Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile diploma denklik konusunda sorun teşkil eden iki konu tam olarak çözüme kavuşturulamasa da bu kapsama giren denklik başvuru sahiplerinin bir kısmı için sorun çözülmüştür denilebilir. Bunu iki yönde ele almak faydalı olacaktır;
1- İlk olarak yurt dışında kalış süresi konusunda mevzuatlarda hala belirli bir süre öngörülmüş olmaması idare hukuku kapsamında belirlilik ilkesinin ihlali anlamına gelmeye devam etmektedir. Bununla birlikte bu hususta genel olarak eğitim alınan ülkede uzun süre kalmış ancak bir yada birkaç dönem, özellikle vize geç çıktığı için ilgili ülkeye geç gidip eğitime geç başlamış olanlar için yapılmış bir düzenleme olduğu söylenebilir. Bu bakımdan yapılan düzenlemeye bakıldığında ön lisans eğitiminde en fazla bir döneminde gün eksiği bulunanlar, lisans eğitiminde ise en fazla 3döneminde gün eksiği bulunanlar toplamda YÖK’ün istediği toplam gün sayısını tutturuyorlarsa artık ret işlemi ile karşı karşıya kalmayacaklardır. Sonuç olarak sadece YÖK’ün mahkemelere yapmış olduğu savunmalarda yer alan 49 iş günü hesabına göre ön lisansta 196 gün, lisansta ise (8 yarıyıl varsayımında) 392 gün ilgili ülkede kalmış olması bahsedilen dönemlerden (ön lisans en fazla 1, lisansen fazla 3)fazla eksik olmamak kaydıyla yeterli kabul edilecektir.
Yurt dışında kalış süresi konusuna tarihsel olarak bakıldığında önceleri toplam gün sayısı üzerinden yapılan değerlendirme olduğu sonra ise dönem bazında inceleme yapıldığı görülecektir. YÖK bu yeni düzenleme ile önceki inceleme stiline dönmüş olmakla birlikte birkaç istisna da getirmiş olmaktadır. Bunun yanında %70lik devam mecburiyetinin aynen devam ettiği de unutulmamalıdır.
Son olarak ön lisans sonrası lisans tamamlama, kredi transferi yada teknik eğitim sonrası mühendislik için yurt dışında alınan eğitimlerde gün sayısı eksikliğine bakılırken nasıl değerlendirileceği konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte bu durumlarda YÖK’ün lisans olarak değerlendireceği ve 3 dönem olarak baz alacağı değerlendirilebilir. Zira YÖK bu konularda başvuru sahibinin inceleme için sunmuş olduğu diplomaya bakarak karar vermektedir. Nihai olarak denkliği istenen diploma ön lisans diploması ise en fazla 1, lisans diploması ise en fazla 3 dönem olarak dikkate alınacaktır. Ret verilen bu kişilerin dosyaları hakkında ise bölümüne göre SYBS işlemi uygulanacaktır.
2- Mezkur yönetmelik değişikliği ile getirilen, yönetmeliğin en çok sorun çıkaran ve en subjektif bendi olan 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin yürürlükten kaldırılmış olması sevindiricidir. Bu kapsamda YÖK’ün klasik olarak doğrudan meslek icrası veren meslekleri dışarıda tutarak değişikliğe gitmesi anlaşılabilir. Ayrıca YÖK Yürütme Kurulu ve BAD Komisyonlarında bulunan sağlık alanındaki öğretim üyelerinin ağırlığı yine sağlık alanlarını korumaya alma gibi bir düşünceye itmiştir.
Genel olarak uzaktan eğitim sonrası yapılan denklik başvurularına bakıldığında birkaç mühendislik bölümü dışında yurt dışında alınan uzaktan eğitim bölümlerine yapıldığı, değişen madde kapsamında sayılan Tıp, hukuk, mühendislik, mimarlık, diş hekimliği, eczacılık, öğretmenlik ve Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık alanlarından olmadığı, dünya nezdinde kaliteli kabul edilecek ve sıralaması iyi olan üniversiteler olduğu görülecektir. ABD ve İngiltere’nin üniversitelerinin başı çektiği uzaktan eğitim diplomalarına ait başvuruları yapan kişilerin büyük bir kısmının bu kapsamda gireceği ve yararlanacağı düşünülmektedir. Ayrıca ilk maddeden farklı olarak bu kişilerin başvuruları hakkında SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılacağı unutulmamalıdır. Dolayısı ile bu kişiler doğrudan denklik alacaktır.
Maddenin aksi yorumuyla Tıp, hukuk, mühendislik, mimarlık, diş hekimliği, eczacılık, öğretmenlik ve Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık alanlarından olmayan ancak ilk 400’lük kısmda girmeyen başvurular hakkında da SYBS işlemi uygulanacağı söylenebilir. Hem Tıp, hukuk, mühendislik, mimarlık, diş hekimliği, eczacılık, öğretmenlik ve Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık alanlarından olan hem de ilk 400’lük kısımda olmayan başvuruların ise yönetmeliğin 7. Maddesi gereği reddedileceği söylenebilir.
