PAYAME NOOR UNİVERSİTY DİPLOMA DENKLİK SORUNU

Payame Noor University diploma denklik sorunu, 2025 yılında Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) tarafından alınan kararla, daha önce bu üniversiteden verilen denklik belgelerinin ve kişilerin lehine alınan kararların iptali sonucu ortaya çıkmıştır. YÖK, denklik işlemlerini yaptıktan yıllar sonra Payame Noor University adlı yükseköğretim kurumundan gelen diplomaların eğitim türlerini açıköğretim olarak değiştirmiş ve denklik sahibi herkese Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma Ve Denklik Yönetmeliği’nin 7/6-b maddesi uyarınca ret kararı vermeye başlamıştır. Bu durum ise itiraz vb yollarla çözülmemekte olup dava açılma zarureti hasıl olmaktadır.

Payame Noor University diploma denklik sorunu

PAYAME NOOR UNİVERSİTY HAKKINDA

Payame Noor University(PNU), diploma denklik sorunu, nasıl bir eğitim verdiğine, eğitim olanaklarına ve verdiği derecelere bakarak anlaşılabilir. Payame Noor University(PNU) sitesinde “1988 yılında Abureihane Birouni Üniversitesi ve İran Serbest Üniversitesi’nin birleşmesiyle ülkedeki benzersiz bir uzaktan eğitim kurumu olarak kurulmuştur.” Şeklinde eğitim verdiği ibaresi yer alsa da tarafımızca açılan davalar ve Payame Noor University(PNU)’da eğitim alan müvekkillerden alınan evrak kapsamında verilen eğitimin uzaktan olmadığı ve örgün eğitim de verildiği açıkça bilinmektedir.

Sitesinden alınan bilgiye göre bu tarihte, Payame Noor University(PNU), her yıl Ulusal Eğitim Testleri Örgütü tarafından düzenlenen Ulusal Giriş Sınavı’nı geçerek öğrenci kabul etmenin yanı sıra, kabul edilebilir bir not ortalaması (GPA) ile öğrenci kabul eden kapsamlı lisans programları da başlatmıştır. Şu anda PNU’nun ülke genelinde dağılmış ve 31 il merkezi tarafından yönetilen 502 yerel çalışma merkezi ve kampüsü bulunmaktadır. Ayrıca Tahran’daki üniversite merkezinde Uluslararası Çalışma Merkezleri Koordinasyon ve Planlama Ofisi de mevcuttur. PNU’da yaklaşık 3.148 öğretim üyesi ve 940.515 öğrenci bulunmaktadır.

PAYAME NOOR UNİVERSİTY DİPLOMA DENKLİK SORUNU NEREDEN ORTAYA ÇIKTI

Payame Noor University diploma denklik sorunu çerçevesinde YÖK tarafından denklik başvurucularına ya da denklik alan kişilere gönderilen üst yazılarda açıköğretim olduğu yönetmeliğin 7/6-b maddesi dışında bir açıklama bulunmamaktadır. Farklı bir gerekçe ile bir gerekçe yazılmamaktadır.

Peki daha önceden hem dış temsilciliklerden gelen teyit yazıları, hem başvuruda verilen evrak ve hemde YÖK’ün komisyonlarında sorun yokken neden şimdi yüzlerce kişinin denklikleri alınmış ya da başvuruları redddilmiştir?

Herkesin aradığı bu sorunun cevabı yakında açılan davalara sunulan YÖK Bilim alanı danışma komisyonu veya YÖK Yürütme Kurulu tarafından alınan kararlar görülünce netleşecektir. Ancak yaklaşık 10 yıldır Diploma Denklik Avukatı olarak çalıştığımızdan bunun, İrandaki yada özel olarak Payame Noor University’deki sistem değişikliği ve bu değişikliğe bağlı olarak Türkiye’nin dış temsilciliklerindeki hatalı çıkarımlar olduğu düşünülmektedir.

Payame Noor University eğitim türlerini çeşitlendirebilir ve Türkiye’de olmayan eğitim türleri ve dereceleri ihdas edebilir. Ancak bu konuda hakları ihlal edilebilecek kişilerin bilgilendirilmesi ve gerekli resmi temaslarda bulunulması gerekmektedir. Farklı bir ifade ile bu sorunun ana sorumlusu YÖK ise yan sorumluları da dış temsicilikler ve Payame Noor University’dir.

PAYAME NOOR UNİVERSİTY DİPLOMA DENKLİK SORUNUNDA YÖK GEREKÇESİ 

Payame Noor University diploma denklik sorununda YÖK’ün dayanağı Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma Ve Denklik Yönetmeliği’nin 7/6-b maddesidir. Maddeye şu şekildedir;

“b) İlgililerin, uzaktan öğretim kapsamı dışında kalan açık öğretim ve dışarıdan eğitim gibi devam zorunluluğu bulunmayan bir eğitim-öğretim süreci sonunda aldıkları diplomalara ilişkin denklik başvuruları gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilir.”

Farklı bir anlatımla, alınan eğitim, YÖK tarafından açıköğretim olarak nitelendirildiğinde denklik başvuruları söz konusu yönetmeliğin 7/6-b maddesine göre reddedilmektedir.

Ancak YÖK’e tüm dünyadaki üniversitelerden alınan diplomalarla ilgili başvuru yapıldığı düşünüldüğünde YÖK’ün her ülkedeki eğitim türlerini bilerek işlem tesis edemeyeceği de açıktır. Yani YÖK, tarafımızca dava açılan farklı dosyalarda olduğu gibi Payame Noor University’den alınan diplomaların eğitim türünü de hatalı tespit etmiş olabilir. YÖK’ün işlemlerinin hukuka aykırılığına gelmeden önce Payame Noor University’den alınan denklik sagiplerine giden yazıların bazılarını görmek daha doğru olacaktır.

Gelen yazıların özeti:

“Yapılan inceleme sonucunda; Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 10.12.2025 tarihli toplantısında; eğitiminizi derslere devam etmeden açık öğretim olarak aldığınız tespit edildiğinden, adınıza düzenlenen ………… no.lu mezuniyet denklik belgenizin iptal edilerek, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin altıncı fıkrasının (b) bendi uyarınca, başvurunuzun reddine karar verilmiştir.”

Verilen denkliklerin iptal edildiği ve geri getirilmesi ile devam eden denklik başvurularının reddedilmesi bildirilmiş olup aşağıda örnekler verilmiştir.

_____________________________

______________________________________

Payame Noor University diploma denklik sorunu

______________________________________

KAZANILMIŞ HAK ve HAKLI BEKLENTİ

Payame Noor University diploma denklik sorununda akla ilk gelecek olan hukuki kurum kazanılmış hak kurumudur. Zira doğal olarak normal bir inceleme neticesinde verilen denklik belgelerinin yıllar sonra ortada hiçbir durum yokken geri alınması denklik kullanma hakkının kazanıldığı hususunu akla getirecektir.

Ancak yargı makamları kazanılmış hak konusuna vatandaşlardan farklı ve daha derin bir şekilde bakabilmektedir. Zira bir hakkın geri alınması ya da hukuki olarak idari işlemin geri alınması ya da kaldırılması ancak güçlü nedenlerle ve idarenin açık hata varsa olabilmektedir. Bununla birlikte açık hataya bağlı olarak geri alma durumu kişinin herhangi bir hilesi ve dahli yoksa ancak dava açma süresi içerisinde yapılmalıdır.

Bu hususta idari işlemin geri alınmasında en temel problematik işlemin hangi süre içinde geri alınabileceğidir. Doktrinde bu konuda hukuka uygun işlemler – hukuka aykırı işlemler, hak doğuran işlemler – hak doğurmayan işlemler şeklinde ayrımlar yapılmaktadır. Hak doğurmayan, hatta kişilere bir yükümlülük yükleyen veya bir yaptırım uygulayan işlemlerin her zaman geri alınabileceği kabul edilmektedir. Hukuka uygun ve kişiler için hak doğurucu nitelikte olan işlemlerin ise hiçbir zaman geri alınamayacağı kabul edilmektedir.

Süreye ilişkin değerlendirmeler, geri alma işleminin dava açma süresinde mi yoksa somut olayın özelliklerine göre tespit edilecek makul bir sürede mi yapılabileceği hususundadır. Danıştay’ın geri almada süre konusundaki içtihadı incelendiğinde, belli konularda ilk görüşün(dava açma süresinde), bunların dışında kalan alanlarda ise ikinci görüşün (makul bir sürede) kabul edildiğini göstermektedir.

Süre konusundaki bu değerlendirmeler tüm hukuka aykırı idari işlemleri kapsar nitelikte değildir. Hukuka aykırılığın niteliğine göre de bir ayrım yapılmakta ve yukarıdaki değerlendirmeler olağan hukuka aykırılık halleri için geçerli kabul edilmektedir. Ağır hukuka aykırılık halleri olarak nitelenen açık hata, ilgilinin hilesi ve yokluk hallerinde hiçbir süreye bağlı kalınmaksızın idari işlemin geri alınabileceği Türk doktrin ve yargı kararlarında kabul edilmektedir.

Bu konuda emsal Danıştay Kararlarına bakıldığında (Danıştay 10. Dairesi, E:2003/4745 K.2005/2591, Kazancı İçtihat Bilgi Bankası; Danıştay 11. Dairesi, E. 2008/5396 K. 2010/9432)

“Yukarıdaki değerlendirmelere göre, gümrük komisyoncu karnesinin düzenlendiği aşamada, davacının gerçek dışı beyanı ve hilesi sözkonusu olmadığı gibi, idarenin işlemin dayanağı yasa kuralını uygularken açık hataya düştüğünden de söz edilemeyeceğinden, davacının elde ettiği hakkın; hukuka uygun olarak elde edilmiş bir hak olarak kabulü ile, kazanılmış hak ve idari istikrar ilkesi uyarınca korunması gerekmektedir.”

Yine tarafımızda diploma denklik konusunda açılan Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde görülen ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararıyla kesinleşen davada;

“Bu itibarla, davacıya denklik belgesinin verilmesinde, davacının herhangi bir hilesi veya yanıltıcı beyanının bulunmadığı ve denklik belgesi verilmesi işleminin idarenin açık hatasına dayalı olarak tesis edilmediği anlaşıldığından denklik belgesinin geri alınması için  kabul edilebilecek makul süre (ki bu hatalı işlemin tesis edildiği tarihten itibaren başlayan 60 günlük idari dava açma süredir) geçtikten sonra davacının örgün eğitim şartını sağlamadığından bahisle denklik belgesinin geri alınmasına ilişkin dava konusu işlemde idari istikrar, hukuki güvenlik ile kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.”

Emsal Ankara 10. İdare Mahkemesi Kararı

 Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde yıllar sonra denklik belgesi alınma olayında kişilerin ellerinde bulunan denklik belgesine güvenerek hareket etmiş olmaları hayatın olağan akışına uygun olduğu gibi hukuki güvenlik ilkesi ile de korunmaktadır. Denklik başvurucuları ve denklik sahibi olan kişiler iş, aile ve sosyal hayatını buna göre planlayacağından haklı beklenti içerisinde hareket ettikleri ve bu durumun hukuk tarafından korunması gerektiği açıktır.

TELAFİSİ MÜMKÜN OLMAYAN ZARARLAR

Payame Noor University diploma denklik sorunu neticesinde gelişen olaylar kuşkusuz telafisi mümkün olmayan zararları birlikte getirecektir. Payame Noor University diploma denklik sorunu ile ilgili YÖK itirazları kabul etmediğinden dava açılması gerekmektedir. Diğer denklik davalarının aksine yürütmenin durdurulması talebi bu davada işe yarayacaktır.

Türkiye’de özel sektörün bir kısmı ile resmi olan bütün kurumlarda alımlar ve lisansüstü eğitim gibi farklı hususlarda  lisans diplomasının zorunlu olarak kullanıldığı açıktır. zamanda Payame Noor University diplomasının denkliği geri alındıktan sonra YÖK bunu bütün kamu kurumlarına ve üniversitelere göndermektedir. Öncelikle Çalışma Bakanlığı, Çalışma Genel Müdürlüğü(Eski Devlet Personel Başkanlığı), Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Tüm Üniversiteler ile kişinin ilgili olduğu bir kurum varsa oraya gönderecektir.

Payame Noor University diplomasının denkliği geri alındıktan sonraki kısa zaman içinde açılacak dava ile yürütme durdurulmazsa ilgili kurumlar kadro ve ünvanları geri alacağından telafisi mümkün olmayan zararlar ortaya çıkacaktır.

Örnek olarak lisansüstü eğitimini Türkiye’de tamamlayan ve üniversitede doçent kadrosunda bir öğretim üyesinin denkliğinin iptali sonrası;

• Üniversitelerarası Kurul(ÜAK) tarafından doçentlik ünvanı,
• Üniversite tarafından doçentlik kadrosu
• Lisansüstü eğitimi aldığı üniversite tarafından doktora ya da yüksek lisans dereceleri

iptal edilecektir.

Farklı bir anlatımla YÖK kararının uygulanması durdurulamazsa hem bu kadro ve ünvanlar gidecek ve hem de ÜAK ve bahsi geçen üniversitelere ek davalar açıklması zarureti hasıl olacaktır. Bu durum ise ek maliyet ve masraflar demek olup telafisi mümkün olmayan zararların artması anlamına gelecektir.

EĞİTİMİN ÖRGÜN OLDUĞU KONUSU

YÖK, alınan eğitimin açıköğretim olduğunu ileri sürmesi sebebiyle Payame Noor University diploma denklik sorunun çözümü 2 yönlü ele alınabilir.

İlki alınan eğitimin örgün olduğunun konulmasıdır ki bu husus okuldan alınacak açıklayıcı yazı ile mümkün olabilir. Bu yazının bir benzeri hiç şüphesiz dış temsilikler aracılığı ile diploma teyit aşamasında YÖK tarafından da alınıp denklik dosyasına kazandırılmış olabilir. Mağdurlar ve YÖK tarafından alınan bu yazıların karşılaştırılarak mahkemede açıklanması önem arzetmektedir.

İkinci yönü ise alınan eğitim örgün değilse bile Türkiye’deki açıköğretime karşılık da gelmeyeceği yönündedir. Zira YÖK, hukuki belirlilik ilkesi gereği yurt dışında olan Türkiye’de olmayan eğitim türlerinin hepsini açıköğretim sayarak işlem tesis edemez.

Bu konuda örnek olarak Azerbaycan’a özgü olan Gıyabi eğitim türü örnek gösterilebilir. Azerbaycan’da Ayani ve Gıyabi olan eğitim türleri İranda Huzuri ve Feragir şekillerini almaktadır. Gıyabi eğitim ile ilgili daha önce açtığımız davalarda gıyabi eğitimin Türkiyedeki açıköğretime karşılık gelmediği, Azerbaycana özgü olduğu ve YÖK’ün eksik incelemeye dayalı hatalı karar verdiği ileri sürülmüştür. Bu durumda da İrana özgü Feragir adındaki eğitimin söz konusu olup olmadığı ve Türkiye’deki açıköğretimin eşdeğerinin olup olmadığı hususları incelenmeden verilen kararın hukuka aykırı olduğu söylenebilir.

OKULUN TANINMASI DENKLİK VERİLECEĞİ ANLAMINA GELMEZ

Payame Noor University diploma denklik sorunu konusu YÖK’e sorulduğunda sıkça duyulacak cümle “OKULUN TANINMASI DENKLİK VERİLECEĞİ ANLAMINA GELMEZ” olacaktır. Bu cümle doğru olmakla birlikte bu tanınma yazısı hem denklik işleminin tapılacağına dalalet hem de lisansüstü eğitim için gerekli olan bir belgedir. Farklı bir anlatımla denklik verilmeyen okullardan gelen kişiler sırf okul tanındığı için yüksek lisans ve doktora yapabilmektedir.

Payame Noor University mezunları Türkiyede yaptıkları lisansüstü eğitim ve ya başka işler için YÖK’ten okul tanıma belgesi almışlardır. Bu belge Payame Noor University diploma denklik sorununa tek başına çözüm olmasa da açılacak davalarda sunulması lehe bir argüman olacaktır.

MÜNFERİDEN İNCELEME

Payame Noor University diploma denklik sorunu kapsamında yüzlerce kişinin denkliklerinin geri alındığı ve devam eden denklik başvurularında ret kararları verildiği görülmektedir.

Bu husus aslında başlı başına hukuka aykırı bir sonuç doğurmaktadır. Zira YÖK’ün, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma Ve Denklik Yönetmeliği ve Lizbon Sözleşmesine göre her dosyayı münferiden inceleyerek aynı alanda Türkiyede verilen eğitim ile denklik istenen eğitim arasında önemli bir farklılık olup olmadığının net tespiti ve bunun bilimsel gerekçelere dayandırılması gerekmektedir. Yüzlerce kişinin tek bir kararla denkliklerinin geri alınması ya da başvurularına ret kararları verilmesi münferiden inceleme yapılmadığını göstermektedir.

DENKLİK BELGESİNİN GERİ VERİLMESİ

Payame Noor University diploma denklik sorunu neticesinde diploma denklik belgesi verilen ve sonradan iptal edilen kişilerin denklik belgeleri YÖK tarafından geri istenmektedir. Ancak kanımızca zaten YÖK bütün kamu kurumlarına ve üniversitelere belgenin iptali ile ilgili yazı gönderdiğinden, tarafımızca denklik sahiplerinin geri göndermeleri tavsiye edilmemektedir.

DİPLOMA DENKLİK AVUKATINA SORU SORABİLİRSİNİZ.

Payame Noor University diploma denklik sorunu

Payame Noor University diploma denklik sorunu yukarıda ele alındığı üzere kapsamlı ve hem mahkemelerin işin aciliyeti ile ilgili hem de YÖK’ün hakkaniyetle ilgili iknasını gerektirmektedir. Payame Noor University diploma denklik sorunu konularında alanında uzman akademik kadro Avukatına soru sormak için Avukata sor linkini tıklayarak sorabilirsiniz.

DİPLOMA DENKLİK AVUKATINDAN ONLINE DANIŞMANLIK ALABILIRSINIZ.

Payame Noor University diploma denklik sorunu

Payame Noor University diploma denklik sorunu konusunda sorularınızı ve bu sorularla ilgili evrakı sisteme yükleyebilirsiniz. Online danışmanlıkta istediğiniz gün ve saati seçebildiğiniz gibi görüşme tipini de seçebilmektesiniz. Zoom, teams, whatsapp ya da telefon üzerinden görüşme sağlanabilmektedir. Ödemenin ardından tarafınıza randevu yapıldığına dair mail ile bilgi gelmektedir. Sistemde yaşanan herhangi bir sorun olduğundan iletişim numaralarımızdan iletişime geçtiğinizde toplantı manuel olarak planlanabilir. Müvekkillerimizin doğru bilgiye hızlı ve güvenilir şekilde ulaşmasını sağlamak için kurulan Online Danışmanlık Sistemimizden yüzlerce randevu alınmış olup müvekkillerimizin faydalanması amaçlanmıştır.

Payame Noor University diploma denklik sorunu