Öğretim Görevlisi Kadrosuna Atama ve Giriş Sınavı Süreci

Kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli istihdam da mümkündür. Öğretim üyesi kadrolarına atanan öğretim görevlilerinin süresi en çok iki yıldır. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli öğretim görevlisi atanabilir. Görev süresi uzatımı niteliğindeki atamalar yönetmelik kapsamı dışındadır.

Başvuruda Aranan Genel Şartlar ALES ve Yabancı Dil Puanıyla Başlar

Yönetmeliğin 6 ncı maddesi öğretim görevlisi kadrosuna atama için iki temel eşik koyar. Aday, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48 inci maddesindeki şartları taşımalıdır. Ayrıca ALES'ten en az 70 puan alınmış olması gerekir. Yabancı dil şartı da vardır. Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen merkezi sınavdan en az 50 puan istenir. Eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puanın muadili yeterlidir. ALES sonucu, açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerlidir.

Sayılan puanlar taban niteliğindedir. Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri senato kararıyla daha yüksek puan belirleyebilir. Meslek yüksekokullarının uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadroları bu yetkinin dışında tutulmuştur. Lisans mezuniyet notunun 100'lük sisteme çevrilmesinde de ayrı bir kural işler. Dörtlük ve beşlik sistemlerin eşdeğerliğini Yükseköğretim Kurulu belirler. Diğer not sistemlerinde karar yetkisi üniversite senatosundadır.

Yabancı Dille İlgili Kadrolarda Yabancı Dil Puanı 85'e Yükselir

Bazı öğretim görevlisi kadrolarında 50 puanlık genel eşik yeterli olmaz. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası bu kadrolarda en az 85 puan arar. Kapsam şu kadroları içerir:

• yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadroları

• bilim alanı yabancı dille ilgili olan kadrolar

• 2547 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini verecek kadrolar

• uluslararası ilişkiler ile yabancı dille ilgili uygulamalı birimlerdeki kadrolar

Puan, atama yapılacak programın eğitim dilinde veya ilanda gösterilen dilde aranır. Buna karşılık meslek yüksekokullarının bu kapsam dışındaki kadrolarında yabancı dil şartı hiç aranmaz.

Öğretim Görevlisi Olmak İçin Hangi Öğrenim Derecesi Gerekir?

Yönetmeliğin 7 nci maddesi öğretim görevlisi kadrosuna atama bakımından açık bir ölçüt koyar. Aday en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmalıdır. Lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programlardan mezun olmak da yeterlidir. Bu ikinci ihtimalde mezuniyet belgesinin hangi dereceyi verdiği belirleyici olur. Tezsiz yüksek lisans derecesi ise kural olarak yeterli sayılmaz.

Tezsiz yüksek lisans mezunlarına 2019 yılında geçici bir imkân tanınmıştı. İlgili geçici madde 2020 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Yönetmeliğin geçici 3 üncü maddesi yalnızca eski başvurulara ilişkin geçiş kuralı içerir. Bu kapsamda atananların üç yıl içinde tezli yüksek lisans programını bitirmesi şarttır. Bitiremeyenlerin yeniden ataması yapılmaz.

Meslek Yüksekokulu Kadrolarında Tecrübe Şartı Nasıl Uygulanır?

Meslek yüksekokullarında öğrenim şartı yerine tecrübe ölçütü devreye girebilir. Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası ilk hâli düzenler. Uzmanlık alanıyla doğrudan ilgili lisans mezuniyeti bulunmayan programlarda lisans mezunu olmak yeterlidir. Aday, alanında en az iki yıllık tecrübesini belgelendirmek zorundadır.

Beşinci fıkra ise uygulamalı dersleri verecek öğretim görevlilerini kapsar. Burada aranan süre, uygulama alanında en az dört yıl mesleki tecrübedir. Kadro sayısına her program için Yükseköğretim Kurulu karar verir. İlan metni tecrübe şartını yazarken de sınırlıdır. Şartın hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğu açıkça belirtilir.

Merkezi Sınav Muafiyeti Kimler İçin Geçerlidir?

Yönetmeliğin 14 üncü maddesi merkezi sınav şartından muaf tutulanları sayar:

• doktora eğitimini tamamlamış olanlar

• tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimini tamamlamış olanlar

• sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olanlar

• meslek yüksekokullarının tecrübe şartına bağlı öğretim görevlisi kadrolarına atanacaklar

• yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrolarında çalışmış veya çalışmakta olanlar

Muafiyet, adayı öğretim görevlisi kadrosuna atama puan hesabının dışında bırakmaz. Yönetmeliğin 6 ncı maddesi bu adayların ALES puanını 70 kabul eder. Hesaplama hem ön değerlendirmede hem nihai değerlendirmede bu puan üzerinden yapılır. Doktorasını bitirmiş bir aday, ALES puanı 90 olan rakibinin gerisinde kalabilir. Gerçek ALES puanı 70'in üzerinde ise durum değişir. Sınava girmek, böyle bir adayın puan hesabında lehine olur.

İlan Resmî Gazete'de Yayımlanır ve Başvuru Süresi On Beş Günden Az Olamaz

Öğretim görevlisi kadroları yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilir. İlanın dayanağı 10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesidir. İlan metni yalnızca kadro bilgisinden ibaret değildir. Yönetmeliğin 8 inci maddesi metinde bulunması gereken unsurları sayar:

• aranacak şartlar

• son başvuru tarihi

• ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihi

• giriş sınavı tarihi ve varsa yazılı sınav tarihi

• sonuçların açıklanacağı günler ile internet adresleri

Son başvuru tarihi, ilan tarihinden itibaren on beş günden az belirlenemez. Başvurular ilanda gösterilen adrese şahsen veya posta yoluyla yapılır. İlanda öngörülmüşse internet üzerinden başvuru da mümkündür. Postadaki gecikme nedeniyle süresinde ulaşmayan başvurular dikkate alınmaz. Son güne bırakılan posta başvuruları bu yüzden risk taşır.

İlan Şartlarının Belirli Bir Adaya Göre Daraltılması Hukuka Aykırıdır

Yönetmelik, ilan şartlarının kişiselleştirilmesini açık bir hükümle yasaklar. 6 ncı maddenin beşinci fıkrasına göre üniversiteler belirli bir adayı tanımlayan özel şart koyamaz. Kuruma tanınan takdir yetkisi iki ölçütle sınırlıdır. Şart, lisans veya lisansüstü mezuniyet alanına ilişkin olabilir. İlan edilen alana ait bilimsel, nesnel ve denetlenebilir koşullar da konulabilir.

Sınırın aşıldığı durumlar çoğu zaman ilan metninden anlaşılır. Bir tez konusunun neredeyse birebir yazılması buna örnektir. Çok dar tanımlanmış proje veya belgelendirme şartı da aynı sonucu doğurabilir. Ay ölçeğinde belirlenen tecrübe aralıkları rekabeti fiilen kapatabilir. Belirleyici soru, koşulun hizmet gereğine mi yoksa tek bir adaya mı hizmet ettiğidir. Atanamayan adayın ilan şartlarına uygunluğu da bu incelemenin parçasıdır.

Kişiye Özel İlana Karşı İptal Davası Nasıl Açılır?

İlan, sonuç doğuran bir idari işlemdir ve tek başına dava edilebilir. Dava açma süresi, ilanın yayımını izleyen günden itibaren altmış gündür. Davacının menfaatinin ihlal edildiğini ortaya koyması gerekir. İlana başvurmuş olmak bu ilişkiyi somutlaştırır. Şart nedeniyle başvuru yapamayan adayın durumu dilekçede ayrıca açıklanır.

Öğretim görevlisi kadrosuna atama takvimi ilandan sonra hızla ilerler. Bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi de ileri sürülür. Akademik kadro ilanına itiraz ve iptal davası sayfasındaki açıklamalar süreci tamamlar.

Giriş Sınavı Jürisi Üç Asıl ve Bir Yedek Üyeden Oluşur

Aynı jüri üç işi birden yapar. Ön değerlendirme, giriş sınavı ve nihai değerlendirme bu jüriye aittir. Yönetmeliğin 9 uncu maddesi jürinin nasıl kurulacağını belirler. Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür en az sekiz öğretim üyesi önerir. İlgili yönetim kurulu bu isimler arasından üç asıl ve bir yedek üye seçer.

Önerilen isimlerden birinin ilgili anabilim dalı başkanı olması gerekir. Anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı bu konumdadır. Yabancı diller yüksekokullarında aynı görevi yüksekokul müdürü üstlenir. Asıl üyelerden birinin de bu kişi olması esastır. Seçilecek üyelerin kadro unvanının gerektirdiği görev alanıyla ilgili olması aranır. Jüri, üyeleri arasından bir raportör belirler. Jürinin oluşumundaki aykırılık, sonraki bütün işlemleri sakatlayabilir. Atama ve kadro konusundaki Danıştay karar özetleri bu tartışmaya örnek oluşturur.

Ön Değerlendirmede Hangi Puanlar Dikkate Alınır?

Ön değerlendirme, öğretim görevlisi kadrosuna atama sürecinde giriş sınavına girecek adayları belirleyen süzgeçtir. Jüri, ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı sınava çağırır. Kullanılacak ağırlıklar kadronun türüne göre değişir:

• yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadrolarında ALES puanının %40'ı ve yabancı dil puanının %60'ı

• yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %60'ı ve yabancı dil puanının %40'ı

• meslek yüksekokullarına yapılan müracaatlarda ALES puanının %70'i ve lisans mezuniyet notunun %30'u

Son sırada eşit puanlı birden fazla aday varsa hepsi sınava çağrılır. Başvuru sayısı kadronun on katından azsa bütün adaylar sınava alınır. Ön değerlendirmede kullanılan puanlar ve lisans mezuniyet notları internette ilan edilir. Duyuru, hesaplama hatasının aday tarafından görülmesini sağlar.

Giriş Sınavı Yazılı mı Sözlü mü Yapılır?

Sınavın biçimi kadronun niteliğine bağlıdır. Bilim alanı yabancı dille ilgili birimlerdeki kadrolarda sınav sadece sözlüdür. Zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere açılan kadrolarda da sözlü sınav yapılır. Bu sınav adayın mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçer. Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ise sadece yazılı sınav yapılır. Yazılı sınav, ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde hazırlanır.

Yabancı dille eğitim yapan programların kadrolarında önce sözlü sınav yapılır. Senato kararı varsa 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav eklenir. Bu durumda giriş sınavı puanı iki sonucun aritmetik ortalamasıdır. Sözlü sınav sonuçları ilanda gösterilen internet adresinde yayımlanır. 60 puanın altında kalan aday başarısız sayılır ve nihai değerlendirmeye geçemez.

Yönetmelik jüriye somut bir yükümlülük de yükler. Yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olması gerekir. Raportör üye, sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır. Tutanaklar, açılacak davada yargısal denetimin temel dayanağıdır.

Nihai Değerlendirme Puanı Nasıl Hesaplanır?

Nihai değerlendirme, öğretim görevlisi kadrosuna atama sıralamasını belirler. Ağırlıklar burada da kadronun türüne göre farklılaşır:

• yabancı dille ilgili kadrolarda ALES %30, lisans mezuniyet notu %10, yabancı dil %30 ve giriş sınavı notu %30

• diğer kadrolarda ALES %30, lisans mezuniyet notu %30, yabancı dil %10 ve giriş sınavı notu %30

• meslek yüksekokullarında ALES %35, lisans mezuniyet notu %30 ve giriş sınavı notu %35

Değerlendirme puanı 65'in altında kalan aday başarısız sayılır. Jüri, ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Adayların puanları ve lisans mezuniyet notları yine internette ilan edilir. Yönetmeliğin 13 üncü maddesi yedek aday ilanını da zorunlu tutar. İlan edilen kadro sayısı kadar yedek aday duyurulur. Yedek listedeki adayın hukuki durumu, asıl adayın atanmaması hâlinde önem kazanır.

Sonuçlara İtiraz ve Altmış Günlük Dava Süresi

Yönetmelik, sınav sonuçları için ayrı bir itiraz mercii ve süresi öngörmez. Boşluk, genel idari usul kurallarıyla doldurulur. Aday, dava açma süresi içinde işlemi yapan makama veya üst makama başvurabilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11 inci maddesi bu başvuruyu düzenler. Başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret hâlinde süre kaldığı yerden yeniden işlemeye başlar.

Öğretim görevlisi kadrosuna atama işlemine karşı iptal davasının süresi altmış gündür. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Sonuçlar internette ilan edildiği için öğrenme tarihi tartışmaya açıktır. Hak kaybını önlemek adına ilan tarihinin esas alınması güvenlidir. Görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer mahkemesidir. Hâlen kamu görevlisi olan adaylarda durum farklıdır. Bu adaylar için 33 üncü maddedeki özel yetki kuralı da tartışılır.

Dava konusu edilebilecek işlemler tek bir karardan ibaret değildir:

• kadro ilanı ve ilandaki özel şartlar

• ön değerlendirme listesi ile puan hesabı

• giriş sınavı notu ve sınavın yapılış biçimi

• nihai değerlendirme listesi

• atama işleminin kendisi

İşlemler birbirini izlediği için dilekçede hangi işlemin hedef alındığı açıkça gösterilir.

Yürütmenin Durdurulması Talebi Ne Zaman Anlam Taşır?

Dava açılması, dava edilen işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme iki şartın birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmeyi durdurabilir. İşlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarar doğurmalıdır. İşlem ayrıca açıkça hukuka aykırı olmalıdır. Karar, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir.

Kanun, kamu görevlileri hakkındaki atama işlemleri için ayrı bir kural içerir. Bu işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz. Buna karşılık kadronun dolması, iptal kararının uygulanmasını fiilen zorlaştırabilir. Talep bu nedenle dilekçede gerekçeleriyle birlikte ileri sürülür. Yürütmenin durdurulması kararının şartları ayrı bir inceleme konusudur.

Öğretim Görevlisi Kadrosuna Atama Konusunda Avukat Desteği

Öğretim görevlisi kadrosuna atama uyuşmazlıklarında sonuç dosyaya göre değişir. İlan metni, jüri tutanakları ve puan hesabı ayrı ayrı incelenir. Aynı yönetmelik hükmü, kadronun türüne göre farklı ağırlıklarla uygulanır. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez. Benzer uyuşmazlıklar için akademik kadroya atanmama davası sayfasındaki açıklamalar da incelenebilir.

Bu konuda, istediğiniz tarih ve saatte, canlı ve görüntülü hukuki destek almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu oluşturabilirsiniz. Sorularınızın cevaplarını aldıktan sonra karar vermek için "Avukata Sor" formuna da yazabilirsiniz. Bu durumda ilgili avukat sizi "Avukata Sor" formuna bıraktığınız telefon numarası üzerinden arayacaktır.

Görüşme öncesinde ilan metni ve başvuru evrakı hazır bulundurulabilir. Ön değerlendirme listesi ile sonuç duyurusu da işe yarar. Akademik kadro iptal davaları sayfasındaki bilgiler de hazırlık aşamasında yardımcı olur.

Doktorasını tamamlayan aday ALES'ten muaf mıdır