Akademik Kadroya Atanmama Davası Nasıl Açılır?

Dosya inceleme raporları birer hazırlık işlemidir. Hazırlık işlemi kendi başına hukuki sonuç doğurmaz. Kural olarak tek başına iptal davasına da konu edilmez.

Rapordaki hukuka aykırılık yine de sonuçsuz kalmaz. Aday, atama işleminin iptalini isterken rapordaki sakatlığı iptal sebebi olarak ileri sürer. Mahkeme raporu, dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden inceler.

İlgili hesaplama aracı: Akademik Kadro Koşulları Aracı — Araştırma görevlisinden profesöre, kadro başvurusunun merkezî asgari şartlarını kontrol edin.

Kadro Türüne Göre Atama Usulü Değişir

Dava edilecek işlem, kadronun türüne göre de değişir. Öğretim üyesi kadrolarında usulü iki metin belirler. Bunlar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği hükümleridir. Yönetmelik 12 Haziran 2018 tarihli ve 30449 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Doktor öğretim üyesi kadrosunda ilanı rektörlük verir. Dekan veya müdür üç profesör ya da doçent tespit eder. Bu tespit, son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde yapılır. Bu öğretim üyeleri bir ay içinde yazılı görüşlerini bildirir. Yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra atamayı rektör yapar. Atama en az bir, en çok dört yıl için yapılır. Sürenin sonunda görev kendiliğinden sona erer.

Doçent kadrosunda süreci rektör yürütür. Rektör de aynı süre içinde üç profesör tespit eder. Bu profesörler bir ay içinde her aday için ayrı rapor yazar. Birden fazla aday varsa tercihlerini de bildirirler. Üniversite yönetim kurulunun gerekçeli görüşü alındıktan sonra rektör kararını verir.

Bazı üniversiteler doçent kadrosu için sözlü sınav şartı koyar. Bu sınavı Üniversitelerarası Kurul'un oluşturduğu jüri yapar. Sınav öğretim üyelerine açık yapılır ve tutanağa bağlanır. Aday başarısız sayılırsa jüri gerekçeli bir karar hazırlar. Bu gerekçe, açılacak davada denetimin çıkış noktası olur.

Profesör kadrosunda jüriyi üniversite yönetim kurulu seçer. Seçilen en az beş profesörün en az üçü başka bir yükseköğretim kurumundan olmalıdır. Kadro ilanı ve başvuru aşamasının ayrıntıları akademik kadro ilanı ve atama süreci yazısında yer alır.

Öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında usul tümüyle farklıdır. Bu kadrolarda ön değerlendirme, giriş sınavı ve nihai değerlendirme aşamaları vardır. Her aşamanın sonucu, ilanda gösterilen internet adresinde ilan edilir. Dayanak, 9 Kasım 2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik hükümleridir. Bu sürecin işleyişi araştırma görevlisi kadrosuna atamada itiraz ve dava yazısında anlatılmıştır.

Dava Açabilmek İçin Menfaat İhlali Aranır

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi iptal davasını menfaati ihlal edilenlere tanır. Kadroya başvurup atanamayan adayın menfaati doğrudan zedelenir. Bu adayın dava ehliyeti tartışmalı değildir.

İlana hiç başvurmayan kişi için durum farklıdır. Burada menfaat bağı ayrıca gösterilmelidir. İlandaki şart yüzünden başvuramayan aday bu bağı kurabilir. Yönetmeliğin 3. maddesi, yalnızca belirli bir adayı tanımlayan özel şartları yasaklar. Aynı madde, ilanda lisansüstü tez adlarının yazılmasını da yasaklar. Aynı yasak, öğretim üyesi dışındaki kadrolar için 2018 tarihli Yönetmeliğin 6. maddesinde yer alır.

Akademik kadroya atanmama davası kapsamında hukuka aykırılık beş unsur üzerinden ileri sürülür. Bunlar yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarıdır. Jürinin usule aykırı oluşturulması yetki ve şekil sakatlığı doğurabilir. Raporların gerekçesiz kalması sebep unsurunu tartışmalı kılar. İlanın belirli bir adaya göre düzenlenmesi ise maksat unsuruna yönelik bir iddiadır.

Atanan kişinin ilan şartlarını taşımadığı iddiası da ayrı bir iptal sebebi oluşturur. Bu iddianın hukuki çerçevesi atanamayan adayın ilan şartlarına uyması yazısında incelenmiştir.

Altmış Günlük Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar

Akademik kadroya atanmama davası için idare mahkemelerinde süre altmış gündür. Bu süre, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun süreyi yazılı bildirimin yapıldığı tarihe bağlar. Sekizinci madde ise süreyi tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen güne bağlar.

İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre, ilan tarihini izleyen günden başlar. İlgililer, bu işlemlerin uygulanması üzerine yeniden dava açabilir. Düzenleyici işlem, uygulama işlemi ya da her ikisi birlikte dava edilebilir. Düzenleyici işlem iptal edilmemiş olabilir. Bu durum, ona dayanan işlemin iptaline engel değildir.

Tatil günleri süreye dahildir. Son gün tatile denk gelirse süre, izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Adli ara verme dönemine denk gelen sürelere ise yedi gün eklenir.

İlanla Duyurulan Sonuçlarda Başlangıç Tarihi

Öğretim elemanı sınavlarında sonuçlar internet üzerinden duyurulur. Ön değerlendirme, sınav ve nihai değerlendirme sonuçları ilanda gösterilen adreste yayımlanır. Dava süresinin başlangıcında bu ilan tarihi esas alınır.

Öğretim üyesi kadrolarında ise adaya ayrı bir bildirim yapılmayabilir. Böyle hâllerde sürenin ne zaman başladığı dosyadaki belgelere göre belirlenir. Aday, sonucu hangi tarihte öğrendiğini gösteren kayıtları saklamalıdır. Ekran görüntüsü, dilekçe kaydı ve yazışma çıktısı bu kayıtlar arasındadır.

İdareye Başvuru Dava Süresini Durdurur

Kanun'un 11. maddesi dava öncesi idari başvuru yolunu düzenler. İlgili, işlemin kaldırılmasını veya değiştirilmesini üst makamdan isteyebilir. Üst makam yoksa istem, işlemi yapan makama yöneltilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur.

Başvuru, dava açma süresi içinde yapılmalıdır. Süre geçtikten sonra yapılan başvuru süreyi geri getirmez. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır.

Ret hâlinde süre yeniden işlemeye başlar. Ancak başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılır. Yirminci günde başvuran adayın elinde ret sonrası kırk gün kalır. Sürenin sıfırlandığı sanılırsa dava süresi kolayca geçirilir.

Yürütmenin Durdurulması İki Şartın Birlikte Gerçekleşmesini Gerektirir

Akademik kadroya atanmama davası açmak, işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme yürütmenin durdurulmasına ancak iki şart birlikte gerçekleşirse karar verir. Birinci şart, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğmasıdır. İkinci şart, işlemin açıkça hukuka aykırı olmasıdır. Mahkeme, kararında bu iki noktayı ayrı ayrı gerekçelendirir.

Kamu görevlileri hakkındaki atama işlemleri için özel bir kural vardır. Bu işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz. Dolayısıyla mahkeme, davalı idarenin savunmasını almadan yürütmeyi durduramaz. Dilekçeden istemin yerinde olmadığı anlaşılırsa talep savunma alınmadan reddedilebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Akademik kadroya atanmama davası idari yargıda görülür. Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdedir. Akademik kadro atamalarında bu makam rektörlüktür.

Kamu görevlisi olan adaylar için Kanun'un 33. maddesi ayrı bir kural koyar. Atama ve nakil davalarında yeni veya eski görev yeri mahkemesi yetkilidir. Yetki kamu düzeninden olduğu için mahkeme bu konuyu kendiliğinden inceler. Yetkisiz mahkemede açılan dava reddedilir. Dosya, yetkili mahkemeye gönderilir.

Mahkeme Jüri Değerlendirmesini Nereye Kadar Denetler

İdari yargı yetkisi hukuka uygunluk denetimiyle sınırlıdır. Mahkemeler yerindelik denetimi yapamaz. İdarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde karar da veremezler. Mahkeme, bir adayın diğerinden bilimsel olarak üstün olduğuna doğrudan hükmetmez.

Denetimin kapsamı yine de dar değildir. Mahkeme, jürinin mevzuata uygun kurulup kurulmadığını inceler. Raporların gerekçeli olup olmadığı da denetime tabidir. Üniversitenin belirlediği ek koşullar objektif ve denetlenebilir olmalıdır. Bu şart 2547 sayılı Kanun'un 23, 24 ve 26. maddelerinde açıkça yazılıdır. Bu sınırlar, atama ve kadro ile ilgili Danıştay karar özetleri sayfasında somut olarak görülür.

Bilirkişi İncelemesi Hangi Noktada Devreye Girer

İdari Yargılama Usulü Kanunu bilirkişi konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yollama yapar. Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurullarının hazırladığı listelerden seçilir. Mahkeme, adayların dosyalarının ilan şartlarını karşılayıp karşılamadığını bilirkişiye sorabilir.

Bilirkişi raporu da idarenin takdirinin yerine geçmez. Rapor, teknik bir tespit aracıdır. Nihai hukuki değerlendirmeyi mahkeme yapar.

İdare Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yolu Açıktır

İdare mahkemesinin verdiği karar ilk derece kararıdır. Karara karşı, tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Başvuru, mahkemenin yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılır. Tam yargı davalarında parasal sınırın altında kalan kararlar kesindir. Bu sınır kanunda gösterilir.

Bölge idare mahkemesi kararı hukuka uygun bulursa başvuruyu reddeder. Hukuka aykırı bulursa kararı kaldırır. Ardından işin esası hakkında yeniden karar verir. Bu aşamada keşif veya bilirkişi eksikliği de ayrıca ele alınır.

İptal Kararı Adayın Kendiliğinden Atanmasını Sağlamaz

İptal kararı, dava konusu işlemi baştan itibaren ortadan kaldırır. İdare, kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır. Bu süre, kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez.

Kararın sonucu çoğu zaman doğrudan atama değildir. Mahkeme idarenin yerine geçip atama yapamaz. İdare, iptal gerekçesindeki hukuka aykırılığı giderir. Ardından süreci yeniden yürütür. Jüri yeniden kurulabilir veya raporlar yeniden istenebilir.

Yeniden yapılan değerlendirme yine olumsuz sonuçlanabilir. Bu durumda yeni bir işlem doğar. Aday, bu yeni işleme karşı ayrıca dava açabilir. Emsal kararların ayrıntısı akademik kadro iptal davaları yazısında yer alır.

Tam Yargı Davasıyla Tazminat İstenebilir

Atanmama işlemi kişisel bir hakkı doğrudan zedeliyorsa tazminat gündeme gelir. Kanun'un 12. maddesi burada üç seçenek tanır. İlgili doğrudan tam yargı davası açabilir. İptal ve tam yargı davasını birlikte de açabilir. İptal davasının bitmesini bekleyip kararın tebliğinden sonra da dava açabilir.

Tazminat talebinde zarar somut olarak gösterilmelidir. Yoksun kalınan aylık ve özlük hakları maddi zarar sayılır. Manevi tazminat ayrıca istenebilir. İşlem ile zarar arasındaki bağın da gösterilmesi aranır.

Dava Açmak Sonraki Kadro Başvurularını Engellemez

Mevzuatta, dava açmış olmayı kadro başvurusuna engel sayan bir hüküm yoktur. Başvuru koşulları, ilanda ve yönetmelikte gösterilen şartlardır. Adayın önceki bir uyuşmazlığı bu şartlar arasında yer almaz.

Aday, açtığı dava nedeniyle elendiğini düşünüyorsa bunu ileri sürebilir. Böyle bir iddia, işlemin sebep ve maksat unsuruna yönelir. İddia somut belgelerle desteklenmelidir.

Akademik Kadroya Atanmama Davası Konusunda Avukat Desteği

Akademik kadroya atanmama davası bakımından uygulanacak hukuki yol; ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, dosyadaki belgelere ve varsa idari ya da yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez. Sürecin bir sonraki aşamasını oluşturan uyuşmazlıklar için akademisyenin görev süresinin uzatılmaması yazısı ile atama ve kadro ile ilgili Danıştay kararları sayfası incelenebilir.

Bu konuda, istediğiniz tarih ve saatte, canlı ve görüntülü hukuki destek almak için Online Danışmanlık Sistemimizden randevu oluşturabilirsiniz. Sorularınızın cevaplarını aldıktan sonra karar vermek için Avukata Sor formuna da yazabilirsiniz. Bu durumda ilgili avukat sizi Avukata Sor formuna bıraktığınız telefon numarası üzerinden arayacaktır.

Sorularınızı gün içinde dönüş yapılan Avukata Sor formuna yazabilir ya da hızlı görüntülü veya telefonla görüşme için online danışmanlık sisteminden randevu alabilirsiniz. Online danışmanlıkta gün ve saati seçebildiğiniz gibi görüşme tipini de seçebilirsiniz. Zoom, Teams, WhatsApp veya telefon üzerinden görüşme yapılabilir. Ödemenin ardından randevunun oluşturulduğuna dair bilgilendirme e-postası gönderilir. Sistemde bir sorun yaşanırsa iletişim numaraları üzerinden bağlantı kurulduğunda görüşme elle planlanabilir. Jüri değerlendirmesine yönelik itiraz yolları için doçentlik jürisine karşı dava ve hukuki yollar yazısı da incelenebilir.

Jüri raporuna karşı ayrı bir dava açılabilir mi?