Memurun üst göreve geçişinde aranan öğrenim, hizmet süresi ve puan şartları; YÖK örneği, sınavsız atama hâlleri ve 31 Ekim 2026'da eklenen üç yıl kuralı.
Görevde yükselme sınavı, memurun şef, müdür yardımcısı veya şube müdürü gibi bir üst göreve atanmak için girdiği yazılı ve sözlü sınavdır. Başvuru için atanılacak görevin öğrenim düzeyi ve alt görevlerde çalışma süresi aranır. Başarılı sayılmak için yazılı sınavdan en az 60, sözlü sınavdan en az 70 puan almak gerekir. Ortak kuralları genel yönetmelik koyar, ayrıntıyı her kurumun kendi yönetmeliği belirler.
Görevde Yükselme Sınavını Genel Yönetmelik Düzenler
Yönetmelik öncelikle 190 sayılı KHK'ye ekli (I) ve (III) sayılı cetvellerdeki kadrolarda uygulanır. Belediye ve il özel idaresi memurları, düzenleyici kurumlar ve kamu iktisadi teşebbüsleri de kapsamdadır. Üniversite ve YÖK'te çalışan idari personel için ayrıca YÖK'ün kendi yönetmeliği vardır. Kurum yönetmelikleri genel yönetmeliğe aykırı kural koyamaz (madde 15).
Eski kaynaklarda sık geçen "görevde yükselme eğitimi" bugün yoktur. Eğitimin konularını düzenleyen 10. madde 2013'te yürürlükten kaldırıldı. Bugün görevde yükselme sınavı için tek şart, 2016'da değişen 8. maddeye göre yazılı ve sözlü sınavda başarıdır.
Hangi Kadrolar Sınav Kapsamı Dışında Kalır?
Yönetmeliğin 2. maddesi bazı kadroları sınavın dışında tutar. Başlıcaları şunlardır:
657 sayılı Kanunun 59. maddesindeki istisnai memurluklar
Mülki idare amirliği, emniyet, jandarma ve sahil güvenlik hizmetleri sınıfındaki kadrolar
Yardımcılık veya stajyerlik sonunda yeterlik sınavıyla girilen uzman ve müfettiş gibi kadrolar
Bölge ve il müdürü ile bunların yardımcıları gibi üst yönetici kadroları
Sık Sorulan Sorular
Aday memur görevde yükselme ilanına başvurabilir mi?
Bu, çalışılan kurumun yönetmeliğine bağlıdır. YÖK'e bağlı kurumlarda aday memurlar ilana başvuramaz. Başka bir kurumda çalışıyorsanız başvurudan önce o kurumun yönetmeliğini ve sınav duyurusunu kontrol etmeniz gerekir.
Görevde yükselme sınavı ne zaman yapılır?
Herkes için geçerli sabit bir takvim yoktur, kurum boş kadro ihtiyacına göre ilana çıkar. Üniversitelerde merkezî sınav için kurumlar Şubat sonuna kadar YÖK'e başvurur ve sınav aynı yıl içinde yapılır. Sınavı kendisi yapan üniversite ise duyuruyu en az iki ay önce yayımlar.
Sözlüde başarısız olan memur yazılı puanını sonraki ilanda kullanabilir mi?
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Avukat kadrosundan hukuk müşavirliğine yapılan atamalar
İlk defa açıktan yapılan atamalarda da bu yönetmelik uygulanmaz (ek madde 1). Bu kadrolarda atama, kendi özel mevzuatına göre yapılır.
Hangi Öğrenim Düzeyi Aranır?
Genel yönetmeliğin 5. maddesi öğrenim şartını görev düzeyine göre üç basamakta toplar. Kurumlar kendi yönetmeliğinde unvan bazında daha ayrıntılı şart koyar.
Madde iki istisna da tanır. Kurum yönetmeliğinde düzenlenmişse, hizmet alanıyla ilgili iki yıllık okul mezunu müdür ve daha alt görevlere atanabilir. Kurumun açtığı en az iki yıllık mesleki kursu bitiren lise mezunu da müdür yardımcısı ve daha alt görevlere yükselebilir. Ayrıca 18 Nisan 1999'da görevde olan iki yıllık mezunlar, 5. madde bakımından dört yıllık mezun sayılır (geçici madde 3).
Alt Görevlerde Hizmet Süresi Şartı
Hizmet süresini kurumlar belirler. Genel yönetmeliğin 6. maddesi yalnız çerçeveyi çizer. Kurum, atanılacak görevin niteliğine göre alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. Bu sürenin en az altı ayı, atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olmalıdır. İlan edilen kadro için bu şartı taşıyan kimse yoksa altı ay kuralı aranmaz.
Kurumlar süreleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 68/B'ye göre değerlendirir. Bu bent, 1 ile 4. dereceli bir kadroya daha aşağı dereceden atama için 8 ile 12 yıl hizmet ister. Örneğin 3. veya 4. dereceli bir kadro için en az 8 yıl gerekir. Dört yıldan kısa yükseköğrenim görenlere bu sürelere iki yıl eklenir. Derece hesabının ayrıntısı kademe ve derece ilerlemesi yazısında anlatılmıştır.
Somut bir örnek YÖK'ün yönetmeliğidir. Üniversite personeli için alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmet şartı vardır. Bu sürenin en az bir yılı kurumda geçmiş olmalıdır (madde 6).
Disiplin Cezası Başvuruya Engel mi?
Genel yönetmelik bu konuda tek bir kural koymaz. Madde 7'ye göre başvuranlarda aranacak disiplin şartlarını her kurum kendi yönetmeliğinde belirler. Bu yüzden aynı ceza bir kurumda başvuruyu engellerken başka bir kurumda engel olmayabilir.
YÖK'ün yönetmeliğindeki genel şartlar arasında disiplin cezasına bağlı bir engel sayılmamıştır. Başka bir kurumda çalışan memur ise kendi yönetmeliğine ve görevde yükselme sınavı duyurusuna bakmalıdır. Silinmiş bir cezanın nasıl değerlendirileceği de yönetmeliğin diline bağlıdır. Silme şartları için memur disiplin cezalarının sicilden silinmesi yazısına bakılabilir.
Başvuru ve Duyuru Süreci
Kurum, görevde yükselme ile dolduracağı kadroları yazılı sınavdan önce duyurur (madde 9). Görevde yükselme sınavı duyurusunda kadroların unvanı ve sayısı, son başvuru tarihi ve sınav konuları yer alır. Şartlar son başvuru gününe göre değerlendirilir. Hizmet süresi bu günden bir gün sonra dolan memurun başvurusu kabul edilmez.
Personel, şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadrolardan yalnız birine başvurabilir. Aylıksız izindekiler dahil izin kullanan memurlar da sınava katılabilir. Personel birimi başvuruları inceler ve şartları taşıyanların listesini kurumun internet sitesinde ilan eder.
Başvuru, kapalı zarf içinde bir dilekçeyle kurumun personel birimine yapılır. Aday listesine ilan tarihinden itibaren beş iş günü içinde sınav kuruluna itiraz edilebilir. Kurul itirazı on iş günü içinde karara bağlar (madde 11).
Yazılı Sınavda Kaç Puan Almak Gerekir?
Yazılı sınavda başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 60 puan almak gerekir (madde 12). Bu eşik 2016'da yapılan değişiklikle 70'ten 60'a indirildi. Sorular, duyuruda yazılan konu başlıklarından hazırlanır.
Kurum, görevde yükselme sınavı için yazılı aşamayı kendisi yapabilir. Bu aşamayı ÖSYM'ye, Millî Eğitim Bakanlığına, TODAİE'ye veya bir üniversiteye de yaptırabilir. Belediye personelinin yazılı sınavını yönetmelikteki adıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkezî olarak yaptırır. İl özel idaresi personeli için bu görev İçişleri Bakanlığındadır. Üniversiteler talep ederse sınav YÖK tarafından merkezî olarak yaptırılır.
YÖK'te merkezî sınav için kurumların Şubat sonuna kadar talepte bulunması gerekir. YÖK bu durumda sınavı ÖSYM'ye veya Anadolu Üniversitesine yaptırır. Kurum sınavı kendisi yaparsa duyuru, sınavdan en az iki ay önce yapılır.
Sınavda hatalı soru çıkarsa YÖK yönetmeliğine göre bu soruların puanı diğer sorulara eşit olarak dağıtılır (madde 18). Engelli adaylar için kurumlar, sınavın yapılabilmesine yönelik gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür (genel yönetmelik madde 16).
Sözlü Sınavda Altı Ölçüt Kullanılır
Yazılı sınavda en yüksek puanı alandan başlanarak, ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlüye çağrılır (madde 12/A). Son adayla aynı puanı alanların hepsi de sözlüye alınır. Örneğin on kadro ilan edildiyse yazılıyı geçenlerden ilk 50 aday ve 50. adayla eşit puan alanlar sözlüye girer.
Kurulun her üyesi adayı 100 tam puan üzerinden ayrı ayrı puanlar. Yönetmelik şu ölçütleri sayar:
Sınav konularındaki bilgi düzeyi
Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü
Liyakat, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışların göreve uygunluğu
Özgüven, ikna kabiliyeti ve inandırıcılık
Genel kültür ve genel yetenek
Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık
Üyelerin verdiği puanların ortalaması sözlü sınav puanıdır. Başarılı sayılmak için en az 70 puan gerekir.
Sözlü Puanın Gerekçesi Neden Önemlidir?
Ölçütlerin bir kısmı soyuttur. "Temsil kabiliyeti" veya "özgüven" için verilen düşük bir puan tutanakla desteklenmezse denetimi güçleşir. Bu yüzden itiraz eden adayın, her üyenin verdiği puanı ve sınav tutanağını istemesi yerinde olur. Yargı kararlarının bu konuya bakışı sözlü sınavların yargısal denetimi yazısında incelenmiştir.
Sınav kurulu beş kişidir. Kurul, atamaya yetkili amirin ya da görevlendireceği kişinin başkanlığında toplanır (madde 13). Üyeler, sınava girecek personelden daha düşük öğrenim düzeyinde olamaz. Bir üyenin eşi veya ikinci dereceye kadar kan ya da kayın hısmı sınava girerse o üye kuruldan çıkarılır.
Başarı Puanı ve Atama Sırası
Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasıdır (madde 12/B). Yazılıdan 80, sözlüden 74 alan adayın başarı puanı 77 olur. Atama, ilan edilen boş kadro sayısı kadar ve bu puan sırasıyla yapılır.
Puanlar eşitse önce hizmet süresine, sonra daha üst öğrenime, en son üst öğrenimin mezuniyet notuna bakılır. Kurum gerek görürse asıl aday sayısı kadar yedek de belirleyebilir.
Asıl adaylardan biri göreve başlamazsa ya da kadro başka bir sebeple boşalırsa yedeklere geçilir. Bu imkân, sıralamanın kesinleşmesinden itibaren en fazla altı ay sürer ve yeni sınav duyurusuyla biter (madde 12/C). YÖK yönetmeliği ise atamanın, liste kesinleştikten sonra üç ay içinde yapılmasını öngörür.
Şartları taşımadığı sonradan anlaşılan adayın durumu da düzenlenmiştir. YÖK yönetmeliğinin 18. maddesine göre bu kişinin görevde yükselme sınavı geçersiz sayılır. Atama yapılmışsa iptal edilir. Kopya çeken veya başvuruda gerçeğe aykırı beyanda bulunan aday için de aynı sonuç doğar.
Unvan Değişikliği Sınavı Görevde Yükselmeden Nasıl Ayrılır?
Unvan değişikliği, en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitimle kazanılan bir unvana geçiştir (ek madde 3). Memur kadrosundaki bir mühendislik mezununun mühendis kadrosuna geçmesi buna örnektir. Hemşire, tekniker, avukat ve kütüphaneci kadroları da YÖK yönetmeliğinde bu grupta sayılır.
Konu
Görevde yükselme
Unvan değişikliği
Amaç
Hiyerarşide üst göreve geçiş
Öğrenimle kazanılan meslek unvanına geçiş
Hizmet süresi
Alt görevlerde süre aranır
Belirli süre hizmet şartı aranmaz
Başvuru hakkı
Kurum yönetmeliğine göre değişir
Yalnız kurumun kendi personeli
Doktora mezunu
Uzman ve altı görevlere sınavsız atanabilir
Öğrenimle kazanılan göreve sınavsız atanabilir
Unvan değişikliği de yazılı ve sözlü sınavla yapılır. Konular, görev alanı ve atanılacak görevin niteliğiyle ilgilidir. Bu sınavın işlerini de sınav kurulu yürütür. YÖK yönetmeliğinde 23 Temmuz 2026'da yapılan değişiklikle, unvan değişikliğinde başarı için görevde yükselme sınavı esasları uygulanır. Bu da yazılıda 60, sözlüde 70 puan eşiğinin burada da arandığı anlamına gelir.
Sınavsız Atama Yapılabilecek Hâller
Her görev değişikliği sınav gerektirmez. Kurum, memuru aynı unvana, aynı alt gruptaki başka bir unvana veya daha alt unvana naklen atayabilir (ek madde 1). Doktorasını bitiren personel de hizmet süresi ve öğrenim şartını taşıyorsa uzman ya da aynı düzeydeki görevlere sınavsız atanabilir (madde 2).
YÖK yönetmeliği de bazı sınavsız geçişler tanır (madde 20). Memur, daha önce bulunduğu görevlere veya onların altındaki görevlere sınavsız dönebilir. Şube müdüründen daha üst görevlere ise dört yıllık mezun olmak şartıyla genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.
Ek Madde 5 ile Gelen Üç Yıl Şartı
31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, genel yönetmeliğe ek madde 5'i ekledi. Düzenleme, görevde yükselme sınavı uygulanmayan müdür ve müdür yardımcısı kadrolarında bulunmuş kişileri ilgilendirir. Daha üst yönetici kadrolarında çalışmış olanlar da bu gruptadır. Bu kişiler, yönetmelik kapsamındaki müdür ve müdür yardımcısı kadrolarına sınava girmeden atanabilir.
Bunun için o görevlerde kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen çalışmış olmak gerekir. Asaleten çalışma, vekâleten değil kadroya atanarak görev yapmaktır. Alt görevlerdeki çalışma süresi dışındaki şartların da taşınması aranır. Değişiklik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Sınav Sonucuna İtiraz ve İptal Davası
Genel yönetmelikte itirazı düzenleyen 14. madde 2013'te kaldırıldı. Görevde yükselme sınavı sonuçlarına itirazın süresi artık kurum yönetmeliklerinde yer alır. Sonuçların ilanını ve itirazların karara bağlanmasını sınav kurulu yürütür (madde 13). YÖK yönetmeliğinde yazılı ve sözlü sonuçlara ilandan itibaren beş iş günü içinde itiraz edilir. Kurul on iş günü içinde karar verir.
İtirazın reddi veya başarı sıralaması bir idari işlemdir. Bu işleme karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 7 uyarınca 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Süre kural olarak işlemin yazılı bildiriminden başlar. Notun yeniden hesaplanması istenen dosyalarda sınav sonucuna itiraz ve not tespit davası yazısı yol gösterir.
Dava sürerken kadroya başka bir aday atanabilir. Bu durumda atama işlemi de davaya konu edilebilir. Bu sürecin genel çerçevesi memur atama iptali davası yazısındadır. İtiraz dilekçesinde hangi sorunun veya hangi puanın neden hatalı olduğu açıkça yazılmalıdır. Kurulun oluşumunda bir sorun varsa bu da belirtilmelidir. Hısımı sınava giren bir üyenin kurulda kalması buna örnektir. Dilekçenin süresinde verildiğini gösteren evrak kaydı saklanmalıdır.
Görevde yükselme sınavı bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Görevde yükselme sınavı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya avukata soru sayfamız üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Hayır, bir sonraki ilanda süreç baştan işler. Genel yönetmeliğin 12/C maddesine göre başarısız olanlar, aynı unvanlı kadrolar için bütün usul ve esaslara yeniden tabidir. Yani yazılı aşamaya da yeniden girilir.
Başka bir kurumun görevde yükselme ilanına başvurulabilir mi?
Bu, ilanı açan kurumun yönetmeliğine bağlıdır. Örneğin YÖK'e bağlı kurumların ilanlarına diğer kurumların personeli başvuramaz. Unvan değişikliği ilanları ise genel yönetmelik gereği yalnız kurumun kendi personeline açıktır.
Yedek listeden atama ne kadar süre yapılabilir?
Yedeklerden atama, başarı sıralamasının kesinleşmesinden itibaren en fazla altı ay boyunca yapılabilir. Aynı unvan için yeni sınav duyurusu çıkarsa bu imkân daha erken sona erer. Süre içinde atanmayan yedek, sonraki sınavda yeniden yarışmak zorundadır.
Doktora yapan memur sınavsız yükselebilir mi?
Evet, bazı görevler için sınav aranmaz. Doktorasını bitiren memur, gerekli hizmet süresini ve öğrenim şartını taşıyorsa uzman veya aynı düzeydeki görevlere sınavsız atanabilir. Doktorasını bitirenler, öğrenimleriyle kazandıkları unvanlara da unvan değişikliği sınavına girmeden atanabilir.
Görevde yükselme sınav sonucuna karşı hangi mahkemede dava açılır?
İptal davası idare mahkemesinde açılır. Dava süresi kural olarak işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür (İYUK madde 7). Dava dilekçesinde sınav tutanaklarının ve puan cetvellerinin dosyaya getirtilmesi istenebilir.
İdare Hukuku
Alkollü Araç Kullanma Cezası Ne Kadar?
Alkollü araç kullanma cezası 27 Şubat 2026'dan beri ilk ihlalde 25.000 TL ve altı ay ehliyet geri alma. Tekrarlarda tutarlar, test reddi, ticari sürücü iptali ve itiraz yolu.
