Doçent Kadrosuna Atanmama İşlemine İtiraz ve İptal Davası
Doçent Kadrosuna Atanmama İşlemine İtiraz ve İptal Davası
Doçentlik unvanını almış aday, ilan edilen doçent kadrosuna atanmayabilir. Bu işleme karşı üniversiteye itiraz ve altmış gün içinde iptal davası yolu açıktır.
Doçentlik unvanını almış bir öğretim üyesi, başvurduğu doçent kadrosuna atanmayabilir. Bu işlem üniversitenin belirlediği üç profesörün raporlarına ve yönetim kurulunun görüşüne dayanır. Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz için önce üniversiteye başvurulabilir, asıl yol ise altmış gün içinde açılacak iptal davasıdır. Dava, jüri raporlarının ve idarenin gerekçesinin yargı önünde denetlenmesini sağlar.
Doçent Kadrosuna Başvuru ve Atama Şartları
Boş doçent kadroları Resmî Gazete'de ve üniversitenin internet ana sayfasında rektörlükçe ilan edilir. İlanda adaylara en az on beş günlük başvuru süresi verilir. Aday, özgeçmişini ve bilimsel çalışmalarını içeren dosyayı dört nüsha hâlinde rektörlüğe teslim eder. Bu kurallar Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin 9. maddesinde yer alır.
Atanmanın ilk şartı doçentlik unvanıdır. Yönetmeliğin 8. maddesi bunu açıkça yazar. Yurt dışında alınan unvanın ise 2547 sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca Üniversitelerarası Kurulca Türkiye'de geçerli sayılmış olması gerekir.
Sonraki aşamayı rektör yürütür. Rektör, adayların dosyalarını incelemek üzere üç profesör tespit eder. Bunlardan en az biri başka bir üniversiteden olur. Üçünün de adayın başvurduğu bilim alanıyla ilgili olması aranır. Süre, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gündür. Sözlü sınav yapılmışsa süre sınavların bitiş tarihinden başlar. Kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanı profesörse jüride yer alması zorunludur.
Profesörler kişisel raporlarını bir ay içinde rektöre bildirir. Raporlar bu sürede gelmezse aynı usulle başka profesörler belirlenir. Rektör, dosya inceleme sonuçlarına ve üniversite yönetim kurulunun gerekçeli görüşüne dayanarak kararını verir. Yönetmeliğin 11. maddesinin beşinci fıkrası ise 6 Mart 2026 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. Kaldırılan fıkra, 2547 sayılı Kanunun 34. maddesi kapsamında sözleşmeli çalıştırılan yabancı uyruklu öğretim elemanlarına ilişkindi. Türk uyruklu adayların atama süreci bu değişiklikten etkilenmedi.
Doçentlik Unvanı ile Kadroya Atanma Ayrımı
Doçentlik unvanı ile doçent kadrosu aynı şey değildir. Unvanı Üniversitelerarası Kurul verir. Kadroyu ise üniversite ilan eder ve atamayı rektör yapar. Dayanak,
Sık Sorulan Sorular
Doçent kadrosuna atanmama kararına karşı kaç gün içinde dava açılır?
Süre altmış gündür ve işlemin yazılı bildiriminden sonraki günden işlemeye başlar. Dayanak 2577 sayılı Kanunun 7. maddesidir. Aday bu süre içinde üniversiteye başvurursa süre durur; idare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre yeniden işler.
Doçent kadrosuna atanmama davası hangi idare mahkemesinde açılır?
Danıştay 8. Daire, başvurunun reddini açıktan atama niteliğinde görerek ilanı veren üniversitenin bulunduğu yer mahkemesini yetkili saymıştır (E. 2025/2155, K. 2025/3606). Adayın hâlihazırda başka bir üniversitede çalışıyor olması yetkiyi değiştirmemiştir. Karar, iki idare mahkemesi arasındaki yetki uyuşmazlığı üzerine verilmiştir.
Kanunun 25. maddesi "Doçentliğe atama" başlığını taşıyordu. Bu madde 22 Şubat 2018 tarihli 7100 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Kadroya atama bugün yalnızca 24. maddenin (e) bendine dayanır. Bazı dilekçelerde hâlâ 25. maddeye atıf yapılıyor, bu atıf artık dayanaksızdır.
Ayrım dava yolunu da değiştirir. Unvan başvurusunun reddine karşı açılan dava Üniversitelerarası Kurula yöneltilir. Bu sürecin ayrıntısı doçentlik başvurusunun reddine itiraz yazısındadır. Kadroya atanmama işleminde ise davalı, ilanı veren üniversitedir. Unvanı almış olmak kadro hakkı vermez, yalnızca başvuru hakkı verir.
Üniversitenin Ek Akademik Kriterleri
Üniversiteler kadro için ek koşul belirleyebilir. Kanunun 24. maddesinin (d) bendi bu yetkiyi tanır. Ek koşullar Yükseköğretim Kurulunun onayından geçer. Koşulun münhasıran bilimsel kaliteyi artırmaya yönelik olması gerekir. Metnin objektif ve denetlenebilir nitelik taşıması da aranır.
Yönetmeliğin 3. maddesinin üçüncü fıkrası bir yasak koyar. İlana başvuru koşulu olarak adayların tez adlarının bir kısmı veya tamamı yazılamaz. Sadece belirli bir adayı tanımlayan özel şartlara da yer verilemez. Bu fıkra 9 Mart 2021 tarihli değişiklikle eklendi. Kişiye özel ilan iddiasının nasıl kurulduğu kişiye özel akademik kadro ilanı yazısındadır.
Danıştay 8. Daire bir dosyada tıp alanına ilişkin dar bir şartı incelemiştir. Karara göre mahkeme, şartın kişiyi tarif eder ve keyfi nitelikte mi olduğunu araştırmalıdır. Şart, anabilim dalı içinde belirli bir hastalık türüne yönelik ihtisaslaşmaya katkı sağlıyorsa sonuç değişir (E. 2021/6675, K. 2022/1514, 09.03.2022). Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz dilekçesi bu ayrımı somut belgeyle kurmalıdır.
Sözlü Sınav Ek Koşulu Nasıl Uygulanır
Bazı üniversiteler ek koşul olarak sözlü sınav öngörür. Bu sınavı üniversite değil, Üniversitelerarası Kurulun oluşturduğu jüri yapar. Jüri beş asıl ve iki yedek üyeden kurulur. Alanda yeterli öğretim üyesi yoksa jüri üç asıl ve bir yedek üyeyle tamamlanır. Üyelerin profesör olarak atanmış olması şarttır.
Sınav öğretim üyelerine açık yapılır. Yer, tarih ve saat üniversitenin internet ana sayfasında ilan edilir. Jüri üye tamsayısıyla toplanır. Kapalı oturumda salt çoğunlukla karar verilir. Aday başarısız bulunursa jüri üyeleri tutanağa eklenmek üzere gerekçeli karar hazırlar.
Yönetmeliğin 8. maddesi bir sınır daha koyar. Doçentlik unvanını sözlü sınav sonucunda kazanmış olan adaya, ek koşul olarak yeniden sözlü sınav başarısı şartı getirilemez. Sözlü sınav sürecini rektör yürütür ve sonuçlandırır. Aynı kadroya birden fazla aday başvurmuşsa her aday için ayrı sınav yapılır. Tutanak, jüri başkanı tarafından rektöre veya rektörün görevlendirdiği dekana imza karşılığında teslim edilir.
Jüri İncelemesi ve Bilim Alanı Uyumu
Jüri raporu, atama işleminin sebep unsurunu oluşturur. Üç profesör her aday için ayrı ayrı rapor yazar. Kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini de bildirirler. Kanunun 24. maddesinin (e) bendi bunu emreder. Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz çoğu dosyada bu raporların içeriğine dayanır.
Jüri üyelerinin bilim alanı da denetime tabidir. Yönetmelik, üç profesörün adayın başvurduğu bilim alanıyla ilgili olmasını arar. Jüri üyesinin adayın alanından uzak bir anabilim dalından seçilmesi bu şarta aykırılık iddiasını doğurur. Aday, uyumsuzluğu jüri üyelerinin YÖK Akademik profilleriyle belgeler.
Raporların içeriği de denetime tabidir. Değerlendirmenin hangi eserlere ve hangi ölçütlere dayandığı raporda görülmelidir. Gerekçesiz bir rapor, işlemin yargısal denetimini güçleştirir. Akademik kadro işlemlerinde dava yolunun genel çerçevesi için akademik kadroya atanmama davası yazısına bakabilirsiniz.
Adayların Bilimsel Çalışmalarının Karşılaştırılması
Birden fazla aday varsa karşılaştırma kaçınılmazdır. Danıştay 8. Daire bir doçent kadrosu dosyasında bu karşılaştırmayı ayrıntılı yapmıştır. Dosyada Q1 kategorisindeki dergilerde yayımlanan makalelerin puanı, toplam atıf sayısı ve proje yürütücülüğü ölçüt alınmıştır. Sorumlu yazarlık ve tek yazarlı makale de tartışılmıştır (E. 2025/174, K. 2025/7810, 21.10.2025).
Aynı dosyada davacının toplam puanı 553,50 olarak belirlenmiştir. Kadroya atanan iki adayın puanları 353,50 ve 350,09'dur. Jüri raporu ile bilirkişi raporu her zaman aynı sonuca varmaz. Bu dosyada kurum dışından gelen jüri üyesi davacının atanması yönünde görüş bildirmişti. Mahkemenin aldığı bilirkişi raporu da bu yöndeydi. Bölge idare mahkemesi yine de davayı reddetmiştir. Daire ise görece daha düşük puanlı adayların tercih edilmesi için "gerekli ve yeterli gerekçenin" ortaya konulamadığını saptamış ve kararı bozmuştur.
Aday karşılaştırmayı sayısal biçimde kurar. Dilekçeye makale sayısı, dergi çeyreklik dilimi, atıf sayısı ve proje yürütücülüğü ayrı satırlarda yazılır. Üniversitenin kendi atama kriterleri tablosu varsa puanlama o tablo üzerinden gösterilir.
Rektörün Takdir Yetkisinin Sınırları
İdare, jüri raporları olumlu olan adaylar arasında tercih yapabilir. Bu bir takdir yetkisidir. Yetki bağlı yetki değildir, ancak sınırsız da değildir. Danıştay 8. Daire ölçütü şöyle koyar: "Takdir yetkisinin yargısal denetimi, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine ve kamu yararına uygun olup olmadığı ile sınırlıdır."
Aynı kararda ikinci bir ölçüt vardır. Takdir hakkı, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. Tercihin 2547 sayılı Kanunun amaçları doğrultusunda ve objektif ölçütlere dayanarak yapılması aranır.
Yönetmelik rektörü ayrıca bir usule bağlar. Rektör kararını vermeden önce üniversite yönetim kurulunun gerekçeli görüşünü almak zorundadır. Görüşün gerekçesiz kalması işlemi şekil yönünden tartışmaya açar. Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz eden aday bu tutanağı ilk istediği belgeler arasına koyar.
Atanmama İşleminin Gerekçesine Nasıl Ulaşılır?
Adaya çoğu zaman kısa bir yazı tebliğ edilir. Yazıda genellikle başvurunun uygun görülmediği belirtilir. Bu cümle işlemin gerekçesi değildir. Gerçek gerekçe jüri raporlarında ve yönetim kurulu kararındadır.
Aday bu belgeleri 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'na dayanarak ister. Kanunun 11. maddesi erişimi on beş iş gününe bağlar. Başka bir birim veya kurum devreye girerse süre otuz iş gününe çıkar. 26. maddenin ikinci fıkrası konuya doğrudan değinir. Karara esas teşkil eden uzmanlık görüşleri bilgi edinme istemlerine açıktır ve jüri raporu bu tanıma girer.
Başvuru reddedilirse aday on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz eder. Kanunun 13. maddesi bu itirazın idari yargıya başvurma süresini durdurduğunu yazar. Üniversite belgeleri yine vermezse mahkeme aynı belgeleri ara kararla ister. Talep yazısında hangi belgenin istendiği tek tek sayılır. Jüri üyelerinin adları, üç kişisel rapor ve yönetim kurulu kararı ayrı satırlarda yazılır. Genel ifadeli bir başvuru çoğu zaman eksik cevapla döner. Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz başvurusu bu belgeler olmadan somutlaşmaz.
Doçent Kadrosuna Atanmama İşlemine İtiraz Süresi ve Yetkili Mahkeme
Aday dava açmadan önce idareye de başvurabilir. Kanunun 11. maddesi bu başvurunun işlemeye başlamış dava açma süresini durdurduğunu söyler. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Bu tarihten sonra kalan süre yeniden işlemeye başlar. Üniversiteye yapılan başvuru tek başına atama sonucu doğurmaz, ancak süreyi koruduğu için değerlidir.
Yetkili mahkeme konusunda bir tereddüt vardır. Kamu görevlilerinin atanmasına ilişkin davalarda kural, 2577 sayılı Kanunun 33. maddesindeki görev yeri mahkemesidir. Danıştay 8. Daire, başka bir üniversitede görev yapan bir adayın dosyasında farklı sonuca varmıştır. Daire, doçent kadrosuna atanma başvurusunun reddini açıktan atama niteliğinde görmüştür. Bu nedenle yetkili mahkemeyi, işlemi tesis eden üniversitenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olarak belirlemiştir (E. 2025/2155, K. 2025/3606, 11.04.2025).
Başka Adayın Atanmasına Karşı Dava
Dava konusu işlem iki kısımdan oluşur. Birincisi adayın atanmaması, ikincisi başka bir adayın aynı kadroya atanmasıdır. Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz ve iptal istemi bu yüzden tek dilekçede birleştirilir. Yalnız kendi atanmamasının iptali istenirse kadro dolu kalmaya devam eder.
Kadroya atanan kişi davada davalı yanında müdahil olarak yer alabilir. Bu kişi kendi dosyasını ve savunmasını mahkemeye sunar. İncelenen Danıştay dosyalarında müdahiller etik ihlal iddiası dahil çeşitli itirazlar ileri sürmüştür.
Davacı sıfatı için ilana başvurmuş olmak gerekir. Başvurmayan bir öğretim üyesi ile işlem arasında menfaat bağı kurulmaz. Aday ayrıca yürütmenin durdurulmasını isteyebilir. 2577 sayılı Kanunun 27. maddesi iki şartı birlikte arar: açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar. Karar, davalı idarenin savunması alındıktan sonra verilir. İlan aşamasındaki itiraz yolları için akademik kadro ilanına itiraz yazısına bakabilirsiniz. Dilekçede talep açık yazılır ve atama işleminin iptali istenir. İdari yargı yerinin idare yerine geçerek atama yapması mümkün değildir.
Bilirkişi İncelemesi ve Emsal Kararlar
Uyuşmazlık teknik nitelik taşıdığı için mahkeme çoğu dosyada bilirkişi incelemesi yaptırır. Bilirkişinin bilim alanı, uyuşmazlığın alanıyla örtüşmelidir. Danıştay 8. Daire bir dosyada bu şartın karşılanmadığını saptamıştır. İç hastalıkları anabilim dalından seçilen bilirkişilerin uzmanlık alanı gastroenteroloji değildi. Daire, aynı bilim dalından seçilecek bilirkişilerle yeniden inceleme yapılmasını istemiştir (E. 2021/6675, K. 2022/1514).
Bilirkişi raporu tek başına sonucu belirlemez. Rapor, jüri raporlarıyla ve dosyadaki diğer belgelerle birlikte değerlendirilir. Rapora itiraz eden taraf, hangi tespitin hangi belgeyle çeliştiğini göstermek zorundadır. Bu konunun ayrıntısı doçentlik davalarında bilirkişi raporu yazısındadır.
İptal kararı adayı doğrudan kadroya atamaz. Karar, işlemi ve dayanağını ortadan kaldırır. İdare süreci sakatlığın doğduğu andan itibaren yeniden kurar. Jüri hatalıysa yeni jüri belirlenir, gerekçe eksikse yeni bir değerlendirme yapılır.
İdarenin bir süre yükümlülüğü de vardır. 2577 sayılı Kanunun 28. maddesi kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmeyi zorunlu kılar. Bu süre, kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.
Parasal haklar ayrı bir davanın konusudur. Aday, iptal davasıyla birlikte veya kararın tebliğinden sonra tam yargı davası açabilir. Dayanak, 2577 sayılı Kanunun 12. maddesidir. Danıştay 8. Daire bir dosyada ödemenin sınırını da göstermiştir. İlgilinin açıkta kaldığı sürede başka bir kurumda çalışması hâlinde elde ettiği gelir mahsup edilir. Kalan mali kayıp Anayasanın 125. maddesi uyarınca ödenir (E. 2022/7238, K. 2024/5433, 18.10.2024). Sonuç her zaman atama olmaz. Yeni değerlendirme de olumsuz sonuçlanabilir. Aday bu ihtimalde ikinci işleme karşı yeniden dava açar. İlk kararın gerekçesi, ikinci dosyada idarenin hareket alanını daraltır.
Doçent Kadrosuna Atanmama İşlemine İtiraz Konusunda Avukat Desteği
Doçent kadrosuna atanmama işlemine itiraz bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Mevcut belgeler ve varsa idari ya da yargısal kararlar da bu değerlendirmeye girer. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Doçent kadrosu süreci hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilirsiniz. Talebinizi Avukata Sor formu üzerinden de iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Jüri raporlarını görmek için ne yapılmalı?
Raporlar 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında istenir. Kanunun 26. maddesinin ikinci fıkrası, karara esas teşkil eden uzmanlık görüşlerini bilgi edinmeye açık sayar. Erişim kural olarak on beş iş günü içinde sağlanır; ret hâlinde on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edilebilir.
Doçentlik unvanı almak kadroya atanmayı zorunlu kılar mı?
Hayır. Unvan yalnızca ilan edilen doçent kadrolarına başvurma hakkı verir. Atama, üç profesörün raporları ve üniversite yönetim kurulunun gerekçeli görüşü üzerine rektör tarafından yapılır. Unvanı Üniversitelerarası Kurul verir, kadroyu ise üniversite ilan eder.
Üniversite doçent kadrosu için sözlü sınav şartı koyabilir mi?
Koyabilir. 2547 sayılı Kanunun 24. maddesi ek koşullar arasında sözlü sınava yer verilmesine izin verir, ancak sınavı Üniversitelerarası Kurulun oluşturduğu jüri yapar. Doçentlik unvanını sözlü sınav sonucunda kazanmış adaya ek koşul olarak yeniden sözlü sınav başarısı şartı getirilemez.
Puanı daha düşük bir aday atanırsa işlem iptal edilir mi?
Puan farkı tek başına iptal sonucu doğurmaz, fakat idareden gerekçe ister. Danıştay 8. Daire, toplam puanı 553,50 olan adayın yerine 353,50 ve 350,09 puanlı adayların tercih edilmesini yeterli gerekçeye bağlanmamış bulmuştur (E. 2025/174, K. 2025/7810). Mahkeme bu değerlendirmeyi jüri raporları ve bilirkişi raporuyla birlikte yapar.
Dava kazanılırsa aday doğrudan doçent kadrosuna atanır mı?
Hayır. İptal kararı yalnızca işlemi ortadan kaldırır ve idare süreci sakatlığın doğduğu andan itibaren yeniler. 2577 sayılı Kanunun 28. maddesi kararın gereğinin en geç otuz gün içinde yerine getirilmesini zorunlu tutar. Yeni değerlendirme de olumsuz sonuçlanabilir ve bu işleme karşı yeniden dava açılır.
Akademik Kadro
Üniversite Akademik Atama Kriterlerinin Değiştirilmesi ve Geriye Yürümezlik
Üniversite akademik atama kriterlerinin değiştirilmesi düzenleyici bir işlemdir ve kural olarak geçmişe yürümez. Yazıda YÖK onayı, yürürlük tarihi, kazanılmış hak tartışması ve iptal davası yolu ele alınmaktadır.
