Akademik Teşvik Ödeneği İtiraz ve İptal Davası

Yönetmelik puanı dokuz ayrı faaliyet türüne dağıtır. Her türün kendi tavanı vardır ve bu tavan aşılamaz.

• Yayın, atıf ve patent: 30 puan

• Proje, tebliğ ve ödül: 20 puan

• Araştırma, tasarım ve sergi: 15 puan

Toplam akademik teşvik puanı yüz puanı geçemez. Puanlar, Yönetmeliğin ekindeki Faaliyet Hesaplama Tablosuna göre bulunur. Tablo dört alan grubuna ayrılmıştır. Fen bilimleri, sağlık ve mühendislik A1 grubunu, hukuk ile sosyal bilimler A2 grubunu oluşturur. Mimarlık, planlama ve tasarım A3, güzel sanatlar ise A4 grubundadır. Aynı yayın türü farklı gruplarda farklı oranla puanlanır.

Çok Yazarlı Çalışmalarda Puan Nasıl Bölünür

Yayın, tebliğ ve patentte kişi sayısına bağlı bir katsayı uygulanır. Tek yazarda katsayı bir, iki yazarda 0,8; üç yazarda 0,6; dört yazarda 0,45 olur. Beş ve daha fazla yazarda katsayı kişi sayısına bölünür. Projede ise başvuranın rolü esas alınır. Yürütücü için katsayı bir, araştırmacı ve bursiyer için 0,5 kabul edilir.

Çeyreklik Katsayısı Yayın Puanını Nasıl Etkiler

SCI, SCI-Expanded, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde çeyreklik sınıflaması belirleyicidir. Q1 dergide katsayı bir, Q2'de 0,8, Q3'te 0,5, Q4'te 0,25 uygulanır. AHCI kapsamındaki dergilerde katsayı 0,5 kabul edilir. Çeyreklik değeri belirlenmemiş dergilerde en alt katsayı geçerlidir. Hangi listenin esas alınacağı da bellidir; makalenin yayımlandığı yıl için en son yayımlanan çeyreklik sınıflaması kullanılır. Sınıflamanın nasıl okunacağını akademik çalışmalarda endeks, çeyreklik ve etki yazısı ayrıntılı biçimde anlatır.

Hangi Faaliyetler Puan Dışında Bırakılır

Yönetmelik, kapsam dışında kalan hâlleri tek tek sayar. Aşağıdaki faaliyetler puan hesabına girmez.

• TÜBİTAK'ın yalnızca akademik destekleri proje sayılır; sanayi, kamu ve girişimcilik destekleri sayılmaz

• Yükseköğretim kurumunun kendi bütçesinden desteklediği bilimsel araştırma projeleri kapsam dışındadır

• Kongre ve sempozyum kitapçıklarında yayımlanan bildiriler yayın kategorisinde değerlendirilmez

• Başvuranın kendi yayınına yaptığı atıflar dikkate alınmaz

• Öğretim elemanının kendi üniversitesinden aldığı ödüller sayılmaz

• İncelemesiz ulusal patentler değerlendirme dışındadır

• İki aydan kısa süren araştırmalar ile envanter ve fizibilite çalışmaları puanlanmaz

Sergi faaliyetinde tekrar eden etkinlikler için en çok iki etkinlik dikkate alınır. İkinci etkinliğe öncekinin yarısı kadar puan verilir. Daha önce değerlendirilmiş bir kitabın yeni baskısı da yeniden puanlanmaz.

Başvuru ve Değerlendirme Süreci Nasıl İşler

Akademik teşvik ödeneği itiraz sürecini iki ayrı komisyon yürütür. Birincisi bölüm, anabilim dalı veya anasanat dalı bünyesindeki birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonudur. Bu komisyon en az üç üyeden oluşur ve başkanlığını ilgili bölüm veya anabilim dalı başkanı yürütür. İkincisi üniversite düzeyindeki akademik teşvik düzenleme, denetleme ve itiraz komisyonudur. Bu komisyonun başkanı rektör yardımcısıdır ve başkan hariç en az dört üyesi bulunur.

Öğretim elemanı başvurusunu YÖKSİS çıktısı ve kanıt belgeleriyle birim komisyonuna yapar. Birim komisyonu karar tutanağını, değerlendirme raporunu ve puan tablosunu hazırlar. Komisyon, reddettiği veya puanını düşürdüğü her faaliyet için açıklama yapmak zorundadır. Üniversite komisyonu bu dosyaları inceler ve nihai kararı verir. Üniversite komisyonu nihai kararını ilgililere yazılı olarak veya elektronik ortamda duyurur. Süreci de ödemenin yapılacağı yılın 15 Şubat tarihine kadar tamamlamak zorundadır.

Birim komisyonu önce başvurunun kendi alanına uygun olup olmadığına karar verir; uygun görmediği başvuruyu ise gerekçesiyle birlikte üniversite komisyonuna iletir. Belgelendirmede veya sınıflandırmada tereddüt doğarsa nihai karar mercii üniversite komisyonudur. Komisyon, değerlendirmenin her aşamasında başvurandan ek bilgi ve belge isteyebilir. Bu talebin yerine getirilmesi başvuranın yükümlülüğüdür.

Puan ve ödeme hesabında başvuru tarihindeki kadro unvanı esas alınır. Yıl içinde unvanı değişen öğretim elemanı için bu ayrım sonucu doğrudan etkiler.

Akademik Teşvik Ödeneği İtiraz Süresi Beş İş Günüdür

Akademik teşvik ödeneği itiraz yolu, Yönetmeliğin 6. maddesinin 6. fıkrasında düzenlenmiştir. Komisyon kararlarına karşı duyuru tarihinden itibaren beş iş günü içinde yazılı olarak itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren akademik teşvik düzenleme, denetleme ve itiraz komisyonuna yapılır. Birim komisyonuna verilen bir dilekçe itiraz yerine geçmez.

Komisyon, itirazları itiraz süresinin bittiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde karara bağlar. Süre iş günü üzerinden hesaplandığı için hafta sonları ve resmî tatiller sayılmaz. Duyuru elektronik ortamda yapılmışsa sürenin başlangıcı yine duyuru tarihidir. İtirazın hangi yolla iletileceği ise üniversitenin duyurduğu usule bağlıdır. Bazı üniversiteler ıslak imzalı dilekçe ister, bazıları ise elektronik başvuru sistemini kullanır. Başvuru takvimini ve uygulama ilkelerini belirleme yetkisi de üniversite komisyonundadır. Bu nedenle her yıl yayımlanan usul ve ilkeler metni ayrıca okunmalıdır.

İtiraz Dilekçesinde Neler Yer Almalıdır

Akademik teşvik ödeneği itiraz dilekçesi, komisyonun ret gerekçesini doğrudan karşılamalıdır. Dilekçe şu noktaları göstermelidir.

• Reddedilen veya puanı düşürülen faaliyetin künyesi

• Komisyonun gerekçesi ve bu gerekçeye karşı açıklama

• Faaliyetin hangi türe girdiği ve dayanılan Yönetmelik hükmü

• Kitapta ISBN, dergide ISSN bilgisi

• Kitap bölümünde yayınevi sözleşmesi veya davet mektubu

• Tebliğde etkinlik programı, katılım belgesi ve yayımlanmış tam metin

• Talep edilen puan ve hesabın nasıl yapıldığı

Kitap ve dergiye ilişkin belge şartları Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrasında yer alır. Tebliğe ilişkin belgeler ise aynı maddenin 9. fıkrasında sayılmıştır. Eser türleri arasındaki farkları doçentlik başvurusunda eser türleri yazısı karşılaştırmalı biçimde gösterir.

Komisyon Kararının Kesin Olması Yargı Yolunu Kapatmaz

Yönetmelik, akademik teşvik ödeneği itiraz üzerine verilen komisyon kararlarının kesin olduğunu belirtir. Buradaki kesinlik, idari başvuru yolunun tükendiği anlamına gelir. Anayasa'nın 125. maddesine göre idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Bir yönetmelik hükmü bu güvenceyi daraltamaz.

İtirazın reddi kararı, öğretim elemanının parasal hakkını doğrudan etkiler. Bu niteliğiyle icrai bir idari işlemdir ve iptal davasına konu olur. İdari işlem iptal davaları yazısı işlemin unsurlarını ve iptal sebeplerini tek tek ele alır.

Akademik Teşvik Kararına Karşı Dava Nerede Açılır

Akademik teşvik ödeneği itiraz uyuşmazlığında görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 33. maddesinin 3. fıkrasına göre belirlenir. Bu fıkra, kamu görevlilerinin özlük ve parasal haklarına ilişkin davalarda ilgilinin görevli bulunduğu yer mahkemesini yetkili kılar. Öğretim elemanı için bu yer, kadrosunun bulunduğu üniversitenin ilidir.

Davalı idare, kararı veren komisyonun bağlı olduğu üniversite rektörlüğüdür. Dilekçede hem itirazın reddi kararının hem de nihai puan kararının iptali istenebilir. Talep, eksik ödenen ödeneğin yasal faiziyle ödenmesini de kapsayabilir. Bu durumda dava, iptal ve tam yargı talebini birlikte taşır.

Akademik teşvik ödeneği itiraz dilekçesinde puan hesabının hangi kalemde hatalı olduğu somut biçimde gösterilir. Mahkeme, teknik değerlendirme gereken durumlarda bilirkişi incelemesine başvurabilir. Yine de denetimini işlemin hukuka uygunluğuyla sınırlı tutar. Kanunun 2. maddesinin 2. fıkrası, idari yargı yerlerinin yerindelik denetimi yapmasını ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak karar vermesini yasaklar. Mahkeme bu nedenle komisyonun yerine geçerek doğrudan puan takdir etmez.

Altmış Günlük Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar

İdari Yargılama Usulü Kanunu 7. maddesine göre dava açma süresi altmış gündür. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. İtiraz yoluna gidilmişse süre, itirazın reddine ilişkin kararın bildirilmesiyle işler.

Beş iş günlük itiraz süresini kaçıran öğretim elemanının dava hakkı kendiliğinden sona ermez. Aynı Kanunun 11. maddesi, dava açma süresi içinde işlemi yapan makama başvurma imkânı verir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Süre bu tarihten sonra yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılır.

Yürütmenin Durdurulması Talebi Hangi Şartlara Bağlıdır

Akademik teşvik ödeneği itiraz konusunda dava açılması, işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Kanunun 27. maddesi iki şartın birlikte gerçekleşmesini arar. Birincisi işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğmasıdır. İkincisi işlemin açıkça hukuka aykırı olmasıdır. Mahkeme, kararında bu iki şartın nasıl gerçekleştiğini göstermek zorundadır.

Karar, kural olarak davalı idarenin savunması alındıktan sonra verilir. Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir, ancak durumun gereğine göre teminat aranmayabilir. Verilen karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. Yürütmenin durdurulması yazısı bu kurumun işleyişini ayrıntılı biçimde anlatır.

Yönetmelik Hükmüne Karşı Danıştay'da Dava Açılabilir

Bazı akademik teşvik ödeneği itiraz uyuşmazlıklarında sorun komisyonun değerlendirmesinde değil, Yönetmeliğin kendisindedir. Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği 2020 yılında Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne alınmıştır. 2575 sayılı Danıştay Kanunu 24. maddesine göre bu tür düzenleyici işlemlere karşı dava Danıştay'da ilk derece açılır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu 7. maddesinin 4. fıkrası ayrı bir imkân tanır. İlgili, düzenleyici işlem ile uygulama işlemi aleyhine birlikte dava açabilir. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, ona dayalı işlemin iptaline engel değildir.

Danıştay bu Yönetmeliğin çeşitli hükümlerini iptal etmiştir. Sekizinci Daire, 14/6/2022 tarihli ve E. 2018/4831, K. 2022/4095 sayılı kararıyla tanınmış uluslararası yayınevi tanımındaki bir ibareyi iptal etmiştir. Karar, İdari Dava Daireleri Kurulunun 5/4/2023 tarihli ve E. 2022/3741, K. 2023/650 sayılı onamasıyla kesinleşmiştir. Aynı Daire, 3/4/2024 tarihli ve E. 2021/6094, K. 2024/2115 sayılı kararıyla tanınmış ulusal yayınevine ilişkin tanımı ve tablodaki ibareleri iptal etmiştir.

Danıştay, 2020 değişikliğinin yürürlük maddesini de iptal etmiştir. Sekizinci Daire, 14/9/2022 tarihli ve E. 2020/730, K. 2022/4736 sayılı kararında bu maddeyi eksik düzenleme saymıştır. Gerekçe, değişikliğin 2019 yılı akademik çalışmaları için geçiş hükmü öngörmemesidir. Bu karar da İdari Dava Daireleri Kurulunun 5/2/2024 tarihli ve E. 2023/963, K. 2024/185 sayılı kararıyla onanmıştır. Kararların tam metnine Danıştay karar arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.

Ödenen Akademik Teşvikin Geri Alınması Mümkün müdür

Yönetmeliğin 10. maddesinin 5. fıkrası geri alma hâlini düzenler. Ödeme yapıldıktan sonra gerçeğe aykırı faaliyet bildirildiği anlaşılırsa tutar kanuni faiziyle geri alınır. Aynı sonuç, faaliyetin Yönetmelik kapsamına girmediğinin sonradan anlaşılması hâlinde de doğar. Gerçeğe aykırı, yanlış veya yanıltıcı bildirimde bulunanlar hakkında komisyonun tespiti üzerine inceleme başlatılır. Cezai sorumluluk gerekiyorsa genel hükümler uygulanır.

Yanlış veya yanıltıcı beyan ayrıca etik ihlal iddiasına dönüşebilir. Etik inceleme, teşvik ödeneğinden bağımsız yürüyen ayrı bir süreçtir. Etik ihlal türleri ve savunma yazısı bu süreci ayrıntılı biçimde ele alır.

Geri Alma Yazısına Karşı Ne Yapılabilir

Geri alma da bir idari işlemdir ve iptal davasına konu olur. Süre burada da altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Tutar maaştan kesilmişse iade talebi tam yargı davasıyla ileri sürülür.

Yersiz ödemelerin geri alınmasında Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarihli ve E. 1968/8, K. 1973/14 sayılı kararı esas alınır. Karara göre yokluk, açık hata, ilgilinin gerçek dışı beyanı veya hilesi hâllerinde süre sınırı aranmaz. Bu hâllerin dışında kalan yersiz ödemeler ise ilk ödeme tarihinden itibaren dava açma süresi içinde geri istenebilir. İdari işlemin geri alınması yazısı geri alma ile kaldırma arasındaki farkı ayrıca açıklar.

Akademik Teşvik Ödeneği Konusunda Avukat Desteği

Akademik teşvik uyuşmazlıklarında sonuç, çoğu zaman tek bir faaliyetin hangi türe yazıldığına ve hangi belgenin dosyaya konduğuna bağlıdır. Komisyonun ret gerekçesi, dava dilekçesindeki hukuki sebeplerin çerçevesini de belirler. Bu nedenle genel nitelikteki bir internet metni, dosyaya özgü incelemenin yerine geçmez. Yükseköğretim hukuku ve akademik davalar sayfası öğretim elemanlarını ilgilendiren dava türlerini bir arada toplar.

Bu konuda, istediğiniz tarih ve saatte, canlı ve görüntülü hukuki destek almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu oluşturabilirsiniz. Sorularınızın cevaplarını aldıktan sonra karar vermek için "Avukata Sor" formuna da yazabilirsiniz. Bu durumda ilgili avukat sizi "Avukata Sor" formuna bıraktığınız telefon numarası üzerinden arayacaktır.

Online görüşmedeki hukuki değerlendirme, paylaştığınız komisyon kararına ve belgelere dayanır. Puan tablosunu, ret gerekçesini ve duyuru tarihini gösteren yazıyı görüşmeden önce hazırlamanız süreci kolaylaştırır.