Farklı Alandan Verilen Denkliğe Karşı Açılan Dava

Bu Karar Neden Kısmi Ret Sayılıyor

Kişi bir alanda denklik ister. İdare başka bir alanda belge düzenler. Talebin karşılanan kısmı yoktur.

Hukuki sonuç açıktır. İstenen alandaki talep zımnen reddedilmiştir. Bu nedenle karar, kısmen ret niteliğindedir.

Kısmi ret de dava edilebilir bir işlemdir. Belgenin alınmış olması farklı alandan verilen denkliğe karşı açılan dava hakkını ortadan kaldırmaz. Belgeyi teslim almak da feragat anlamına gelmez.

Yüksek Lisans Diplomalarında Alan Sorunu

Bazı meslekler yalnız lisansla kazanılmaz. 1219 sayılı Kanunun ek 13. maddesinin (d) bendi buna örnektir.

Bende göre dil ve konuşma terapisti iki yoldan biriyle bu sıfatı kazanır. İlk yol bu alanda lisans eğitimidir. İkinci yol, başka bir lisans üzerine bu alanda yüksek lisans veya doktora yapmaktır.

Sonuç önemlidir. Yüksek lisans diploması burada mesleğe giriş belgesidir. Alan değiştirilirse kişi mesleğe giremez. Farklı alandan verilen denklik bu dosyalarda doğrudan meslek hakkını etkiler.

Emsal Dosyada Ne Oldu

Dosyada aday, dil ve konuşma terapisi bölümünden yüksek lisans diploması almıştır. Yükseköğretim Kurulu diplomaya özel eğitim alanında denklik vermiştir. Aynı kararda bir yıl staj yapılması da öngörülmüştür.

Dava dilekçesinde iki husus ileri sürülmüştür. Verilen denklik alınan eğitimle ilgili değildir. İki alan birbirinden tamamen farklıdır. Bu nedenle denkliğin eğitim alınan alanda verilmesi gerekir.

Mahkeme idarenin işlemini iptal etmiştir. Karar, alan eşleştirmesinin keyfî yapılamayacağını göstermektedir.

Karardan Sonra Yapılan Başvuru

Süreç iptal kararıyla bitmemiştir. Karar sonrasında Yükseköğretim Kuruluna başvuru yapılmıştır. Başvuruda iki talep sıralanmıştır.

1. Verilen özel eğitim denklik belgesi iptal edilsin ve doğrudan dil ve konuşma terapisi denkliği düzenlensin.

2. Bu mümkün değilse kısa süreli bir pratik eğitim öngörülsün.

İdare talep doğrultusunda yazı göndermiştir. Yazıda yalnız bir dönem Hacettepe Üniversitesinde eğitim alınması istenmiştir. Eğitim sonrasında denklik belgesinin düzenleneceği bildirilmiştir.

Bir yıllık staj şartı böylece bir döneme inmiştir. Dosya, farklı alandan verilen denkliğe karşı açılan dava sonucunun değişebileceğini göstermektedir.

Staj ve Ders Tamamlama Kararının Niteliği

Yönetmelik eksiklik hâlinde bir sistem öngörür. Sistemin adı Seviye ve Yeterlilik Belirleme Sistemidir. Kısa adı SYBS olarak kullanılır.

Sistem dört araç içerir. Ders tamamlama, staj tamamlama, proje yapma ve sınava girme bunlardır. Komisyon bunlardan birini ya da birkaçını isteyebilir.

Bu karar da bir idari işlemdir. İki yönden denetlenir. Birincisi eksikliğin gerçekten var olup olmadığıdır. İkincisi istenen yükün ölçülü olup olmadığıdır.

Bir yıllık staj ile bir dönemlik eğitim arasındaki fark küçük değildir. Ölçülülük denetimi tam olarak bu farkı konu alır.

Dava Dilekçesinde Kurulacak İddialar

Dilekçede beş başlık kurulur.

• Diplomada yazan alan ile belgede yazan alanın farklı olduğu

• Türk yükseköğretim sisteminde o alanın karşılığı bulunduğu

• Transkript ve ders içeriklerinin bu alanla örtüştüğü

• İdarenin alan değişikliğini gerekçelendirmediği

• İstenen ders ya da staj yükünün ölçüsüz olduğu

Dördüncü başlık çoğu dosyada belirleyicidir. İdari işlemin gerekçesi denetime elverişli olmalıdır. Gerekçesiz alan değişikliği işlemi sakatlar.

Beşinci başlık için Türkiye'deki program müfredatı kullanılır. Kişinin aldığı derslerle karşılaştırma tablosu hazırlanır.

Unvan ve Eşdeğerlik Boyutu

Alan değişikliği unvanı da etkiler. Yönetmeliğin altıncı maddesi bu noktaya ayrı bir bent ayırmıştır. Bende göre unvan kullanılmasını gerektiren durumlarda 2547 sayılı Kanuna göre kazanılan unvan karşılaştırılır.

Farklı alandan verilen denklik, unvan bakımından da sonuç doğurur. Belgedeki alan farklıysa kullanılabilecek unvan da değişir. Konunun ayrıntısı denklikte eşdeğerlikler ve unvan sayfasında ele alınmıştır.

Dava Süresi ve Yetkili Mahkeme

Süre 60 gündür. Süre, kararın tebliğ edildiği günden sonra işlemeye başlar. Yetki bakımından farklı alandan verilen denkliğe karşı açılan dava Ankara idare mahkemelerinde açılır.

İdareye başvuru da yapılabilir. 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi bu başvuruya süre durdurucu etki tanır. Cevap gelmezse süre kaldığı yerden işler.

Belgenin teslim alınmış olması süreyi değiştirmez. Belirleyici olan tebliğ tarihidir.

Yürütmenin Durdurulması Talebi

Dilekçede yürütmenin durdurulması istenebilir. İki koşul birlikte gösterilir. İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğu anlatılır. Uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğacağı da açıklanır.

Zarar somut anlatılmalıdır. Mesleğe başlayamama, atama dönemini kaçırma ve sözleşme kaybı örnek gösterilebilir.

Dosyada Toplanacak Belgeler

Aşağıdaki belgeler dilekçe ekinde sunulur.

• Denklik belgesinin örneği ve tebliğ zarfı

• Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının örneği

• Diplomanın onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesi

• Onaylı transkript ve ders tanım formları

• Yüksek lisans tezinin kapağı ve özeti

• Türkiye'deki eşdeğer programın müfredatı

Tez konusu bu dosyalarda ayrı bir delildir. Konu alanla örtüşüyorsa alan tartışması büyük ölçüde kapanır.

Kararın Uygulanması Nasıl İsteniyor

İptal kararı kendiliğinden yeni bir belge doğurmaz. Kararın tebliğinden sonra idareye yazılı başvuru yapılır. Başvuruda karar örneği ve dosya numarası belirtilir.

İdare otuz gün içinde işlem tesis etmelidir. Bu aşamada üç sonuç çıkabilir. İstenen alanda denklik verilebilir. Ölçülü bir tamamlama şartı öngörülebilir. Ya da yeni bir ret kararı çıkabilir.

Son ihtimalde yeni işleme karşı yeniden dava açılır. Yargı kararı sonrasında yürüyen süreçler yargı kararı ile gelen denklik sayfasında anlatılmıştır.

Sık Görülen Hatalar

Aynı hatalar farklı dosyalarda tekrarlanır.

İlk hata, belgenin alınmasıyla hakkın tükendiğinin sanılmasıdır. Belge alınsa da dava açılabilir.

İkinci hata, dava süresinin belge teslim tarihinden sayılmasıdır. Süre tebliğ tarihinden işler.

Üçüncü hata, yalnız alan itirazının yazılmasıdır. Staj veya ders şartı da ayrıca tartışılmalıdır.

Dördüncü hata, karşılaştırma tablosunun hazırlanmamasıdır. Alan iddiası belgeyle desteklenmezse zayıf kalır.

Beşinci hata, ders tanım formlarının geç istenmesidir. Bu formlar mezuniyetten yıllar sonra zor temin edilir.

Başvuru Öncesinde Yapılabilecekler

Sorunların bir kısmı başvuru aşamasında önlenebilir. Dosyaya baştan üç ek konulabilir.

Birincisi Türkiye'deki eşdeğer programın müfredatıdır. İkincisi ders karşılaştırma tablosudur. Üçüncüsü, alan adının diplomada nasıl yazıldığını gösteren belgedir.

Başvuru adımlarının tamamı diploma denklik başvurusu sayfasında anlatılmıştır. Dava pratiği YÖK denklik davaları ve itirazları sayfasında, sık sorulan noktalar ise denklikte sıkça sorulan sorular sayfasında toplanmıştır. Aynı alandaki ret kararları için dil ve konuşma terapisi diploma denklik belgesi sayfasına bakılabilir.

Mevzuat metinleri ve tanıma bilgileri Yükseköğretim Kurulu denklik birimi tarafından yayımlanır. Kurumsal duyurular Yükseköğretim Kurulu sitesinde yer alır.

Alan Eşleştirmesi Nasıl Yapılıyor

Eşleştirme dört ölçüte bakılarak yapılır. Ölçütleri bilmek itirazı somutlaştırır.

Birinci ölçüt derecedir. Ön lisans, lisans ve yüksek lisans dereceleri ayrı ayrı değerlendirilir. Tezli ve tezsiz yüksek lisans ayrımı da gözetilir. Lisans mezununa ön lisans denkliği verilmesine ilişkin dava bu değerlendirmenin sonucunu göstermektedir.

İkinci ölçüt program adıdır. Diplomada ve transkriptte yazan ad esas alınır. Ad tercümesi bu noktada önem kazanır.

Üçüncü ölçüt ders içerikleridir. Zorunlu derslerin konuları Türkiye'deki programla kıyaslanır. Uygulama ve klinik saatler ayrıca değerlendirilir.

Dördüncü ölçüt kazanımlardır. Mezunun hangi yetkinlikleri edindiği incelenir. Uygulamada farklı alandan verilen denkliğe karşı açılan dava çoğu kez bu dördüncü ölçütteki değerlendirmeden doğar.

İnceleme Kim Tarafından Yapılıyor

Süreç tek elde yürümez. Dosya önce Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığında incelenir. Belgelerin gerçekliği ve kişiye ait olup olmadığı bu aşamada kontrol edilir.

Gerektiğinde görüş istenir. Görüş Bilim Alanı Danışma Komisyonundan ya da üniversitelerden alınır. Alan tartışması olan dosyalarda bu görüş neredeyse her zaman istenir.

Ön inceleme raporu Komisyona sunulur. Nihai rapor ise Yükseköğretim Yürütme Kurulunda karara bağlanır. Dava dilekçesinde bu kurul kararı gösterilir.

Görüş yazısı dosyanın en kritik belgesidir. Bilgi edinme yoluyla istenip incelenmesi çoğu zaman yararlı olur.

Belge Elde Edilmişse Neler Değişir

Belge alınmış olsa bile tablo değişmez. Farklı alandan verilen denklik kararı yine dava edilebilir.

Uygulamada üç soru sorulur. Belge hangi tarihte tebliğ edilmiştir? Belgede yazan alan hangisidir? İstenen alan başvuru dilekçesinde açıkça gösterilmiş midir?

Üçüncü soru önemlidir. Başvuruda alan açıkça yazılmışsa talebin reddedildiği tartışmasız hâle gelir. Yazılmamışsa idareye yeni bir başvuru yapılarak açık talep oluşturulabilir.

Süreç Ne Kadar Sürüyor

Kesin bir süre vermek doğru olmaz. Yine de bir aralık verilebilir.

İdare mahkemesinde ilk derece yargılaması çoğu dosyada bir yılın üzerindedir. Yürütmenin durdurulması kararı daha erken çıkabilir. İstinaf aşaması ayrıca zaman alır.

Karardan sonraki idari aşama da hesaba katılmalıdır. İdarenin yeni işlem tesis etmesi otuz günü bulabilir. Tamamlama şartı öngörülmüşse eğitim süresi de eklenir.

Bu nedenle dosyanın en başında ölçülü bir çözüm aranması yararlıdır. Emsal dosyada da sonuç, bir dönemlik eğitim üzerinde uzlaşarak alınmıştır.

Öğrenci ve Mezunlar İçin Kontrol Listesi

Aşağıdaki başlıklar yazılı olarak doğrulanmalıdır.

1. Diplomada ve transkriptte yazan program adı nedir?

2. Bu adın Türkiye'de birebir karşılığı olan bir program var mı?

3. Tez konusu programın alanıyla örtüşüyor mu?

4. Zorunlu uygulama ve klinik saatleri Türkiye'deki programla uyumlu mu?

5. Başvuru dilekçesinde istenen alan açıkça yazıldı mı?

Beş sorunun cevabı dosyanın kaderini belirler. Bu listede farklı alandan verilen denkliğe karşı açılan dava riski en çok üçüncü ve dördüncü başlıkta doğar.

Diğer Ret Gerekçeleriyle Karıştırılmamalı

Alan tartışması, yönetmelikteki diğer ret sebeplerinden ayrıdır. Karıştırma dilekçeyi zayıflatır.

Kurumun tanınmaması ayrı bir sebeptir. Öğretim türünün devam zorunluluğu taşımaması da ayrıdır. Öğrenim ülkesinde geçirilen sürenin yetersiz bulunması yine ayrı bir başlıktır.

Bu sebeplerde belge hiç düzenlenmez. Alan tartışmasında ise belge düzenlenir, ancak içeriği talebe uymaz. İki durumun hukuki sonucu farklıdır.

Ret yazısında birden çok gerekçe bulunabilir. Her gerekçeye ayrı cevap verilmelidir. Çürütülmeyen her gerekçe işlemi ayakta tutar.

Bilgi Edinme Başvurusu Nasıl Kullanılıyor

Dosyanın dayanağı çoğu zaman görünmez. Kişiye yalnız sonuç yazısı tebliğ edilir. Gerekçe raporu dosyada kalır.

Bu noktada bilgi edinme başvurusu kullanılır. Başvuruda üç belge istenir. Bunlar ön inceleme raporu, alınan görüş yazısı ve Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararıdır.

Belgeler geldiğinde iddia somutlaşır. Farklı alandan verilen denklik kararının hangi cümleye dayandığı görülür. Dilekçe bu cümle üzerine kurulur.

Başvuru dava süresini durdurmaz. Bu nedenle bilgi edinme talebiyle dava dilekçesi eş zamanlı hazırlanmalıdır.

Denklik Belgesindeki Alan Hangi İşlemlerde Görünür

Belgede yazan alan birçok işlemde karşınıza çıkar. Başlıca kullanım yerleri şunlardır.

• Kamu görevine atanma başvuruları

• Sağlık meslek mensubu kayıt ve tescil işlemleri

• Meslek odalarına kayıt

• Doktora ve ikinci yüksek lisans başvuruları

• Yurt dışı yazışmalarda kullanılan resmî belgeler

Alan yanlış yazılmışsa bu işlemlerin tamamı etkilenir. Belgenin sonradan düzeltilmesi ayrı bir başvuru gerektirir.

Belgenin Düzeltilmesi İçin Yapılacak Başvuru

Düzeltme talebi doğrudan Yükseköğretim Kuruluna iletilir. Dilekçede üç şey yazılır. Diplomada yazan alan, belgede yazan alan ve istenen düzeltme açıkça gösterilir.

Dilekçeye transkript, ders tanım formları ve varsa tez özeti eklenir. Türkiye'deki eşdeğer programın müfredatı da sunulur.

Talep reddedilirse ya da cevapsız kalırsa dava yolu açılır. Bu ikinci işlem, ilk karardan bağımsız olarak dava edilebilir. Yeni işlem için süre yeniden başlar. Bu yol, ilk kararın süresi kaçırıldığında da kullanılabilir. Ancak kaçırılan sürenin yeniden kazanılması amacıyla yapılan başvurular sonuç vermeyebilir. Bu nedenle ilk kararın tebliğ tarihi her dosyada not edilmelidir.

Sonuçta belirleyici olan tek şey vardır. Diplomada yazan alan ile Türkiye'deki programın örtüşmesi belgeyle gösterilebiliyorsa dosya güçlüdür. Bu gösterim yapılmadan açılan davalar çoğu zaman sonuç vermez.

Farklı Alandan Verilen Denklik Konusunda Avukat Desteği

Farklı alandan verilen denklik bakımından izlenecek hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Dosyadaki belgeler ile varsa idari veya yargısal kararlar da dikkate alınır. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya avukata soru sayfamız üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.