Daire Başkanlığından Şube Müdürlüğüne Atama ve İptal Davası
Daire Başkanlığından Şube Müdürlüğüne Atama Danıştay Kararı
Üniversite daire başkanının aylıktan kesme cezası sonrası şube müdürlüğüne atanması, 2547 sayılı Kanun'un 53/D maddesine dayanır. Dava yolu ve süreler açıklanır.
Üniversitede daire başkanı olarak görev yapan personel şube müdürlüğüne atanabilir. Bu işlem uygulamada sık tartışılır. Daire başkanlığından şube müdürlüğüne atama, çoğu dosyada bir disiplin cezasının sonucu olarak ortaya çıkar. 2547 sayılı Kanun bu sonucu bazı cezalar için doğrudan öngörür. Aşağıda hem yasal dayanak hem de konuya ilişkin bir Danıştay kararı ele alınmaktadır.
Üniversite Daire Başkanı Hangi Statüdedir
Üniversitelerin idari teşkilatında daire başkanlıkları bulunur. Öğrenci işleri, personel, sağlık kültür ve spor ile bilgi işlem daire başkanlıkları bunlara örnektir. Bu kadrolarda görev yapanlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabidir.
Atama yetkisi rektörlüktedir. İdari kadrolara atama, üniversitenin atamaya yetkili amiri tarafından yapılır. İşlem bir atama onayı ile kurulur ve ilgiliye tebliğ edilir.
Kadro unvanı yönetim görevini içerir. Daire başkanlığı, şube müdürlüğüne göre üst bir görevdir. Ek gösterge, makam ve görev unsurları bakımından iki kadro farklıdır.
Disiplin hükümleri bakımından ise durum ayrıdır. Yükseköğretim kurumlarının idari personeli ayrı bir disiplin rejimine de tabidir. 2547 sayılı Kanun'un disiplin hükümleri bu personel hakkında da uygulanabilir. Bu nedenle daire başkanlığından şube müdürlüğüne atama işlemi çoğu kez disiplin mevzuatına dayanır.
Disiplin Cezası Yönetim Görevini Nasıl Sonlandırır
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 53/D maddesi bu noktada belirleyicidir. Madde, disiplin cezası verilmesinde uygulanacak temel ilkeleri düzenler. Son fıkrası ise doğrudan bir sonuç bağlar.
Fıkra hükmü şöyledir:
"Aylıktan veya ücretten kesme cezası alanlar üç yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezası alanlar beş yıl boyunca rektör, dekan, enstitü müdürü, yüksekokul müdürü, meslek yüksekokulu müdürü, bölüm başkanı, anabilim dalı başkanı, anasanat dalı başkanı, bilim dalı başkanı, sanat dalı başkanı, daire başkanı dengi ve üstü kadrolara atanamazlar."
Fıkra ikinci bir kural daha içerir. Bu cezaların verildiği tarihte anılan görevlerde bulunanların görevleri kendiliğinden sona erer. Durum ilgili mercilere derhal bildirilir.
Sık Sorulan Sorular
Aylıktan kesme cezası alan daire başkanının görevi kendiliğinden sona erer mi?
Evet. 2547 sayılı Kanun'un 53/D maddesi bu sonucu açıkça düzenler. Cezanın verildiği tarihte daire başkanı dengi ve üstü görevlerde bulunanların görevleri kendiliğinden sona erer ve durum ilgili mercilere bildirilir.
Atanma yasağı kaç yıl sürer?
Aylıktan veya ücretten kesme cezasında üç yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasında beş yıl uygulanır. Yasak, daire başkanı dengi ve üstü kadroları kapsar.
Şube müdürlüğüne atanınca aylık derecesi düşer mi?
İki sonuç birlikte okunmalıdır. Ceza kesinleştiğinde görev kendiliğinden biter. Ayrıca üç veya beş yıllık bir atanma yasağı doğar. Daire başkanlığından şube müdürlüğüne atama işlemi bu boşluğun doldurulması için kurulur.
Üç Yıl ve Beş Yıllık Yasak Nasıl Uygulanır
Süre, cezanın türüne göre değişir. Aylıktan veya ücretten kesme cezasında süre üç yıldır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında ise beş yıl uygulanır. Birden fazla ücretten kesme cezası da beş yıllık süreye tabidir.
Yasak yalnızca daire başkanlığını kapsamaz. Madde, daire başkanı dengi ve üstü kadroları birlikte sayar. Rektörlük, dekanlık, enstitü ve yüksekokul müdürlükleri kapsamdadır. Bölüm başkanlığı ile anabilim ve anasanat dalı başkanlıkları da sayılmıştır.
Yasak kadro unvanına bağlıdır. Aynı kurumda başka bir göreve atanmaya engel değildir. Şube müdürlüğü bu nedenle sık başvurulan bir kadrodur.
Sürenin başlangıcı ceza tarihidir. Cezanın özlük dosyasından silinmesine ilişkin süreler ayrıca 53/G maddesinde düzenlenmiştir. Disiplin sürelerinin hesabı için akademisyen disiplin süreleri hesaplama aracı kullanılabilir.
Cezanın Kesinleşmesi Ne Zaman Gerçekleşir
Görevin sona ermesi cezaya bağlı bir sonuçtur. Bu nedenle cezanın hukuken var olması aranır. Kanun itiraz yolu da öngörmüştür.
2547 sayılı Kanun'un 53/F maddesi itiraz mercilerini gösterir. Aylıktan veya ücretten kesme cezasına karşı itiraz üniversite disiplin kuruluna yapılır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında da aynı merci yetkilidir. Yükseköğretim üst kuruluşlarında görev yapan personel için itiraz Yüksek Disiplin Kuruluna yapılır.
Süreler kısadır. İtiraz süresi cezanın tebliğinden itibaren yedi gündür. İtiraz mercii altmış gün içinde karar verir. İtiraz kabul edilirse ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar.
Kabul kararı süreci bitirmeyebilir. İlgili disiplin amiri veya kurulu yeni bir işlem kurabilir. Bu işlem kabul gerekçesine uygun olmalıdır. Süre en geç üç aydır. Bu nedenle itiraz sonrası süreç izlenmelidir.
Zamanaşımı Süreleri Nasıl İşler
Disiplin soruşturmasında iki tür süre vardır. Birincisi soruşturmaya başlama süresidir. İkincisi ceza verme süresidir.
Kanun'un 53/C maddesi bunları ayrı ayrı düzenler. Aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında süre kısadır. Fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde soruşturmaya başlanmalıdır. Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarında bu süre altı aydır.
Fiil tarihinden itibaren işleyen süre de vardır. Kural olarak iki yıl geçmişse disiplin cezası verilemez. Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiilde süre altı yıldır.
Süre geçmişse ceza hukuka aykırı olur. Cezanın iptali hâlinde ona bağlanan atama işlemi de dayanaksız kalır. Bu nedenle zamanaşımı savunması dilekçede ayrıca ileri sürülür.
Ceza Özlük Dosyasından Ne Zaman Silinir
Cezalar özlük dosyasında saklanır. Kanun'un 53/G maddesi silme talebi için süre öngörür. Uyarma ve kınama cezalarında süre uygulamadan itibaren beş yıldır.
Ağır cezalarda süre daha uzundur. Aylıktan veya ücretten kesme ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında süre on yıldır. Bu süreler dolduktan sonra atamaya yetkili amire başvurulur.
Talep otomatik olarak kabul edilmez. İlgilinin bu süreler içindeki davranışları isteği haklı kılacak nitelikte görülürse talep yerine getirilir. Silme kararı, geçmişe dönük atanma yasağını ortadan kaldırmaz. Yasak süresi kendi takvimine göre işler. İki süre birbirinden bağımsızdır.
Kazanılmış Hak Aylık Derecesi Korunur mu
Kadro unvanı değişse bile derece korunur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 76. maddesi kurumlara naklen atama yetkisi tanır. Kurumlar bu atamayı görev ve unvan eşitliği gözetmeden yapabilir. Ölçüt, memurun kazanılmış hak aylık derecesidir. Atama, bulunulan kadro derecesine eşit kadrolara yapılır.
Aylık hesabı da düzenlenmiştir. Kanun'un 161. maddesinin (B) bendi bunu düzenler. Bende göre kazanılmış hak aylık derecesi saklı kalır. Memur, atandığı derecede eski kademe göstergesine karşılık gelen aylığı alır. Eşit gösterge yoksa en yakın kademe esas alınır. Bu nedenle unvan değişikliği tek başına derece kaybı doğurmaz.
Buna karşılık bazı ödeme kalemleri değişir. Makam ve görev tazminatı ile ek gösterge kadro unvanına bağlıdır. Daire başkanlığından şube müdürlüğüne atama bu kalemlerde azalmaya yol açabilir.
Görev tazminatı ve ek gösterge farkı hesaplanabilir. Fark, kadro derecesi ve unvanına göre değişir. Tahmini hesap için akademik personel maaşı hesaplama aracı kullanılabilir.
İşlemin Hangi Unsurları Denetlenir
İdari işlem beş unsur yönünden incelenir. Bunlar yetki, şekil, sebep, konu ve amaçtır. Herhangi birindeki hukuka aykırılık iptal sebebi oluşturabilir.
Yetki unsuru genellikle tartışma yaratmaz. Atama onayını rektör imzalar. Şekil unsuru ise tebligat ve gerekçe yönünden incelenir.
Sebep unsuru bu tür işlemlerde öne çıkar. İşlemin dayanağı kesinleşmiş bir disiplin cezası ise sebep gerçekleşmiş sayılır. Disiplin cezası iptal edilmişse atamanın dayanağı ortadan kalkar.
Amaç unsuru ise kamu yararı ölçütüyle denetlenir. İşlemin cezalandırma amacıyla kurulduğu iddia edilebilir. Ancak kanun zaten bu sonucu öngörüyorsa iddia karşılık bulmaz. Genel çerçeve için idari işlem iptal davaları yazısı incelenebilir.
Konu unsuru da denetlenir. Atanılan kadronun kanuna uygun olması aranır. Boş bir kadro bulunmadan atama yapılamaz. Kadro derecesinin memurun derecesine uygun olması gerekir.
Takdir yetkisi mutlak değildir. İdare, birden çok uygun kadro varsa seçim yapabilir. Bu seçimde hizmet gereklerine dayanması beklenir. Gerekçesiz bir tercih hukuka aykırılık iddiasına açıktır.
Aynı Fiilden İki Kez Cezalandırma İddiası
Uygulamada en sık ileri sürülen iddia budur. İlgili, hem disiplin cezası aldığını hem de görevinden alındığını belirtir. Bunu tenzili rütbe olarak niteler.
2547 sayılı Kanun'un 53/D maddesi bir güvence içerir. İlk cümleye göre aynı fiile birden fazla disiplin cezası verilemez. Ancak görevin kendiliğinden sona ermesi ayrı bir disiplin cezası değildir. Kanun bunu cezanın doğrudan sonucu olarak düzenlemiştir. Bu nedenle iki kez cezalandırma iddiası çoğu dosyada kabul görmemektedir.
Disiplin cezasının kendisine karşı dava açılmışsa sonuç değişebilir. Ceza iptal edilirse atama işleminin dayanağı kalkar. Bu nedenle iki dava birlikte planlanmalıdır. Disiplin süreci için akademik personel disiplin soruşturması itiraz ve dava yazısına bakılabilir.
Disiplin cezasının konusu da tartışılabilir. Fiilin sabit olup olmadığı soruşturma dosyasından anlaşılır. Savunma hakkının kullandırılmaması ayrı bir iptal sebebidir. Soruşturmacı atamasındaki eksiklikler de ileri sürülebilir.
Danıştay Kararında Olay Nasıl Değerlendirildi
Aşağıdaki karar bu konudaki uygulamayı gösterir. Karar metni sitede tarafların ve künye bilgilerinin maskelendiği biçimde yayımlanmıştır.
Dava konusu istem şöyle özetlenmiştir:
"Dava; Alaaddin Keykubat Üniversitesi … Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacının, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına Şube Müdürü olarak atanmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır."
İlk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Gerekçede davacının aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı belirtilmiştir. Bu cezanın iptali istemiyle açılan davanın reddedildiği ve cezanın hukuken varlığını koruduğu vurgulanmıştır. Mahkeme dayanağı 2547 sayılı Kanun'un 53/D maddesinde görmüştür. Kadro ve unvan değişikliği yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır. İşlem hukuka uygun bulunduğu için parasal hak istemi de reddedilmiştir.
Parasal hak istemi de aynı gerekçeye bağlanmıştır. İşlem hukuka uygun bulunduğu için tazmin sorumluluğu doğmamıştır.
Bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir. Kararda ilk derece mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilmiştir.
Temyiz Aşamasında İleri Sürülen İddialar
Davacı temyiz dilekçesinde birkaç iddia ileri sürmüştür. Daire başkanlığı kadrosunun üzerinden alınmasının tenzili rütbe niteliğinde olduğunu belirtmiştir. Aynı fiilden dolayı iki kez cezalandırıldığını da ifade etmiştir. Mesleğinin yirmi dokuzuncu yılında olduğunu ve görevinde başarılı sayıldığını eklemiştir. Başarı belgesi, teşekkür belgesi ve mesleki sertifikalarına dayanmıştır.
Danıştay bu iddiaları yerinde görmemiştir. Kararda önce temyiz ölçütü hatırlatılmıştır. Bölge idare mahkemelerinin nihai kararları ancak 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesindeki sebeplerin varlığında bozulur. Temyizen incelenen kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle temyiz istemi reddedilmiş ve karar onanmıştır.
Kararın tam metni Danıştay emsal karar arama sistemi üzerinden aranabilir. Sitedeki metinde künye bilgileri maskelenmiştir. Bu nedenle karar numarası üzerinden doğrulama yapılması yararlı olur.
Karar tekil bir uyuşmazlığa ilişkindir. Genel bir kural gibi okunmamalıdır. Yine de bir eğilimi gösterir. Kesinleşmiş bir disiplin cezası varsa daire başkanlığından şube müdürlüğüne atama işlemi ayakta kalmaktadır.
Görevde yükselme mevzuatı da hatırlanmalıdır. Şube müdürlüğü ve daire başkanlığı ayrı kadro unvanlarıdır. Yasak süresi dolduğunda yeniden atanma kendiliğinden gerçekleşmez. İlgilinin yeni bir atama işlemi talep etmesi gerekir.
Dava Açma Süresi ve Görevli Mahkeme
İşleme karşı iptal davası idare mahkemesinde açılır. Dava, atamayı yapan üniversite rektörlüğüne yöneltilir. Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdedir.
Dava açma süresi altmış gündür. Süre, işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar. Dava açmadan önce idareye başvurulursa süre durur. Bu başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Süre hesabı için idari dava süresi hesaplama aracı kullanılabilir.
Yürütmenin durdurulması istemi dilekçede ayrıca yazılır. İstem, telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık şartlarına bağlıdır. Kadro ve tazminat kaybı bu kapsamda ileri sürülebilir. Usul kuralları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu metninden izlenebilir.
Dilekçede belge listesi de verilir. Disiplin cezasına ilişkin karar, tebliğ belgesi ve atama onayı eklenir. Varsa itiraz dilekçesi ve itiraz mercii kararı da sunulur.
İdari işlem tarihinin doğru yazılması gerekir. Görevin kendiliğinden sona ermesi ile atama işlemi farklı tarihlerde gerçekleşebilir. Dava, iptali istenen işlemin tarihine göre değerlendirilir.
Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istemi gerekçelendirilir. Soyut bir zarar iddiası yeterli görülmez. Somut kayıp kalem kalem gösterilir.
Parasal Hakların İstenmesi
Atama işlemi iptal edilirse parasal sonuç doğar. İlgili, yoksun kaldığı ek gösterge farkı ile makam ve görev tazminatını isteyebilir. Talep dava dilekçesinde yasal faiziyle birlikte ileri sürülür.
İptal ve tam yargı davası birlikte açılabilir. Önce iptal davası açılıp sonuç beklenmesi de mümkündür. Bu hâlde tam yargı davası, kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde açılır.
Hesaplama bordro üzerinden yapılır. Eski ve yeni kadroya ait ödeme kalemleri karşılaştırılır. Fark, işlem tarihinden itibaren aylık dönemler hâlinde istenir.
Faiz başlangıcı ayrıca yazılır. Her ödeme dönemi için ayrı faiz istenmesi mümkündür. Talebin toplu biçimde yazılması hesaplamayı zorlaştırır.
Talep miktarı dilekçede belirtilir. Miktar sonradan ıslah yoluyla artırılabilir. Bu yol 2577 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir.
Emeklilik yönünden de etki doğabilir. Makam ve görev tazminatı emekli aylığını etkileyen kalemlerdendir. Bu nedenle uzun süren uyuşmazlıklarda emeklilik hesabı ayrıca değerlendirilir.
Daire Başkanlığından Şube Müdürlüğüne Atama Konusunda Avukat Desteği
Daire başkanlığından şube müdürlüğüne atama bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Atama işlemi hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya ücretsiz soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Kazanılmış hak aylık derecesi saklı kalır. 657 sayılı Kanun'un 161. maddesinin (B) bendi bu durumu düzenler. Ancak makam tazminatı ve ek gösterge gibi kadroya bağlı kalemlerde azalma olabilir.
Bu işlem tenzili rütbe sayılır mı?
Yargı kararlarında bu iddia genellikle kabul görmemektedir. Görevin sona ermesi ayrı bir disiplin cezası değil, kanunun cezaya bağladığı sonuçtur. Somut olayın özelliklerine göre değerlendirme değişebilir.
Disiplin cezası iptal edilirse atama işlemi ne olur?
Atamanın dayanağı olan sebep ortadan kalkar. Bu durumda atama işleminin iptali istenebilir ve yoksun kalınan parasal haklar talep edilebilir. İki davanın birlikte planlanması yararlı olur.
Dava hangi süre içinde ve kime karşı açılır?
Dava, atamayı yapan üniversite rektörlüğü aleyhine idare mahkemesinde açılır. Süre altmış gündür ve işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar. İdareye başvuru yapılması süreyi durdurur.
Yoksun kalınan tazminatlar nasıl istenir?
Talep dava dilekçesinde yasal faiziyle birlikte ileri sürülür. Eski ve yeni kadronun ödeme kalemleri bordro üzerinden karşılaştırılır. Fark, işlem tarihinden itibaren aylık dönemler hâlinde hesaplanır.
Disiplin Soruşturması
İntihal İddiası Nasıl İspatlanır ve Çürütülür
İntihal iddiası benzerlik yüzdesiyle değil, sayfa ve paragraf düzeyinde metin karşılaştırmasıyla ispatlanır. İspat yükü, bilirkişi incelemesi ve ilk yayın tarihinin belgelenmesi açıklanıyor.