Akademik Kadro Ön Değerlendirme Sonucuna İtiraz ve İptal Davası

Ağırlığın yanlış seçilmesi sıralamayı bütünüyle değiştirir. Yabancı dille eğitim yapan bir programın kadrosuna genel kuralın uygulanması buna örnektir. Böyle bir hata, dil puanı yüksek adayı listenin dışında bırakır. Araştırma görevlisi kadrolarında sürecin bütünü araştırma görevlisi kadrosuna atama itiraz ve dava yazısındadır.

ALES ve Yabancı Dil Puanının Hesaplanması

Puanların önce baraj eşiğini geçmesi gerekir. Yönetmeliğin 6. maddesi ALES için en az 70 puan arar. Merkezi yabancı dil sınavı için eşik 50 puandır. Üniversite senatosu bu barajları yükseltebilir. Meslek yüksekokullarının uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadroları bu yetkinin dışındadır.

ALES sonucu, açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerlidir. Süresi dolmuş puanla yapılan başvuru elenir. Merkezi sınav muafiyeti olan adayın ALES puanı 70 kabul edilir. Muafiyet, doktora veya uzmanlık eğitimini bitirmiş adayları kapsar. Yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı kadrosunda çalışmış olanlar da bu kapsamdadır.

Hesap basit bir çarpma işlemidir. ALES puanı 82, yabancı dil puanı 65 olan bir araştırma görevlisi adayını düşünelim. Ön değerlendirme puanı, 82 × 0,60 ile 65 × 0,40 toplanarak bulunur. Sonuç 75,20 olur. Aynı aday bilim alanı yabancı dille ilgili bir kadroya başvursaydı puanı 71,80 olurdu. Bu fark tek başına sıralamayı değiştirebilir.

Yabancı dil şartı da her kadroda aynı değildir. Yönetmeliğin 6. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki kadrolarda en az 85 puan aranır. Meslek yüksekokullarının bu fıkra dışındaki kadrolarında yabancı dil şartı hiç aranmaz. Öğretim görevlisi başvurularının genel çerçevesi öğretim görevlisi kadrosuna atama yazısındadır.

Mezuniyet Notunun Yüzlük Sisteme Çevrilmesi

Lisans mezuniyet notu, meslek yüksekokulu başvurularında ön değerlendirmeye doğrudan girer. Ağırlığı %30'dur. Notun yüzlük sisteme çevrilme biçimi bu yüzden sıralamayı değiştirebilir.

Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrası dönüşümün kaynağını gösterir. Dörtlük ve beşlik sistemlerin yüzlük karşılığı Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenir. Diğer not sistemlerinde karar mercii üniversite senatosudur. Eşdeğerlik tabloları YÖK Personel Dairesi Başkanlığı sayfasından izlenebilir.

Uyuşmazlık iki noktada çıkar. Birincisi, üniversitenin transkriptteki kendi dönüşümünü esas almasıdır. Bu durumda YÖK tablosu uygulanmamış olur. İkincisi, yurt dışı diplomalarında notun hangi tabloya göre çevrileceğidir. Her iki durumda da adayın puanı değişir. Ondalık bir fark bile on kat sınırında belirleyici olabilir.

Diğer kadro türlerinde mezuniyet notu ön değerlendirme puanına girmez. Not, nihai değerlendirme aşamasında devreye girer. Buna karşılık mezuniyet notu ön değerlendirmede de ilan edilir. Adayın listeyi okurken bu ayrımı bilmesi gerekir.

Sıralamaya Alınacak Aday Sayısı

Jüri sınırsız sayıda adayı sınava çağırmaz. Yönetmeliğin 10. maddesi on kat sınırı koyar. İlan edilen kadro sayısının on katına kadar aday belirlenir. Bu bir üst sınırdır. Sıralama ölçütü nesnel olduğundan jüri, sıradaki adayı keyfî biçimde eleyemez.

İki durum bu sınırı esnetir. Birincisini Yönetmelik şöyle yazar: "Bu sıralamaya göre son sırada aynı puana sahip birden fazla adayın olması halinde, bu kişilerin tamamı sınava çağrılır."

İkinci durum da aynı maddededir: "Başvuru sayısının ilan edilen kadronun on katından az olması halinde, adayların tamamı giriş sınavına alınır."

Bazı kadrolarda oran değişir. Araştırma üniversitelerine öncelikli alanlar için tahsis edilen araştırma görevlisi kadrolarında üç kat uygulanır. Bu kadroları Yükseköğretim Kurulu belirler. 6/3/2026 tarihli değişiklikle eklenen fıkra ise öncelikli alan doktora öğrencisi seçimini düzenler. Orada kontenjanın en fazla dört katı aday yazılı sınava girer. Ağırlıklar da farklıdır. ALES puanının %40'ı, yabancı dil puanının %30'u ve lisans mezuniyet notunun %30'u dikkate alınır.

Son sırada eşit puanlı adayın listeden çıkarılması tek başına iptal sebebi oluşturabilir. Araştırma görevlisi statülerinin farkı için 33/a ve 50/d araştırma görevlisi yazısına bakılabilir.

Ön Değerlendirme Tutanağına Erişim Hakkı

Aday, kendi puanını ve sırasını görmeden hata iddiasını somutlaştıramaz. Yönetmelik bu yüzden ilan zorunluluğu getirir. Onuncu maddenin son cümlesi şöyledir: "Adayların ön değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir."

İlan, yalnız sınava çağrılanların adını duyurmakla yetinemez. Puanların da ilanda gösterilen internet adresinde yayımlanması gerekir. İlan tarihi baştan bellidir. Yönetmeliğin 8. maddesi, kadro ilanında ön değerlendirme sonuçlarının ilan tarihini arar. Aynı madde, giriş sınavı tarihinin ve sonuçların açıklanacağı günlerin de sınav takviminde yer almasını ister. Aday bu tarihleri baştan not etmelidir.

İlan edilmeyen belgeler için ayrı bir yol vardır. Jüri tutanakları ve başvuru evrakı 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında istenebilir. Kanunun 11. maddesi on beş iş günlük erişim süresi öngörür. Belge kurum içinde başka bir birimden gelecekse süre otuz iş gününe çıkar. Bu talep, dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz.

Belgeye erişim dava açıldıktan sonra da mümkündür. Mahkeme, ara kararıyla tutanağı idareden ister. Bu nedenle belge gelmeden dava süresini geçirmek doğru olmaz.

Hesaplama Hatasına Karşı Üniversiteye İtiraz

Yönetmelik ön değerlendirme için özel bir itiraz usulü öngörmez. Bu boşlukta genel kural işler. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi yolu gösterir. Madde, dava açma süresi içinde idareye başvurulmasına izin verir. Başvuru üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama yöneltilir. Kadro ilanlarında muhatap rektörlüktür.

Başvurunun iki sonucu vardır. Başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret üzerine süre yeniden işler. Başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.

Akademik kadro ön değerlendirme sonucuna itiraz dilekçesi somut olmalıdır. Dilekçede ilan tarihi, kadro unvanı ve başvurulan birim yazılır. Ardından hangi kalemde hata bulunduğu gösterilir. Yanlış ALES puan türünün alınması bunların başında gelir. Eşdeğer yabancı dil belgesinin dikkate alınmaması da aynı gruptadır. Mezuniyet notunun hatalı çevrilmesi üçüncü hata türüdür.

İtiraz her zaman aritmetik bir hataya dayanmaz. Adayın ilandaki şartı taşımadığı gerekçesiyle elenmesi ayrı bir başlıktır. Bu durumda dilekçede şartın hangi belgeyle karşılandığı gösterilir. Yönetmeliğin 6. maddesi, tecrübe şartının hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun ilanda belirtilmesini ister. İlan bu ayrımı yapmıyorsa eleme gerekçesi de tartışmalı hâle gelir.

Talep de açık olmalıdır. Aday yalnız hatanın düzeltilmesini istemez. Listenin yeniden düzenlenmesini ve giriş sınavına alınmasını da ister. Puan belgeleri ve transkript dilekçeye eklenir. Biçim örnekleri için akademik dilekçe örnekleri sayfası incelenebilir.

Kesin Sonucu Beklemeden Dava Açılması

Aday, nihai değerlendirme listesini beklemek zorunda değildir. Elemeyi doğuran işlem ön değerlendirmedir. Süre de o ilanla işlemeye başlar. Nihai listeyi beklemek altmış günlük sürenin dolmasına yol açabilir.

Dava dilekçesinde birden çok işlem birlikte gösterilebilir. Aday hem listeyi hem de dayanağı olan ilanı dava edebilir. Yönetmeliğin 6. maddesi, belirli bir adayı tanımlayan özel şartları yasaklar. Bu yasağa aykırı ilanlar akademik kadro ilanına itiraz ve iptal davası yazısında ele alınmıştır. Somut örnekler için kişiye özel akademik kadro ilanı iptali sayfasına bakılabilir.

Sonraki aşamalar ayrı işlemlerdir. Giriş sınavı notu için ayrı dava açılabilir. Nihai değerlendirme ve atama kararı da ayrı dava konusudur. Kadroya atanmayan adayın genel dava yolu akademik kadroya atanmama davası sayfasındadır.

Akademik kadro ön değerlendirme sonucuna itiraz edilmiş olması davaya engel değildir. İdareye başvuru zorunlu değil seçimliktir. Aday doğrudan da iptal davası açabilir.

Dava Açma Süresi ve Yetkili Mahkeme

Süre altmış gündür. 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi bunu genel dava açma süresi sayar. Ön değerlendirmede süre, ilan tarihini izleyen gün başlar. Adaya yazılı tebligat yapılmışsa tebliğ tarihi esas alınır.

İdareye başvuru süreyi durdurur. Bir örnek bunu görünür kılar. İlanı izleyen onuncu günde rektörlüğe başvuran adayın elinde elli gün kalır. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Kalan elli gün, otuzuncu günün bitiminden sonra yeniden işler.

Dilekçenin içeriği de kanunda düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 3. maddesi, dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihinin dilekçede gösterilmesini ister. Ön değerlendirmede bu tarih çoğu zaman internet ilanının tarihidir. İlan ekranının çıktısı bu yüzden saklanmalıdır. Dava konusu kararın ve belgelerin örnekleri de dilekçeye eklenir.

Yetkili mahkeme genel kurala göre bulunur. Aynı Kanunun 32. maddesi ölçütü koyar. Yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir. Ön değerlendirmeyi yapan merci üniversitedir. Dava, üniversitenin bulunduğu ildeki idare mahkemesinde açılır. Husumet üniversite tüzel kişiliğine yöneltilir.

Akademik kadro ön değerlendirme sonucuna itiraz süresi ile dava süresi karıştırılmamalıdır. İdari başvuru süreyi durdurur, sıfırdan başlatmaz. Başvurudan önce geçen günler kalan süreden düşülür.

Yürütmenin Durdurulması Kararının Sonuçları

İptal davası açılması sınav takvimini kendiliğinden durdurmaz. 2577 sayılı Kanunun 27. maddesinin birinci fıkrası bunu açıkça söyler. Aday bu nedenle dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını da ister.

Karar için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir. İlk şart, işlemin açıkça hukuka aykırı olmasıdır. İkincisi, uygulama hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğmasıdır. Mahkeme kararını, davalı idarenin savunması alındıktan sonra verir. Savunma süresi geçmişse savunma beklenmez. Şartların hangi gerekçeyle gerçekleştiği kararda gösterilir. Bu yolun genel çerçevesi yürütmenin durdurulması nedir yazısındadır.

Karar verilirse idarenin hareket alanı daralır. Aynı Kanunun 28. maddesi, kararın gereğinin gecikmeksizin yerine getirilmesini zorunlu kılar. Süre, kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü aşamaz. Uygulamadaki karşılığı, adayın giriş sınavına kabul edilmesidir. Sınav çoktan yapılmışsa aday için sınav işleminin tekrarlanması gündeme gelir.

Ret kararı yolun sonu değildir. Yirmi yedinci maddenin yedinci fıkrası itiraz hakkı tanır. İtiraz, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır. Bu hak bir defaya mahsustur. İdare mahkemesi kararlarında itiraz mercii bölge idare mahkemesidir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

Akademik Kadro Ön Değerlendirmesi Konusunda Avukat Desteği

Akademik kadro ön değerlendirme sonucuna itiraz bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Ön değerlendirme sonucuna itiraz hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.

Kaç aday giriş sınavına çağrılır?