ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Araç değer kaybı başvurusu, hukukumuzda önemli bir yer kaplayan, oluşan trafik kazası sonucunda tamamen kusurlu olmayan sürücünün aracının kaza öncesindeki piyasa değerine göre piyasa değerinde yaşadığı düşüşü ifade eden bir zarar için yapılan başvurudur. Araç değer kaybı başvurusu, somut olayın özelliklerine göre sürücü veya işletene karşı öne sürülebileceği gibi aracın sigorta şirketine karşı da öne sürülebilecektir. Zira araç değer kaybı ZMMS kapsamında teminat altına alınmış bir zarar kalemidir.

ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR? HUKUKİ TANIMI VE DAYANAĞI

Araç değer kaybı, oluşan maddi hasarlı trafik kazası neticesinde mağdur araç sürücüsünün aracının piyasa değerindeki düşüştür. Zira ülkemizde bir aracın parçalarında onarım ve değişim olması durumunda aracın piyasa değeri düşmektedir. Dolayısıyla araç değer kaybı bir malvarlığı zararıdır. Bunun  yanında;

• Aracın modeli
• Markası
• Kilometresi
• Kaza tarihindeki yaşı
• Hasarın niteliği

Gibi hususlar göz önüne alınmak suretiyle araç değer kaybı hesaplama yapılacaktır. Araç değer kaybının hukuki dayanağı, Türk Borçlar Kanunu’nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğudur. Zira bir trafik kazasında kusurlu ve hukuka aykırı bir biçimde diğer araca çarpan ve araçta zarara neden olan sürücü, bu zararı gidermekle mükellef olacaktır. İşbu sorumluluğa haksız fiil sorumluluğu denir.

HASAR DEĞER KAYBI TAZMİNATINA HAK KAZANMA ŞARTLARI NELERDİR? KİMLER ARAÇ DEĞER KAYBI TALEP EDEBİLİR?

Hasar değer kaybı başvurusu, oluşan trafik kazasında tam kusurlu bulunmayan sürücü tarafından talep edebilir. Bu sebeple araç değer kaybı başvurusu için trafik kazalarında kusur oranının tespiti önemli bir yer tutmaktadır. Dolayısıyla araç değer kaybı tazminatına hak kazanma şartları;

• Oluşan trafik kazasında tam kusurlu olmamak
• Trafik kazasının ardından yapılan onarım neticesinde aracın piyasa değerinin düşmesi
• Trafik kazasının üzerinden 2 yıl süre geçmiş olmamasıdır.

Şayet aracın daha önce değişmiş olan parçaları tekrardan değiştirilirse bu durumda araçta değer kaybı oluşmayacaktır, yani aracın piyasa değeri düşmeyecektir.

HASAR DEĞER KAYBI BAŞVURUSU ÖNCESİ HAZIRLANMASI GEREKEN BELGELER

Araç değer kaybı başvurusu için birtakım belgelerin sigorta şirketine ibraz edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde başvurucular hak kaybı yaşayabilir. Araç değer kaybı başvurusu öncesinde hazırlanması gereken belgeler, Sigorta Genel Şartları’nın EK – 6 1.B maddesinde düzenlenmektedir. Bu maddeye göre araç değer kaybı başvurusu için gereken belgeler;

• Trafik Kazası Tespit Tutanağı resmi tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı, varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları,
• Mağdur araca ait ruhsat,
• Varsa hasarlı araca ve kaza yerine ait fotoğraf ve görüntüler,
• Mağdur araç sahibine/zarar gören üçüncü şahsa ait banka hesap bilgileri
• Değer kaybı talep beyanı,
• Maddi hasara ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu.

Şeklindedir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. Maddesi gereğince bu belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içerisinde mağdur araç sürücüsüne ödeme yapılması gerekmektedir

SİGORTA ŞİRKETİNE ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Araç değer kaybı başvurusu, sigorta şirketine gerekli belgelerin iletilmesi suretiyle yapılmaktadır. Bu belgeler sigorta şirketine fiziki olarak, mail veya kep yoluyla iletilebilir. Bu başvurunun ardından sigorta şirketi, mağdur araç sürücüsünün uğradığı zarara ilişkin bir sigorta eksperini görevlendirerek aracın değer kaybını hesaplar ve ilgilinin banka hesabına yatırır. Şayet sigorta şirketi araç değer kaybını eksik öder veya ödemezse mağdur araç sürücüsü Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak hasar değer kaybını talep edebilecektir.

BAŞVURU SONRASINDA SİGORTA ŞİRKETİNİN CEVAP SÜRESİ VE UYGULAMASI

EKSİK ÖDEME VEYA RED DURUMUNDA İZLENECEK YOLLAR

Hasar değer kaybı başvurusu reddedildiği veya eksik ödendiği takdirde mağdur araç sürücüsü Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak araç değer kaybı talebinde bulunabilir. Araç değer kaybı başvurusunun ardından sigorta şirketinin cevap süresi, başvuru tarihinden itibaren 15 gündür. Bu husus Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesinde düzenlenmektedir. Bu süre içerisinde sigorta şirketi herhangi bir cevap vermezse bu durumda da Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya dava yoluna başvurulabilecektir.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU’NA BAŞVURU SÜRECİ

Araç değer kaybı başvurusunu sigorta şirketine yapan mağdur araç sürücüsü, sonuç alamadığı takdirde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru süreci ise, Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru formu üzerinden yapılacaktır. Başvuru formu usulüne uygun bir biçimde doldurulduktan sonra başvuru ücreti ve tebligat gideri ilgili banka hesabına gönderilip bu dekont da Tahkim Komisyonu’na başvuruda komisyona sunulacak belgelerden birisidir. Bunun yanında komisyona başvururken şu belgelerin sunulması gerekmektedir:

• Kaza Tespit Tutanağı
• Sigorta Şirketine Başvuru Evrakı
• Eksper Raporu
• Sigorta Şirketi Tarafından Cevap Verilmişse Nihai Cevap Belgesi
• Soruşturma Dosya Evrakları
• Ruhsat
• Ehliyet
• Vekaletname

Bu şartlarda başvuru yapıldıktan sonra Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlığı karara bağlayacaktır.

ARAÇ DEĞER KAYBI DAVASI: GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME, DAVA USULÜ

Hasar değer kaybı başvurusu gerçekleştikten sonra sonuç alınmadığı takdirde mağdur araç sürücüsü dava yoluna da gidebilecektir. Araç değer kaybı davasında görevli mahkeme; davalılardan birisi sigorta şirketi ise Asliye Ticaret Mahkemesi’dir. Ancak dava yalnızca sürücüye karşı açılacaksa bu durumda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olacaktır. Araç değer kaybı davasında yetkili mahkeme ise birden fazladır. Şöyle ki araç değer kaybı davası;

• Davalının yerleşim yerinde
• Birden fazla davalı bulunduğu takdirde bunlardan birinin yerleşim yerinde
• Sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yerde
• Zarar görenin yerleşim yerinde
• Trafik kazasının gerçekleştiği (haksız fiilin meydana geldiği) yerde

Açılabilir.

YARGITAY KARARLARINDA ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURULARINA İLİŞKİN İÇTİHATLAR

Araç değer kaybı başvurularına ilişkin birçok içtihat bulunmaktadır. Bu içtihatlar uygulamayı ve araç değer kaybı hesaplamalarını şekillendirmektedir.

Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/7272 E., 2017/867 K. Sayılı kararında; “… Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda araç değer kaybı hesaplaması doğru yapılmamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybının tespiti, Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda esas alınan, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyulmaksızın genel bir değerlendirme yapılarak sağlanmıştır.

Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın markası, modeli, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak tamir edildikten sonraki rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir…” Şeklinde karar vermiştir. Görüleceği üzere Yargıtay bu kararında; araç değer kaybı hesabının genel bir değerlendirme yapılarak belirlenemeyeceğine, aracın serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın markası, modeli ve hasar miktarı gibi hususların göz önüne alınarak araç değer kaybının belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir.

Yine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2015/4452 E., 2017/5521 K. Sayılı kararında; “… Somut olayda, değer kaybı yönünden hükme esas alınan 20.06.2014 tarihli bilirkişi raporunda araçta oluşan değer kaybı, yukarıda açıklanan ilkelere ve Dairemizin yerleşik uygulamasına aykırı şekilde 22.500 TL olarak belirlenmiş, ayrıca aracın kaza tarihindeki piyasa değeri belirlenmediği gibi aracın hasar durumuna göre pert total sayılmasının ekonomik olup olmadığı da raporda tartışılmamıştır.

Aracın pertinin uygun olması halinde davalı taraf ayrıca değer kaybı zararından sorumlu olmaz…” Şeklinde karar verilmiştir. İşbu kararında Yargıtay, aracın hasar durumuna göre pert total sayılmasının ekonomik olup olmadığının da raporda tartışılması gerektiğini, aracın pertinin daha ekonomik olacağı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalının pert araçtan dolayı değer kaybı zararından sorumlu olmayacağına karar vermiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/10017 E., 2016/832 K. Sayılı kararında ise; “… Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur.

Dairemiz’in yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur. Bu nedenlerle, davalı … şirketlerinin de araç değer kaybından sorumlu olduğu…” Şeklinde karar verilmiştir.

Bu içtihatta Yargıtay, zarar verenin aracını ZMMS ile sigortalayan sigorta şirketinin de zarar veren ile birlikte mağdurun gerçek zararından sorumlu olduğunu, değer kaybının da gerçek zarar olduğu ve bu sebeple hem zarar verenin hem de zorunlu trafik sigortacısının değer kaybından sorumlu olduğunu belirtmiştir.

ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU UYGULAMASINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Araç değer kaybı başvurusunda sıkça karşılaşılan sorunlardan ilki, sigorta şirketinin ödemeleri zaman zaman geciktirebilmesidir. Kanun’da açıkça 8 iş günü içerisinde zararın ödenmesi, 15 gün içerisinde de başvuru hakkında bilgi verilmesi düzenlenmiştir. Ancak bazı şirketler 15 günü geçtikten sonra ödeme yapmaktadırlar. Buna rağmen Sigorta Tahkim Komisyonu’na 15. Günün ardından yapılan başvurunun ardından sigorta şirketi tarafından tam ödeme yapılması durumunda başvuru reddedilecektir.

Bu hususun açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiği ve yapılan başvurunun değerlendirilerek vaktinde ödeme yapmayan sigorta şirketleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Ayrıca sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde olan sorumluluğu, zaman zaman mağdur sürücülerin değer kaybı zararlarını tam olarak karşılayamamasına yol açmaktadır. Bu doğrultuda teminat limitlerinin artırılması, mağdur sürücülerin haklarını garanti altına alacaktır.

ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU İÇİN HANGİ BELGELER GEREKLİDİR?

Araç değer kaybı başvurusu için kaza tespit tutanağı, mağdur araca ait ruhsat, varsa eksper raporu ve kazaya ilişkin görüntüler, mağdur araç sahibine ilişkin banka bilgileri ve değer kaybı talep beyanının iletilmesi gerekmektedir.

DEĞER KAYBI TALEBİNDE ZAMANAŞIMI SÜRESİ NEDİR?

Araç değer kaybı talebinde zamanaşımı süresi, kazanın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her durumda kaza tarihinden itibaren on yıldır.

SİGORTA ŞİRKETİ BAŞVURUMA CEVAP VERMEZSE NE YAPABİLİRİM?

Sigorta şirketi başvuruya cevap vermediği takdirde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak suretiyle değer kaybı talebi iletilebilir.

ARAÇ YAŞI VE KİLOMETRESİ DEĞER KAYBI BAŞVURUSUNU ETKİLER Mİ?

Araç değer kaybı başvurusu aracın yaşı ve kilometresi ne olursa olsun yapılabilir. Dolayısıyla araç değer kaybı her türlü araç için talep edilebilir. Ancak aracın yaşı ve kilometresi değer kaybı miktarını etkileyecek olup, kilometresi yüksek olan araçta daha düşük değer kaybı hesaplanacaktır.

ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU REDDEDİLİRSE DOĞRUDAN DAVA AÇABİLİR MİYİM?

Araç değer kaybı başvurusu reddedilirse doğrudan dava açılabilmektedir. Ancak bu dava yalnızca sürücüye karşı açılabilir. Şayet sigorta şirketi de davalı olarak gösterilecekse bu durumda dava açmadan önce arabuluculuk süreci tamamlanmalı, ardından dava açılmalıdır.

Akademik Hukuk olarak trafik kazası mağduru müvekkillerimizin değer kaybı taleplerine ilişkin hukuki süreçleri yönetiyoruz. Müvekkillerimizin hak kaybına uğramaması adına gerek dava süreçlerinde, gerekse tahkim süreçlerinde kendilerine hukuki destek sağlıyoruz.

ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU İLE İLGİLİ AVUKATA SORU SORABİLİRSİNİZ.

Araç değer kaybı başvurusu

Araç değer kaybı başvurusu konusunda alanında uzman Ankara Avukatına soru sormak için Avukata sor linkini tıklayarak sorabilirsiniz.

AVUKATTAN ONLINE DANIŞMANLIK ALABILIRSINIZ.

Araç değer kaybı başvurusu

Sorularınızı ve bu sorularla ilgili evrakı sisteme yükleyebilirsiniz. Online danışmanlıkta istediğiniz gün ve saati seçebildiğiniz gibi görüşme tipini de seçebilmektesiniz. Zoom, teams, whatsapp ya da telefon üzerinden görüşme sağlanabilmektedir. Ödemenin ardından tarafınıza randevu yapıldığına dair mail ile bilgi gelmektedir. Sistemde yaşanan herhangi bir sorun olduğundan iletişim numaralarımızdan iletişime geçtiğinizde toplantı manuel olarak planlanabilir. Müvekkillerimizin doğru bilgiye hızlı ve güvenilir şekilde ulaşmasını sağlamak için kurulan Online Danışmanlık Sistemimizden yüzlerce randevu alınmış olup müvekkillerimizin faydalanması amaçlanmıştır.

ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?