Dikey geçiş için temel şart, bir meslek yüksekokulu ya da açıköğretim ön lisans programından mezun olmaktır. O yıl son sınıfta olup staj dışındaki mezuniyet şartlarını tamamlayan öğrenci de başvurabilir. Aday, ÖSYM'nin yaptığı Dikey Geçiş Sınavına (DGS) girer ve yalnız kendi alanıyla ilişkili lisans programlarını tercih eder. Yerleştikten sonra hangi derslerden muaf olacağına üniversite karar verir ve bu karar ayrı bir idari işlemdir.
Dikey Geçiş Hangi Mevzuata Dayanır?
Kanuni dayanak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 45. maddesinin (e) bendidir. Bu hükme göre ön lisans mezunları için her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilir. Kontenjan, ilişkili lisans programındaki kontenjanın yüzde onunu geçemez. Kararı Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verir.
Ayrıntılar bir yönetmelikte yer alır. Adı uzundur: Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik. Metin 19 Şubat 2002'de Resmî Gazete'de yayımlandı ve birçok kez değişti. Son değişiklik 21 Şubat 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Uygulamada en çok bakılan belge ise ÖSYM'nin her yıl yayımladığı DGS kılavuzudur. Yönetmeliğin 6. maddesine göre kılavuz, YÖK onayıyla yürürlüğe girer. Başvuru şartları, puan hesabı ve tercih kuralları bu belgededir. Kılavuz yalnız o yılın sınavı için geçerlidir.
2026 DGS kılavuzu dikey geçiş başvurusu için şartı kısa tutar. Aday, meslek yüksekokulu veya açıköğretim ön lisans programından mezun olmalıdır. KKTC meslek yüksekokullarının son sınıf öğrencileri ve mezunları da başvurabilir. Yurt dışında aynı düzeyde okuyan adaylarda ise denkliğin kabul edilmiş olması aranır.
Sık Sorulan Sorular
DGS'ye kaç kez girilebilir?
Sınava girme sayısı için bugün bir sınır yoktur. Yönetmelikteki üç sınav hakkı 2007'de yürürlükten kalktı. Yine de bir önceki yıl DGS ile yerleşen adayın ön lisans başarı puanı 0,45 katsayısıyla çarpılır.
Ön lisans mezuniyetimin üzerinden yıllar geçtiyse DGS'ye başvurabilir miyim?
Evet, başvurabilirsiniz. Mezuniyetten sonraki beş yıl içinde başvurma şartı 16 Aralık 2007'deki değişiklikle kaldırıldı. Başvuruda ön lisans mezuniyeti ve o yılın kılavuzundaki koşullar aranır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Denklik reddedildiyse dikey geçiş başvurusu da bu sorunu bekler. Denklik reddine karşı dava yolu için ön lisans denkliği verilmemesi davası yazısına bakılabilir.
Son Sınıf Öğrencisi Hangi Şartla Başvurur?
Kılavuzun aradığı şart, staj dışındaki mezuniyet şartlarının yerine getirilmiş olmasıdır. Bu şartın takvimi, okulun not ortalamasını ÖSYM'ye bildirdiği tarihe bağlıdır. 2025 değişikliği bu takvimi bir ay öne çekti.
Yönetmeliğin 6. maddesine göre okullar, son sınıf öğrencilerinin mezuniyet işlemlerini Temmuz'un üçüncü haftasına kadar bitirir. Bütün adayların not ortalamaları da 31 Temmuz'a kadar ÖSYM'ye gönderilir. Eski metinde bu tarihler Ağustos'tu. Mezun durumda olmayan aday, 31 Temmuz'da gönderilen ortalamanın puan hesabında kullanılmasını kabul ederek başvurur.
Kimler Başvuramaz?
Kılavuz bir grubu dikey geçiş yolunun dışında bırakır. Öğretim süresi dört yıl veya daha uzun olan bir programdan ön lisans diploması alanlar DGS'ye başvuramaz. Açıköğretim programları da buna dahildir. Örneğin lisans programını yarıda bırakıp ön lisans diploması alan öğrenci bu yolu kullanamaz.
Yabancı uyruklu adaylar sınava başvurabilir. Ancak tercih süreci başlamadan T.C. uyruğuna geçmezlerse 2026 DGS kontenjanlarına yerleştirilmezler.
Beş Yıl ve Üç Sınav Sınırı Kaldırıldı
Birçok kaynakta hâlâ iki eski kural anlatılıyor. Birincisi mezuniyetten sonra en çok beş yıl içinde başvurma şartıdır. İkincisi sınava en çok üç kez girme sınırıdır. İki kural da yönetmeliğin ilk metnindeki 4. maddedeydi.
Bu madde, 16 Aralık 2007 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. Bu yüzden bugün mezuniyet yılı tek başına başvuruya engel değildir. Aday, sınava kaç kez girdiğine bakılmadan yeniden başvurabilir.
Kaldırılan sınırın yerine başka bir fren konmuştur. Bir önceki yıl dikey geçiş ile bir programa yerleşen adayın ön lisans başarı puanı düşürülür. 2026 sınavında bu indirim 0,45 katsayısıyla uygulandı.
Ön Lisans Alanı Hangi Lisans Programıyla Eşleşir?
Dikey geçiş serbest bir tercih hakkı değildir. Yönetmeliğin 5. maddesine göre kontenjan, bitirilen alanın devamı niteliğindeki veya onunla ilişkili lisans programlarında ayrılır. Hangi ön lisans programının hangi lisans programına açılacağını YÖK belirler.
Dikey geçiş eşleşmeleri kılavuzdaki Tablo-2'de gösterilir. Aday önce kendi ön lisans alanını bu tabloda bulur. Sonra yalnız o alana açık programları DGS Tercih Kılavuzu Tablo-1'den seçer. Tablo dışındaki tercihler geçersiz sayılır.
Tablo-1 ayrıca programın kontenjanını, puan türünü ve özel koşullarını gösterir. Koşulu taşımadığı hâlde bir programa yerleşen aday, doğan sorundan kendisi sorumlu tutulur. Kendi alanında özel yetenek sınavıyla öğrenci alan bir programa geçmek isteyen aday da DGS'ye girmek zorundadır.
Yönetmelikte açıköğretim lisans programlarına sınavsız kaydı düzenleyen 10. madde de 2015'te kaldırıldı. Açıköğretim programlarının başvuru koşulları için ilgili üniversitenin duyurusuna bakmak gerekir.
DGS Başvurusu ve Sınav Takvimi Nasıl İşler?
2026 DGS başvuruları 15 Mayıs ile 2 Haziran 2026 arasında alındı. Ücret ödemesi için son gün 3 Haziran'dı. Sınav ücreti 1.400 TL olarak açıklandı. 11 Haziran'daki geç başvuru gününde ücret yüzde 50 fazlasıyla ödendi.
Sınav 19 Temmuz 2026'da saat 10.15'te yapıldı ve 135 dakika sürdü. Testte 50 sayısal ve 50 sözel olmak üzere 100 soru vardı. Kılavuz, soruların ön lisans bilgisini değil akıl yürütme becerisini ölçtüğünü belirtir. 2027 takvimi ve ücreti yeni kılavuzla ilan edilecektir.
Eğitim bilgisi YÖKSİS'te kayıtlı olan aday, başvuruyu ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi üzerinden kendisi yapabilir. Bilgileri sisteme girmek yeterli değildir. Ücret süresinde yatırılmazsa başvuru geçersiz sayılır. Sınava girmeyen adayın ödediği ücret de iade edilmez.
DGS Puanı Nasıl Hesaplanır?
DGS puanının iki parçası vardır. Biri sınavdan gelen standart puanlar, diğeri ön lisans başarı puanıdır (ÖBP). Sayısal ve sözel testlerde doğru sayısından yanlışların dörtte biri düşülür. Böylece ham puan bulunur. Ham puanlar, ortalaması 50 ve standart sapması 10 olan standart puanlara çevrilir.
ÖBP, ön lisans not ortalamasının 0,8 ile çarpılmasıyla bulunur. Ortalama 100'lük sisteme göre alınır ve 50'nin altındaki not 50 sayılır. Bu yüzden ÖBP en az 40, en çok 80 olur. Örneğin ortalaması 75 olan adayın ÖBP'si 60'tır.
Sayısal puanda (DGS-SAY) sayısal standart puan 3, sözel standart puan 0,6, ÖBP 0,6 ile çarpılır.
Sözel puanda (DGS-SÖZ) sözel standart puan 3, sayısal standart puan 0,6, ÖBP 0,6 ile çarpılır.
Eşit ağırlıklı puanda (DGS-EA) iki standart puan da 1,8, ÖBP ise 0,6 ile çarpılır.
İki testin her birinden en az 1 ham puan almayan adayın DGS puanı hesaplanmaz. Not ortalaması YÖKSİS'ten alındığı için hatalı kayıt puanı doğrudan etkiler. Kılavuz, hatanın adayın kendi üniversitesine başvurarak düzeltilmesini ister.
Önceki Yıl Yerleşen Adayın Puanı Neden Düşer?
2025 DGS ile bir programa yerleşen adayın 2026'daki ÖBP'si 0,45 ile çarpılır. Aynı kural 2026'da yerleşip 2027 sınavına girecekler için de geçerlidir. Yönetmeliğin 8. maddesi, bu indirimin oranını belirleme yetkisini YÖK'e verir. Örneğin ÖBP'si 60 olan aday, ertesi yıl 27 ÖBP ile yarışır.
Tercih ve Yerleştirmede Hangi Kurallar Geçerli?
Aday, sınav sonucunu öğrendikten sonra Tablo-1'den en çok 30 tercih yapabilir. Yerleştirmede belirleyici olan puandır. Tercih sırası ise puan yettiği ölçüde önem kazanır. Puanlar eşitse önce ağırlığı büyük standart puana, sonra ÖBP'ye bakılır. Tercih süresi bittikten sonra liste değiştirilemez. Kılavuza göre değişiklik veya iptal isteyen dilekçeler işleme alınmaz. Bu nedenle tercihlerin ÖSYM'ye bildirildiğini gösteren ekran uyarısı mutlaka görülmelidir.
Dikey geçiş sonucunda bir programa yerleşmek, kaydı tek başına garanti etmez. Kılavuza göre kayıt, adayın üniversitenin aradığı bütün koşulları taşımasına bağlıdır. Sağlık raporu, mülakat veya güvenlik soruşturması gibi önceden bilinemeyen bir engel çıkabilir. Bu durumda aday, kayıt süresinin bitiminden sonraki 15 gün içinde belgeleriyle ÖSYM'ye yazılı başvurur.
Bu başvuruda aday iki seçenekten birini seçer. Birincisinde koşullarını sağladığı tek bir programa kontenjan dışı yerleştirilmeyi ister. İkincisinde hiçbir programa yerleştirilmek istemez ve ertesi yıl yerleşmemiş aday sayılır. Boş kalan kontenjanlar için ise YÖK kararıyla ek yerleştirme yapılabilir. Merkezi yerleştirmede bir programa yerleşen aday ek yerleştirmede tercih yapamaz. Sınavdan sonraki ilk yerleştirme için ücret alınmaz. Ek yerleştirme dahil sonraki yerleştirmelerde ise ücret ödenir ve bu ücret iade edilmez.
Dikey geçiş ile kazanılan kayıt hakkı yalnız 2026-2027 öğretim yılı için geçerlidir. Kayıt için doğrudan üniversiteye başvurulur. Kılavuz, ÖSYM'nin kayıt ve yatay geçiş işlemleriyle ilgisi olmadığını açıkça belirtir.
Kayıttan Sonra İntibak ve Muafiyet Kararı Nasıl Verilir?
Dikey geçiş ile gelen öğrencinin hangi dersleri alacağı yönetmeliğin 9. maddesine göre belirlenir. Üniversite, ön lisansta alınan derslerden eş değer saydıklarına muafiyet verir. Kredileri de dikkate alarak öğrencinin alması gereken dersleri çıkarır. Kayıt bu ders listesine göre yapılır.
Yönetmelik, muafiyette kredilerin dikkate alınacağını açıkça söyler. Bu yüzden ders adının aynı olması tek başına yeterli olmayabilir. Dikey geçiş öğrencisinin ön lisans ders içeriklerini okulundan onaylı olarak alması, itiraz aşamasında karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Kılavuz bu işi 2547 sayılı Kanunun 18. maddesine bağlar. O hüküm, öğrenci kabulü ve ders intibakları hakkında karar verme görevini fakülte yönetim kuruluna verir. Yani muafiyet listesi bir kurul kararıdır. Dava süresi de kural olarak bu kararın öğrenciye tebliğiyle başlar.
Not ortalaması da bu karara bağlıdır. 2016'da eklenen fıkraya göre lisans ortalaması, intibakı yapılan ön lisans dersleri ile lisansta alınan derslerden hesaplanır. Öğretim dili yabancı dil olan programda öğrenci önce dil muafiyet sınavını geçmeli ya da hazırlık sınıfını bitirmelidir.
Dikey geçiş öğrencileri öğrenimlerine 2547 sayılı Kanunun 44. maddesine göre devam eder. Azami sürenin nasıl sayılacağı ise üniversitenin eğitim-öğretim yönetmeliğine göre değişebilir. Bu sürenin dolması hâlinde ne olacağı azami öğrenim süresi dolan öğrencinin ilişiğinin kesilmesi yazısında anlatılıyor.
İntibak Kararına İtiraz Edilebilir mi?
Evet, edilebilir. Eş değer bir dersin muaf sayılmaması ya da kredinin eksik hesaplanması itiraz konusu olabilir. 2547 sayılı Kanunun 15. maddesine göre fakülte yönetim kurulu kararlarına yapılan itirazları üniversite yönetim kurulu kesin karara bağlar. Dilekçede ders içerikleri, kredi ve AKTS bilgileri karşılaştırmalı olarak gösterilmelidir.
İtirazın reddi üzerine idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre dava açma süresi 60 gündür. Kanunun 11. maddesine göre üst makama yapılan başvuru bu süreyi durdurur. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre işlemeye devam eder. Kurul kararlarına karşı dava yolu üniversite senatosu ve yönetim kurulu kararı iptal davası yazısında ayrıca ele alınıyor.
ÖSYM İşlemlerine Karşı Dava Süresi On Gündür
Sınav sonucu, soru iptali veya yerleştirme gibi ÖSYM işlemlerinde süre çok daha kısadır. 2577 sayılı Kanunun 20/B maddesine göre merkezi sınavlar ve sonuçları hakkındaki davalarda dava açma süresi on gündür. Bu davalarda Kanunun 11. maddesi uygulanmaz. Yürütmenin durdurulması isteği hakkında verilen karara da itiraz edilemez.
Kılavuza göre soru itirazı, sınavdan sonraki 3 iş günü içinde yapılır. Sonuçların incelenmesi ise sonuç ilanından sonraki 10 gün içinde istenir. Kılavuz, bu itirazların 10 günlük dava süresini durdurmadığını açıkça yazar. Bu yüzden ÖSYM'ye itiraz eden aday, dava süresini ayrıca takip etmelidir. Sonuç itirazının işleyişini sınav sonucuna itiraz ve not tespit davası yazısı da örneklerle açıklar.
Kayıt Reddi veya Kayıt Silme Hâlinde Hangi Yol İzlenir?
Dikey geçiş öğrencisinin kayıt aşamasında üniversite, adayın koşulları taşımadığı gerekçesiyle kaydı reddedebilir. Ön lisans alanının programla ilişkili olmadığı ya da sağlık şartının sağlanmadığı ileri sürülebilir. Ret yazısı bir idari işlemdir ve gerekçesi yargı denetimine açıktır. Yazıda dayanılan hüküm gösterilmemişse bu eksiklik de davada ileri sürülebilir.
Başvuru formundaki beyanın gerçeğe aykırı çıkması daha ağır bir sonuç doğurur. Kılavuza göre yanlış beyanda bulunan adayın sınavı geçersiz sayılır. Bu durum sonradan anlaşılırsa aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın sınavdan doğan bütün haklarını kaybeder. Sonuç, okumaya başlamış bir öğrencinin kaydının silinmesine kadar gidebilir.
Dava süresini işlemin kimden çıktığı belirler. Kaydı reddeden ya da silen üniversite ise genel kural olan 60 günlük süre uygulanır. Uyuşmazlık ÖSYM'nin sınav veya yerleştirme işleminden doğuyorsa on günlük süre geçerlidir. İptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması da istenebilir. Bu talep, dava sürerken öğrencinin dönem kaybını önlemeye yarayabilir.
Dikey Geçiş Konusunda Avukat Desteği
Dikey geçiş bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Dikey geçiş hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya çevrim içi soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Aday yalnız ön lisans alanıyla ilişkilendirilmiş lisans programlarını seçebilir. Bu eşleşmeyi YÖK belirler, ÖSYM de kılavuzdaki Tablo-2'de yayımlar. Tabloda yer almayan bir programa yapılan tercih geçersizdir.
DGS ile geçen öğrenci kaç yılda mezun olur?
Süre, üniversitenin yaptığı intibak işlemine göre değişir. Muaf sayılmayan dersler lisans programından alınır. Eksik ders sayısı fazlaysa öğrenim iki yılı aşabilir.
Açıköğretim ön lisans mezunu dikey geçiş yapabilir mi?
Evet, yapabilir. Yönetmelik açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanları da kapsar. Bu adaylar da DGS'ye girer ve alanlarıyla ilişkili programları tercih eder.
Muafiyet talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Fakülte yönetim kurulu kararına karşı üniversite yönetim kuruluna itiraz edebilirsiniz. İtiraz da reddedilirse karar idare mahkemesinde iptal davasına konu olabilir. Genel dava süresi tebliğden itibaren 60 gündür.
DGS sonucuna nasıl itiraz edilir?
Sonucun incelenmesi, ilandan sonraki 10 gün içinde ÖSYM'ye dilekçeyle istenir. Sorulara itiraz için süre sınavdan sonraki 3 iş günüdür. Bu başvurular 10 günlük dava süresini durdurmaz.
Diğer Akademik Süreçler
Tek Ders Sınavı Hakkı Kimlere Verilir?
Tek ders sınavına kimin girebileceği üniversite yönetmeliğine, azami süresi dolan öğrencinin sınırsız sınav hakkı ise 2547 sayılı Kanunun 44. maddesine dayanır. Kapsam dışı dersler ve ret kararına karşı yollar da açıklanıyor.
