Şark görevi, bazı kamu görevlilerinin doğu ve güneydoğudaki illerde belirli bir süre zorunlu olarak çalışmasıdır. Mevzuatta bu adla geçen bir kurum yoktur. Polis için "ikinci bölge hizmeti", öğretmen için "zorunlu çalışma yükümlülüğü", doktor için "Devlet hizmeti yükümlülüğü" denir. Süre kuruma ve ilçeye göre çoğunlukla 2 ile 7 yıl arasında değişir.
Şark Görevi Nedir?
Halk dilinde "şark" doğu demektir. Şark görevi de memurun gelişmişlik düzeyi düşük ya da tercih edilmeyen bir bölgede, kurumunun belirlediği süre kadar çalışmasıdır. Bu sürede kişi kendi isteğiyle başka yere gidemez. Süre dolunca tayin hakkı doğar.
Uygulamada "doğu görevi" ve "şark hizmeti" de aynı anlamda kullanılır. Ancak her kurumun sistemi farklıdır. Şark görevi bir polis için bir il listesi ve yıl cetveli anlamına gelir. Bir öğretmen için ise okulun hizmet alanı belirleyicidir. Doktorda ölçü gün sayısıdır.
Bu yüzden "şark kaç yıl" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Önce hangi kuruma bağlı olduğunuza, sonra atandığınız il ve ilçeye bakmak gerekir.
Emniyet yönetmeliği bu kavrama en yakın tanımı verir. Madde 3'e göre "zorunlu bölge" ikinci bölgedir. "Zorunlu hizmet süresi" ise ikinci bölgede il merkezi veya ilçe için cetvelde yazan süredir. Polis için şark görevi süresi de tam olarak bu süredir.
Şark Görevinin Hukuki Dayanağı Nedir?
Temel kural 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 72'dedir. Bu maddeye göre yer değiştirmeler, benzer illerin gruplanmasıyla oluşan bölgeler arasında "adil ve dengeli bir sistem içinde" yapılır. Kanun "şark" kelimesini kullanmaz. Bölge sistemini kurar, ayrıntıyı yönetmeliklere bırakır.
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atamalarına İlişkin Yönetmelik madde 5, illeri altı hizmet bölgesine ayırır. Aynı madde, zorunlu çalışma süresinin en az iki yıl olmak üzere kurumlarca belirleneceğini söyler. Kurumlar da kendi yönetmeliklerini bu çerçevede çıkarmıştır.
Evet, evli olmak tek başına şark görevinden muafiyet sağlamaz. Eş durumu nedeniyle yapılan atama ikinci bölge yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz, yalnız zamanlamayı etkileyebilir. Eşinin çalışma şartlarını belgeleyen polis Şubat sonuna kadar erteleme isteyebilir.
Şark görevi meslekte kaçıncı yılda yapılır?
Sabit bir yıl yoktur. Polislerde ilk atama öncelikle birinci bölgeye yapılır, ikinci bölge sırası sicil numarası, rütbe ve kadro ihtiyacına göre gelir. Yeni öğretmenler ise birinci ve ikinci bölgenin 1-3. hizmet alanlarında dört yıl çalışınca zorunlu çalışma alanına atanır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Polis listesi, yönetmeliğe 5 Aralık 2025'te yeniden konan cetvelden alınmıştır. Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya bu cetvelde birinci bölgededir. MEB'de ise İstanbul ikinci hizmet bölgesindedir. Deprem bölgesindeki dört il için konan geçici üçüncü bölge kaydı 1 Eylül 2026'da sona ermiştir.
Öğretmenler için il tek başına yetmez. Birinci ve ikinci bölge illerinde de 4, 5 ve 6. hizmet alanındaki okullar zorunlu çalışma kapsamındadır. Okulların hizmet alanı her yıl aralıkta Tebliğler Dergisinde ilan edilir.
Şark Görevi Kaç Yıl Sürer?
Şark görevi süresi kurumun cetveline göre 2 ile 7 yıl arasındadır. İl merkezlerinde süre genellikle daha uzun, uzak ilçelerde daha kısadır. Doktorlarda ise süre yıl yerine gün olarak hesaplanır.
Polislerde Şark Görevi Kaç Yıl?
Polislerin doğu görevi süresi il merkezinde 3 ile 6 yıldır. Cetvele göre Hakkari ve Şırnak merkezlerinde 3 yıl, Ağrı, Bingöl, Bitlis, Muş ve Tunceli'de 4 yıldır. Ardahan, Artvin, Bayburt, Iğdır, Kars, Mardin ve Siirt'te süre 5 yıldır. Batman, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Şanlıurfa ve Van merkezlerinde 6 yıl uygulanır.
İlçelerde süre 2 yıla kadar iner. Çukurca, Şemdinli, Beytüşşebap ve Uludere bunlara örnektir. Bazı POMEM ve bölge kriminal laboratuvarlarında süre 7 yıldır. Doğrudan merkeze bağlı taşra birimlerinde ise bağlı olunan yerin süresine bir yıl eklenir (madde 21). Karşılaştırma için birinci bölgede Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Kocaeli merkezlerinin süresi 10 yıldır. Yönetmeliğin 23. maddesine göre üç aya kadar eksik hizmet, süreyi tamamlamış sayılmaya engel olmaz.
Şark görevi süresi hesaplanırken her gün sayılmaz. Yıllık izin, mazeret izni ve yılda 30 günü geçmeyen hastalık izni sayılır (madde 42). Birinci bölgedeyken ikinci bölgede kesintisiz üç ay geçici görev yapanın bu süresi de şark görevi süresine eklenir. Aylıksız izin ve üç ayı aşan görevden uzaklaştırma ise sayılmaz (madde 43). Göreve 15 Ekim'den sonra geç başlayanın süresi, başladığı günden işlemeye başlar (madde 27).
Bu nedenle jandarma için resmî bir il listesi yayımlanmaz. Yönetmelik yalnız bir alt sınır koyar: her hizmet bölgesinde asgari süre iki yıldır (madde 9). Branşında kadro az olanlar için sıralı hizmet bölgesi süresi iki yıl olarak sabitlenmiştir. Görevden ayrı kalınan sürelerin en fazla 120 günü bölge süresinden sayılır. Terörle mücadelede yaralanan personelin tedavi ve istirahat süresinin ise tamamı sıralı bölgede geçmiş kabul edilir (madde 25).
Öğretmenlerde Şark Görevi Kaç Yıl?
Öğretmenlerde süre okulun bulunduğu bölge ve hizmet alanına göre değişir. Yeni MEB yönetmeliğinin 23. maddesi şu süreleri koyar:
Birinci hizmet bölgesinde 4. alanda 7 yıl, 5. alanda 6 yıl, 6. alanda 5 yıl.
İkinci hizmet bölgesinde 4. alanda 6 yıl, 5. alanda 5 yıl, 6. alanda 4 yıl.
Üçüncü hizmet bölgesinde 1 ve 2. alanda 5 yıl, 3 ve 4. alanda 4 yıl, 5 ve 6. alanda 3 yıl.
Bu yükümlülük yalnız 16 Haziran 2023'ten sonra kadroya başlayanlar için geçerlidir. Sözleşmeli öğretmenlikte geçen süre de hesaba katılır. Kendi hizmet puanınızı MEB hizmet puanı hesaplama aracı ile görebilirsiniz.
Zorunlu çalışma süresini bitirmeyen öğretmen, kapsam dışındaki okullara tayin isteyemez (madde 24). Bu sürede yalnız zorunlu çalışma kapsamındaki başka okullara geçebilir. Atamalar tercih ve hizmet puanına göre yapılır, tercih vermeyenler resen yerleştirilir.
Doktor ve Sağlık Personelinde Şark Görevi
Doktorlarda şark görevinin karşılığı Devlet hizmeti yükümlülüğüdür. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek 3. madde, süreyi yıl değil gün olarak belirler. İlçenin gelişmişlik grubuna göre bu süre 300 ile 600 gün arasındadır. Süreler Cumhurbaşkanı kararıyla kısaltılabilir. Yükümlü doktor, bulunduğu ilde 4924 sayılı Kanuna tabi sözleşmeli personel olarak da çalışabilir. Askerliğini belirlenen yerlerde yedek subay olarak yapan doktor ise yükümlülüğü tamamlamış sayılır.
Diğer sağlık personeli için Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği uygulanır. Bu yönetmelik illeri altı hizmet bölgesine ayırır. İlk atamada önce 6 ve 5. bölge illerindeki kadrolar ilan edilir. Konunun ayrıntısı doktorların tayin hakkı yazısında ve Sağlık Bakanlığı hizmet puanı hesaplama aracında yer alır.
Polislerde Şark Görevi Nasıl İşler?
Polislerde şark görevi her yıl genel atama döneminde yürür. Genel Müdürlük, ikinci bölge sırası gelenlerin adını en geç Şubat sonuna kadar birimlere bildirir. Atamalar mayıs ve haziran aylarında yapılır. Sırası gelen polisin atama tercih formu, birimince hazırlanıp Genel Müdürlüğe gönderilir (madde 17). Genel Müdürlük formdaki taleple bağlı değildir. Yani şark görevi için il tercihi yapılır, fakat sonuç kadro ihtiyacına göre belirlenir.
İkinci bölgeye ilk kez gidecek polislerin sırası sicil numarası, rütbe ve branşa göre belirlenir. Birinci bölgedeki sürenin dolmuş olması şart değildir (madde 24). Başkomiser ve altı rütbelerde yerleştirme, görev puanına göre elektronik ortamda yapılır. Görev puanı, çalışılan yerin görev yeri puanı ile o yerde geçen gün sayısının çarpımıdır.
Polis Şark Görevi Zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Yönetmeliğin 23. maddesine göre her personel en az bir kez ikinci bölgede hizmet görmek zorundadır. Aynı madde, mazeretler dahil ikinci bölge hizmetinden "sarfınazar edilemez" der. Yani bu hizmetten vazgeçilemez.
Mazeret, şark görevi borcunu silmez, yalnız zamanını değiştirir. Sağlık nedeniyle (madde 37) veya eş durumu nedeniyle (madde 38) birinci bölgeye atanan polisin yükümlülüğü sürer. Eksik kalan süre, sebep ortadan kalkınca tamamlatılır (madde 26). Eş durumu ayrıntısı için polislerin eş durumundan tayini yazısına bakılabilir.
Polislerde İkinci Şark Görevi Kaldırıldı mı? (2026)
Yönetmelik metninden kaldırılmadı. 5 Aralık 2025 sürümünde ikinci şark görevi hükümleri yerinde duruyor. Değişen, ikinci kez gidenlerin süresidir. Madde 23'e göre 7 yıllık birimde 5, 6 yıllıkta 4, 5 yıllıkta 3 yıl yeterlidir. 4, 3 ve 2 yıllık birimlerde 2 yıl hizmet ikinci şark görevini tamamlatır.
Uygulamaya ilişkin ayrı bir açıklama da yapıldı. Dönemin İçişleri Bakanı Kasım 2025'te, 2026 genel atama döneminde zorunlu ikinci şark tebligatı yapılmayacağını duyurdu. Bu bir idari tercihtir, yönetmelik değişikliği değildir. Bu nedenle sonraki yıllarda uygulama yeniden değişebilir.
Bir istisna da var. Emniyet amiri ve emniyet müdürü rütbesindeki personel ile özel harekat branşı, kısaltılmış sürelerden yararlanamaz. Ayrıca ikinci bölgede süresini doldurup aynı birimde kesintisiz kalan polis de ikinci şark görevini tamamlamış sayılabilir (madde 28). Kendi isteğiyle ikinci kez gitmek isteyen polis için en az üç yıl birinci bölge hizmeti aranır.
Şark Görevinden Muafiyet ve Erteleme
Muafiyet ile erteleme farklı sonuç doğurur. Muafiyette yükümlülük hiç doğmaz. Ertelemede ise şark görevi borcu durur ve bir sonraki atama dönemine kalır.
Kimler Şark Görevinden Muaf Tutulur?
Polislerde muafiyet talebe bağlıdır ve 23. maddede sayılmıştır. Terör olaylarında hayatını kaybedenlerin veya malul olanların eşi, anne ve babası, çocukları ve kardeşleri bu kapsamdadır. Vazife malulü polis ve yakınları ile 7082 sayılı Kanuna göre gazilik unvanı verilenler ve yakınları da muaf tutulur. Kendisi, eşi veya çocuğu tam bağımlı ya da yüzde 80 ve üzeri engelli olan polis de talep ederse muaf olur. Bu durumlar ortadan kalkarsa şark görevi muafiyeti de sona erer.
Öğretmenlerde muafiyet MEB yönetmeliğinin 25. maddesindedir. 16 Haziran 2023'ten önce göreve başlayanlar zaten kapsam dışındadır. Terör nedeniyle şehit veya malul olanların öğretmen yakınları ile en az yüzde 40 çalışma gücü kaybını belgeleyen öğretmenler de muaftır.
Şark Görevi Ertelenebilir mi?
Ertelenebilir, fakat sınırlı hâllerde. Polislerde birim amiri, hizmet ihtiyacı nedeniyle polisin yerinde kalmasını Şubat sonuna kadar gerekçeli olarak isteyebilir (madde 29). Bu erteleme üst üste en fazla iki kez yapılır. Uzmanlık gerektiren birimler için iki ek erteleme mümkündür.
Polis kendi adına da erteleme isteyebilir. Kendisinin, eşinin veya çocuğunun hastalığı (madde 30) bu sebeplerdendir. Eşin görevi ve çocuğun son sınıfa geçmesi de madde 32'de erteleme sebebi olarak düzenlenmiştir. Sağlık kurulu raporu tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanesinden alınmalıdır.
Jandarmada ise eşin veya çocuğun öğrenimi ya da iş durumu erteleme sebebi değildir (madde 26). Öğretmenlerde aile birliği, sağlık mazereti ve eşin askerde olması zorunlu çalışmayı bir sonraki döneme erteler. Bu öğretmen mazeretinin sürdüğünü her yıl Bakanlığın belirlediği dönemde belgelemek zorundadır. Belgeleyemeyen, ilk yer değiştirme döneminde zorunlu çalışma alanına atanır (madde 24). Yükümlülüğünün bitmesine altı aydan az kalmışken kapsam dışına atanan öğretmen ise yükümlülüğü tamamlamış sayılır (madde 25). Genel tayin kuralları için polislerin tayin hakkı ve öğretmenlerin eş durumundan tayini yazıları da yol gösterir.
Şark Görevi Atamasına İtiraz ve İptal Davası
Şark görevine atama bir idari işlemdir ve idare mahkemesinde dava konusu yapılabilir. Dava açma süresi kural olarak tebliğden itibaren 60 gündür. Muafiyet şartı taşıdığı hâlde atanan, ertelemesi gerekçesiz reddedilen ya da cetvele aykırı süreye tabi tutulan personel bu yola başvurabilir. Sürecin genel çerçevesi memur atama iptali davası yazısında anlatılmıştır.
Polislerin atama, disiplin ve görevden uzaklaştırma uyuşmazlıkları polis davaları başlığında toplanmıştır. Atama uygulanırsa telafisi güç zarar doğacaksa davayla birlikte yürütmenin durdurulması istenebilir. Bu istek, karar verilene kadar atamanın uygulanmasını durdurmayı amaçlar.
Şark Görevi Konusunda Avukat Desteği
Şark görevi bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Şark görevi hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor sayfası üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Bütün kurumlar için geçerli, "şark tazminatı" adında tek bir ödeme yoktur. Polislerde görev puanı, çalışılan yerin görev yeri puanıyla hesaplanır ve sonraki tayindeki sırayı etkiler. Bordroya yansıyan kalemler kuruma ve kadroya göre değiştiği için kesin tutarı kurumun personel biriminden öğrenmek gerekir.
Kadın polisler şark görevine gönderilir mi?
Gönderilebilir. Yönetmeliğin 25. maddesi kadın personelin ikinci bölgede zorunlu hizmete tabi tutulacağını kabul eder. Kaç kişinin gideceği ise bölgedeki birimlerin kadın personel ihtiyacına göre belirlenir.
Öğretmenler şark görevinden nasıl muaf olur?
16 Haziran 2023'ten önce kadroya başlayan öğretmenler zorunlu çalışma kapsamında değildir. Terör nedeniyle şehit veya malul olanların öğretmen yakınları da muaftır. En az yüzde 40 çalışma gücü kaybını belgeleyen öğretmen de bu yükümlülükten kurtulur.
Şark atamasına karşı dava açma süresi ne kadardır?
Atama işlemine karşı iptal davası tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır. Süre kaçırılırsa dava esasa girilmeden reddedilebilir. Atamanın hemen uygulanması ciddi zarar doğuracaksa dilekçede yürütmenin durdurulması da istenebilir.
İdare Hukuku
Alkollü Araç Kullanma Cezası Ne Kadar?
Alkollü araç kullanma cezası 27 Şubat 2026'dan beri ilk ihlalde 25.000 TL ve altı ay ehliyet geri alma. Tekrarlarda tutarlar, test reddi, ticari sürücü iptali ve itiraz yolu.
