Ön Lisans Denkliği Verilmemesi Davası

Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası dar bir hâli düzenler. Mezun olunan programın alan ve derece bakımından aynısı veya benzeri Türk yükseköğretim sisteminde bulunmuyorsa farklı bir derecede denklik yapılabilir. Bu hâlde eşdeğer görülen derece ön lisans da olabilir. Hüküm, Türkiye'de karşılığı bulunan programlara uygulanmaz.

Ayrım, davaların çıkış noktasıdır. Fizyoterapi ve rehabilitasyon gibi Türkiye'de lisans düzeyinde yürütülen bir programın karşılığı vardır. Böyle bir dosyada eksiklik varsa izlenecek yol SYBS'dir. Ön lisans denkliği kararı ise eksikliği telafi etmez, yalnızca dereceyi düşürür.

Denklik Başvurusunun Reddi ile Derece Düşürme Aynı Şey Değildir

Yönetmeliğin 7 nci maddesinin altıncı fıkrası ret hâllerini tek tek sayar. Tanınmayan bir kurumdan alınan diploma bu hâllerin başında gelir. Açık öğretim ve dışarıdan eğitim yoluyla alınan diplomalar da reddedilir. Öğrenim görülen ülkede bulunma süresinde eksiklik tespit edilen başvurular yine reddedilir.

Ret ile derece düşürme farklı sonuçlar doğurur. Ret kararında başvuru sahibi hiçbir denklik belgesi alamaz. Ön lisans denkliği kararında ise elinde daha düşük düzeyli bir belge bulunur. İki işlem de idari davaya konu olur, ancak dilekçedeki hukuki tartışma ayrışır.

Ülkede Kalış Süresi Şartı Nasıl Denetlenir

Denetim pasaport kayıtları üzerinden yapılır. İl emniyet müdürlüğünden alınan giriş ve çıkış dökümü incelenir. Yönetmelik, öğrenim görülen ülkede bulunma süresinin her eğitim öğretim dönemi için yüzde 70'ten az olamayacağını söyler. Eğitim öğretim faaliyeti dışında kalan süreler hesaba katılmaz.

Ön Lisans Denkliği Kararı Neden İptal Davasına Konu Olur

İptal davasında idari işlem beş unsur yönünden denetlenir. Bunlar yetki, şekil, sebep, konu ve amaçtır. Denklik uyuşmazlıklarında tartışma çoğunlukla sebep ve konu unsurunda toplanır. Sebep unsuru, kararın dayandığı maddi ve hukuki durumu anlatır.

Kararda hangi derslerin eksik görüldüğü gösterilmelidir. Eksik kredi ve kazanım miktarı da somut biçimde ortaya konmalıdır. Bu tespit yapılmadan verilen ön lisans denkliği kararı eksik incelemeye dayanır. Gerekçesi görünmeyen karar, ilgilinin savunma ve dava hakkını zayıflatır.

Konu unsuru bakımından ise sonucun mevzuatla uyumu aranır. Yönetmelik eksiklik hâlinde telafi yolunu göstermişken dereceyi doğrudan düşürmek bu düzenle çelişir. Benzer bir tartışmayı denklik asgari müfredat standardının karşılanmadığı ret kararı yazısı ele alır.

Denklik Kararlarında Sık Görülen Gerekçeler Nelerdir

En sık görülen gerekçe kredi ve süre eksikliğidir. İkinci sırada ders içeriklerinin eşdeğer programı karşılamadığı tespiti gelir. Staj ve klinik uygulama eksikliği sağlık alanlarında öne çıkar. Program dilinin ülkenin resmî diliyle uyuşmaması da ayrı bir başlıktır.

Her gerekçe aynı hukuki sonucu doğurmaz. Süre ve kredi eksikliği ölçülebilir bir veridir ve transkriptle tartışılır. Kazanım yetersizliği ise değerlendirmeye dayanır ve bilirkişi incelemesini gerektirir. Ön lisans denkliği kararına karşı açılacak davada bu ayrım dilekçenin kurgusunu belirler.

Karara Karşı Dava Açma Süresi ve Yetkili Mahkeme

Dava süresi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 7 nci maddesinden gelir. İdare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. Süre, kararın yazılı bildirimini izleyen günden işlemeye başlar. Yönetmeliğin 14 üncü maddesine göre bildirim posta yoluyla veya elektronik yolla yapılır.

Dava açmadan önce idari başvuru yolu da kullanılabilir. Aynı Kanunun 11 inci maddesi, dava süresi içinde işlemi yapan idareye başvurmaya izin verir. Başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır.

Yetkili mahkeme, işlemi yapan merciin bulunduğu yer mahkemesidir. Kural aynı Kanunun 32 nci maddesinde yer alır. Yükseköğretim Kurulu Ankara'da bulunduğu için bu davalar Ankara idare mahkemelerinde görülür. Geçici koruma talebini yürütmenin durdurulması nedir yazısı açıklar.

Yürütmenin Durdurulması Talebi Ne Zaman İşe Yarar

Talep, 2577 sayılı Kanunun 27 nci maddesine dayanır. İki şartın birlikte gerçekleşmesi aranır. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç zararın doğması gerekir. Kadro başvurusu ya da lisansüstü kayıt süresi yaklaşan dosyalarda bu talep önem kazanır.

Kamu Denetçiliği Kurumuna Başvuru Dava Yolunun Yerine Geçer mi

Bu başvuru idari yargı yolunun yerine geçmez. Başvuru için idari başvuru yollarının tüketilmiş olması aranır. Kurumun verdiği tavsiye kararı idareyi bağlamaz. Buna karşılık dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış süreyi durdurur. Yolun ayrıntısını denklik konusunda Kamu Denetçiliği Kurumu dilekçesi yazısı anlatır.

Dava Dosyasına Hangi Belgeler Konulur

Dosyanın gücü belgeden gelir. Denklik kararı, diploma ve transkript temel belgelerdir. Bunlara programın AKTS dökümü ve ders içerikleri eklenir. Ders içerikleri, iddia edilen eksikliğin gerçekte bulunmadığını göstermek için kullanılır.

Karşılaştırma tablosu da yararlı olur. Tabloda yurt dışı programın dersleri, Türkiye'deki eşdeğer programın dersleriyle yan yana konur. Kredi ve saat karşılıkları ayrıca gösterilir. Başvuru aşamasındaki belgeleri diploma denklik başvurusu yazısı sıralar.

Bazı dosyalarda ülke mevzuatı da sunulur. Programın o ülkede hangi yeterlilik düzeyine karşılık geldiği resmî çerçeve belgeleriyle gösterilebilir. Avrupa Yükseköğretim Alanında birinci düzey programlar genellikle 180 ile 240 AKTS arasında tanımlanır. Bu veri, sürenin tek başına ön lisans denkliği gerekçesi sayılamayacağı tartışmasını açar.

Yabancı belgelerin Türkçe çevirisi de dosyaya konulur. Çeviriler noter ya da Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliği tarafından onaylanır. Onaysız çeviri, idari aşamada olduğu gibi yargılamada da tartışmaya açılır. Belgenin aslı ile çevirisi arasındaki uyum ayrıca kontrol edilir. Uyumsuzluk, esasa girilmeden dosyanın zayıflamasına yol açar.

İdare savunmasında çoğunlukla komisyon raporuna dayanır. Rapor dosyaya eklendiğinde ders ve kredi karşılaştırması görünür hâle gelir. Davacı bu aşamada ikinci dilekçesinde teknik itirazlarını somutlaştırır. Ön lisans denkliği kararının gerekçesi ancak bu yazışmayla tam olarak anlaşılır.

Uluslararası Anlaşmaların Denklik İncelemesine Etkisi

Yönetmelik yalnız 2547 sayılı Kanuna dayanmaz. Dayanak maddesinde iki milletlerarası metin daha sayılır. Bunlardan biri Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşmedir. Sözleşme 5463 sayılı Kanunla onaylanmıştır.

Sözleşmenin yaklaşımı, esaslı farklılık bulunmadıkça tanıma talebinin karşılanmasıdır. Bu ölçüt, gerekçesi gösterilmeden yapılan derece düşürme uygulamalarına karşı ileri sürülebilir. Dava ve itiraz yollarını YÖK denklik davaları ve itirazlar yazısı karşılaştırır.

Mezuniyet Tanıma Belgesi ile Denklik Belgesi Arasındaki Fark

İki belge birbirinin yerine geçmez. Mezuniyet tanıma belgesi, kurumun ve programın akademik derece vermeye yetkili olduğunu gösterir. Diploma denklik belgesi ise diplomanın Türk sistemindeki alan ve düzey karşılığını belirler. Bu tartışma yalnız ikinci belgede doğar.

Ayrım başvuru stratejisini de etkiler. Tanıma belgesi çoğunlukla lisansüstü başvurularda istenir. Denklik belgesi ise kamu kadrosu ve meslek icrası için aranır. Belge türlerini mezuniyet tanıma belgesi nedir yazısı karşılaştırır.

SYBS Uygulanan Dosyada Süreç Nasıl İşler

SYBS kararı da bir idari işlemdir. Kişiye hangi dersleri tamamlayacağı veya hangi sınava gireceği bildirilir. Ders ve staj tamamlama, Yükseköğretim Kurulunun belirlediği yükseköğretim kurumlarında yapılır. Süreç tamamlanınca dosya yeniden değerlendirilir.

Bu yolun ön lisans denkliği kararından farkı açıktır. SYBS eksikliği kapatma imkânı verir ve lisans talebi ayakta kalır. Bu nedenle davalarda çoğu zaman SYBS uygulanması gerektiği ileri sürülür. Sınav uygulamasındaki değişikliği YÖK seviye tespit sınavlarında köklü değişikliğe gidiyor yazısı aktarır.

Ön Lisans Denkliği Davasında Bilirkişi İncelemesi

Uyuşmazlık teknik bir eşdeğerlik değerlendirmesi içerir. Mahkeme, ders ve kredi karşılaştırmasını çoğu dosyada bilirkişi eliyle yaptırır. Bilirkişinin ilgili alanda öğretim üyesi olması beklenir. Rapora karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir.

Rapor tek başına bağlayıcı değildir. Mahkeme raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir. Davacının sunduğu ders içerikleri ile idarenin dayandığı komisyon görüşü karşılaştırılır. Kararın gerekçesi bu karşılaştırma üzerine kurulur.

Davanın Kabulü Hâlinde Dosya Nasıl İlerler

İptal kararı işlemi geçmişe etkili biçimde ortadan kaldırır. İdare, kararın gereğini en geç otuz gün içinde yerine getirir. Yükümlülük 2577 sayılı Kanunun 28 inci maddesinden doğar. Dosya, gerekçedeki hukuki değerlendirmeye göre yeniden incelenir.

Yeniden inceleme her zaman doğrudan lisans denkliği ile bitmez. İdare, mahkemenin işaret ettiği eksikliği SYBS yoluyla gidermeyi seçebilir. Yeni karar da ayrıca dava edilebilir. Bu aşamayı yargı kararı ile gelen denklik yazısı ele alır.

Aleyhe sonuçlanan kararlara karşı ise istinaf yolu açıktır. Başvuru süresi otuz gündür ve bölge idare mahkemesine yapılır. İnceleme kural olarak dosya üzerinden yürütülür. Bölge idare mahkemesi kararına karşı temyiz yolunun açık olup olmadığı 2577 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine göre belirlenir.

Fizyoterapi Alanında Verilen Ön Lisans Denkliği Kararı

Aşağıdaki dosyada müvekkil, fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında lisans diploması almıştır. Denklik başvurusu üzerine Yükseköğretim Yürütme Kurulu, fizyoterapi teknikerliği ön lisans denkliği verilmesine karar vermiştir. Talep ise lisans düzeyinde denklikti. Dava bu işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Mahkeme kararında alt komisyonun izlemesi gereken yöntem tarif edilmiştir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında ders veren öğretim üyelerinden oluşan alt komisyon, önce eşdeğer programa göre zorunlu asgari ders ve kredi miktarını belirlemelidir. Ardından Türkiye'deki yükseköğretimin düzeyi ve içeriği ile mezun olunan kurumun düzeyi ve içeriği karşılaştırılmalıdır. Farklılık tespit edilirse tamamlama ya da başka bir ölçüme başvurulmalıdır. Bu adımlar atlanarak doğrudan ön lisans denkliği verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

Dosyanın ikinci ayağında ise Goce Delcev Üniversitesi mezunu müvekkil için doğrudan denklik talep edilmiştir. Talep, Türkiye ile Makedonya arasındaki anlaşmaya dayandırılmıştır.

Karar 14 Haziran tarihinde tebliğ edilmiştir. Gerekçe, benzer durumdaki denklik başvurusu sahiplerine yol göstermesi için aşağıda paylaşılmaktadır.

Kararın dayandığı asıl tartışma, programın üç yıl sürmesi ve 180 AKTS'lik yükten oluşmasıdır. Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesinde ön lisans düzeyi 120, lisans düzeyi 240 AKTS olarak tanımlanır. İdare bu farkı esas alarak dereceyi düşürmüştür. Mahkeme ise farkın telafi yollarının hiç değerlendirilmediğini tespit etmiştir.

Ön Lisans Denkliği Verilen Dosyada İzlenecek İlk Adımlar

İlk iş, kararın tebliğ tarihini kayda geçirmektir. Süre bu tarihten işlediği için gecikme çoğu zaman telafi edilemez. İkinci adım, karar gerekçesinin ve inceleme raporunun idareden istenmesidir. Bilgi edinme başvurusu bu aşamada kullanılabilir.

Üçüncü adım belge karşılaştırmasıdır. Transkript, ders içerikleri ve AKTS dökümü Türkiye'deki eşdeğer programla eşleştirilir. Dördüncü adım hukuki yolun seçilmesidir. İdari başvuru ile doğrudan dava arasındaki tercih, kalan süreye göre yapılır.

Ön Lisans Denkliği Konusunda Avukat Desteği

Ön lisans denkliği kararı bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya avukata soru sorma formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.

Doğrudan alt dereceye denklik hangi durumda mümkün olur?