TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Başvurusunun Reddi ve İtiraz

Bu tür ihtiyaçlar 1002-B Acil Destek Modülü altında değerlendirilir. Kurumun tanıtım metnine göre 1002-B, daha hızlı bir değerlendirme sürecine tabidir. Yanlış modüle yapılan başvuru, bilimsel değerlendirmeye girmeden kapsam dışı bulunabilir. Ayrım kâğıt üzerinde basittir. Uygulamada ise sınır her zaman net değildir. Cihaz alımı da bu ayrımın parçasıdır.

Başvuru Şartları ve Sık Karşılaşılan Eksiklikler

Başvuru, ARDEB Proje Başvuru Sistemi üzerinden ve elektronik imzayla yapılır. Proje ekibindeki yürütücü, araştırmacı ve danışmanların ARBİS kaydı güncel olmalıdır. Başvuru rehberi, onay adımından sonra e-imza sürecinin 15 gün içinde tamamlanmasını ister. Bu süre kaçırılırsa başvuru tamamlanmamış sayılır ve değerlendirmeye alınmaz. Ortaya çıkan sonuç bir ret kararı değildir. Dosya hiç doğmamış sayılır. İtiraz da bu yüzden gündeme gelmez.

Bir diğer şart, proje ekibinin aynı konuda desteklenmiş veya sonuçlanmış bir projesinin bulunmamasıdır. Aynı konuda başka bir kuruma sunulmuş ve hâlen değerlendirilen proje de engel oluşturur. Vakıflar, dernekler, kooperatifler, birlikler, şahıs şirketleri ve adi ortaklıklardan başvuru kabul edilmez. Araştırma merkezleri ve enstitüleri dışındaki kamu kurumları da başvuramaz. Kurum şartı kişiden bağımsızdır. Yürütücü uygun olsa bile kurum uygun değilse dosya kabul edilmez.

Açık Bilim Politikası gereği başvuruya Veri Yönetim Planı eklenir. EK-1 Kaynaklar ile EK-2 Bütçe ve Gerekçesi formlarının eksiksiz doldurulması gerekir. EK-3 formu ise sistemde kendiliğinden oluşur. Ekibin yayın ve proje bilgileri buraya ARBİS kaydından akar. Kayıt eskiyse form da eksik çıkar.

Şekil Eksikliği Neden Ret Değil İade Sayılır

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek başvurusu şekil şartlarını taşımıyorsa bilimsel değerlendirmeye alınmadan iade edilebilir. İade, projenin bilimsel yönüne ilişkin bir yargı içermez. Sonuç yazısında da ret gerekçesi yerine eksiklik bildirimi yer alır. Ayrım itiraz yolunun açık olup olmadığını belirlediği için sonuç yazısının başlığı ve gerekçe bölümü dikkatle okunmalıdır. İki metnin dili farklıdır. Ret yazısı bilimsel bir değerlendirme sonucu taşır. İade yazısı ise eksik belgeyi sayar.

Değerlendirme Sürecinin İşleyişi

Esasların 3.2 maddesine göre başvurular Araştırma Destek Programları Başkanlığına yapılır. Değerlendirmeyi ilgili Araştırma Grubu yürütür. Bu yönüyle süreç, geniş bütçeli programlardaki panel değerlendirmesinden ayrılır. Panel usulünün mekaniği ve genel itiraz akışı TÜBİTAK proje reddine itiraz yazısında ayrıca ele alınmıştır. Grup değerlendirmesi daha dar bir çevrede yürür. Karar süresi de bu yüzden kısalır.

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek modülünde başvuru sisteminin kendisi de sürecin parçasıdır. Sistemde dış danışman önerisi ve çıkar ilişkisi olan kişiler adımları yer alır. Bu alanlar boş bırakıldığında değerlendirmeye kimlerin katılamayacağı belirsiz kalır. Program sayfasına göre projeler bilimsel nitelik, yöntem, proje yönetimi ile çıktı, etki ve kazanımlar boyutlarında ölçülür. Dört başlık birlikte, ret yazısındaki eleştirinin hangi alana düştüğünü gösterir. İtiraz metni de aynı başlıklar üzerinden kurulur.

Destek kararı, ARDEB Yönetmeliği olarak anılan düzenlemenin 6. maddesi uyarınca Başkanlık tarafından verilir. Yönetmeliğin 7. maddesine göre destek, ilgili grubun değerlendirmesi ve Başkanlığın onayıyla kesinleşir. Bu iki aşama, ret kararının hangi işleme karşı sonuç doğurduğunu gösterir.

Ret Kararının Gerekçesi ve Tebliği

Sonuç yazısı, başvuru sahibine yazılı veya elektronik olarak bildirilir. İtiraz mevzuatındaki tanıma göre ret gerekçesi, ilgili TÜBİTAK biriminin sonuç yazısında yer alan gerekçedir. İtiraz metni de bu gerekçenin sınırları içinde kurulur. Sonuç yazısında geçmeyen bir eleştiriye karşı itiraz üretmek sonuç doğurmaz.

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek kapsamında ret gerekçeleri çoğunlukla kısa tutulur. Küçük bütçeli projelerde bütçe gerekçesinin yetersizliği ve yöntem tarifinin belirsizliği öne çıkar. 12 aya sığmayacak bir iş planı da sık görülen eleştiri başlığıdır. Eleştiriler dosyanın kendi ölçeğinden doğar. Küçük bütçe, ayrıntılı gerekçe ister.

Gerekçeye dayanak olan inceleme belgeleri gizlilik kuralına tabidir. İtiraz mevzuatının 15. maddesi bu belgelerin gizli olduğunu düzenler. Aynı madde, bilgilerin 4982 sayılı Kanun çerçevesinde talep edilmesi hâlinde yalnız başvuru sahibine verilebileceğini belirtir. Raportör ve uzman isimleri bu paylaşımın dışında tutulur. Yani gerekçe görülür, kaynağı görülmez. İtiraz da bu sınır içinde yazılır.

İtiraz Yolu ve Süresi

İtiraz süresi, itiraza konu işlemin tebliğinden itibaren 15 gündür. Kural, TÜBİTAK itirazlarına ilişkin Yönetmelik metninin 11. maddesinde yer alır. Sürenin son günü tatile denk gelirse süre ilk iş gününün bitiminde dolar. Başvuru, TÜBİMER Online Sistemi'ndeki itiraz bölümünden yapılır.

Aynı madde, bu süre ve yöntem dışındaki başvuruların Yönetmelik kapsamında değerlendirilmeyeceğini belirtir. Yönetmeliğin 16. maddesindeki mücbir sebepler istisnadır. Mücbir sebebin yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi ve Komisyonca kabul edilmesi aranır. Bu şartlar varsa mücbir sebebin ortadan kalktığı günden itibaren 15 gün içinde başvurulabilir.

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek reddine itirazda asıl tartışma kapsam üzerinde çıkar. Yönetmeliğin 2. maddesi bazı başvuruları açıkça dışarıda bırakır.

Destek puan barajı belirlenerek verilen eğitim bursları, somut başvuru şartlarını taşımayan (eksik belge vb.) burs ve destek programları ile proje destek ve teşvik başvuruları.

Hüküm, eksik belge sebebiyle iade edilen bir dosyada TÜBİMER itirazının sonuç doğurmayacağını gösterir. Değerlendirme süreci henüz sonuçlanmamış başvurular da kapsam dışıdır. Böyle bir durumda kalan yol idari yargıdır. Kapsam sorusu süreyi de etkiler. İtiraz yolu kapalıysa 15 günlük süreyi beklemenin yararı yoktur. Dava süresi ise tebliğle birlikte akmaya başlar.

Takvim de programın kendisiyle yarışır. Komisyon, itirazı kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 15 gün içinde karara bağlar. Kurul ise itirazın ulaşmasından itibaren en geç 60 gün içinde karar verir ve danışman incelemesi hâlinde bu süre 75 güne çıkar. 12 aylık bir proje için bu takvim, araştırmanın kendi mevsimini kaçırmasına yol açabilir. Saha çalışması olan projelerde risk daha büyüktür. İtiraz ile dava yolu bu nedenle birlikte planlanır.

İtiraz Dilekçesinin İçeriği

Yönetmeliğin 12. maddesi başvurunun şekil unsurlarını sayar. İtiraz Başvuru Sistemine program ve proje bilgileri, itiraz gerekçeleri ve ücretin ödendiğine dair belge girilir. Ücret alınıp alınmayacağına Başkan karar verir. Ücret belirlenmişse ödeme başvurudan önce yapılır.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası, itirazın sınırını çizer.

İtiraz yolu kullanılarak eksik bilgi veya belge tamamlanması suretiyle ilgili burs ve destek programları ile proje destek ve teşvik başvurusu genişletilemez veya uygun hale getirilemez.

Kural, TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek dosyasında sonucu doğrudan etkiler. Başvuruda eksik bırakılan bütçe gerekçesi, itiraz aşamasında tamamlanamaz. İtiraz metni yalnızca başvuru anındaki belgelere dayanabilir. Yeni bir ölçüm, ek bir ön çalışma veya sonradan alınan bir izin belgesi dosyaya eklenemez. Kural sert görünür. Amacı, itirazı gizli bir ikinci başvuruya çevirmemektir.

Kurul, itirazı değerlendirirken üç ölçüt kullanır. Gerekçeler proje başvuru dokümanına atıf yapmalı, ret gerekçeleriyle tutarlı olmalı ve somut hususlar içermelidir. Kısa metinli bir başvuruda bu atıfları kurmak, geniş kapsamlı projelere göre daha zordur. İtirazda form maddesi, sayfa ve ek numarası açıkça gösterilir. İtiraz metni kısa olabilir. Önemli olan uzunluk değil, atfın izlenebilir olmasıdır.

Ret Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek ret kararı kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlemdir. İşlem, iptal davasına konu edilebilir. Dava açma süresi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin 7. maddesi uyarınca 60 gündür. Süre, ret kararının tebliğ edildiği günü izleyen günden işlemeye başlar. Tebliğ tarihi bu yüzden kayda geçirilir. Elektronik bildirimde sistem kaydı esas alınır.

İtiraz yoluna gitmek dava süresini kendiliğinden askıya almaz. Kanunun 11. maddesi, işlemin kaldırılmasının dava açma süresi içinde idareden istenmesine imkân verir ve bu istem süreyi durdurur. İtiraz başvurusunun 60 günlük süre içinde yapılmış olması bu yüzden önem taşır. İtiraz sonucu beklenirken sürenin ayrıca hesaplanması gerekir. Kurul kararı 60 günü aşabilir. Böyle bir durumda dava dilekçesi hazır tutulur.

İdari yargı denetimi hukuka uygunlukla sınırlıdır. Mahkeme, hakemlerin bilimsel takdirini yeniden kurmaz. Denetim daha çok yetki, şekil, sebep ve usul yönünden yürür. Yürütmenin durdurulması istemi dava dilekçesinde ayrıca ileri sürülür ve şartları yürütmenin durdurulması kararı yazısında açıklanmıştır. Kurum kararlarına karşı açılan davaların genel çerçevesi ise TÜBİTAK kararlarına karşı iptal davası yazısında ele alınmıştır. Yetkili mahkeme de ayrıca belirlenir. Kanunun 32. maddesine göre işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. TÜBİTAK'ın merkezi Ankara'da olduğu için dava çoğunlukla Ankara idare mahkemelerinde görülür.

Yeniden Başvurunun İmkan ve Sınırları

Başvurular yıl boyunca alındığı için yeniden başvuru penceresi bir çağrı dönemine bağlı değildir. Reddedilen öneri düzeltilerek tekrar sunulabilir. Ancak Esasların 3.1 maddesindeki sınır burada da işler. Devam eden bir Hızlı Destek projesi varsa aynı kişi ikinci bir başvuru yapamaz. Sınır ekip üyeleri için de geçerlidir. Yürütücü değişse bile aynı kişi iki dosyada birden yer alamaz.

Daha önce reddedilen bir TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek projesi yeniden sunulacaksa Proje Önerisi Değişiklik Bildirim Formu doldurulur. Form, bilimsel değerlendirme raporunda istenen değişiklik ve düzeltmeleri karşılamalıdır. Öneri birden fazla kez reddedilmişse form son ret raporuna göre hazırlanır. Bilimsel değerlendirmeye alınmadan iade edilen projeler için bu form doldurulmaz.

Önceki öneride adı geçen bir hak sahibi yeni öneride yer almıyorsa Feragat Formu üretilir. Sistemde yalnız ekipten ayrılan kişiler seçilir. Form atlandığında dosya yeniden şekil incelemesinde takılabilir. Formlar küçük ayrıntı gibi görünür. Oysa şekil incelemesi tam da bu başlıklara bakar.

İtiraz kabul edilirse dosya yeniden değerlendirilmek üzere ilgili birime gönderilir. Yönetmeliğin 14. maddesine göre birim, süreci Başkan Oluru kendisine ulaştıktan sonra 30 gün içinde başlatır. Aynı madde, yeniden değerlendirme sonucuna karşı yeni bir itiraz yapılamayacağını belirtir. Bundan sonra kalan yol yargısal denetimdir.

Ret Kararının Sonraki Başvurulara Etkisi

Ret kararı kendiliğinden bir başvuru yasağı doğurmaz. Yasak ayrı bir yaptırımdır ve farklı bir sürece dayanır. Etik ihlal iddiası varsa dosya Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından incelenir. Ayrımın ayrıntısı için TÜBİTAK başvuru yasağı süresi ve Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu yazıları incelenebilir.

Reddedilen bir öneri, ekibin aktif proje sayısını da etkilemez. Sınır görev alınan yürürlükteki projeler üzerinden hesaplanır. Buna karşılık ret raporundaki eleştiriler dosyada kalır. Aynı öneri düzeltilmeden tekrar sunulduğunda değişiklik bildirim formu bu eksikliği görünür kılar. Ret raporu bu nedenle saklanır. Sonraki başvuru da bu rapora göre kurulur.

Ret kararının asıl hukuki sonucu, sözleşme aşamasına geçilmemesidir. Proje sözleşmesi imzalanmadığı için yürürlükten kaldırma ve iptal hükümleri devreye girmez. Söz konusu hükümler yalnız desteklenmesine karar verilmiş projeler bakımından işler. Yürütücü değişikliği ve projenin yürürlükten kaldırılması konuları için proje yürütücüsünün görevden alınması yazısına bakılabilir. Ret ile sözleşme sonrası işlemler ayrı rejimlere tabidir.

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Konusunda Avukat Desteği

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.

1002-A ile 1002-B modülü arasındaki fark nedir