Akademik Kadro İlanı ve Atama Süreci

AKADEMİK KADRO İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR

Akademik kadrolar Yükseköğretim Kanununda belirlenmiştir. Akademik kadro ilanı kanunda yazan ve üniversitenin belirlediği şartlara uygun olarak çıkarılır. Bu şartlar öğretim görevlisi, araştırma görevlisi, doçent vb. kadrolardır ve şartları ve alım süreci değişmektedir. Aşağıda bu kadrolar alım şartları ve akademik kadro ilanının nasıl çıkılacağı hakkında bilgi verilecektir.

AKADEMİK KADRO İLANI RESMİ GAZETE

Akademik kadroları ilanının takip edileceği önemli araçlardan bir tanesi Resmi Gazete olup, üniversiteler tarafından verilen akademik kadro ilanı buradan görülebilmektedir.

AKADEMİK KADRO İLANINDA ÖZEL ŞARTLAR

Üniversiteler akademik kadro ilanında bilimsel kaliteyi arttırmak adına özel şart ekleyebilmektedir. YÖK’ün üniversitelere yazdığı yazı ile birlik akademik kadro ilanında dikkat edilmesi gereken hususlar şu şekilde sıralanmaktadır;

Öğretim Üyesi Akademik Kadro İlanında;

• Bilimsel, objektif ve denetlenebilir nitelikte olmayan, kişiye özgü ve herhangi bir adayı tanımlayan şartlara yer verilmemesine,

• Herhangi bir kişinin lisansüstü tez veya uzmanlık tezi ile akademik çalışmalarının adlarının bir kısmını veya tamamını içeren özel şartlara yer verilmemesine,

• Akademik birimin ihtiyaç duyduğu bilimsel uzmanlık alanlarıyla ilgili (yukarıdaki bentlerinde belirtilen hususlara dikkat etmek suretiyle) şartlara yer verilebilmesine dikkat edilmelidir.

Araştırma Görevlisi Akademik Kadro İlanında;

• İlan edilen alanla bağlantılı lisans mezuniyetinin yanı sıra “tezli yüksek lisans ve/veya doktora/sanatta yeterlik öğrencisi olmak/yapıyor olmak” şartı haricinde herhangi bir ilave şarta yer verilmemesine,

• Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te öngörülen asgari ALES ve yabancı dil puanının üzerinde senato tarafından belirlenen puan şartlarına yer verilebilmesine dikkat edilmelidir.

Ders Verecek Öğretim Görevlisi Akademik Kadro İlanında;

• Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarına başvuracak olanlar hariç olmak üzere öğretim görevlisi kadrosuna başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans mezunu olmak veya lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programlardan mezun olmak şartının aranmasına,

• Kadronun ilan edildiği alanla ilgili lisans, tezli yüksek lisans, doktora/sanatta yeterlilik mezunu olmak şartlarına yer verilebilmesine,

• “Yüksek lisans ve/veya doktora/sanatta yeterlilik öğrencisi olmak/yapıyor olmak” şeklinde herhangi bir şarta yer verilmemesine

• Alanında tecrübe sahibi olmak şartı (mesleki veya ders verme deneyimi) aranacaksa, bu şartın hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun, herhangi bir adayı tanımlamayacak şekilde belirtilmesine dikkat edilmelidir.

Uygulamalı Birim Öğretim Görevlisi Akademik Kadro İlanında;

• Kadronun ilan edildiği alanla ilgili en az tezli yüksek lisans mezunu olmak veya lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programlardan mezun olmak şartının aranmasına,

• Kadronun ilan edildiği alanla ilgili lisans, tezli yüksek lisans, doktora/sanatta yeterlilik mezunu olmak şartlarına yer verilebilmesine,

• “Yüksek lisans ve/veya doktora/sanatta yeterlilik öğrencisi olmak/yapıyor olmak” şeklinde herhangi bir şarta yer verilmemesine,

• Alanında tecrübe sahibi olmak şartı aranacaksa, bu şartın hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun, herhangi bir adayı tanımlamayacak şekilde belirtilmesine,

• Alanında tecrübe sahibi olmak şartının mesleki deneyim şeklinde istenilmesi durumunda adaylardan talep edilebilecek sertifika ile makine/cihaz kullanımı belgesi gibi belgelerin herhangi bir adayı tanımlamayacak şekilde belirlenmesine dikkat edilmelidir.

Belirli Bir Adayı Tanımlayan Özel Şart Yasağı

Yukarıdaki ilkeler yalnızca Yükseköğretim Kurulunun tavsiyelerinden ibaret değildir. İlanda belirli bir adayı tanımlayan özel şart konulması yönetmelikle açıkça yasaklanmıştır. Yasağın dayanağı ise kadronun türüne göre değişir. Öğretim üyesi kadroları ile öğretim üyesi dışındaki kadrolar iki ayrı yönetmeliğe tabidir.

• Öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında dayanak, 2018 tarihli öğretim elemanı atama Yönetmeliğinin 6. maddesinin beşinci fıkrasıdır. Hükme göre ilanda yalnız iki tür koşul aranabilir. Bunlar lisans veya lisansüstü mezuniyet alanları ile ilan edilen alana ait bilimsel, nesnel ve denetlenebilir koşullardır. Bu iki grubun dışında, belirli bir adayı tanımlayan özel şart konulamaz.

• Aynı Yönetmeliğin 6. maddesinin altıncı fıkrası tecrübe şartını sınırlar. İlanda alanında tecrübe sahibi olmak şartı aranıyorsa, bu şartın hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğu belirtilir. Belirtme, belirli bir adayı tanımlamayacak biçimde yapılır.

• Doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarında dayanak, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 3. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Fıkra 9 Mart 2021 tarihli değişiklikle eklendi. Buna göre ilanda, adayların lisansüstü tez veya uzmanlık tezi adlarının bir kısmı ya da tamamı başvuru koşulu olarak yazılamaz. Aynı fıkra, sadece belirli bir adayı tanımlayan özel şartları da yasaklar.

İki hüküm ayrı metinlerde yer aldığı için dilekçede doğru dayanağın gösterilmesi önem taşır. Bir profesörlük ilanına karşı açılan davada öğretim elemanı Yönetmeliğine dayanmak sonuç vermez. Çünkü o Yönetmeliğin kapsamı, 2. maddesi uyarınca öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarıyla sınırlıdır.

Akademik kadro ilanı metnindeki özel şartın tek bir adayı tarif ettiği düşünülüyorsa idari dava yolu açıktır. Şartın hangi hâllerde kişiye özel sayıldığı ve davanın nasıl kurgulandığı kişiye özel akademik kadro ilanının iptali başlıklı yazıda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

NORM KADRO VE NORM DIŞI KADRO

Akademik kadro ilanını daha iyi anlamak adına bu ayrımın bilinmesi önemlidir. Yükseköğretim kurumlarında bir bölüm, anabilim/anasanat dalı veya programda eğitim, öğretim, araştırma ve diğer hizmetlerin sürdürülebilmesi için Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde sayısı belirlenen öğretim elemanı kadrosunu ifade eder. Norm dışı kadro ise norm kadro sayısı dışında kalan ve ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olduğunu gerekçeli olarak belirttiği öğretim elemanı kadrosunu ifade eder.

ÖĞRETİM ÜYELERİNİN GÖREVLERİ

Akademik kadro ilanı üzerine atanan öğretim üyelerinin görevleri şunlardır;

• Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim-öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek,

• Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmak,

• İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek,

• Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek

DOKTORA DERECESİNE SAHİP NİTELİKLİ ARAŞTIRMACILARIN ÜNİVERSİTELERDE KISMİ ZAMANLI GÖREVLENDİRİLMESİ

Uluslararası tanınırlığı olan yabancı yükseköğretim kurumlarında veya bünyesinde Ar-Ge faaliyetleri yürütülen yurt dışındaki kurum ve kuruluşlarda; yurt içindeki kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı veya ilgili birimlerin araştırma merkezi ve enstitülerinde ya da teknoloji geliştirme bölgelerinde, araştırma altyapılarında, özel sektör Ar-Ge merkezleri veya Ar-Ge amaçlı çalışan birimlerinde yahut laboratuvarlarında fiilen çalışan doktora derecesine sahip Türk veya yabancı uyruklu nitelikli araştırmacıların yükseköğretim kurumlarında kısmi zamanlı olarak görevlendirilebilir.

ÖĞRETİM ÜYESİ TEMİNİNDE GÜÇLÜK ÇEKİLEN VE ÖĞRETİM GÖREVLİSİ İSTİHDAM EDİLEBİLECEK LİSANS DÜZEYİNDE EĞİTİM YAPILAN BİRİMLER (2023)

2023 yılı öğretim üyesi temininde güçlük çekilen ve öğretim görevlisi istihdam edilebilecek lisans düzeyinde eğitim yapılan birimler şunlardır;

İlgili hesaplama aracı: Akademik Kadro Koşulları Aracı. Araştırma görevlisinden profesöre, kadro başvurusunun merkezî asgari şartlarını kontrol edin.

AKADEMİK KADROLAR

Akademik kadro ilanına çıkılırken hangi kadroya alım yapılacağı ve istenen şartlar ilan metninde yer almaktadır. Aşağıda akademik kadrolara kariyer planlaması göz önüne alınarak sırayla açıklama getirilecektir. Öğretim elemanı başlığı altında sıralanan akademik kadrolar şunlardır;

• Doktor Öğretim Üyesi Kadrosu (2547 Sayılı Kanun Madde 23)

• Doçentlik Kadrosu (2547 Sayılı Kanun Madde 24)

• Profesörlük Kadrosu (2547 Sayılı Kanun Madde 26)

• Öğretim Görevlisi Kadrosu (2547 Sayılı Kanun Madde 31)

• Araştırma Görevlisi Kadrosu (2547 Sayılı Kanun Madde 33)

ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ KADROSU

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun araştırma görevlileri için yaptığı tanım şu şekildedir; Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır.

Araştırma Görevlisi Nedir ve Araştırma Görevlisini Kim Seçer?

İlgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi akademik kadro ilanına çıkılır ve seçilir.

Kaç Yıl Araştırma Görevlisi Olarak Kalınabilir?

Akademik kadro ilanı sonucunda atanan aday araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanır; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer ancak aynı usulle yeniden atanabilirler.

Araştırma Görevlisi Nasıl Olunur?

Akademik kadro ilanında da karşımıza çıkacağı üzere araştırma görevlisi kadrosuna atanabilmek için aranan şartlar şunlardır;

1. ALES’ten En Az 70 Puan,

2. Yabancı Dil En Az 50 Puan,

3. 35 Yaşını Doldurmamış Olmak,

4. Üniversite Şartları,

5. Yazılı/Sözlü Sınav

Araştırma Görevlisi ve Öğretim Görevlisi Yaş Sınırı

Araştırma görevlisi kadrosu için yaş sınırı hem kanunda hem yönetmelikte yer alır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 33. maddesine göre aday 35 yaşını doldurmamış olmalıdır. Yaş, giriş sınavının yapıldığı yılın 1 Ocak tarihine göre hesaplanır. Aynı kural bir yönetmelikte de tekrarlanır. Bu, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesidir. Devlet üniversitelerinde ayrıca tezli yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlik öğrencisi olmak gerekir.

Öğretim görevlisi kadrosu için kanunda ve bu yönetmelikte bir yaş üst sınırı yoktur. Her iki kadroda da yönetmeliğin 6. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesindeki genel şartları arar. Türk vatandaşı olmak, kamu haklarından mahrum bulunmamak ve askerlik durumu bu şartlardandır. Ayrıntılar için araştırma görevlisi 35 yaş sınırı ve 33/a geçişi yazısına bakabilirsiniz.

50d Araştırma Görevlisi ve 33a Araştırma Görevlisi

Yukarıda detaylı olarak ifade edilen ve en çok üç yıl süreyle atanan ve atama süresi sonunda uzatılabilen kadrolar 2547 Sayılı Kanun kapsamındaki 33a kadrolarıdır. Diğer araştırma görevlisi kadrosu ise 50d olarak bilinen devlet üniversitelerinde lisansüstü eğitim süresince görev yapan kadrolu araştırma görevlileridir. 50d daimi bir kadro değildir. Araştırma görevlisi akademik kadro ilanında hangi madde kapsamında alım yapıldığı belirtilir.

YÖK tarafından 50d ve 33a sorunlarını çözme adına bazı adımlar atılmaktadır. 2547 Sayılı Kanun’a getirilen geçici madde ile 09.02.2023 tarihi itibariyle 50d kadrosunda bulunanlar 6 ay içerisinde talep etmeleri halinde 33a kadrosuna atanmaktadır. Ancak uygulamada 50d kadrosuna bu tarihten önce hak kazanmakla birlikte arşiv soruşturması uzayan kişilerin bu tarihten sonra talepte bulunmaları halinde 33’a kapsamına alınıp alınamayacağı tartışılmaktadır. YÖK tarafından verilen görüşler 33a kadrosuna atama yapılması gerektiği yönündedir.

Üniversitede Araştırma Görevlisi Ne İş Yapar?

Akademik kadro ilanı sonucunda atanan araştırma görevlisinin görevleri şunlardır;

1. Doktorasını tamamlayan araştırma görevlileri ders verebilir.

2. Yükseköğretim Kanunu’nun 4. ve 5. maddelerinde belirtilen amaç ve ilkelere, 3/p ve 33. maddelerinde belirtilen görev tanımına uygun hareket etmek.

3. Bilimsel araştırma ve faaliyetlerin yapılmasında hazır bulunmak, bunların gerçekleştirilmesine yardımcı olmak.

4. Mezuniyet töreni ve uyum programı ile ilgili verilen görevleri yapmak.

5. Spor etkinliklerinde Fakülteyi temsil eden öğrenci gruplarına önderlik etmek.

6. Ders ve sınav programlarının hazırlanması çalışmalarına katılmak.

7. Öğrenci danışmanlık hizmetlerinde öğretim üyelerine yardımcı olmak.

8. Bilimsel araştırma ve faaliyetlerde bulunmak, yayınlar yapmak.

9. Yüksek lisans ve doktora programlarına katılarak akademik kariyer yapmak.

10. Kaynakların verimli, etkin ve ekonomik kullanılmasını sağlamak.

11. Fakültenin etik kurallarına uymak, hassas ve riskli görevleri dikkate almak.

12. Bölüm ve Dekanlıkta yapılacak her türlü akademik ve idari faaliyetler hususunda yöneticilere destek olmak,

13. Fakülte ile ilgili toplantılara ve temsillere katılmak.

14. Fakülte yönetiminin ve öğretim üyelerinin vereceği diğer görevleri yapmak.

Araştırma Görevlisi Kimler Olabilir

Akademik kadro ilanında açıkça belirtilmekle birlikte 657 Sayılı Kanun’da gerekli şartları taşıyan 35 yaşını doldurmamış, ALES ve yabancı dil puanı bulunan ve üniversitenin istediği kriterleri taşıyan kişi araştırma görevlisi olabilir.

Öğretim Görevlisi mi Araştırma Görevlisi mi?

Öğretim görevlisi ile araştırma görevlisi arasında temelde akademik çalışma yapma bakımından aynı mantığa sahip olsa da farklılıklar yer almaktadır. Öğretim görevlisinin haftalık belli saat ders yükümlülüğü bulunmaktadır, araştırma görevlisinin ders yükümlülüğü yoktur. Öğretim görevlisinde yaş sınırı bulunmamaktadır. Öğretim görevlisi tek statüde atanmakta olup meslek yüksekokulu akademik kadro ilanını yapıyorsa yabancı dil şartı aranmayabilir.

Araştırma Görevlisi Olmak İçin Dil Puanı Kaç Olmalıdır?

Akademik kadro ilanında ayrıca belirtilecek olmakla birlikte araştırma görevlisi kadrolarına başvurabilmek için ALES’ten en az 70 ve yabancı dilden en az 50 puan olması gerekmektedir.

33a Kapsamında Yurt Dışında Öğrenim Yapılabilecek Üniversiteler Listesi

Times Higher Education(THE), Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ile QS World University Rankings tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında son 3 (üç) yıl içerisinde genel veya alan bazında ilk 300 içerisine giren üniversitelerdir.

Öncelikli Alan Araştırma Görevlisi Kadrolarına Kimler Başvurabilir?

Yükseköğretim Kurulu araştırma üniversitelerine, öncelikli alanlarda uzmanlaşan üniversitelere, Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Programı kapsamındaki üniversitelere öncelikli alan araştırma görevlisi kapsamında araştırma görevlisi kadrosu tahsis etmiştir. Akademik kadro ilanının bu açıdan takip edilmesi gerekmektedir.

Araştırma Görevlisi Olmanın Adımları Nelerdir?

Araştırma görevlisi olmak için öncelikle ALES ve Yabancı Dil sınavından istenen puanın üzerinde bir puan alınması gerekmektedir. Ayrıca lisans mezuniyetinin yanı sıra yüksek lisansa başlamış olmak gereklidir. Öncelikli alan araştırma görevlilerinde sözlü diğer alanlarda yapılacak yazılı sınavdan başarılı olmak gereklidir. Tüm bu puanların belli yüzdeliklerde ortalaması alınarak başarılı bulunan aday atanması gerekmektedir. Akademik kadro ilanında gerekli şartları taşıyıp, asil olarak kazanmasına rağmen ataması yapılmayan adayın dava açma hakkı bulunmaktadır.

Araştırma Görevlisi Maaşı

Akademik kadro ilanı sonrasında araştırma görevlisi kadrosuna atananların maaşları kıdem derecesi, medeni hali, çalışılan yıl sayısı, unvan, çeşitli diğer ödeneklere göre farklılaşmakla birlikte Aralık 2023 itibari ile ortalama 32000’dir.

Araştırma Görevlisi İçin Güvenlik Soruşturması Ne Kadar Sürer?

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine göre güvenlik soruşturması/arşiv araştırması yapılması taleplerinin ilgili makamlara ulaşmasından itibaren arşiv araştırması için en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturması için en geç 60 iş günü içinde cevaplandırılır ve süreç tamamlanmış olur.

ÖĞRETİM GÖREVLİSİ KADROSU

Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim-öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler. Akademik kadro ilanında bu durum özellikle belirtilir.

Öğretim Görevlisi Nedir?

Öğretim görevlisi üniversitede ders ihtiyacını karşılama amacıyla görevlendirilen ve tek bir statüye sahip olan akademik personeldir. Akademik kadro ilanında öğretim görevlisinin şartları belirtilir.

Öğretim Görevlisi Ne İş Yapar?

Akademik kadro ilanı sonrasında atanan öğretim görelisinin görev ve sorumlulukları şunlardır;

1. Yükseköğretim Kanunu’nun 4. ve 5. maddelerinde belirtilen amaç ve ilkelere uygun hareket etmek.

2. Ders içeriklerinin hazırlanması ve planlanması çalışmalarına katılmak.

3. Sorumlu olduğu derslerin eksiksiz yürütülmesini sağlamak, sınavların programdaki tarih ve saatlerine uygun şekilde yapılmasını sağlamak.

4. Öğrenci danışmanlık hizmetlerine katılmak, öğrencilerin bölüm ve çevreye uyum sağlamalarına yardımcı olmak.

5. Bilimsel araştırmalar ve yayınlar yapmak.

6. Bilimsel alanda ulusal ve uluslararası kongreler düzenlenmesine destek vermek.

7. Dekanlık ve Bölüm Başkanlığının öngördüğü toplantılara katılmak, faaliyetlere destek vermek.

8. Sorumlusu olduğu derslik, uygulama laboratuvarı vb. mekânlarda yapılacak değişiklikler ve onay için bölüm başkanlığından gerekli izinleri zamanında almak.

9. Kaynakların verimli, etkin ve ekonomik kullanılmasını sağlamak.

10. Erasmus, Farabi ve Mevlana değişim programları ile ilgili çalışmalara katılmak.

11. Özürlü ve yabancı uyruklu öğrencilerin sorunları ile ilgilenmek.

12. Ek ders ödemelerine esas teşkil eden F1 ve F2 formlarının zamanında ve eksiksiz olarak tahakkuk birimine ulaştırmak.

13. Lisans programına katılan öğrencilerin devamsızlık ve başarısızlık nedenlerini araştırmak, sonuçlarını Bölüm Başkanına bildirmek.

Öğretim Görevlisi Nasıl Olunur?

2547 sayılı Kanunun 31 inci maddesine göre tek statüde atanırlar. Haftalık asgari 12 saat ders verme zorunluluğu vardır. Öğretim görevlisi olmak için yaş sınırı yoktur. Fakülte ve 4 yıllık eğitim veren yüksekokullarına atanabilmek için ALES’ten en az 70 ve yabancı dilden 50 puan olması gerekir. MYO öğretim görevlisi kadrolarında yabancı dil puanı aranmayabilir.

Öğretim Görevlisini Kim Seçer?

Akademik kadro ilanı üzerinde alınacak öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler.

Kaç Yıl Öğretim Görevlisi Olarak Kalınabilir?

Akademik kadro ilanına çıkılan öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir.

Öğretim Görevlisi Maaşı

Akademik kadro ilanı sonrasında öğretim görevlisi kadrosuna atananların maaşları kıdem derecesi, medeni hali, çalışılan yıl sayısı, unvan, çeşitli diğer ödeneklere göre farklılaşmakla birlikte Aralık 2023 itibari ile ortalama 32500’dür.

Öğretim Görevlisi ile Öğretim Üyesi Farkları Nelerdir?

Öğretim görevlisinin bilimsel araştırmalar ve çalışmalar yaparak öğretim üyesi olabilirler. Öğretim üyesi statü ve özlük hakları bakımından daha niteliklidir. Öğretim görevlileri öğretim üyesi akademik kadro ilanına başvuru yapabilirler. Ancak öğretim üyesi belli sürede bilimsel araştırma ve çalışmaları devamlılık arz etmeli ve sürdürmelidir. Öğretim görevlisi sadece bu noktada daha iyi konumda denilebilir.

DOKTOR ÖĞRETİM ÜYESİ KADROSU

Akademik kadro ilanında en alt öğretim üyesi olarak karşımıza çıkan doktor öğretim üyesi kadrosu eski adıyla yardımcı doçent kadrosudur. Yukarıda öğretim üyelerinin görevleri başlığı altında sıralanan görevleri yapmakla yükümlü olup, doktora derecesine sahip, üniversite tarafından istenen yayın kriterlerini karşılayan kişiler başvurabilir.

Doktor Öğretim Üyesi Nedir?

Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları akademik kadro ilanı olarak rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.

Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.

Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.

Doktor Öğretim Üyesi Ne İş Yapar?

Akademik kadro ilanı sonucunda alınan doktor öğretim üyelerinin ana görevi üniversitede ders vermek ve bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmaktır. Ayrıca kanun ve yönetmelik kapsamında verilen diğer görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Doktor Öğretim Üyesi İlanı

Akademik kadro ilanından biri olan doktor öğretim üyesi ilanı şu şekilde yapılmaktadır; Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.

Doktor Öğretim Üyesi ile Doçent Arasındaki Fark Nedir?

Doktor öğretim üyesi kadrosu üniversitede doçent öncesi bir kadro olup doçent olmak isteyen birçok akademisyenin aldığı kadrodur. Temelde bir statü farkı bulunmakla birlikte doçent kadrosuna atanmak öncesinde unvan almak ve eser incelemeden başarılı olmak anlamına geldiği için önemli bir kadrodur. Akademik kadro ilanında da unvana ek kriterler istenmektedir.

DOÇENT KADROSU

Akademik kadro ilanının en önemli karolarından bir tanesi olan doçent kadrosu akademik kariyerin en önemli dönemeçlerinden bir tanesidir. Kadro öncesinde doçentlik unvanı alınması zorunludur.

Doçentlik Unvan Şartları Nelerdir?

Doçentlik kadrosuna atanmadan önce unvan almak zorunlu olduğu için öncelikle doçentlik unvan şartlarına bakılması gereklidir. Doçentlik unvanı için bir doktora unvanına sahip olmak, yabancı dilden 55 puan almak ve YÖK-ÜAK’ın belirlediği yayın kriterlerini sağlamaktır. Kanun koyucu unvan ile kadro ayrımına gitmiş ve unvan ile ilgili düzenleme ve süreçleri YÖK-ÜAK’a verirken kadro atamasını üniversitelere bırakmıştır. Unvan sonrasında akademik kadro ilanı çıkmaktadır. Doçentlik süreci için Doçentlik Davaları ve Hukuki Süreçleri adlı sayfamızda yer alan bilgileri ve makaleleri inceleyebilirsiniz.

Doçentlik Kadrosu Ataması

Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler. Bu koşullar üniversitelerin sitelerinde duyurulur.

Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır.

Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından akademik kadro ilanı çıkılan doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.

PROFESÖR KADROSU

Akademik kadro ilanından bir diğeri de profesörlük kadro ilanlarıdır. Profesörlük şartları şunlardır;

1. Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle, açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak,

2. Doçentlik unvanını aldıktan sonra, ilgili bilim alanında özgün yayınlar veya çalışmalar yapmış olmak gerekir. (Bu yayınlardan biri başlıca yazar olarak belirtilir)

3. Üniversiteler, profesörlüğe yükseltilerek atama için aranan bu asgari koşulların yanında, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.

Profesör Kadrosu Ataması Nasıl Yapılır?

Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde atama yapılacak olan profesörlük kadroları, rektörlük tarafından akademik kadro ilanına çıkılır.

Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel niteliklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili beş profesör seçilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.

Profesörlük, doçentlik veya doktor öğretim üyesi unvanlarını kazananlar her unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar.

Öğretim Elemanı Kadrolarında Ön Değerlendirme ve Nihai Değerlendirme

Akademik kadro ilanı sonrasında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında yürütülen seçim süreci ayrı bir yönetmelikle düzenlenmiştir. Metin, 9 Kasım 2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının bu iki kadrosunu kapsar; öğretim üyesi kadroları kapsam dışındadır. Süreç ön değerlendirme, giriş sınavı ve nihai değerlendirme olmak üzere üç aşamalıdır. Kaynak metnin tam adı, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliktir. Her aşamanın puan ağırlığı yönetmelikte sayıyla belirlenmiştir ve jürinin bu oranları değiştirme yetkisi yoktur.

Asgari Puan Şartları ve İlan Takvimi

Yönetmeliğin 6. maddesine göre adayın ALES'ten en az 70 puan alması gerekir. Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından ise en az 50 puan aranır. Eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan alınan muadil puan da geçerlidir. Üniversite senatoları bu barajların üzerinde bir asgari puan belirleyebilir. Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulunca belirlenen uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadroları bu yetkinin dışında tutulmuştur.

Merkezi sınav muafiyetinden yararlanmayı talep eden adayın ALES puanı, her iki değerlendirme aşamasında da 70 kabul edilir. Lisans mezuniyet notunun yüzlük sisteme çevrilmesinde ise Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenen dönüşüm tabloları kullanılır.

İlan metninde aranan şartların yanında sınav takvimi de yer alır. Takvim; son başvuru tarihini, ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihini, giriş sınavı tarihini ve sonuçların açıklanacağı günleri içerir. Son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az belirlenemez. Bu takvime uyulmaması, akademik kadro ilanı sürecinde sıkça ileri sürülen hukuka aykırılık iddialarındandır.

Ön Değerlendirme Aşaması

Sınav jürisi ön değerlendirmede, ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı giriş sınavına çağırır. Yönetmeliğin 10. maddesi bu sıralamada kullanılacak ağırlıkları kadro türüne göre ayırır.

• Yönetmeliğin 6. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının yüzde 40'ı ve yabancı dil puanının yüzde 60'ı esas alınır. Bu fıkra; yabancı dille eğitim yapılan programları, bilim alanı yabancı dille ilgili kadroları ve zorunlu yabancı dil dersi için açılan kadroları kapsar.

• Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının yüzde 60'ı ve yabancı dil puanının yüzde 40'ı dikkate alınır. Araştırma görevlisi kadroları bu grupta yer alır.

• Meslek yüksekokullarına yapılan başvurularda ALES puanının yüzde 70'i ve lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u hesaba katılır.

Son sırada aynı puana sahip birden çok aday varsa bunların tamamı sınava çağrılır. Başvuru sayısı ilan edilen kadronun on katından azsa adayların hepsi giriş sınavına alınır. Ön değerlendirmede dikkate alınan puanlar ile lisans mezuniyet notları, ilanda gösterilen internet adresinde yayımlanır. Bu yayım zorunluluğu sıralamanın adaylar tarafından denetlenmesini sağlar.

Giriş Sınavı ve Sözlü Sınav Barajı

Giriş sınavının biçimi kadroya göre değişir. Bilim alanı yabancı dille ilgili birimlerdeki öğretim görevlisi kadrolarında sınav sadece sözlü yapılır. Zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak kadrolarda da aynı kural geçerlidir. Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ise sınav, ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek biçimde sadece yazılı olarak yapılır.

Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav uygulanır. Senato kararı bulunması hâlinde, sözlü sınavdan 60 ve üzeri puan alanlar için ayrıca yazılı sınav yapılır. Bu durumda giriş sınavı puanı, iki notun aritmetik ortalaması alınarak bulunur.

Jüri, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlamakla yükümlüdür. Raportör olarak belirlenen üye, soruları ve cevapları tutanak altına alır. Sözlü sınav sonucu 60 puanın altında olan aday başarısız sayılır ve nihai değerlendirmeye geçemez. Tutanağın tutulmaması veya sözlü sınav puanının gerekçesiz verilmesi, iptal davalarında en sık ileri sürülen sakatlıklar arasındadır.

Nihai Değerlendirme ve Başarı Sırası

Yönetmeliğin 12. maddesi nihai değerlendirmede kullanılacak ağırlıkları belirler. Hesap yine kadro türüne göre değişir.

• 6. maddenin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında dört puan birlikte hesaplanır. Bunlar ALES puanının yüzde 30'u, lisans mezuniyet notunun yüzde 10'u, yabancı dil puanının yüzde 30'u ve giriş sınavı notunun yüzde 30'udur.

• Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ağırlıklar farklıdır. Burada ALES puanının yüzde 30'u, lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u, yabancı dil puanının yüzde 10'u ve giriş sınavı notunun yüzde 30'u dikkate alınır.

• Meslek yüksekokullarında ALES notunun yüzde 35'i, lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u ve giriş sınavı notunun yüzde 35'i esas alınır.

Değerlendirme puanı 65'in altında kalan aday sınavlarda başarısız sayılır. Jüri, ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları yine ilanda gösterilen adreste yayımlanır. Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca, ilan edilen kadro sayısı kadar yedek aday da açıklanır.

Aday, akademik kadro ilanı sürecinde kendisine uygulanan hesabın bu oranlara uymadığını düşünüyorsa sonucun ilanından itibaren idari dava açabilir. Öğretim görevlisi kadrosuna özgü ayrıntılar için öğretim görevlisi kadrosuna atama başlıklı yazı incelenebilir. Araştırma görevlisi kadrosundaki itiraz ve dava yolları ise araştırma görevlisi kadrosuna atama itiraz ve davalar başlıklı yazıda ele alınmaktadır.

Öncelikli Alanlardaki Araştırma Görevlisi Kadroları

Yönetmeliğin 15. maddesi öncelikli alanlar için ayrı bir düzen kurar. Bu kapsamda ilan edilen araştırma görevlisi kadrolarında giriş sınavı sözlü olarak yapılır. Sözlü sınav jürisi üç öğretim üyesinden oluşur ve üyelerden en az biri başka bir devlet üniversitesinden seçilir. Sözlü sınavdan 70 puanın altında alan aday nihai değerlendirmeye geçemez.

Araştırma üniversitelerine tahsis edilen öncelikli alan kadrolarında sistem yeniden değişir. Ön değerlendirme sonucunda kadro sayısının üç katı aday sınava çağrılır ve yazılı giriş sınavı yapılır. Nihai değerlendirmede ALES puanının yüzde 40'ı, lisans mezuniyet notunun yüzde 15'i, yabancı dil puanının yüzde 30'u ve giriş sınavı notunun yüzde 15'i dikkate alınır. Bu kadrolarda başarı barajı 70 puandır.

Maddeye 6 Mart 2026 tarihli değişiklikle üçüncü bir fıkra eklendi. Fıkra, öncelikli alanlardaki doktora programlarına merkezi yazılı sınavla öğrenci seçilmesini düzenliyor. Bu yolla doktora öğrencisi olmaya hak kazananların araştırma görevlisi kadrolarına atamaları, yürürlükteki mevzuata göre yapılır.

UNVAN VE KADROLARIN DENKLİĞİ

Doktorada belirli süre çalıştıktan sonra yabancı ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisini almış olanlardan, en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu unvanlarının Türkiye’de geçerli sayılması için ÜAK tarafından denklik verilmesi gereklidir. Profesörlük içinde geçerlidir.

ÖZET AKADEMİSYEN SAYILARI

Üniversitelerde her dönem akademik kadro ilanı çıkılmakla birlikte mevcut akademisyen sayıları YÖK istatistik dairesi tarafından yayınlanmaktadır. Halihazırda üniversitelerimizde bulunan profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi sayıları ekte tabloda gösterilmektedir;

AKADEMİK KADRO İLANI İPTALİ İTİRAZ VE DAVA

Açılan kadro ilanlarına başvuran adayların başvurularının haksız bir biçimde olumsuz olması durumunda da Akademik Kadro İlanına İtiraz yolu açık olduğu gibi Akademik Kadro İptal Davası da açılabilir. Akademik Kadro İlanına İtiraz ve İptal Davası başlıklı yazımızı inceleyebilir akademik kadro ilanına itirazlar ve itirazdan netice alınmaması durumlarında açılacak davalar detayları hakkında bilgi alabilirsiniz.

ÜNİVERSİTE ATAMA KRİTERLERİ

Öğretim üyesi olarak da bilinen doktor öğretim üyesi, doçent ve profesörlük kadrolarına atanırken üniversiteler akademik kadro ilanına çıkmaktadır. Bu ilanda üniversite atama kriterlerini incelemek çok önemlidir. Üniversite üniversite atama kriterlerine üniversitelerin duyuru sayfalarından ya da memurlar net gibi sayfalardan ulaşılabilir.

Akademik Kadro İlanı Konusunda Avukat Desteği

Akademik kadro ilanı ve atama süreçlerine ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. İlan metni, jüri tutanakları, puan cetvelleri ve varsa idari veya yargısal kararlar bu değerlendirmenin parçasıdır. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Akademik kadro ilanı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya soru formumuz üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.

Ön değerlendirmede hangi puanlar hangi oranda dikkate alınır?