Çakılı kadro bir mevzuat terimi değil; süreli tayin yasakları ve kurum içi yer değiştirme imkânı olmayan kadrolar için kullanılır. Eş durumunda Yer Değiştirme Yönetmeliği 14/1-a bendi diğer eşin tayinine yol açar.
Çakılı kadro, mevzuatta geçen bir terim değildir. Atandığı yerden belirli bir süre ayrılamayan ya da kurum içinde başka ile gidemeyen personelin kadrosunu anlatan uygulama ifadesidir. Kısıtlama kanundan, yönetmelikten veya KPSS kılavuzundaki kurum notundan doğar. Eş durumunda ise çözüm çoğu zaman diğer eşin, çakılı kadrodaki eşin yanına atanmasıdır.
Çakılı Kadro Ne Demek?
Uygulamada çakılı kadro iki ayrı durumu anlatır. İlki süreli yasaktır. Personel, atandığı yerde ya da kurumda belirli bir süre çalışmadan yer değiştirme isteyemez. İkincisi yapısal kısıttır. Kurumun başka ilde teşkilatı yoksa personelin kurum içinde başka ile atanma imkânı da yoktur.
Bu ayrım eş durumunda sonucu değiştirir. Süreli yasakta süre dolunca kadro serbestleşir. Yapısal kısıtta ise süre beklemek bir şey değiştirmez. Çözüm kurumlar arası geçiş ya da diğer eşin tayinidir.
Basit bir örnek farkı gösterir. DMO'ya yerleşen bir memur, kılavuz notu gereği üç yıl yer değişikliği isteyemez. Üç yıl dolunca bu engel kalkar. Tek ilde kurulu bir belediyede çalışan memur ise on yıl sonra da kurum içinde başka ile gidemez. İlki süreli, ikincisi yapısal çakılı kadro örneğidir.
Çakılı Kadro Hangi Hükümlerden Doğar?
Kavramın tek bir dayanağı yoktur. Aşağıdaki hükümler, uygulamada çakılı kadro denen sonuçları doğurur:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 54. madde: adaylık süresi bir ile iki yıl arasındadır. Bu sürede aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
657 sayılı Kanun 4/B maddesine 2023'te eklenen paragraf: bu yolla alınan sözleşmeli personel üç yıl başka yere atanamaz. İstisna yalnız can güvenliği ve sağlıktır. Memur kadrosuna geçince aynı yerde en az bir yıl daha çalışır.
657 sayılı Kanun geçici 48. madde: 2023'te kadroya geçirilen sözleşmeliler, sözleşmeli geçen süre dahil dört yıl başka yere atanamaz.
Uygulamada evet, çünkü sözleşmeli personelin başka kuruma yer değişikliği yapılamaz. Bu yasak Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 3. maddesinde yer alır. Kurum içinde ise eş durumu, sağlık ve can güvenliği gibi mazeretlerle şartlı yer değişikliği mümkündür.
Çakılı kadrodaki memur kurumlar arası geçiş yapabilir mi?
Bekleme süresi devam ederken genellikle yapamaz. Süre dolduktan sonra 657 sayılı Kanunun 74. maddesine göre iki kurumun onayıyla nakil istenebilir. Sözleşmeli personel için kurumlar arası geçiş yolu ise kapalıdır.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
ek 3. madde: sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz.
KPSS tercih kılavuzlarındaki kurum notları: kuruma göre iki ile beş yıl arasında değişen bekleme süreleri.
Hangi Kadrolar Çakılı Sayılır?
Çakılı kadro meslek adına göre belirlenmez. Belirleyici olan, kadroya hangi düzenleme ve hangi kurum notuyla atanıldığıdır. Aynı unvan bir kurumda serbest, başka bir kurumda süreli yasağa bağlı olabilir.
Somut örnekler ÖSYM'nin KPSS-2026/1 Tercih Kılavuzu içinde yer alır. Kılavuzdaki kurum notlarına göre bekleme süreleri şöyledir:
Kurum
Kılavuzdaki bekleme süresi
Kılavuzda yazan istisna
TCDD Taşımacılık A.Ş.
5 yıl isteğe bağlı yer değişikliği yok
Yalnız isteğe bağlı talep sınırlanmış
TCDD İşletmesi
5 yıl yer değişikliği yok
Kılavuzda istisna yazılmamış
DHMİ
4 yıl isteğe bağlı yer değişikliği yok
Yalnız isteğe bağlı talep sınırlanmış
DMO
3 yıl ilde görev
Sağlık özrü ve eş durumu hariç
TMO
3 yıl yer değişikliği yok
Kılavuzda istisna yazılmamış
Gelir İdaresi Başkanlığı (B grubu)
2 yıl fiilen görev, öncesinde kurum içi nakil yok
Yalnız yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır
Hazine ve Maliye Bakanlığı (B grubu)
2 yıl il sınırları içinde fiilen görev
Yalnız yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır
Bu tablo tek bir yerleştirme dönemine aittir. Her kılavuzda kurum notları yeniden yazılır. Bu yüzden tercih öncesinde ilgili dönemin kılavuzu ayrıca okunmalıdır.
Sözleşmeli personel de bu gruba girer. Esaslar ek 3. maddeye göre sözleşmeli personel başka kuruma geçemez, yalnız kurum içinde yer değiştirebilir. Belediye ve il özel idaresi gibi tek ilde örgütlü kurumlarda ise yapısal kısıt öne çıkar. Geçici 48. maddeye göre mahalli idarede kadroya geçenlerin nakli de yalnız diğer mahalli idarelere yapılabilir. Memurun genel tayin haklarını memur tayin hakkı yazısı ayrıca ele alır.
GİH Kadrosu Çakılı mı?
Genel İdari Hizmetler (GİH), 657 sayılı Kanunun 36. maddesindeki hizmet sınıflarından biridir. Sınıfın kendisi çakılı kadro sonucu doğurmaz. GİH kadrosunun çakılı olup olmadığını kurumun kılavuz notu ve kendi yönetmeliği belirler. Örneğin Hazine ve Maliye Bakanlığında B grubu kadroya atanan, il sınırları içinde fiilen iki yıl çalışmak zorundadır.
Merkezi Atama Çakılı Kadro mu?
Merkezi atama tek başına çakılı kadro anlamına gelmez. ÖSYM, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğe göre yalnız yerleştirme yapar. Yer değiştirme yasağını ise kurumun kılavuza yazdırdığı not ya da kurumun kendi mevzuatı getirir.
Buna karşın merkezi atamayla gelen herkes ilk aşamada aday memurdur. 657 sayılı Kanunun 54. maddesine göre adaylık süresi içinde başka kuruma nakil yapılamaz. Bu süre kuruma göre bir ile iki yıl arasındadır. Süre hesabı aday memurluk süresi yazısında ayrıca işlenir.
KİT sözleşmeli pozisyonları için ek bir kural daha vardır. Kılavuz, 10501 sayılı Cumhurbaşkanı Kararını aktarır. Buna göre 1/1/2026 sonrasında bu pozisyonlara atananlar, üç yıl dolmadan başka kamu kurumlarına atanamaz. Bu süre içinde merkezi yerleştirmeye de başvuramazlar. Kararda sayılan istisnalar ayrıca saklıdır.
Tercih yapan aday bu yüzden yalnız kadro adına bakmamalıdır. Kılavuzun kurum açıklamaları ve nitelik kodları, çakılı kadro sonucunu doğuran notları içerir. Eşi başka ilde çalışan aday için bu notlar, tercih sırasından daha önemli olabilir.
Çakılı Kadrodaki Personel Tayin İsteyebilir mi?
Süreli yasak devam ederken isteğe bağlı tayin talebi genellikle karşılanmaz. Mazeret istisnası ise yasağın kaynağına göre değişir. DMO notu, sağlık özrü ve eş durumunu açıkça istisna tutar. 4/B'nin 2023 paragrafında ise istisna olarak yalnız can güvenliği ve sağlık sayılır.
Geçici 48. maddede farklı bir çözüm vardır. Dört yıllık sürede, kadroya geçmeden önceki mevzuatına göre yer değiştirme hakkı olan personel o mevzuattaki şartlarla yer değiştirebilir. Sözleşmeli dönemde kurum içi eş durumu hakkı varsa bu hak sürer.
Sözleşmeli personelin kurum içi mazeretleri de Esaslar ek 3. maddede sayılır. Sağlık sebebinde, ildeki devlet ve üniversite hastanesinde tedavinin mümkün olmadığını gösteren sağlık kurulu raporu aranır. Can güvenliği tehlikesi ise adli veya mülki makamlarca belgelenmelidir. Eşi şehit olan personelin talebi, boş pozisyon varsa bir defaya mahsus karşılanır.
Süre Dolunca Hangi Yollar Açılır?
Süre dolduğunda personel kurum içi tayin isteyebilir. Kurum değiştirmek için ise 657 sayılı Kanunun 74. maddesi uygulanır. Kurumlar arası nakil, iki kurumun muvafakatine yani onayına bağlıdır. Sürecin işleyişi kurumlar arası geçiş yazısında anlatılır.
Beş Yıllık Çakılı Kadro Neyi Anlatır?
Aramalarda geçen "5 yıl çakılı kadro" ifadesinin güncel karşılığı kurum notlarıdır. KPSS-2026/1 kılavuzunda TCDD ve TCDD Taşımacılık için beş yıllık süre öngörülmüştür. 2013'te kadroya geçirilen sözleşmelilere ise 657 sayılı Kanunun geçici 41. maddesi beş yıllık nakil yasağı getirmişti.
Çakılı Kadroda Eş Durumu Tayini Nasıl Yapılır?
Çakılı kadro eş durumu meselesinde önce hangi eşin yer değiştireceği belirlenir. Çakılı kadrodaki eşin hareket imkânı çoğu zaman yoktur. Bu nedenle mevzuat, aile birliğini diğer eşin tayiniyle kurmayı öngörür. Konunun genel çerçevesi eş durumu tayini yazısında yer alır.
Diğer Eşin Çakılı Kadrodaki Eşin Yanına Atanması
657 sayılı Kanunun 72. maddesi, atamalarda aile birimini korumayı ilke olarak koyar. Bu ilkenin uygulama kuralı Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik 14. maddesindedir. Maddenin birinci fıkrasının (a) bendi aile birliği mazeretine dayalı yer değişikliğinin şu yere yapılabileceğini söyler:
"a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,"
Çakılı kadro eş durumu tayininin hukuki dayanağı bu bentte durur. Eşin kadrosu kurum içi yer değiştirmeye kapalıysa memur, o eşin bulunduğu yere atanmayı isteyebilir. Yönetmeliğin 12. maddesine göre aile birliği mazereti belgelenirse, hizmet bölgesindeki zorunlu çalışma süresi dolmadan da atama yapılabilir.
Eş kamu personeli değilse çakılı kadro tartışması gündeme gelmez. Bu durumda aynı maddenin (d) bendi uygulanır. Eşin istenen yerde son iki yıl içinde 360 gün prim ödemiş olması ve halen orada çalışıyor olması gerekir.
Kuralın iki sınırı vardır. Yönetmelik, özel kanunlardaki hükümleri saklı tutar ve aday memurlara uygulanmaz. Sağlık, eğitim ve emniyet gibi kendi atama yönetmeliği olan kurumlarda o yönetmelik esas alınır. Mazeret sürdükçe memur, her yıl Ocak ayında mazeretin devam ettiğini belgelemek zorundadır.
Çakılı Kadrodaki Eşin Kendisinin Tayin İstemesi
Ters yönde yol oldukça dardır. Süreli yasakta kurum notu veya yönetmelik eş durumunu istisna sayıyorsa talep yapılabilir; DMO notu buna örnektir. Sözleşmeli personel için Esaslar ek 3. maddenin (b) bendi, eş durumuna bağlı yer değişikliğini yalnız kurum içinde tanır. Bunun için personelin vizeli birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Gideceği birimde aynı unvanda boş pozisyon da bulunmalıdır. Kamu personeli eşin de kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi bir görevde olması aranır.
Memurun Kurumu Eşin Bulunduğu İlde Yoksa Ne Olur?
Yönetmeliğin 14. maddesi kurum içi yer değiştirmeyi düzenler. Memurun kurumunun eşin bulunduğu ilde teşkilatı yoksa kurum içi atama yapılamaz. Bu durumda yol, 657 sayılı Kanunun 74. maddesindeki kurumlar arası nakildir. Memur, o ilde teşkilatı olan bir kuruma geçmek için iki kurumun da onayını almak zorundadır.
Eşler farklı kurumlarda ve ikisi de taşınabilir kadrodaysa 14. maddenin (c) bendi uygulanır. Bu bentte iki kurum koordinasyon kurar ve ikisinin de ihtiyacı olan yer seçilir. Eşlerden biri çakılı kadro sahibiyse koordinasyona gerek kalmaz; (a) bendi doğrudan o eşin bulunduğu yeri gösterir.
Başvuruda Hangi Belgeler İstenir?
Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrası iki belge sayar:
Eşin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığını gösteren belge
Evlilik durumunu kanıtlayan belge
Çakılı kadro eş durumu başvurusunda bunlara ek bir yazı da yararlı olur. Eşin kurumundan, kadronun kurum içi yer değiştirmeye kapalı olduğunu gösteren bir yazı almak, (a) bendindeki şartı açıkça ispatlar. Başvurunun işleyişi için memurların eş durumundan tayini yazısına bakılabilir. Şartları kendi durumunuza göre denemek için mazeret tayini kontrolü aracı da kullanılabilir.
Talep Reddedilirse Ne Yapılır?
Ret kararı bir idari işlemdir. İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesine göre iptal davası, işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır. Davanın şartları idari işlem iptal davaları sayfasında ayrıntılıdır. Ailenin ayrı kalması telafisi güç zarar doğuruyorsa yürütmenin durdurulması da istenebilir.
Üniversite ve Üniversite Hastanesinde Çakılı Kadro
Devlet üniversiteleri çoğu zaman tek bir ilde kuruludur. Bu yüzden üniversitede çalışan memurun kurum içinde başka ile atanma imkânı genellikle yoktur. Üniversite çakılı kadro eş durumu sorusunda bu, diğer eş için Yönetmeliğin 14/1-a bendini işletir. Kamu personeli olan eş, üniversitede çalışan eşin bulunduğu yere atanmayı isteyebilir.
Üniversite hastanesinde sözleşmeli pozisyonda çalışan hemşire için durum daha katıdır. Esaslar ek 3. maddeye göre başka kuruma geçemez. Kurum içi yer değişikliği de üniversite başka ilde birim kurmadıkça sonuç vermez. Bu yüzden çakılı kadro hemşire eş durumu tayini genellikle eşin, hemşirenin bulunduğu ile gelmesiyle çözülebilir. Hemşire kadrolu memursa durum farklıdır. Bu durumda 657 sayılı Kanunun 74. maddesine göre, iki kurumun onayıyla başka bir kuruma nakil istenebilir.
Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği bu durumu açıkça düzenler. Kural 20. maddenin ikinci fıkrasının (c) bendindedir. Eşin kurumunun personelin bulunduğu yerde teşkilatı olmayabilir. Eşin kadrosu veya mevzuatı aile birliğine dayalı atanmaya izin vermeyebilir. Bu hâllerde aile birliği, Bakanlık personelinin eşin yanına atanmasıyla sağlanır. Bu kural stratejik personel için uygulanmaz. Üniversite hastanesi çakılı kadro eş durumu sorusunda bu bent, Bakanlıkta çalışan eşe yol açar. Eş, üniversite hastanesindeki eşin iline atanmayı isteyebilir. Aynı fıkranın (ç) bendine göre ise eşi devlet üniversitesinde öğretim üyesi veya öğretim görevlisi olan Bakanlık personeli, eşinin görev yerine atanır.
Eşi Çakılı Kadroda Olan Polis, Asker, Öğretmen ve Sağlık Personeli
Polis, eşinin çakılı kadroda olduğu il için aile birliği gerekçesiyle tayin isteyebilir. Talebi, Emniyet'in kendi atama mevzuatı belirler; ayrıntılar polislerin eş durumundan tayini yazısındadır.
Subay, astsubay ve uzman personel zorunlu yer değiştirmeye tabidir; eşi çakılı kadroda ise memur eşin askerin yanına gelmesi de mümkün olmayabilir. Bu durumda askerin eşin iline atanması TSK'nın kendi atama mevzuatına ve kadro ihtiyacına göre değerlendirilir; ayrıntı askerlerin eş durumundan tayini yazısındadır.
Çakılı kadro bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Çakılı kadro hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Süre bitince kadro üzerindeki süreli yasak kalkar ve personel genel kurallara göre tayin isteyebilir. Kurum içi talepler kurumun atama dönemlerine, başka kuruma geçiş ise karşı kurumun onayına bağlıdır. Kurumun başka ilde teşkilatı yoksa süre dolsa da kurum içinde il değiştirmek mümkün olmayabilir.
Eşi çakılı kadroda olan memur hangi belgeyle başvurur?
Memur, eşinin kamu personeli olarak çalıştığını gösteren belgeyi ve evlilik belgesini kurumuna verir. Eşin kadrosunun kurum içinde yer değiştirmeye kapalı olduğunu gösteren kurum yazısı da talebi güçlendirir. Dayanak, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesidir.
Eş durumu için zorunlu çalışma süresinin dolması beklenir mi?
Hayır, aile birliği mazereti belgelenirse zorunlu çalışma süresi dolmadan da atama yapılabilir. Bu imkân Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 12. maddesinde yer alır. Mazeret sona erince eksik kalan süre daha sonra tamamlanır.
Çakılı kadro nedeniyle reddedilen eş durumu talebine dava açılabilir mi?
Evet, ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava süresi, işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür. Mahkeme, idarenin gerekçesinin mevzuata ve aile birliği ilkesine uygun olup olmadığını inceler.
İdare Hukuku
Alkollü Araç Kullanma Cezası Ne Kadar?
Alkollü araç kullanma cezası 27 Şubat 2026'dan beri ilk ihlalde 25.000 TL ve altı ay ehliyet geri alma. Tekrarlarda tutarlar, test reddi, ticari sürücü iptali ve itiraz yolu.
