Akademisyen Ek İş Yapabilir mi? Danışmanlık, Şirket, YouTube
Akademisyen Ek İş Yapabilir mi? Dış Görev, Danışmanlık, Şirket ve YouTube Geliri
Devlet üniversitesindeki öğretim elemanı hangi dış işleri izinle yapabilir? Döner sermaye, görevlendirme, teknopark şirketi, YouTube geliri, disiplin ve dava yolu.
Devlet üniversitesinde kadrolu bir akademisyen ek iş yapabilir, ama yalnız kanunun açtığı yollardan. 657 sayılı Kanunun 28. maddesi memura ticareti ve kazanç getiren işi yasaklar. 2547 sayılı Kanun ile teknoloji mevzuatı ise döner sermaye, görevlendirme ve teknopark gibi istisnalar tanır. Akademisyen YouTube geliri de Eylül 2026'dan beri bu yasak içinde tartışılıyor.
Akademisyen Ek İş Yasağı Hangi Kanundan Doğar?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 36. maddede öğretim elemanının "devamlı statüde" görev yaptığını söyler. Bu kanunda ayrı bir ticaret yasağı maddesi yoktur. Akademisyen ek iş sınırını bu yüzden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 28. madde çizer. 36. madde de hekim öğretim elemanlarını açıkça bu maddeye bağlar.
28. madde şöyle başlar: "Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz". Memur büro, ofis veya muayenehane de açamaz. Özel bir iş yerinde ya da vakıf üniversitesinde çalışamaz.
Yasağın cezası 2547 sayılı Kanunun 53. maddesindedir. Kanun, istisnalar dışında ticaret yapmayı ve yasak kazanç işlerini ağır bir disiplin suçu sayar. Her akademisyen ek iş planı bu nedenle dayandığı kanuni istisnayla birlikte düşünülmelidir.
Mesai Dışında Akademisyen Ek İş Serbest mi?
Serbest değildir. 28. madde için belirleyici olan işin saati değil, niteliğidir. Hafta sonu yapılan ücretli iş de aynı yasağa girer. Akşam çekilen bir akademisyen YouTube videosu da bu açıdan mesai içindeki işten farklı değildir.
Madde bazı görevleri yasak dışında tutar. Üyesi olunan yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerinde yönetim, denetim ve disiplin kurulu üyeliği bunlardandır. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarındaki aynı görevler de serbesttir ve bunlar için akademisyen ek iş izni aranmaz. "Özel kanunlarda belirtilen görevler" ibaresi ise aşağıdaki istisnalara yol açar.
Bu yazı devlet üniversitesindeki kadrolu kişiyi esas alır. Vakıf üniversitesinde ilişki sözleşmeyle kurulur. Orada akademisyen ek iş koşullarını önce sözleşme belirler. Ayrıntı
Sık Sorulan Sorular
Akademisyen hafta sonu özel bir firmada çalışabilir mi?
Devlet üniversitesindeki kadrolu öğretim elemanı için bu mümkün değildir. 657 sayılı Kanunun 28. maddesi özel iş yerinde çalışmayı saat ayrımı yapmadan yasaklar. Firmayla iş birliği gerekiyorsa sözleşme üniversite üzerinden kurulur ve ücret döner sermayeye yatar.
Öğretim üyesi kendi adına fatura keserek danışmanlık yapabilir mi?
Hayır, görevle bağlantılı danışmanlığın bedeli kişisel olarak tahsil edilemez. 2547 sayılı Kanunun 37. maddesi bu hizmetlerin ücretini ilgili birimin döner sermayesine gelir kaydeder. Öğretim üyesi kendi payını döner sermaye mevzuatına göre alır.
Akademisyen Ek İş Olarak Danışmanlık Nasıl Yapılır?
Danışmanlığın yasal yolu döner sermayedir. 2547 sayılı Kanunun 37. maddesi bu yolu düzenler. Üniversite dışındaki kişi ve kurumlar bilimsel görüş, proje ve araştırma isteyebilir. İş, üniversite yönetim kurulunun kabul ettiği esaslara göre yapılır. Ücret ilgili birimin döner sermayesine gelir yazılır.
Örneğin bir şirket bir öğretim üyesinden teknik rapor ister. Sözleşme üniversiteyle yapılır, fatura kişi adına kesilmez. Bedel döner sermayeye girer ve öğretim üyesi payını mevzuattaki oranla alır. Böyle bir akademisyen ek iş geliri 28. maddeye takılmaz, çünkü kazanç önce kuruma doğar.
36. madde telif ücreti için de aynı kuralı koyar. Görevle bağlantılı bir hizmete telif adıyla bedel alınırsa 58. madde uygulanır. Yani ödemenin adını değiştirmek, parayı döner sermaye dışına çıkarmaz. Ödemenin maaşa yansıması akademisyen maaşları yazısında anlatılır.
Hekim Öğretim Üyeleri İçin Ayrı Kural Var mı?
36. madde hekim ve uzman öğretim elemanlarını da 28. maddeye bağlar. Ancak profesör ve doçentler mesai dışında özel hastanede ya da vakıf üniversitesi hastanesinde çalışabilir. Bunun için bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılır. Gelir döner sermayeye yazılır ve kişinin onayı aranır. Anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçentlerin yüzde 50'si aşılamaz.
Bu akademisyen ek iş modelinde taraflar hastane ile üniversitedir. Hekim aynı anda birden fazla sözleşmeyle çalışamaz. Kurala uymazsa bir yıl, üç yıl içinde tekrarında beş yıl bu yolla çalıştırılamaz.
Kamu Kurumunda ve Başka Üniversitede Görev Almak
2547 sayılı Kanunun 38. maddesi kamu kurumlarında geçici görevi düzenler. Kurum talep eder, kişi kabul eder, üniversite yönetim kurulu uygun görür ve rektör onaylar. Kişinin aylığı ve hakları üniversitede sürer. Gittiği kurumdan ayrıca ikinci görev aylığı alabilir. Bir bakanlığa verilecek danışmanlık gibi akademisyen ek iş talepleri bu yolla yürür.
Bu aylığın tutarını ilgili bakan belirler. Tutar, birinci derecenin dördüncü kademesindeki bir genel müdürün aylık ve ek göstergesiyle bulunan miktarı geçemez. Görevlendirilen kişi kural olarak döner sermayeden pay alamaz. YÖK, ÜAK ve Adli Tıp Kurumundaki görevler bu kuralın dışındadır.
Dernek ve vakıf yönetimi için kural daha esnektir. Bu organlarda görev için "ayrıca bir görevlendirme kararı aranmaz". Tek şart, görevin mesaiyi aksatmamasıdır. Gönüllü bir dernek başkanlığı bu yüzden ayrı bir akademisyen ek iş izni gerektirmez.
Başka Üniversitede Ders Vermek Mümkün mü?
Mümkündür, ama görevlendirmeyle. 40. maddenin (a) fıkrası rektöre bu yetkiyi verir. Ders yükünü dolduramayan öğretim üyesi aynı şehirdeki başka bir kurumda ders verebilir. (b) fıkrasındaki YÖK görevlendirmesi vakıf üniversitesinde toplam iki yılı geçemez. Başka kurumlarda haftalık azami ders saatini YÖK belirler. Başka üniversitede ders bu nedenle izinle yürüyen bir akademisyen ek iş türüdür.
Özel kurs merkezinde ücretli ders ise başka bir durumdur. Bu iş, özel iş yerinde çalışma yasağına girer. Kendi öğrencisine özel ders vermek ayrıca kınama cezası gerektirir. Ücretli ders paketini kişisel bir akademisyen YouTube kanalı üzerinden satmak da aynı soruyu doğurur.
Akademisyen Şirket Kurabilir mi?
28. madde şirket bağlarını tek tek sayar. Memur ticari mümessil veya ticari vekil olamaz. Kollektif şirkette ortak, komandit şirkette komandite ortak olamaz. Ticaret ve sanayi kuruluşlarında görev de alamaz. Anonim şirkette pay sahibi olmak ise bu listede yoktur.
Şirket konusunda akademisyen ek iş sorusunun cevabı bu yüzden role göre değişir. Yalnız hisse almak ile şirketi yönetmek aynı değildir. Bir akademisyen YouTube kanalını şirket üzerinden işletmek de bu soruyu doğurur. Yönetim kurulu üyeliği "ticaret ve sanayi müesseselerinde görev" yasağına takılabilir. Şirketin üniversiteyle iş yapması da ayrı bir risktir. Buna dair bir dosya akademisyenin firmasına ayrıcalık tanınması yazısında incelenir.
Teknoparkta Şirket Kurmanın Şartları Nelerdir?
Asıl istisna teknoparktadır. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 7. madde bu kapıyı açar. Öğretim elemanı, araştırmasının sonucunu ticarileştirmek için bölgede şirket kurabilir. Kurulu bir şirkete ortak olabilir ve yönetiminde görev alabilir. Bunun için üniversite yönetim kurulunun izni şarttır. Ticari kazanca en yakın akademisyen ek iş seçeneği budur.
Şirket bölgede olmalı, amaç araştırma sonucunu ticarileştirmek olmalı ve izin alınmalıdır. Madde, 2547 sayılı Kanunun 36. maddesindeki aykırı hükümleri uygulamaz. Aylıklı izinle bölgede görevlendirilen öğretim üyesinin geliri döner sermaye dışında kalır. Teknopark dışındaki bir şirkette ise bu istisna yoktur ve akademisyen ek iş yasağı genel kurala döner.
Ar-Ge Merkezinde Çalışmak İçin Hangi İzin Gerekir?
5746 sayılı Kanun 3. maddenin on birinci fıkrası ikinci bir yol açar. Öğretim elemanı bir şirketin Ar-Ge veya tasarım merkezinde çalışabilir. Bunun için de üniversite yönetim kurulu izni gerekir. Görev tam zamanlı ya da yarı zamanlı olur. Tam zamanlı görev için altı yıl tam zamanlı çalışmış olmak gerekir ve kişi aylıksız izne ayrılır. Yarı zamanlı işin geliri döner sermaye dışında kalır. Şirket ortaklığı istemeyen kişi için bu, sade bir akademisyen ek iş yoludur.
Akademisyen YouTube Geliri Neden Tartışma Konusu Oldu?
Basına yansıyan bilgilere göre YÖK, 17 Haziran 2026'da bu konuda görüş istedi. Gelir İdaresi Başkanlığı 20 Ağustos 2026'da bir değerlendirme yaptı. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği de 2 Eylül 2026'da görüşünü YÖK'e bildirdi. Görüşe göre akademisyen YouTube geliri, sosyal medya, internet sitesi ve mobil uygulama gelirleriyle birlikte 28. maddeye girer.
Görüş devlet üniversitelerine gönderildi. Ardından bazı akademisyen YouTube kanalları kapandı, bazı videolar kaldırıldı. Tartışma büyüyünce YÖK bir açıklama yaptı. Görüşün bilgi amacıyla paylaşıldığını ve Kurulun yeni bir düzenleme yapmadığını bildirdi.
Görüş, 1975'ten beri yürürlükteki 28. maddenin dijital gelire nasıl uygulanacağına dair bir idari yorumdur. Yeni bir kanun ya da yönetmelik değildir. Akademisyen ek iş yasağının dijital gelire uygulanması bu yorumla gündeme geldi. Buna karşın üniversiteler akademisyen YouTube gelirini artık bu yoruma göre değerlendirebilir.
Akademisyen YouTube Görüş Yazısı Bağlayıcı mı?
Görüş Resmî Gazete'de yayımlanmış bir kanun, yönetmelik veya genelge değildir. Tek başına kimsenin hukuki durumunu değiştirmez. Dava konusu olacak işlem çoğu kez kişiye yazılan bir yasaklama yazısı ya da verilen disiplin cezasıdır. Yine de üniversite, soruşturma açarken bu görüşe dayanabilir.
Akademisyen YouTube savunmasında vergi kuralı da ileri sürülebilir. Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/B maddesi, sosyal içerik üreticilerinin kazancını belli bir tutara kadar vergiden istisna tutar. Şart, gelirin Türkiye'deki bir banka hesabından alınması ve yüzde 15 kesinti yapılmasıdır. Bu hüküm akademisyen YouTube gelirinin vergisini düzenler, memurluk yasağına değinmez. Faaliyetin tacir veya esnaf sayılmayı gerektirip gerektirmediği ise mahkemenin çözeceği sorudur.
Gelirsiz Akademisyen YouTube Kanalı Serbest mi?
Akademisyen YouTube konusundaki görüşün basına yansıyan kısmı gelire dayanır. 28. madde de kazanç getiren işi hedef alır. Reklam, üyelik ve sponsor geliri olmayan bir akademisyen YouTube kanalı bu yüzden yasağın özüne girmez. YÖK açıklaması gelirsiz paylaşım için ayrı bir şey söylemez.
Risk, gelirin nereden geldiğine göre başlar. Akademisyen YouTube videosunda ürün tanıtımı, sponsorlu içerik, kanal üyeliği ve ücretli kurs satışı kazanç sayılır. Para kazanma kapalı olsa bile başka bir sitede satılan ders paketi aynı sonucu doğurur. Bu nedenle akademisyen YouTube hesabının gelir ayarları kayıt altında tutulmalıdır.
Üniversitenin kurumsal kanalı ayrı bir durumdur. Orada akademisyen YouTube videosu kurum adına yayınlanır ve gelir varsa kuruma aittir. Kişisel kanalda ise yayın da gelir de kişiye bağlanır.
Gelir olmasa da içerik başka bentlere takılabilir. 2547 sayılı Kanunun 53. maddesinde şu fiiller akademisyen YouTube içeriği bakımından gündeme gelebilir:
Görevle ilgili resmî araç ve gereci özel işte kullanmak (kınama)
İncelemek üzere verilen bir eserin bilgisini, eser sahibinin izni olmadan yayımdan önce paylaşmak (kınama)
Bilişim sistemiyle amir, iş arkadaşı veya öğrenci hakkında gerçeğe aykırı açıklama yapmak (kademe ilerlemesinin durdurulması)
Bu kişilerin özel hayatını rızaları olmadan açıklamak (kademe ilerlemesinin durdurulması)
Laboratuvar cihazıyla çekilen reklamlı bir deney videosu ilk bende girebilir. Hakemlik yaptığı makaleyi anlatan bir akademisyen YouTube kullanıcısı ikinci bende takılabilir. Derste çekilen görüntüde öğrenci varsa, rızası alınmadan yayın yapılmaması riski azaltır.
28. madde, döner sermaye ya da teknopark gibi bir izin usulü öngörmez. Kişisel akademisyen YouTube geliri için üniversiteden alınan bir onay, yasağı tek başına kaldırmaz. Bu yönüyle YouTube, izinle yürüyen diğer akademisyen ek iş türlerinden ayrılır.
Başka yollar vardır. Akademisyen YouTube içeriği üniversitenin kurumsal kanalında yayınlanabilir. Kişisel kanalda reklam ve üyelik kapatılarak gelir sıfırlanabilir. Eğitim içeriği bir kurumla yapılacak projeye dönüşürse 37. maddedeki döner sermaye yolu gündeme gelebilir.
Üniversite kişiye kanalını kapatmasını yazıyla bildirirse bu da bir idari işlemdir. Akademisyen YouTube faaliyetini yasaklayan böyle bir yazı, aşağıda anlatılan süre içinde dava konusu yapılabilir.
İzinsiz Akademisyen Ek İş Hangi Disiplin Cezasını Doğurur?
Yasak kapsamındaki bir akademisyen ek iş faaliyeti 53. maddenin dördüncü grubundadır. Bu grubun cezası kademe ilerlemesinin durdurulmasıdır. Devlet üniversitesinde kademe ilerlemesi bir ila üç yıl durdurulur. Vakıf üniversitesinde üç ila altı ay brüt ücretten 1/30 ila 1/8 oranında kesinti yapılır. Süre ve oranı fiilin ağırlığı belirler. İdare, akademisyen YouTube reklam gelirini de bu bende dayandırabilir.
Bu cezayı kişinin birimindeki disiplin kurulu verir. Süreler 53/C maddesindedir. Fiil öğrenildikten sonra bir ay içinde soruşturma başlamazsa artık açılamaz. Fiilden itibaren iki yıl geçmişse ceza verilemez. Akademisyen ek iş dosyasında bu süreleri akademik disiplin süresi hesaplama aracı ile kontrol edebilirsiniz.
Her ay tekrar eden bir akademisyen YouTube geliri söz konusuysa fiilin tarihi tartışılır. İdare son ödeme tarihini esas alabilir. Savunma ise bir aylık sürenin idarenin öğrendiği günden başladığını öne sürebilir. Ceza türlerinin genel çerçevesi akademisyenlerin alabilecekleri disiplin cezaları yazısındadır.
Soruşturmada İfade ve Savunma Nasıl İşler?
7592 sayılı Kanun 53/A maddesini değiştirdi ve 9 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Artık ifade ve savunma iki ayrı aşamadır. Soruşturmacı önce ifadeye çağırır. Çağrı yazısında iddialar açıkça yazılır ve en az yedi gün süre verilir. Bu sürede ifade verilmezse dosyadaki delillerle işlem yapılır.
Savunmaya çağrıyı ise ceza vermeye yetkili makam yapar. Yazıda eylem ve karşılık gelen ceza belirtilir. Savunma için yine en az yedi gün verilir. Kişiye dosyayı önceden inceleyebileceği de bildirilir. Süresinde savunma yapmayan kişi bu haktan vazgeçmiş sayılır. Bir akademisyen YouTube soruşturmasında bu süre, gelir dökümlerini toplamak için kullanılabilir.
Akademisyen ek iş soruşturmasında belgeyi ifade aşamasında sunmak işe yarar. Yönetim kurulu izin kararı ile döner sermaye sözleşmesi bu belgelerin başında gelir. Bir akademisyen YouTube dosyasında ise gelir ayarlarının ekran görüntüsü ve ödeme dökümü delil olur. Sürecin tamamı akademik personel disiplin soruşturması yazısında anlatılır.
Akademisyen Ek İş İzni Reddedilirse Dava Açılabilir mi?
Akademisyen ek iş başvurusunun reddi bir idari işlemdir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 7. maddeye göre dava süresi altmış gündür. Süre, ret yazısının bildirimini izleyen gün başlar.
Dava öncesi üst makama başvurmak mümkündür. 11. maddeye göre bu başvuru işleyen süreyi durdurur. Bu başvuru, akademisyen ek iş reddinde idareye kararını düzeltme fırsatı da verir. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işler. Başvuruya hiç cevap verilmezse 10. madde uygulanır ve otuz gün sonunda ret doğar. Aynı yol, akademisyen YouTube kanalını kapatma talimatına karşı da kullanılabilir.
Mahkeme ret kararının gerekçesine bakar. Gerekçesiz bir yönetim kurulu kararı sebep yönünden sakat sayılabilir. Aynı işe başka öğretim üyelerine izin verilmişse eşitlik de tartışılır. Dilekçede akademisyen ek iş talebinin hangi kanuna dayandığı açıkça yazılmalıdır.
Akademisyen ek iş bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Akademisyen ek iş hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya hukuki soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Akademisyen teknopark dışında limited şirket kurabilir mi?
4691 sayılı Kanundaki şirket kurma izni yalnız teknoloji geliştirme bölgelerindeki şirketler için geçerlidir. Bölge dışındaki şirkette 657 sayılı Kanunun 28. maddesindeki yasaklar uygulanır. Şirket türü ve üstlenilecek görev bu yüzden kuruluştan önce ayrıca incelenmelidir.
Para kazanmayan bir akademisyen YouTube kanalı disiplin sebebi olur mu?
Eylül 2026 görüşü dijital platformlardan elde edilen geliri hedefler, gelirsiz paylaşım için açık bir yasak getirmez. Buna karşın içeriğin kendisi 2547 sayılı Kanunun 53. maddesindeki bentlere takılabilir. Öğrenci görüntüsü, kurum ekipmanı ve meslektaşlar hakkındaki açıklamalar bu yüzden özenle ele alınmalıdır.
Ek iş izni verilmemesine karşı dava açma süresi ne kadardır?
Ret kararına karşı iptal davası, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır. Önce üst makama başvurulursa süre durur ve otuz gün cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır. Başvuruya hiç cevap verilmemesi de otuz günün sonunda ret anlamına gelir.
İzinsiz ek iş nedeniyle hangi disiplin cezası verilir?
2547 sayılı Kanunun 53. maddesi bu fiili kademe ilerlemesinin durdurulması cezası grubunda sayar. Devlet üniversitesi personelinde bu ceza, kademe ilerlemesini fiilin ağırlığına göre bir ila üç yıl durdurur. Fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde soruşturma başlatılmazsa ceza yoluna gidilemez.
Akademisyen başka bir üniversitede ücretli ders verebilir mi?
Verebilir, ancak 2547 sayılı Kanunun 40. maddesindeki görevlendirme yoluyla. Başka kurumlarda haftada verilebilecek azami ders saatini YÖK belirler. Özel kurs merkezinde ders vermek ise özel iş yerinde çalışma yasağına girer.
Akademik Kadro
Rektörün Akademik Kadroya Atama Yapmama Yetkisi Sınırsız mıdır?
Rektör, jüri raporları olumlu olsa bile akademik kadroya atama yapmak zorunda değildir. Yetkinin mevzuat dayanağı, gerekçe yükümlülüğü, ilanın kaldırılması ve iptal davası yolu ayrı ayrı incelenmektedir.
