildir. Sürenin son günü tatile denk gelirse süre, izleyen ilk çalışma gününün bitiminde dolar.

Tebligat yapılmadan öğrenilen işlemlerde başlangıç tarihi tartışmalı olur. Öğrenci kaydının silindiğini öğrenci bilgi sisteminden görmüş olabilir. Böyle durumlarda öğrenme tarihini gösteren belge dava dilekçesine eklenir.

Dava Açmadan Önce Üniversiteye Başvurmak Süreyi Durdurur

Aynı Kanun'un 11. maddesi dava öncesi bir başvuru yolu tanır. Öğrenci, dava açma süresi içinde işlemin kaldırılmasını veya geri alınmasını isteyebilir. Başvuru üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama yöneltilir. Bu başvuru işlemeye başlamış olan dava süresini durdurur.

Sürenin nasıl işleyeceği çoğu kaynakta eksik aktarılır. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret veya cevapsızlık hâlinde dava süresi yeniden işlemeye başlar. Başvuruya kadar geçen süre de bu hesaba katılır. Başvuru bu nedenle altmış günlük süreyi baştan başlatmaz.

İptal Davası Hangi Mahkemede Açılır

Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme, işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Öğrenci bakımından bu genellikle üniversitenin bulunduğu ildeki mahkemedir. Yetki kuralı kamu düzenindendir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir.

Dilekçenin içeriği Kanun'un 3. maddesinde gösterilmiştir. Tarafların bilgileri, davanın konusu ve sebepleri ile dayanılan deliller yazılır. İşlemin yazılı bildirim tarihinin de dilekçede gösterilmesi gerekir. Dava konusu kararın aslı veya örneği dilekçeye eklenir.

Öğrencinin dosyasını destekleyen belgeler bu ekin yanında sunulur. Transkript, ek sınav başvurusu ve varsa kayıt dondurma kararı bu belgeler arasındadır. İlk derece kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bu aşamanın işleyişi idari yargıda istinaf yazısında anlatıldı.

Yürütmenin Durdurulması Talebi Neden Öne Çıkar

Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Kanun'un 27. maddesi bu nedenle ayrı bir talep öngörür. Mahkeme iki şartı birlikte arar. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zararın doğması gerekir. Yürütmenin durdurulması kararı kural olarak davalı idarenin savunması alındıktan sonra verilir.

Zarar iddiası dilekçede somut biçimde anlatılmalıdır. Öğrencilik statüsünün kaybı yalnızca derslere devamı engellemez. Erkek öğrenciler bakımından askerlik ertelemesi de sona erer. Barınma, sağlık güvencesi ve burs ile öğrenim kredisi hakkı da aynı anda etkilenir. Bu sonuçların belgeyle açıklanması talebin değerlendirilmesini kolaylaştırır.

Talep hakkında verilen karar kesin değildir. Dilekçe ve eklerinden istemin yerinde olmadığı anlaşılırsa savunma alınmadan da ret kararı verilebilir. Ret ya da kabul kararına karşı, tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. İdare mahkemesi kararına yapılan itirazı bölge idare mahkemesi inceler ve verdiği karar kesindir. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez.

Öğrenci Affı Dava Yolunu Ortadan Kaldırır mı

7592 sayılı Kanun, 2547 sayılı Kanun'a geçici 85. maddeyi ekledi. Madde, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilen öğrencilere yeniden kayıt imkânı tanır. Azami öğrenim süresi nedeniyle kaydı silinen öğrenciler de bu kapsamdadır. Başvurunun, ilişiğin kesildiği yükseköğretim kurumuna dört ay içinde yapılması gerekir.

Yükseköğretim Kurulu uygulama esaslarını 2026 yılının ağustos ayında duyurdu. Kurulun açıklamasına göre başvurular 9 Aralık 2026 tarihine kadar yapılabilir. Aynı duyuruda azami öğrenim süresinin yeniden kayıt tarihinden itibaren başlayacağı belirtildi. Kayıt tarihinden önceki yıllar için katkı payı veya öğrenim ücreti istenmeyecektir.

Başvuru süresini kaçıran öğrenci için af yolu kapanır. Böyle bir durumda ilişik kesme kararına karşı açılmış dava varsa süreç kaldığı yerden yürür. Dava süresi de geçmişse öğrenciye kalan yol, merkezî sınava yeniden girip bir programa yerleşmektir.

Af ile dava birbirinin alternatifi değildir. Aftan yararlanan öğrenci öğrenimine devam eder, fakat geçmiş işlemin hukuka aykırılığı incelenmez. Af başvurusunun reddi ise ayrı bir idari işlemdir ve altmış gün içinde dava konusu edilebilir. Kapsam ve şartlar 2026 öğrenci affı başvuru süreci yazısında ayrıntılı biçimde açıklandı.

Azami Öğrenim Süresi Konusunda Avukat Desteği

Azami öğrenim süresi nedeniyle verilen ilişik kesme kararında sonuç; sürenin hesabına, kullandırılan sınav haklarına ve dosyadaki belgelere göre değişir. Aynı fıkra farklı öğrenciler bakımından farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez. Kaydı yeniden açılan öğrencilerin program değiştirme imkânı yatay geçiş şartları yazısında ayrıca incelendi.

Bu konuda, istediğiniz tarih ve saatte, canlı ve görüntülü hukuki destek almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu oluşturabilirsiniz. Sorularınızın cevaplarını aldıktan sonra karar vermek için Avukata Sor formuna da yazabilirsiniz. Bu durumda ilgili avukat sizi Avukata Sor formuna bıraktığınız telefon numarası üzerinden arayacaktır.

Sorularınızı gün içinde dönüş yapılan Avukata Sor formuna yazabilirsiniz. Görüntülü ya da telefonla görüşme için online danışmanlık sisteminden randevu alınabilir. Sistemde gün ve saatin yanında görüşme tipi de seçilebilir. Zoom, Teams, WhatsApp veya telefon üzerinden görüşme yapılabilir. Ödemenin ardından randevunun oluşturulduğuna dair bilgilendirme e-postası gönderilir.

Ek sınav hakkı ara sınıf öğrencisine de verilir mi