Bilim Alanı Danışma Komisyonu, tanıma ve denklik başvurularında mezuniyet alanına göre görüş veren bir yapıdır. Komisyon çeşitli üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinden oluşur. Çalışma usul ve esasları kendi yönergesinde belirlenir. Denklik dosyalarının akademik incelemesi büyük ölçüde bu görüşe dayanır.
Bilim Alanı Danışma Komisyonu Nedir
Komisyonun tanımı Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nde yer alır. Tanım şöyledir:
"ç) Bilim Alanı Danışma Komisyonu: Tanıma ve denklik başvurularının incelenmesi sürecinde çeşitli mezuniyet alanlarına ilişkin olarak gerektiğinde görüş almak amacıyla kurulan, çalışma usul ve esasları kendi yönergesinde belirlenen ve çeşitli üniversiteler bünyesinde çalışmakta olan alanında uzman öğretim üyelerinden oluşan komisyonu,"
Tanım üç unsuru bir arada verir. Birincisi kuruluş amacıdır. Amaç, mezuniyet alanına ilişkin görüş almaktır. İkincisi çalışma düzenidir. Düzen, komisyonun kendi yönergesine bırakılmıştır. Üçüncüsü üyeliktir. Üyeler alanında uzman öğretim üyeleridir.
Aynı tanım seviye ve yeterlik işlemlerine ilişkin metinde de tekrar edilmiştir. Bu tekrar, yapının denklik sürecindeki merkezi konumunu gösterir.
Komisyon Denklik Sürecinin Hangi Aşamasında Devreye Girer
Dosya önce Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığında incelenir. İnceleme belgelerin gerçekliği ve içerik uygunluğu üzerinden yürür. Gerektiğinde Bilim Alanı Danışma Komisyonu görüşü istenir. Üniversitelerden de görüş alınabilir.
Görüşler toplandıktan sonra bir ön inceleme raporu hazırlanır. Rapor Tanıma ve Denklik Komisyonuna sunulur. Nihai karar Yükseköğretim Yürütme Kurulunda oluşur.
Sıralama önemlidir. Akademik değerlendirme karar aşamasından önce tamamlanır. Bu nedenle dosyanın kaderi çoğunlukla görüş aşamasında belirlenir.
e-Devlette BAD Komisyonu Aşaması Ne Anlama Gelir
Başvuru takibi e-Devlet üzerinden yapılır. Ekranda görünen aşamalardan biri BAD Komisyonu ifadesidir. Kurumun açıklamasına göre bu ifade akademik değerlendirmenin sürdüğünü gösterir.
Değerlendirmenin konusu bellidir. Mezun olunan programda öğrenim kazanımlarının sağlanıp sağlanmadığı incelenir. Karşılaştırma, Türkiye'deki eşdeğer programa göre yapılır. Ekrandaki diğer ifadelerin anlamı e-devlette görülen denklik dosya durumu yazıları başlığında açıklanır.
Komisyon Görüşü Hangi Kararlara Dayanak Olur
Yönetmelik görüşün etkisini birden çok maddede düzenler. Yeterliğin kabulü hâlinde seviye belirleme işlemi uygulanmadan denklik verilebilir. Bu kabul Komisyon tarafından doğrudan yapılabilir. Bilim Alanı Danışma Komisyonu görüşü de dikkate alınabilir.
Yetersizlik hâlinde sonuç değişir. İlgililer seviye ve yeterlik belirleme işlemlerinden birine veya birkaçına tabi tutulur. Bu işlemler ders tamamlama, staj tamamlama, proje yapma, klinik pratik ve sınavdır. Ders tamamlama sürecinin ayrıntısı ders tamamlama kararı başlığında ele alınır.
Seviye belirleme işlemlerinin türü de aynı yöntemle belirlenir. Karar, Komisyon tarafından doğrudan verilebilir. Bilim Alanı Danışma Komisyonu ve üniversite görüşü alınarak da karara bağlanabilir. Aynı yapı, seviye ve yeterlik belirleme sistemi usul ve esaslarında da korunmuştur.
Görüş Bağlayıcı mıdır
Metin görüşü karar organının yerine koymaz. Karar yetkisi Yürütme Kuruldadır. Görüş bir hazırlık işlemidir.
Buna karşılık etkisi büyüktür. Dosyanın akademik içeriğini yalnız bu görüş inceler. Karar organı çoğu zaman görüşe uyar. Uygulamada sonuç bu yüzden görüşle belirlenir.
Görüşe uyulmaması da mümkündür. Böyle bir durumda gerekçe önem kazanır. Karar, görüşten neden ayrıldığını açıklamalıdır.
Üniversite Görüşü ile Arasındaki Fark Nedir
Metin iki ayrı görüş kaynağı sayar. Biri komisyon, diğeri yükseköğretim kurumlarıdır. İkisi birlikte de istenebilir.
Fark kaynakta ve kapsamdadır. Komisyon alan bazlı çalışır. Üniversite görüşü ise ilgili bölümden alınır. İki görüş çelişebilir.
Çelişki hâlinde karar gerekçesi daha da önem kazanır. Hangi görüşün esas alındığı gösterilmelidir. Tercih sebebi açıklanmazsa denetim zorlaşır. Aday da hangi görüşe itiraz edeceğini bilemez. Bu belirsizlik dilekçede ileri sürülebilir.
Ön Lisansını Türkiye'de Tamamlayanlarda Komisyonun Görevi Nedir
Yönetmelik özel bir inceleme görevi de öngörür. Görev, ön lisans eğitimini Türkiye'de tamamlayanlara ilişkindir. Bu kişiler ön lisans derslerini saydırarak yurt dışında lisans eğitimini tamamlamış olabilir.
Böyle dosyalarda inceleme Bilim Alanı Danışma Komisyonu tarafından yapılır. İnceleme iki ölçüte dayanır. Birincisi Türkiye Yeterlilikler Çerçevesindeki kazanımlardır. İkincisi ilgili programın Türkiye'deki mevzuatı ve program kazanımlarıdır.
Bu görev metinde açıkça yazılıdır. Dolayısıyla bu dosyalarda görüş alınması takdire bırakılmamıştır. Görüş alınmadan verilen karar usul yönünden tartışmaya açılabilir.
Görüş Aşamasında Aday Ne Yapabilir
Aday bu aşamada pasif kalmak zorunda değildir. Dosyaya ek belge sunabilir. Sunum yazılı dilekçeyle yapılır. Dilekçe kuruma elden ya da posta ile verilir.
En işe yarar belge ders içerik formlarıdır. Bu formlar okulun kendi sayfasında olabilir. Yoksa okuldan yazıyla istenir. Form, dersin konusunu ve saatini gösterir.
İkinci belge kredi karşılık yazısıdır. Yazıda yerel kredi ile AKTS karşılığı yer alır. Bu yazı okulun yetkili birimi tarafından verilir. Onaylı tercümesi de eklenir.
Üçüncü belge staj ve proje kayıtlarıdır. Uygulamalı derslerde bu kayıtlar önem taşır. Laboratuvar saatleri ayrıca gösterilebilir. Klinik uygulama defteri de sunulabilir.
Belgelerin dili önemlidir. Yabancı dildeki her belge için tercüme aranır. Tercümenin onaylı olması istenir. Onay noter ya da dış temsilcilik tarafından yapılır.
Hangi Belgeler Görüşü Etkiler
Görüş, dosyadaki kayıtlar üzerinden oluşur. Kurum ek araştırma yapmak zorunda değildir. Bu nedenle eksik belge doğrudan aleyhe sonuç doğurur.
Transkript en temel kayıttır. Ders adı, kredi ve not burada yer alır. Ders sayısı tek başına yeterli sayılmaz. İçerik de aranır.
Diploma eki de yararlıdır. Avrupa Birliği ülkelerinde bu belge zorunludur. Belge, program kazanımlarını özetler. Bu özet karşılaştırmayı kolaylaştırır. Belge okuldan yazıyla istenir. Sunulamıyorsa bunun nedeni açıklanır. Yönetmelik bu açıklamayı da kabul eder.
Program tanıtım kataloğu da sunulabilir. Katalog okulun resmî yayınıdır. İnternet çıktısı yerine onaylı örnek tercih edilir.
Belgeler bir dizin ile sunulur. Dizinde her belgenin adı yazılır. Yanına kaç sayfa olduğu eklenir. Böylece dosya kolay okunur.
Bir de kısa bir açıklama yazısı eklenebilir. Yazıda hangi ders için hangi belgenin sunulduğu gösterilir. Bu yazı üç dört cümleyi geçmez. Amaç, incelemeyi kolaylaştırmaktır.
Alt Komisyonlardan Bu Yapıya Geçiş Nasıl Oldu
Denklik çalıştayının ardından yapılan bir değerlendirme bu geçişi önceden işaret etmişti. Değerlendirme, sitede yayımlanan diploma denklik çalıştayının tahlili başlıklı yazıda yer almaktadır. Yazıda şu tespite yer verilmişti:
"YÖK'ün üst düzey yürütücülerinin yapmış olduğu konuşmalar ve Yönetmelik düzenlemesi birlikte değerlendirildiğinde; "Alt Komisyon" ların yeni yapılacak düzenlemelerde bulunmayacağı, bunların yerine "Bilim Alanı Danışma Komisyonu" adında komisyonların kurulacağı, "önemli farklılık" konusunun bu komisyonlarca araştırılacağı ve dolayısı ile raporları bunların yazacağı, bu komisyonların yukarıda bahsedildiği üzere yönergelerinin olacağı anlamları çıkmaktadır."
Aynı değerlendirmede normlar hiyerarşisine de dikkat çekilmişti. Üst normda düzenlenen bir konu alt normla kaldırılamaz. Yönetmelikte yer alan alt komisyonlar yalnızca yönergeyle çıkarılamaz. Bu nedenle yönetmelikte de değişiklik yapılması gerektiği yazılmıştı.
Beklenti gerçekleşti. 5 Aralık 2017 tarihli Yönetmelikte komisyon tanımlar maddesine girdi. Alt komisyon yapısının yerini bu yeni yapı aldı. Raporların kaynağı da değişti.
Komisyon Yönergeleri Nerede Yayımlanır
Asıl tartışma burada başlar. Yönetmelik, çalışma usul ve esaslarını yönergeye bırakmıştır. Yönergenin nerede yayımlanacağı ise gösterilmemiştir.
Dava dosyalarında alan yönergelerine atıf yapıldığı görülür. Örnek olarak sağlık alanları denklik işlemleri yönergesi ile mühendislik ve hukuk alanlarına ilişkin yönergeler anılmaktadır. Seviye ve yeterlik belirleme metni de meslek alanlarına yönelik yönergeler hazırlandığını doğrular.
Buna karşılık bu yönergeler kamuoyuna açık bir kaynakta yayımlanmaz. Resmî Gazete'de yoktur. Kurumun kendi sayfasında da yayımlanmış değildir. Yönergenin tarihi, dayanağı ve kapsamı bu nedenle belirsiz kalır.
Yayımlanmamış Yönergeye Dayanan İşlem Hukuka Uygun mudur
Bu belirsizlik üç ayrı itiraz doğurur:
Resmî Gazete'de yayımlanmamış, kamuoyuna açıklanmamış ve iç işleyiş için hazırlanmış bir düzenlemeye dayanan kararlar, idari işlemin belirliliği ve idarenin kanuniliği ilkelerine aykırılık oluşturur.
Bu düzenlemenin normlar hiyerarşisinde hangi kademede yer aldığı ve hangi düzenlemelere aykırı olamayacağı belirlenmemiştir. Üst normları, özellikle yönetmeliği ihlal eden kararlar bu ilkeyi zedeler.
Bilim Alanı Danışma Komisyonu ile Tanıma ve Denklik Komisyonunda görev alan akademisyenlerin alanları başvuru sahibinin alanıyla karşılaştırılmalıdır. Başvuru sahibinin alanında bir üye bulunmuyorsa raporun nesnel olmadığı ileri sürülebilir.
Üçüncü itiraz idarenin savunmasını doğrudan hedef alır. Kurum çoğunlukla dosyaların alanında bağımsız akademisyenlerce incelendiğini belirtir. Üye alanları farklıysa bu savunma zayıflar.
Hangi Alanlarda Ayrı Yönerge Vardır
Seviye ve yeterlik metni bir ipucu verir. Metinde meslek icrasına izin veren alanlar sayılır. Bunlar tıp doktorluğu, diş hekimliği, eczacılık, veteriner hekimliği, hemşirelik, ebelik, fizyoterapi ve rehabilitasyon, ergoterapi, mimarlık ve mühendisliktir.
Bu alanlarda ders ve staj tamamlatılabilir. Klinik pratik istenebilir. Proje de yaptırılabilir. Metin, bu durumların meslek alanlarına yönelik yönergelerle belirleneceğini yazar.
Yönergelerin varlığı böylece resmî metinle doğrulanır. Ancak içerikleri kamuya açık değildir. Aday hangi ölçüte göre incelendiğini önceden bilemez. Bu bilgisizlik savunma hakkını zayıflatır.
Komisyon Raporuna Nasıl Ulaşılır
Rapor dosyanın esasını oluşturur. Buna karşılık karar ekinde gönderilmeyebilir. Bu durumda iki yol izlenir.
İlk yol bilgi edinme başvurusudur. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu herkese bilgi edinme hakkı tanır. Kurumlar istisnalar dışındaki bilgi ve belgeleri başvuranın yararlanmasına sunmakla yükümlüdür. Başvuru dilekçeyle yapılır ve istenen belge açıkça gösterilir.
Süreler kanunda düzenlenmiştir. Erişim kural olarak on beş iş günü içinde sağlanır. Başka bir birimden veya kurumdan bilgi alınması gerekiyorsa süre otuz iş gününe çıkar. Sürenin uzatılması gerekçesiyle birlikte yazılı olarak bildirilir. Cevapsız kalan başvurularda Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru da gündeme gelebilir.
İkinci yol yargısal yoldur. Dava açıldıktan sonra raporun dosyaya getirilmesi istenebilir. Mahkemeler, belirledikleri süre içinde gerekli gördükleri evrakın gönderilmesini taraflardan ve ilgili yerlerden isteyebilir. Bu kararların süresi içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ara kararın gereğini yerine getirmeyen tarafın durumu karar üzerinde ayrıca incelenir.
Rapor Dosyada Nasıl Kullanılır
Rapora ulaşıldığında iki şey aranır. Birincisi hangi derslerin eksik sayıldığıdır. İkincisi karşılaştırmanın hangi programa göre yapıldığıdır.
Karşılaştırma yanlış programa dayanabilir. Bu durumda ölçüt hatası ileri sürülür. Ders adları da eşleşmeyebilir. İçerik aynı olsa bile ad farkı eksiklik gibi görünebilir.
Bu itirazlar belgeyle desteklenir. Ders içerik formları sunulur. Kredi ve saat karşılıkları gösterilir. Yurt dışı kurumdan alınan yazılar eklenir.
Yeniden İnceleme Talebinde Rapor Değişir mi
Yeniden inceleme talebi yeni belge sunma imkânı verir. Talep gerekçeli dilekçeyle yapılır. Dilekçeye ücret dekontu eklenir.
Yeni belgeler görüş aşamasına geri dönülmesini sağlayabilir. Bu her dosyada olmaz. Talep yalnız şekli yönden de incelenebilir.
Talebin dava süresine etkisi ayrıdır. Yeniden inceleme tek başına süreyi durdurmaz. Bu nedenle süre takvimi ayrıca tutulmalıdır.
Karar Elinize Geçtiğinde İlk Adım Nedir
İlk iş kararın tarihini not etmektir. Yazılı bildirim tarihi süreyi başlatır. Tebliğ zarfı ya da e-posta kaydı saklanır.
İkinci iş gerekçeyi okumaktır. Kararda hangi ölçütün eksik sayıldığı aranır. Ders adı verilmişse liste çıkarılır. Ölçüt yazılmamışsa bu da not edilir. Gerekçesiz karar ayrı bir itiraz sebebidir. Bu eksiklik dilekçenin ilk maddesi olur.
Üçüncü iş dosya örneği istemektir. Talep kısa bir dilekçeyle yapılır. Dilekçede karar sayısı yazılır. Rapor ve görüş yazıları ayrıca istenir.
Dördüncü iş takvim kurmaktır. Altmış günlük süre geriye doğru sayılır. İdari başvuru yapılacaksa tarihi belirlenir. Bu plan hak kaybını önler. Takvim bir sayfaya yazılır. Her tarihin yanına yapılacak iş konur. Böylece süreler gözden kaçmaz.
Süre Kaçırılırsa Ne Olur
Dava açma süresi hak düşürücü niteliktedir. Süre geçtikten sonra açılan dava esastan görülmez. Mahkeme süre yönünden ret kararı verir.
Yeni bir başvuru yapılması bazen mümkündür. Yeni belge sunulursa yeni bir işlem doğabilir. Bu işlem için yeni süre işler. Ancak aynı belgelerle yapılan başvuru sonucu değiştirmez.
Bu nedenle takvim baştan kurulmalıdır. Tebliğ tarihi kaydedilir. Dilekçe tarihleri de saklanır.
Komisyon Görüşüne Dayalı Ret Kararına Karşı Dava Nasıl Açılır
Dava, komisyona değil karara karşı açılır. Söz konusu görüş hazırlık işlemidir. Dava konusu, bu görüşe dayanan Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararıdır.
Dava açma süresi altmış gündür. Süre, kararın yazılı bildirimini izleyen günden başlar. Dava açma süresi içinde idareye başvurulabilir. Bu başvuru süreyi durdurur ve otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
Dilekçede üç nokta öne çıkar. Birincisi görüşün dayandığı yönergenin gösterilmemesidir. İkincisi komisyon üyelerinin alanına ilişkin itirazdır. Üçüncüsü hangi dersin ve hangi kazanımın eksik görüldüğünün açıklanmamasıdır.
Yürütmenin durdurulması da istenebilir. Bunun için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zarar doğması gerekir. İki şartın birlikte olması aranır. Denklik davalarının genel çerçevesi YÖK denklik davaları ve itirazları başlığında anlatılır.
Bilim Alanı Danışma Komisyonu Konusunda Avukat Desteği
Bilim Alanı Danışma Komisyonu kararları bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre incelenir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Bilim Alanı Danışma Komisyonu süreci hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya ücretsiz soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
