Üniversitede devamsızlıktan kalma, derse yönetmelikte aranan oranda katılmayan öğrencinin o dersten başarısız sayılmasıdır. DZ notunun sonuçları, not itirazı süresi ve iptal davası yolu bu sayfada açıklanmıştır.
Üniversitede devamsızlıktan kalma, bir derse yönetmelikte aranan oranda katılmayan öğrencinin o dersten başarısız sayılmasıdır. Sonucu genellikle yarıyıl sonu sınavına alınmamak ve dersi tekrar almaktır. Devam oranını kanun değil, üniversitenin senatosu çıkardığı eğitim öğretim yönetmeliği belirler. İtiraz yolu da bu nedenle önce öğrencinin kendi üniversitesinin düzenlemesinden okunur.
Devamsızlıktan Kalmak Öğrenci İçin Ne Anlama Gelir
Üniversitede devamsızlıktan kalma sonucunda öğrenci dersi almış sayılır, fakat başarı değerlendirmesine giremez. Yönetmeliklerin çoğu bu öğrenciyi yarıyıl sonu sınavına almaz. Not çizelgesine de ayrı bir harf düşer.
Bu harfin kodu üniversiteden üniversiteye değişir. DZ, D veya NA biçiminde kullanılır. Örneğin Trabzon Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği devam şartını yerine getirmeyen öğrenciye "(D) devamsız harf notu" verileceğini yazar. Harfin ortalamaya nasıl yansıyacağı da aynı yönetmelikte düzenlenir.
Devamsızlık bir disiplin cezası değildir. Öğrencilik statüsü devam eder, kayıt silinmez. Bu ayrım önemlidir, çünkü disiplin süreçlerinde savunma hakkı ve ayrı itiraz yolları işler. İki süreci karşılaştırmak isteyen okur öğrenci disiplin cezaları sayfasına bakabilir.
Devamsızlıktan Kalmak ile Sınavdan Kalmak Aynı Şey midir
İki durum aynı değildir. FF notu, sınava giren fakat yeterli puanı toplayamayan öğrenciye verilir. Devamsızlık harfi ise sınava girme hakkının hiç doğmadığını gösterir.
Ayrım itiraz yolunda da sonuç doğurur. Başarısızlıkta tartışma puan hesabı üzerinde yürür. Devamsızlıkta ise tartışma yoklama kaydı üzerinedir. Başvuru mercii aynı olsa bile ileri sürülecek deliller değişir.
Üniversitede devamsızlıktan kalma iddiası bu yüzden önce belgeyle ölçülür. Öğrenci kaç saat derse girdiğini gösterebilmelidir. Dersin toplam saati de bilinmelidir. Bu iki sayı olmadan oran tartışması yürütülemez.
Devam Zorunluluğunun Kanuni Dayanağı Nedir
Sık Sorulan Sorular
Üniversitede kaç saat devamsızlık hakkı vardır?
Sabit bir saat sayısı yoktur. Sınır, dersin toplam saati üzerinden yüzdeyle hesaplanır ve üniversitenin eğitim öğretim yönetmeliğinde yazar. Teorik derslerde yüzde yetmiş, uygulamalı derslerde yüzde seksen devam yaygın uygulamadır.
DZ notu ortalamayı düşürür mü?
Bu sonucu ilgili üniversitenin yönetmeliği belirler. Bazı yönetmelikler devamsızlık harfini başarısız not gibi ortalamaya katar, bazıları ortalama dışında tutar. Öğrencinin kendi yönetmeliğindeki harf notu tablosuna bakması gerekir.
Devamsızlıktan kalınan ders bütünleme sınavına girilerek kurtarılabilir mi?
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Üniversitede devamsızlıktan kalma kuralının dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44. maddesidir. Maddenin (b) fıkrası devam esaslarını doğrudan kanunla belirlemez. Bu yetkiyi üniversitelere bırakır.
Fıkrada "kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı" gibi konuların düzenleneceği ifade edilir. Bu konular, 2547 sayılı Kanunun aynı fıkrasına göre Yükseköğretim Kurulunun belirlediği temel ilkelere uygun olarak senatolar tarafından belirlenir.
Sonuç şudur. Ülke genelinde geçerli tek bir devamsızlık oranı yoktur. Öğrenciyi bağlayan metin, kayıtlı olduğu üniversitenin yürürlükteki eğitim öğretim yönetmeliğidir. İtiraz dilekçesi de bu yönetmeliğin ilgili maddesine dayandırılır.
Teorik ve Uygulamalı Derslerde Devam Oranı Nasıl Hesaplanır
Üniversitede devamsızlıktan kalma eşiği teorik ve uygulamalı derslerde farklıdır. Yaygın uygulama teorik derslerde yüzde yetmiş, uygulama ve laboratuvarlarda yüzde seksen devam aranmasıdır.
Trabzon Üniversitesi yönetmeliğinin 16. maddesi bu yapıyı şöyle kurar. Sınava girebilmek için "ilk defa alınan derslerin en az %70'ine, uygulama ve/veya laboratuvarların en az %80'ine" katılmak zorunludur.
Beş Büyük Üniversitede Devam Oranı Nedir
Oranlar her üniversitede aynı değildir. Beş devlet üniversitesinin yürürlükteki yönetmelikleri şunu gösterir.
[Ankara Üniversitesi](https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=23832&mevzuatTur=UniversiteYonetmeligi&mevzuatTertip=5): kuramsal derslerde en az %70, uygulamalarda en az %80 (madde 28). Haftalık saatin tamamı uygulamalı olan derslerde oran %80.
İstanbul Üniversitesi: teorik derslerde %70, uygulama çalışmalarında %80 (madde 19). Devamsız öğrenciler sınav başlangıcından en geç beş gün önce ilan edilir ve sınava alınmaz.
[Dokuz Eylül Üniversitesi](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/8.5.15189.pdf): teorik derslerde ve sınıfta yapılan uygulamalarda %70, laboratuvar ve atölye çalışmalarında %80 (madde 20). Devamsızlık D notuyla gösterilir ve ortalamada FF gibi işlem görür.
Atatürk Üniversitesi: ayrım yapmadan tek oran, %80 (madde 19). Devamsızlık başarısızlık sayılır ve Z harf notu verilir.
[Dicle Üniversitesi](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/09/20190906-5.htm): tek oran %70 (madde 25). Devamsız öğrenci sınavlara giremez. Uygulamalarda ayrı oran yerine başarılı olma şartı aranır.
Dicle yönetmeliği bir istisna da tanır. Üniversiteyi veya ülkeyi temsilen katılınan bilimsel, kültürel ve sportif faaliyet süreleri devamsızlık hesabına girmez. Böyle bir istisna her yönetmelikte yoktur.
Yönetmelik tek başına da yetmeyebilir. Devam denetiminin nasıl yapılacağı çoğu üniversitede senato uygulama esaslarına bırakılmıştır. Devamsız öğrencilerin listesi ise genellikle sınavdan önce ilan edilir. Bu ilan, işlemin öğrenildiği an bakımından önem taşır.
Telafi Dersi ve Tatil Günleri Hesaba Nasıl Girer
Hesap, dersin fiilen yapıldığı saatler üzerinden yürür. Resmî tatile denk gelen ve hiç yapılmayan ders saati toplam saate eklenmez. Telafi dersi yapılmışsa o saat de hesaba katılır.
Telafi dersinin usulüne uygun duyurulması gerekir. Duyurulmayan bir telafi dersine katılmayan öğrencinin devamsız sayılması tartışmalı hâle gelir. Öğrenci bu noktada duyuru ekranını veya ders sisteminin kaydını saklamalıdır.
Çevrim içi yapılan derslerde katılım kaydı sistemden alınır. Bağlantı sorunu yaşayan öğrencinin durumu ayrı değerlendirilir. Bu hâlde de itirazın belgeyle desteklenmesi gerekir.
DZ Notu Öğrencinin Hangi Haklarını Etkiler
Üniversitede devamsızlıktan kalma notu yalnız o dersi etkilemez. Ders tekrarı bir sonraki yarıyılın ders yükünü artırır. Mezuniyet tarihi geriye gider.
Asıl risk azami öğrenim süresidir. 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinin (c) fıkrası önlisansta dört yıl, dört yıllık lisansta yedi yıl azami süre öngörür. Tekrarlanan dersler bu süreyi tüketir. Süre dolduğunda öğrencinin karşısına ek sınav ve ek süre kuralları çıkar. Bu aşamanın ayrıntısı azami öğrenim süresi ve ilişik kesme sayfasında ele alınmıştır.
DZ notu almış bir öğrenci için kanunun ilgi çekici bir hükmü vardır. Sınırsız sınav hakkı aşamasında, "uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz". Yani devam yükümlülüğü her aşamada aynı ağırlıkta değildir.
Devamsızlığın sebebi uzun süreli bir hastalık veya zorunlu bir engelse kayıt dondurma da değerlendirilebilir. Şartları üniversitede kayıt dondurma sayfasında açıklanmıştır.
Devamsız Kalınan Ders Ne Zaman Tekrar Alınır
Ders, açıldığı ilk yarıyılda yeniden alınır. Güz döneminde kalınan bir ders kural olarak ertesi güz döneminde açılır. Bu yüzden bir dersin kaybı çoğu zaman bir yıl gecikme demektir.
Tekrar alınan derste devam şartının yeniden aranıp aranmayacağı yönetmeliğe bağlıdır. Bazı düzenlemeler teorik derslerde ikinci kez devam şartı aramaz. Uygulamalı derslerde ve laboratuvarlarda ise devam çoğunlukla yeniden istenir.
Tekrar, katkı payı veya öğrenim ücreti bakımından da sonuç doğurur. Ders yükü arttıkça ödenecek tutar değişebilir. Öğrencinin kayıt yenileme tarihlerini kaçırmaması bu aşamada ayrıca önem taşır.
Devamsızlık Tek Başına İlişik Kesme Sebebi midir
Üniversitede devamsızlıktan kalma tek başına ilişik kesme sebebi değildir. Kanun devamsızlığı kayıt silme sebepleri arasında saymaz. Uygulamada duyulan "devamsızlıktan atılma" ifadesi bu nedenle hukuken yanlıştır.
2547 sayılı Kanunun 44. maddesi ilişik kesme hâllerini sınırlı biçimde düzenler. Azami sürenin dolması bunlardan biridir. Katkı payının ödenmemesi ve kayıt yenilenmemesi ise kural olarak ilişik kesmeye yol açmaz. Kanun buna yalnız dört yıl üst üste tekrarlanması hâlinde izin verir. Bunun için de üniversite yetkili kurulunun kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı gerekir.
Hazırlık sınıfında durum ikiye ayrılır. Öğretim dili Türkçe olan programlarda isteğe bağlı hazırlıkta başarısız olan öğrencilerin "ilişikleri kesilmez ve eğitimlerine devam ederler". Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programlarda ise hazırlığı iki yılda tamamlayamayan öğrencinin ilişiği kesilir.
Vakıf üniversitelerinde kayıt silme kararları da aynı çerçevede denetlenir. Ücret, devam ve disiplin gerekçeleri birbirine karıştırılmaz. Ayrıntı vakıf üniversitesinde kayıt silme işleminin iptali sayfasındadır.
Yanlış Yoklama Kaydına Karşı Ne Yapılabilir
Üniversitede devamsızlıktan kalma kararının maddi dayanağı yoklama kaydıdır. Kayıt hatalıysa işlemin sebep unsuru sakatlanır. Uygulamada birkaç hata türü sık görülür.
İmza listesinin eksik toplanması bunlardan biridir. Yoklamanın sisteme geç veya yanlış girilmesi ikinci sıradadır. Şube değişikliği yapan öğrencinin eski gruptaki devamının sayılmaması da karşılaşılan bir sorundur.
İtiraz yazılı yapılır. Dilekçe dersin öğretim elemanına değil, bağlı olunan dekanlığa veya yüksekokul müdürlüğüne verilir. Dilekçeye ders izlencesi, imzalı yoklama örneği ve varsa yazışmalar eklenir. Sözlü görüşme sonradan ispatlanamaz.
Devamsız listesinin ilan tarihi ayrıca not edilmelidir. Süreler bu tarihten işlemeye başlar.
Devam Belgelerine Bilgi Edinme Yoluyla Nasıl Ulaşılır
Öğrencinin elinde çoğu zaman yoklama çizelgesinin kopyası olmaz. Bu belge üniversitede tutulur. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu burada işe yarar bir yol sunar.
Başvuru yazılı dilekçeyle veya kurumun elektronik sistemi üzerinden yapılır. 4982 sayılı Kanunun 11. maddesine göre kurum, istenen belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlar. Belge kurum içindeki başka bir birimden gelecekse süre otuz iş gününe çıkar.
Talep açık yazılmalıdır. Hangi dersin, hangi haftaların ve hangi grubun yoklama kaydının istendiği belirtilir. Ret cevabı gelirse bu cevap da dava dosyasına konulacak bir belgedir.
Öğrenci, üniversitede devamsızlıktan kalma işlemine karşı dava açmayı düşünüyorsa bu başvuruyu erken yapmalıdır. Belge beklenirken dava süresi işlemeye devam eder.
Sağlık Raporu Devamsızlığı Ortadan Kaldırır mı
Sağlık raporu devam şartını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yönetmeliklerin çoğu raporu ara sınav mazereti olarak kabul eder. Trabzon Üniversitesi yönetmeliğinin 19. maddesi mazeret sınav hakkını yalnız ara sınavlar için tanır.
Bazı senato düzenlemeleri raporlu günleri devam hesabının dışında tutar. Bu bir istisnadır ve ilgili yönetmelikte açıkça yazılı olmalıdır. Rapor, süresi içinde ve yönetmeliğin aradığı sağlık kuruluşundan alınmış olmalıdır.
Raporun ilgili birime zamanında sunulması ayrı bir şarttır. Dosyaya girmemiş bir rapor, sonradan açılacak davada da güçlü bir delil oluşturmaz.
Üniversite Not İtirazı Hangi Sürede ve Nereye Yapılır
Üniversite not itirazı, kural olarak maddi hata düzeltme talebidir. Trabzon Üniversitesi yönetmeliğinin 24. maddesi süreyi şöyle belirler. Düzeltme başvurusu "notların ilanını takip eden üç iş günü içinde" yapılır. Başvuru, öğrencinin bağlı olduğu birimce yedi gün içinde karara bağlanır.
Süre üniversiteye göre değişir ve çok kısadır. Beş üniversitenin yönetmeliği şu süreleri koyar.
Ankara Üniversitesi: yedi iş günü. Sonuç en geç on beş günde duyurulur (madde 40).
İstanbul Üniversitesi: üç iş günü. Dekan üç kişilik komisyon kurar ve kâğıt yeniden incelenir (madde 27).
Dokuz Eylül Üniversitesi: yedi gün, yalnız maddi hata yönünden. Öğretim elemanının not takdirine itiraz edilemez (madde 24).
Atatürk Üniversitesi: üç iş günü, maddi hata yönünden (madde 24).
Dicle Üniversitesi: beş iş günü. Maddi hatanın yanında hatalı soru da ileri sürülebilir, sonuç beş iş gününde bildirilir (madde 40).
İki ayrıntı dikkat çeker. Dokuz Eylül yönetmeliği not takdirine itirazı açıkça yasaklar. Dicle ise esastan yeniden inceleme için komisyon yolunu tanır.
İtirazın konusu da sınırlıdır. Maddi hata, puanların yanlış toplanması, notun sisteme yanlış aktarılması veya kâğıdın başka öğrenciye ait sayılması gibi somut hatalardır. Öğretim elemanının takdirine giren değerlendirme, kural olarak yerindelik denetimine tabi tutulmaz. Buna karşılık değerlendirmenin ilan edilen ölçütlere aykırı yapılması ayrı bir sorundur.
İtiraz Dilekçesinde Hangi Bilgiler Yer Almalıdır
Dilekçe kısa ve somut yazılır. Dersin adı, kodu, grubu ve öğretim elemanı baştan belirtilir. Notun ilan tarihi de yazılır, çünkü süre bu tarihten hesaplanır.
Talep açıkça ifade edilmelidir. Öğrenci hangi hatanın düzeltilmesini istediğini yazar. Örneğin ara sınav puanının eksik işlendiği veya devam oranının yanlış hesaplandığı ileri sürülür.
Dilekçeye ek olarak sınav kâğıdının incelenmesi de istenebilir. Evrak kaydı numarası alınmalı ve dilekçenin bir örneği saklanmalıdır. Elektronik başvuru yapıldıysa sistem çıktısı aynı işlevi görür.
Not İtirazı Reddedilirse İdari Başvuru Nasıl İşler
Birim kararı olumsuzsa süreç idari yargı kurallarına bağlanır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi bir ara yol sunar. İlgili, dava açma süresi içinde işlemin kaldırılmasını veya değiştirilmesini üst makamdan isteyebilir.
Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Ret hâlinde dava süresi yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır. Üniversitelerde üst makam genellikle rektörlüktür.
Doğrudan idareye yapılan başvurularda ise 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi uygulanır. Bu maddede de sükut süresi otuz gündür. Süreler 2021 yılında altmış günden otuz güne indirilmiştir.
Devamsızlık ve Not İşlemine Karşı İptal Davası Nasıl Açılır
Üniversitede devamsızlıktan kalma işlemine karşı açılacak dava iptal davasıdır. Görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme kural olarak üniversitenin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Süre altmış gündür. 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi bu süreyi yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlatır. İlan yoluyla duyurulan işlemlerde başlangıç tarihi ayrıca değerlendirilir.
Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istenebilir. Aynı Kanunun 27. maddesi bunun için iki şartı birlikte arar. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması gerekir. Ayrıca uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması aranır. Mahkeme kararını kural olarak idarenin savunması alındıktan sonra verir.
Dava açma kararı dersin tekrarını kendiliğinden durdurmaz. Öğrenci bu sırada kayıt yenileme ve ders alma yükümlülüklerini sürdürür. Öğrenci affı düzenlemeleri gündeme gelirse öğrenci affı sayfasındaki şartlar ayrıca değerlendirilir.
Dava Dilekçesine Hangi Belgeler Eklenir
Dilekçeye önce dava konusu işlem eklenir. Bu, devamsız listesi veya not itirazının reddine ilişkin yazıdır. Yazının tebliğ tarihini gösteren belge de konulur.
İkinci grup belge devam iddiasını destekler. Yoklama çizelgesi, ders izlencesi, telafi duyurusu ve sistem kayıtları bu gruptadır. Sağlık mazereti varsa rapor ve sunum tarihini gösteren evrak eklenir.
Üçüncü grup yazışmalardır. Birime verilen dilekçeler, evrak kayıt numaraları ve gelen cevaplar dosyaya konur. Bu belgeler idarenin süreyi nasıl işlettiğini de gösterir.
Hangi Hukuka Aykırılıklar İptal Sebebi Olabilir
İptal davasında işlemin beş unsuru denetlenir. Devamsızlık uyuşmazlıklarında öne çıkan üç unsur yetki, şekil ve sebeptir.
Yetki yönünden en sık görülen sorun, yönetmelikte kurula bırakılmış bir kararın tek kişi tarafından alınmasıdır. Şekil yönünden gerekçesiz karar ve usulüne uygun bildirim yapılmaması tartışılır. Sebep yönünden ise yoklama kaydının gerçeği yansıtmaması ileri sürülür.
Bir başka aykırılık, yönetmelikte yazmayan bir devam oranının uygulanmasıdır. Öğretim elemanının kendi belirlediği ek devam şartını önceden duyurmaması da aynı başlıkta değerlendirilir. Aynı derste bazı öğrencilere farklı ölçüt uygulanması eşitlik yönünden sorun oluşturur.
Bu iddiaların hepsi belgeyle desteklenmelidir. Ders izlencesi, ilan edilen devamsız listesi, yoklama çizelgesi ve birim yazışmaları temel delillerdir. Belgelerin bir kısmı bilgi edinme başvurusuyla da istenebilir.
Üniversitede Devamsızlıktan Kalma Konusunda Avukat Desteği
Üniversitede devamsızlıktan kalma bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Devamsızlık kaydı veya not itirazı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya çevrim içi soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Kural olarak hayır. Devam şartını sağlamayan öğrenci yarıyıl sonu sınavına giremediği için bütünleme hakkı da doğmaz. Ders bir sonraki dönemde yeniden alınır.
Yoklamada imzam olduğu hâlde devamsız göründüm, ne yapmalıyım?
Devamsız listesinin ilanından sonra hemen dekanlığa yazılı başvuru yapılmalıdır. Dilekçeye imzalı yoklama örneği ve ders izlencesi eklenir. Başvuru reddedilirse altmış günlük dava süresi işlemeye başlar.
Not itirazı kaç gün içinde yapılır?
Süre üniversiteye göre değişir ve genellikle notun ilanından sonraki üç ile yedi iş günüdür. Süre kaçırılırsa maddi hata düzeltme yolu kapanır. Bu durumda yalnız idari başvuru ve dava yolları kalır.
Devamsızlık nedeniyle kaydım silinebilir mi?
Devamsızlık kanunda kayıt silme sebebi olarak sayılmamıştır. İlişik kesme kararı ancak azami sürenin dolması gibi kanunda yazılı hâllerde verilebilir. Böyle bir gerekçe gösterilmeden alınan karara karşı iptal davası açılabilir.
Üniversite not itirazında sınav kâğıdımı görebilir miyim?
Sınav kâğıdına erişim talebi bilgi edinme ve savunma hakkı kapsamında değerlendirilir. Birçok üniversite yönetmeliği kâğıdın ilgili öğretim elemanınca yeniden incelenmesini öngörür. Talep yazılı yapılmalı ve cevabı saklanmalıdır.
Diğer Akademik Süreçler
BAP Proje İptali ve Proje Harcamalarının Geri İstenmesi
BAP proje iptali, üniversite BAP Komisyonunun verdiği bir idari işlemdir ve çoğu zaman harcamaların iadesi talebiyle gelir. Yürütücünün sorumluluğu kusuru ölçüsündedir; dava süresi altmış gündür.
