Şaibeli Dergi Nedeniyle Doçentlik Başvurusunun Reddi
Şaibeli Dergi Nedeniyle Doçentlik Başvurusunun Reddi
Doçentlik başvurusunda beyan edilen makale şaibeli dergi kapsamına girerse beyannamede kullanılamaz. Ölçütler, itiraz yolu ve dava süresi yürürlükteki mevzuata göre anlatılıyor.
Doçentlik başvurusunda beyan edilen bir makale şaibeli dergi kapsamına girerse, o makale beyannamede kullanılamaz. Makale puandan düşünce aday asgari şartların altına inebilir. Başvuru bu halde Doçentlik Komisyonu kararıyla iptal edilir. Şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi ölçütleri Yükseköğretim Genel Kurulunun 30 Aralık 2021 tarihli kararında sayılmıştır.
Şaibeli Dergi Kavramı Hangi Kurala Dayanır
Doçentlik Yönetmeliği metninde şaibeli dergi diye bir tanım yoktur. Yönetmeliğin 4 üncü maddesi yalnızca şunu söyler. Aday, asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın yapmak zorundadır. Bu sayıyı ve niteliği Yükseköğretim Kurulu belirler. Kurul, kararı ÜAK adıyla anılan Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine alır.
Niteliğin ölçüsü bu yüzden yönetmelikte aranmaz. Ölçü, kurul kararlarında ve dönem başvuru şartlarında yazılıdır. Şaibeli dergi ölçütü de buradan doğar. Aynı çerçeve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 24 üncü maddesinde de kuruludur.
Yönetmeliğin 3 üncü maddesi bir zaman kuralı koyar. Kriterlerdeki güncelleme, kabul tarihinden sonraki ikinci dönemde uygulanır. Bu kural, ölçütte yapılan bir değişikliğin adaya ne zaman uygulanacağını gösterir.
Genel Kurulun 30 Aralık 2021 Tarihli Kararı Ne Diyor
Ölçütün kaynağı, Yükseköğretim Genel Kurulunun 30 Aralık 2021 tarihli oturumudur. Karar 2021.18.643 sayılıdır. ÜAK bu kararı her dönem yayımladığı soru cevap metninde aynen aktarır. Karar dergileri ikiye ayırır.
Şaibeli Dergi Sayılmayan Dergiler
Web of Science listesinde Q1, Q2 veya Q3 dilimindeki dergiler. Bu dergiler ücret alsa da kapsam dışıdır.
Q4 diliminde yer alıp hiç ücret almayan dergiler. Ücret, hem yayın hem de basım süreci için aranır.
Q4 diliminde yer alıp ücret alan, ancak üç şartı birlikte taşıyan dergiler. Dergi, bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün ya da bilimsel bir kurumun yayın organı olacaktır. Derneğe yalnızca o bilim alanının mensupları üye olabilecektir. Dergi 2010 öncesinden beri çıkacak ve abone usulüyle çalışacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Şaibeli dergi listesi Üniversitelerarası Kurul tarafından yayımlanıyor mu?
Ayrı bir dergi listesi yayımlanmaz. Yükseköğretim Genel Kurulunun 30 Aralık 2021 tarihli 2021.18.643 sayılı kararı yalnızca ölçüt koyar. Derginin bu ölçütlere göre değerlendirilmesi ve dilim bilgisinin doğrulanması adaya aittir.
Q1 dergide yayımlanan makale ücretli olsa da beyannamede kullanılabilir mi?
Kullanılabilir. Karara göre Q1, Q2 ve Q3 dergiler, ücret alıp almadığına bakılmaksızın kapsam dışındadır. Ücret ölçütü yalnızca Q4 dergiler için ayırt edicidir.
Makale yayımlandıktan sonra dergi dizinden çıkarılırsa aday sorumlu olur mu?
Karar burada tek cümle kurar. Yukarıdaki ölçütlere uymayan Q4 dergiler şaibeli dergi sayılır. Dilim bilgisi Clarivate verisinden alınır. ÜAK, Scimago verisinin kullanılmamasını ayrıca duyurmuştur. Dilimin doğruluğundan aday sorumludur.
Karar ölçütü dergiye bağlar, yazıya değil. Makalenin niteliği ayrı bir başlıkta ele alınır. Burada ölçülen tek şey derginin yayın düzenidir. Ücret alan bir dergide çok iyi bir makale de çıkabilir. Kural yine de derginin düzenine bakar.
Bu yaklaşımın bir başka sonucu vardır. Aynı dergideki bütün makaleler aynı sonuca tabidir. Aday, dergi hakkında verilen kararı tek tek makaleler için tartışamaz.
Şaibeli Dergi Makalesi Beyannameden Çıkar Ama Özgeçmişte Kalır
Karar iki listeyi ayırır. Şaibeli dergi kapsamına giren makale, yayın tarihine bakılmaksızın özgeçmiş ve eserler listesine eklenir. Aynı makale beyannamede kullanılamaz. Beyanname puanın hesaplandığı yerdir. Özgeçmiş ise adayın tüm üretimini gösterir.
Bu ayrım 14 Ekim 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle sertleşmiştir. Yönetmeliğin 4 üncü maddesine sekizinci fıkra eklenmiştir. Fıkra, adayın tüm akademik çalışmalarını özgeçmişte göstermesini şart koşar. Doçentlik kılavuzundaki taahhüt metni de aynı yükü tekrarlar.
Puan Tablosunda Hangi Kalem Etkilenir
Kapsam dışı makale çoğu kez uluslararası makale kaleminde durur. Bu kalem, temel alan tablolarında en yüksek puanı taşır. Kalemden düşen puan toplamı hızla aşağı çeker.
Bazı tablolarda kalem içinde ayrı bir alt şart bulunur. Aday, o kalemden belli bir puanı almak zorundadır. Tek bir makalenin düşmesi bu alt şartı da bozabilir. Dosyanın kaderi çoğu kez bu ikinci hesapta belirlenir.
Yayın tarihi de önemlidir. Karar, kapsam dışı makaleler için geriye dönük bir sınır koymaz. Makale 2021 öncesinde yayımlanmış olsa da beyannameye alınamaz. Adayın yayın yaptığı tarihte kuralın bulunmaması sonucu değiştirmez. Bu nokta şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi itirazlarında sık tartışılır ve kararın lafzı buna izin vermez.
Şaibeli Dergi İddiası Hangi Aşamada Doğar
Yönetmeliğin 6 ncı maddesi sırayı çizer. Jüri, dosyayı önce etik ve asgari şart yönünden inceler. Asgari şartın sağlanmadığı yönündeki raporlar Doçentlik Komisyonuna gider. Komisyon aynı sonuca varırsa başvuruyu iptal eder.
Şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi tartışması işte bu adımda çıkar. Jüri, beyannamedeki bir makalenin kapsam dışı olduğunu ileri sürer. Makale puandan düşer. Aday eşiğin altında kalır. Karar, asgari şartın sağlanmadığı gerekçesine dayanır.
Aynı maddeye göre bu rapor adaya açılır. İsimler gizlenir ve komisyon kararı raporla birlikte verilir. 14 Ekim 2025 değişikliği bir sınır getirmiştir. Diğer jüri üyelerinin raporları adayın erişimine açılmaz.
Sıralama dosyanın kaderini belirler. Şaibeli dergi itirazı eser incelemesinden önce görülür. Aday, eserlerinin bilimsel değeri hiç tartışılmadan elenebilir. Bu yüzden savunmanın ilk hedefi puan tablosudur.
Bir ayrıntı gözden kaçar. Jüri, kapsam dışı saydığı makaleyi puandan düşürür ama toplam yine eşiğin üstünde kalabilir. Böyle bir dosyada şaibeli dergi iddiası tek başına iptal sebebi olmaz. Komisyon kararının hangi puan hesabına dayandığı bu nedenle istenmelidir.
Liste Yayımlanmadığı Dönemde Verilen Mahkeme Kararı
Aşağıdaki karar, ölçütün henüz ilan edilmediği döneme aittir. Karar 9 Aralık 2021 tarihlidir. Künyesi sitede yayımlanmamıştır. Metin bu yüzden genel bir kural değil, dosya örneği olarak okunmalıdır.
Mahkeme gerekçesinde şu ifadeleri kullanmıştır: “Bu durumda davalı idarece şeffaf bir şekilde belirlenerek adayların erişime açılmış yağmacı/şaibeli dergi listesinin bulunmaması, bu kapsamda davalı idarece ilan edilen “2021 Ocak Dönemi Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları”nda, “- Makale başvurusu sırasında -kabul/red şartına bağlı olmaksızın- ücret alan dergiler,- Abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişimli yapmak için ücret talep eden dergiler,- Makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergiler .Başvuruda beyan edilen makalenin yayımlandığı dergi, şeklen yukarıda belirtilen “beyannamede kullanılamaz dergiler” nitelemesine uymakla birlikte, ilgili derginin bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini iddia eden adaylar gerekçesini belirterek ilgili makaleyi beyan edebilir” şeklinde tanımı yapılan yağmacı/şaibeli dergi tanımı ile aynı dergide eserleri yayınlanmış iki aday için farklı değerlendirme yapılmasına sebep olunabileceği de gözetildiğinde söz konusu yayınların beyannamede kullanılmasında hukuka aykırı bir durum olmadığı, dolayısıyla davacının asgari başvuru koşullarını sağladığı anlaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” 09.12.2021
Kararın dayandığı sorun belirsizliktir. Aynı dergide yayın yapan iki aday farklı sonuç alabilir. Bu da eşitlik ilkesini zedeler. Mahkeme, ölçütün önceden ve açıkça ilan edilmemesini hukuka aykırı bulmuştur.
Karardan Sonra Ölçüt Nasıl Değişti
Bu karardan yirmi bir gün sonra Genel Kurul kararını almıştır. Ölçüt böylece yazılı hale gelmiştir. Bugün şaibeli dergi ölçütü iki şeye bağlıdır. Birincisi derginin dilimi, ikincisi ücret alıp almadığıdır.
Bunun pratik sonucu açıktır. Ölçütün hiç ilan edilmediği savunması artık aynı güçte değildir. Tartışma yer değiştirmiştir. Bugün asıl soru, ölçütün somut dergiye doğru uygulanıp uygulanmadığıdır.
Ölçütün yazılı olması adayı tümüyle korumaz. Karar metni kısa, dergi dünyası ise geniştir. Bir dergi Q4 dilimde görünürken ertesi yıl dilim değiştirebilir. Ücret politikası da yıl içinde değişebilir. Bu yüzden makalenin yayımlandığı andaki durum kayıt altına alınmalıdır.
Şaibeli Dergi İddiasına Karşı Hangi Dayanaklar Kullanılır
Savunma, derginin karardaki hangi gruba girdiğini göstermekle başlar. Sık kullanılan dayanaklar şunlardır.
Derginin makale yayımlandığı tarihteki dilimi. ÜAK, o tarihteki dizin durumunun geçerli olduğunu kabul eder. Sonradan dizinden çıkarılmadan aday sorumlu tutulamaz.
Derginin ücret alıp almadığı. Q4 dergilerde ücret ayırt edici ölçüttür.
Derginin bir derneğin, üniversitenin, enstitünün ya da bilimsel kurumun yayın organı olması.
Derginin 2010 öncesinden beri çıkması ve abone usulüyle çalışması.
Jürinin ölçütü hiç tartışmadan sonuca varması. Gerekçesiz rapor, işlemin sebep unsurunu tartışmaya açar.
Yönetmelik, jüriden ayrıntılı ve gerekçeli rapor ister. Gerekçe, ölçütün somut dergiye nasıl uygulandığını göstermelidir. Raporda yalnızca derginin adı ve şaibeli dergi nitelemesi varsa denetim yapılamaz.
Uygulamada üç eksik sık görülür. Birincisi, derginin diliminin hangi yıla göre belirlendiğinin yazılmamasıdır. İkincisi, ücretin hangi süreçte alındığının gösterilmemesidir. Üçüncüsü, derginin yayın organı niteliğinin hiç incelenmemesidir.
Bu eksikler işlemin sebep unsurunu zayıflatır. İdare, bir işlemi kurarken dayandığı olguyu ortaya koymak zorundadır. Gerekçesi kurulmamış bir şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi kararı, yargı denetiminde ayakta kalmakta zorlanır.
Şaibeli Dergi Riskini Başvurudan Önce Azaltmak
Tartışmanın çoğu başvurudan önce çözülebilir. İlk adım derginin dilimini kaynağından doğrulamaktır. ÜAK, dilim bilgisinin Clarivate ekranından alınmasını ister ve sorumluluğu adaya bırakır.
İkinci adım ücret yazışmalarını saklamaktır. Derginin ücret almadığını gösteren yazışma, sonraki bir şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi işlemine karşı doğrudan delildir. Aynı şekilde faturasız yayın süreci de belgelenmelidir.
Üçüncü adım derginin künyesini incelemektir. Yayın organı olduğu kurum, ilk çıkış yılı ve abonelik usulü künyede görülür. Bu üç bilgi, karardaki istisna grubuna girip girilmediğini belirler.
Son adım beyanname ile özgeçmişi ayrı kurmaktır. Kapsam dışı olduğu düşünülen makale özgeçmişe yazılır, beyannameye alınmaz. Bu tercih, hem puan hesabını hem de beyan doğruluğunu korur.
Yönetmeliğin 8 inci maddesi 14 Ekim 2025 tarihinde değişmiştir. Yeni metne göre şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi süreciyle ilgili her türlü itirazı Doçentlik Komisyonu karara bağlar. İtirazın muhatabı bu yüzden Doçentlik Komisyonudur.
İtiraz, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 11 inci maddesi kapsamındadır. Dava süresi içinde yapılan başvuru süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır. Süre bundan sonra kaldığı yerden işler.
İtiraz dilekçesi kısa ve belgeli olmalıdır. Dilekçede önce derginin künyesi verilir. Sonra karardaki hangi istisnaya girdiği gösterilir. Ekte dilim ekranı, ücret yazışması ve dergi künyesi sunulur. Puan tablosunun yeniden hesabı da eklenir.
Komisyon itirazı kabul ederse süreç kaldığı yerden işler. Reddederse ret kararı yeni bir işlem değildir. Dava, asıl iptal kararına karşı açılır. Bu ayrım süre hesabında sık karıştırılır.
Bir uyarı gerekir. ÜAK kılavuzuna göre itiraz bitmeden yapılan yeni dönem başvurusu işleme alınmaz. İtirazla yeni başvuruyu aynı döneme sıkıştırmak bu yüzden risklidir.
Yeniden Başvuru Dönemi Hangi Kurala Bağlıdır
Asgari şartı sağlamadığı için iptal edilen aday önce iki dönem bekliyordu. Bu cümle Danıştay Sekizinci Dairesince iptal edilmiştir. Karar 26 Mayıs 2023 tarihli, E.2021/6349, K.2023/2860 sayılıdır. İptal, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21 Nisan 2025 tarihli ve E.2023/2874, K.2025/881 sayılı onamasıyla kesinleşmiştir.
Yürürlükteki metin bugün farklıdır. 14 Ekim 2025 değişikliğine göre aday izleyen dönemde yeniden başvurabilir. Bunun için iptal gerekçesini dikkate alması ve şartı sağlaması gerekir. Eksiklik giderilmeden yapılan başvuru reddedilir.
İptal kararının bir sonucu daha vardır. Aday, aynı alanda yeni bir dosya kurarken eski dönemin bilgileri jüriye açılır. Yönetmelik bunu açıkça söyler. Yeni jüri, önceki komisyon kararını ve raporu görür. Bu nedenle ikinci başvuruda eksikliğin giderildiği açıkça gösterilmelidir.
Bu ayrım şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi dosyalarında doğrudan sonuç doğurur. Etik ihlal kararında bekleme süresi izleyen üçüncü dönem olurdu. Asgari şart iptalinde ise aday bir sonraki dönemi bekler.
Bekleme süresi kariyer planını da etkiler. Doçent kadrosu ilanları yıl boyu çıkar. Unvanı olmayan aday bu ilanlara başvuramaz. Dönem kaybı bu yüzden yalnızca bir takvim sorunu değildir. Görev süresi uzatılmayan araştırma görevlileri için sonuç daha ağır olabilir.
Dava Yolu ve Süreler
Doçentlik Komisyonunun iptal kararı kesin ve yürütülebilir bir işlemdir. Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre raporlar ve sonuç elektronik ortamda açılır. Bu bilgiler, açıldığı tarihi izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılır.
Dava süresi altmış gündür. Süre, İdari Yargılama Usulü Kanununun 7 nci maddesine dayanır ve tebliğ tarihini izleyen günden başlar. Dava, işlemi kuran Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına karşı açılır. Yetkili yer mahkemesi, aynı Kanunun 32 nci maddesine göre belirlenir.
Yürütmenin Durdurulması Talebinde Neye Bakılır
Yürütmenin durdurulması için iki şart birlikte aranır. İşlem açıkça hukuka aykırı olacak, uygulanması telafisi güç zarar doğuracaktır. Zarar unsuru şaibeli dergiler doçentlik başvurusu reddi davalarında genellikle dönem kaybı üzerinden kurulur.
Şaibeli dergi bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Şaibeli dergi hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya soru formumuz üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Sorumlu tutulamaz. Üniversitelerarası Kurul, makalenin yayımlandığı tarihteki dizin durumunu esas alır. Sonradan sayının askıya alınması veya dilimin değişmesi adaya yüklenemez.
Kapsam dışı sayılan makale özgeçmişe hiç yazılmayabilir mi?
Yazılması zorunludur. Doçentlik Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi adayın bütün akademik çalışmalarını özgeçmiş ve eserler listesinde göstermesini şart koşar. Makale yalnızca beyannameye alınmaz.
Bu gerekçeyle iptal edilen başvuru için kaç dönem beklenir?
Yürürlükteki metne göre aday, eksikliği gidermek kaydıyla izleyen dönemde yeniden başvurabilir. Eski metindeki iki dönem kuralı Danıştay kararıyla iptal edilmiştir. Eksiklik giderilmeden yapılan başvuru reddedilir.
İtiraz ile dava aynı anda yürütülebilir mi?
İtiraz, İdari Yargılama Usulü Kanununun 11 inci maddesi uyarınca dava süresini durdurur. Ancak Üniversitelerarası Kurul kılavuzuna göre itiraz sürerken yapılan yeni dönem başvurusu işleme alınmaz. Süre yönetimi bu nedenle önemlidir.
Kapsam dışı dergideki makaleyi beyannamede kullanmak etik ihlal sayılır mı?
Kendiliğinden etik ihlal sayılmaz, ancak yanıltıcı beyan iddiasına dönüşebilir. Doçentlik Yönetmeliğinin 7 nci maddesi, yanıltıcı bilgi veya belge sunulduğunun tespiti halinde başvurunun iptalini öngörür. Bu halde bekleme süresi izleyen üçüncü dönemdir.
Doçentlik
Doçentlik Dil Puanı ve Geçerlilik Süresi
Doçentlik başvurusunda 55 puan eşiği, YDS ve YÖKDİL sonuçlarının süresiz geçerliliği, uluslararası sınavlarda beş yıl ve TOEFL'de iki yıl sınırı ile ret hâlinde dava yolu.
