Etik ihlallerde zamanaşımı ve etik ihlalde süre konusu mevzuatta çok da açık düzenlenmediğinden ve üniversiteler farklı uygulamalar yaptığından merak edilen bir konu haline gelmiştir. Etik ihlalleri sadece tespit edildikten sonra sonuç doğuran durumlardır. Şüpheyle sadece etik ihlali olduğu düşünülerek doçentlik başvurusu reddedilemez. Bazı etik ihlallerin incelenmesi zamanaşımı sürelerine tabi tutulmuştur. Böylece belirli bir süreden sonra etik ihlallerin araştırılması ve tespiti önlenmektedir.
Etik İhlallerde Zamanaşımı
Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma Ve Yayın Etiği Yönergesi’nin Zamanaşımı başlıklı 12.maddesinde hangi etik ihlallerinin zamanaşımına uğrayabileceğini ve hangi sürelerde zamanaşımına uğrayabileceğini düzenlemiştir. Dolayısıyla zamanaşımına uğrayıp uğramamasına göre etik ihlallerini iki başlık altında değerlendirmek gerekir. Doçentlik davalarında bu hususa özellikle dikkat edilmelidir.
Zamanaşımına Uğramayan Etik İhlaller
Etik ihlallerinden intihal, sahtecilik, çarpıtma şeklindeki etik ihlalleri zamanaşımına tabi değildir. Dolayısıyla bu tür etik ihlallerinde inceleme her zaman için yapılabilir. (m.12/1)
Zamanaşımına Uğrayan Etik İhlaller
İntihal, sahtecilik, çarpıtma şeklindeki etik ihlallerinin dışında kalan tüm etik ihlalleri eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Diğer bir ifadeyle bu etik ihlallerine sebebiyet veren eylemler doğumundan 10 yıl sonra artık etik ihlal incelemesine tabi tutulamaz. Bu uzun zamanaşımı süresinin yanında bir de kısa zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Buna göre intihal, sahtecilik, çarpıtma şeklindeki etik ihlallerinin haricindeki etik ihlalleri öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde zamanaşımına uğrar. (m.12/2). Şunun da altını çizmek gerekir ki 2 yıllık kısa süre 10 yıllık uzun sürenin içindedir, yani 2 yıllık süre 10 yıllık süreyi uzatamaz. Örneğin 2011 yılında bir haksız yazarlık yapılmışsa bu durum en geç 2021 yılına kadar incelenebilir. Haksız yazarlık durumu 2020 yılında öğrenilmişse sırf 2 yıllık kısa süreden dolayı uzun süre 2022’ye uzamaz.
Zamanaşımı Sürelerinin Yeniden Başlaması
12.maddenin 3.fıkrasına göre eserin tamamen veya kısmen tekrar yayımlanması ile akademik atama ve yükselmelerde kullanılması halinde yukarıda belirtilen zamanaşımı süreleri yeniden işlemeye başlar. Yani incelemeyle sekteye uğrayan süre, etik ihlal içeren eserin tekrar yayımlanması ile akademik atama ve yükselmelerde kullanılması durumunda yeniden işlemeye başlar.
