238 Gün Kalış Süresinden Ret Verilen Denklik Başvurusu Davası

Denklik Kalış Süresi Şartı Neden Aranıyor

Yönetmelik diplomanın arkasında gerçek bir eğitim süreci arar. Ders kazanımları kadar öğrencinin programa fiilen devam etmesi de ölçüye girer. Süre şartı bu ilkenin pratik karşılığıdır. Pasaport ve emniyet kaydı ise devamın en kolay ölçülebilen kanıtıdır.

Bu yaklaşım her dosyada aynı sonucu doğurmaz. Ders saydırma, yaz okulu ve yoğun program gibi hâller takvimi kısaltır. İdare bu durumları ayrı ayrı incelemek zorundadır. Ankara 18. İdare Mahkemesinin kararı da tam bu noktaya işaret eder. Denklik kalış süresi şartı bu yüzden mekanik bir sayıya indirgenemez.

Bulunma Süresi Hangi Belgelerle Ölçülür

Başvuru sahibi öğrenim süresince kullandığı pasaportların aslını sunar. İşlem gören sayfaların noter onaylı örneği de kabul görür. Buna ek olarak il emniyet müdürlüğünden giriş çıkış belgesi alır. Çift uyruklu adaylar ise ilgili ülkede yaşadığını gösteren belge ekler.

Belgelerdeki boşluklar çoğu zaman sorunun kaynağıdır. Kara sınırından geçişlerde damga eksik kalabilir. Bazı ülkeler kimlikle giriş imkânı tanır. Böyle hâllerde pasaport kaydı gerçek süreyi göstermez. Denklik kalış süresi kaynaklı ret riski çoğu kez bu boşluktan doğar. Aday eksikliği okul kayıtları, yoklama listeleri ve konaklama belgeleriyle tamamlar.

Giriş Çıkış Kaydı Nereden Alınır

Yurda giriş çıkış kaydını il emniyet müdürlüğü tutar. Aday bu belgeyi emniyet müdürlüğünden ya da e-Devlet üzerinden ister. Belge, tarih tarih giriş ve çıkış hareketlerini gösterir. Dosyaya eklenen kayıt öğrenim yıllarının tamamını kapsamalıdır.

Kaydı almadan önce iki noktayı kontrol etmek işe yarar. Birincisi kimlikle yapılan geçişlerin listede görünüp görünmediğidir. İkincisi eski pasaportlardaki hareketlerin sisteme işlenip işlenmediğidir. Eksik satır varsa aday düzeltme talebiyle emniyete başvurur. Bu düzeltme dava dosyasındaki süre tablosunu güçlendirir.

Davada Kalış Süresinden Ret Nasıl Ortaya Çıktı

Müvekkil, Kosova'daki Iliria College Iliria Royal University Hukuk Fakültesinden lisans diploması aldı. Ardından bu diploma için denklik belgesi istedi. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı başvuruyu reddetti. Ret yazısındaki tek gerekçe, ilgili ülkede kalış süresinin yetersiz olmasıydı. Yazı, klasik bir kalış süresinden ret örneğidir.

Başvurucu, denklik kalış süresi gerekçesine dayanan işlemin iptali için Ankara 18. İdare Mahkemesine dava açtı. Dilekçede üç iddia öne çıktı. Birincisi, öğrenci fakültedeki derslere devam etmişti. İkincisi, devam edemediği süreler yurt dışına çıkışını engelleyen mücbir sebeplerden doğmuştu. Üçüncüsü, denklik işlemlerinde yurt dışı kalış süresini esas alan açık bir düzenleme yoktu.

Ankara 18. İdare Mahkemesi Kararında Neyi Esas Aldı

Mahkeme, saydırılan ön lisans derslerinin 238 günlük süreyle birlikte yeterli olup olmadığının incelenmediğini esas aldı. Bu eksik inceleme, ret işlemini hukuka aykırı kıldı. Mahkeme kararın gerekçe bölümünde şu değerlendirmeye yer verdi.

“Bakılan uyuşmazlıkta, davacının denklik başvurusunun, eğitim aldığı Kosova’da yıllar itibariyle hukuk alanındaki lisans eğitimi kazanımlarını elde etmesi için gerekli olan eğitime devam süresinin yetersiz olduğundan bahisle reddedildiği görülmekte ise de, davacının Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinin Adalet programında aldığı önlisans eğitimi sırasında gördüğü dersleri saydırarak 2015/2016, 2016/2017 eğitim döneminde toplam 238 günlük kalış süresiyle eğitimini tamamlamak suretiyle Kosova Iliria College “Iliria” Royal University’den hukuk diploması aldığı dikkate alındığında, söz konusu 238 günlük kalış süresinin, hukuk eğitimine ilişkin olarak önlisans eğitimi dolayısıyla saydırılan derslerle birlikte yeterli olup olmadığı hususunda yetkili makamlarca değerlendirme yapılmaksızın, davacının başvurusunun reddedilmesi yönünde tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır” şeklinde değerlendirmede bulunmuştur.

Mahkeme bu değerlendirmenin ardından 29/01/2020 tarihinde işlemin iptaline karar verdi. YÖK karara karşı istinaf yoluna gitti. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi 29.09.2020 tarihli kararıyla bu istemi reddetti. Böylece dava davacı lehine kesinleşti.

Karar Hangi Hukuki Ölçüyü Getirdi

Mahkeme kalış süresinden ret gerekçesini tek başına yasak saymadı. İptalin sebebi idarenin eksik değerlendirmesiydi. Davacı ön lisans döneminde aldığı dersleri saydırmıştı. Bu nedenle aranan denklik kalış süresi de kısalmıştı.

Karara göre idare, 238 günlük sürenin saydırılan derslerle birlikte yeterli olup olmadığını incelemeliydi. Yetkili makam bu incelemeyi yapmadan başvuruyu reddetti. Mahkeme kalış süresinden ret işlemini bu yönüyle hukuka aykırı buldu. Karar denkliğin doğrudan verilmesini değil, yeniden değerlendirme yapılmasını gerektirir.

Aynı Gerekçeyle Reddedilen Diğer Dosyalar Nasıl İlerler

Denklik reddine karşı açılan davalar benzer bir yapı izler. Dilekçe, ret gerekçesini ve buna karşı sunulan belgeleri birlikte tartışır. YÖK diploma denklik davalarında avukat desteği sayfası bu sürecin genel çerçevesini anlatır.

Denklik kalış süresi dosyalarında aday, idari başvuru ile dava yolunu çoğu zaman birlikte düşünür. İdari başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Bu kural 2577 sayılı Kanunun 11. maddesinde yer alır. YÖK denklik davaları ve itirazları sayfası iki yolu karşılaştırır.

Aynı üniversiteden mezun olan çok sayıda kişi benzer ret yazıları aldı. İliria Koleji denklik davaları sayfası bu dosyalardaki ortak sorunları toplar. Yine de her dosyanın belgeleri farklıdır. Bu nedenle emsal karar tek başına sonuç doğurmaz.

Ders Saydırarak Tamamlanan Lisansta Süre Nasıl Hesaplanır

Yönetmelik, ülkede bulunma süresinin her eğitim-öğretim dönemi için en az %70 olmasını ister. Ön lisansını Türkiye'de tamamlayıp bu dersleri saydırarak lisansı yurt dışında bitirenlerin dosyasını ise Bilim Alanı Danışma Komisyonu TYÇ kazanımlarına göre ayrıca inceler. Bu soruya 2023 yılındaki değişiklik doğrudan cevap verir. Yönetmeliğin 7. maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendi 12 Ağustos 2023 tarihinde değişti. Değişiklik metni 32277 sayılı Resmî Gazete'deki yönetmelik içinde yer alır. Kalış süresinden ret tartışmasının bugünkü karşılığı bu bentte durur.

Yeni metin iki kural getirir. Birincisi, denklik kalış süresi her eğitim ve öğretim dönemi için yüzde yetmişten az olamaz. Eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki süreler hesaba girmez. İkincisi, ön lisansını Türkiye'de tamamlayıp derslerini saydıran adaylar için Bilim Alanı Danışma Komisyonu inceleme yapar.

Komisyon bu incelemede Türkiye Yeterlilikler Çerçevesindeki kazanımları dikkate alır. Ayrıca programın Türkiye'deki mevzuat ve program kazanımlarını karşılaştırır. Kural, mahkemenin 2020 yılında aradığı değerlendirmeyi metne taşıdı. Bugün kalış süresinden ret kararı çıkmadan önce bu inceleme gündeme gelir.

Bendin 12 Ağustos 2023 tarihinde değişen üçüncü ve dördüncü cümlesi şu kuralı getirdi:

“Bu süre her bir eğitim ve öğretim dönemi için %70'ten az olamaz, eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki süreler hesaplamaya dahil edilmez. Ön lisans eğitimini Türkiye'de tamamlayan ve ön lisans derslerini saydırarak yurtdışında lisans eğitimini tamamlayanlar için Bilim Alanı Danışma Komisyonu, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesindeki (TYÇ) kazanımları ve ilgili programın Türkiye'deki ilgili mevzuat ve program kazanımlarını dikkate alarak inceleme yapar.”

Hukuk Diplomalarında Ek Ret Sebepleri Nelerdir

15 Mart 2024 tarihli değişiklik hukuk mezunları için yeni bir eşik koydu. Metin 32490 sayılı Resmî Gazete'deki denklik değişikliğinde yer alır. Kayıt yılında YÖK'ün belirlediği sıralama kuruluşlarının en az ikisinde ilk binde görünmeyen üniversiteler sorun doğurur. Bu üniversitelerden alınan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk diplomalarında YÖK başvuruyu reddeder.

Aynı değişiklik ikinci bir şart daha ekledi. Orta öğrenimini Türkiye'de tamamlayan adaylar, başarı sıralaması şartı aranan programlarda ek belge sunar. Belge, adayın kayıt yılındaki ÖSYM merkezî yerleştirme sınavında asgari başarı sıralamasını tutturduğunu gösterir. Bu eşik, denklik kalış süresi gerekçesinin yanında bağımsız bir ret sebebi oluşturur.

Uzaktan ve Açık Öğretim Programlarında Süre Nasıl Değerlendirilir

Yönetmelik devam zorunluluğu bulunmayan eğitimi ayrı tutar. Açık öğretim ve dışarıdan eğitim gibi programlardan alınan diplomalarda YÖK denklik başvurusunu gerekçesini belirterek reddeder. Bu kural Yönetmeliğin 7. maddesinin altıncı fıkrasının (b) bendinde yer alır. 15 Mart 2024 değişikliği bu bentteki yüzde yetmiş istisnasını da metinden çıkardı.

Uzaktan öğretim programları için ise Yönetmeliğin 10. maddesi ayrı esaslar getirir. Madde, örgün eğitim için geçerli inceleme esaslarına ek hususlar ekler. Bu ayrım süre tartışmasını doğrudan etkiler. Devam zorunluluğu olmayan bir programda ülkede bulunma süresi tek başına sonucu kurtarmaz.

Kalış Süresinden Ret Kararına Karşı Hangi Yol İzlenir

Kalış süresinden ret yazısı elinize geçtiğinde iki yol açıktır. Birincisi Yükseköğretim Kuruluna yapılan idari başvurudur. İkincisi doğrudan iptal davasıdır. Dava süresi tebliğden sonra altmış gündür. Süre kuralını 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 7 düzenler.

Denklik kalış süresi davalarında görevli ve yetkili mahkeme Ankara idare mahkemeleridir. Davacı aynı dilekçeyle yürütmenin durdurulmasını da ister. Mahkeme dosyayı YÖK'ün savunmasından sonra inceler. Süreyi kaçıran davacı esasa giremez; mahkeme davayı süre yönünden reddeder.

Kalış süresinden ret dosyalarında belgeler sonucu doğrudan etkiler. Transkript, ders içerikleri ve saydırma kararı dosyanın çekirdeğini oluşturur. Pasaport sayfaları ile emniyet dökümü sürenin kanıtıdır. Okulun devam kayıtları da tabloyu tamamlar. Güncel belge listesini YÖK'ün Tanıma ve Denklik sayfası duyurur.

Denklik Başvurusu Hangi Aşamalardan Geçer

Başvuru önce Tanıma ve Denklik Dairesi Başkanlığına ulaşır. Daire belgeleri sayar ve bir ön inceleme raporu yazar. Rapor daha sonra Komisyona gider. Komisyon nihai raporu hazırlar. Son kararı ise Yükseköğretim Yürütme Kurulu verir.

Bu zincir dosyanın nerede takıldığını anlamak için önemlidir. Denklik kalış süresi eksikliği çoğu kez ön inceleme aşamasında görünür. Aday bu aşamada ek belge sunarak tabloyu düzeltebilir. E-Devlette görülen denklik dosya durumu yazıları sayfası bu adımların ekrandaki karşılığını anlatır.

Mücbir Sebep İddiası Nasıl Kanıtlanır

Yönetmelikte açık bir mücbir sebep istisnası yoktur. Bu nedenle iddia, her dönem için sağlık raporu, uçuş iptali veya sınır kapanışı gibi resmî belgelerle ayrı ayrı desteklenmeli ve belgedeki tarihler dönem takvimiyle örtüşmelidir. Aday bazen ülkeye dönemediğini ileri sürer. Salgın, sınır kapanması, hastalık ya da vize sorunu bu iddianın tipik sebebidir. İddia tek başına yetmez. Aday her dönem için tarih ve belge gösterir.

Sağlık raporu, hastane kaydı, uçuş iptali yazısı ve resmî duyurular bu noktada işe yarar. Okulun uzaktan ders duyurusu da tabloyu güçlendirir. İdare belgeleri dönem dönem eşleştirir. Belge ile takvim örtüşmezse ret gerekçesi ayakta kalır.

Yürütmenin Durdurulması Talebi Ne Zaman İşe Yarar

Mahkeme, işlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğuracaksa, idarenin savunmasını aldıktan sonra yürütmeyi durdurabilir. Bu karar, esas hakkında hüküm verilene kadar ret işleminin etkisini geçici olarak durdurur. Denklik dosyalarında zaman çoğu kez adayın aleyhine işler. Mezun, atama ya da sınav takvimini kaçırır. Bu yüzden dilekçede yürütmenin durdurulması talebi de yer alır. Mahkeme, açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar şartlarını birlikte arar.

Talep kabul görürse işlem geçici olarak durur. Ancak bu karar denklik belgesi anlamına gelmez. İdare, mahkemenin gerekçesine göre denklik kalış süresi dosyasını yeniden ele alır. Yürütmenin durdurulması kararı ve itiraz sayfası bu kurumun ayrıntısını verir.

Dava Kazanıldıktan Sonra Süreç Nasıl İlerler

İptal kararı çoğu zaman doğrudan denklik sonucunu doğurmaz. Karar, idareye yeniden değerlendirme ödevi yükler. YÖK dosyayı gerekçe doğrultusunda yeniden inceler. Bu inceleme sonunda denklik belgesi çıkabilir ya da yeni bir ret kararı gelebilir.

İkinci ret kararı başka bir gerekçeye dayanıyorsa yeni bir dava gündeme gelir. İdare, iptal kararının gerekçesini boşa çıkaran bir işlem kuramaz. Yargı kararı ile denklik belgesi nasıl alınır sayfası bu aşamayı örneklerle anlatır. Süreç bu yüzden tek duruşmayla bitmez.

Tanıma Belgesi ile Denklik Belgesi Arasındaki Fark

İki belge sık sık birbirine karışır. Tanıma belgesi, yurt dışındaki kurumun ve programın YÖK tarafından tanınıp tanınmadığını gösterir. Bu belge diploma denklik belgesi yerine geçmez. Denklik belgesi ise diplomanın Türk yükseköğretim sisteminde hangi alan ve düzeye eşdeğer olduğunu söyler.

Bu ayrım 15 Mart 2024 değişikliğinden sonra daha da netleşti. Aynı değişiklik mezuniyet tanıma belgesi kavramını metinden çıkardı. Denklik kalış süresi incelemesi ise tanıma başvurusunda değil, denklik başvurusunda gündeme gelir. Diploma denklikte eşdeğerlikler ve unvan sayfası eşdeğerlik ölçütlerini açar.

Tanıma belgesi ile denklik belgesi arasındaki farkı tablo özetler.

Denklik Dosyasında Sık Yapılan Hatalar

İlk hata eksik pasaport sunumudur. Aday yalnız birkaç sayfayı fotokopi olarak verir. İdare ise işlem gören tüm sayfaları arar. Eski pasaportun teslim edilmiş olması da sık görülen bir engeldir; bu durumda emniyet kaydı öne çıkar.

İkinci hata takvim eşleştirmesinin yapılmamasıdır. Transkriptteki dönemler ile giriş çıkış tarihleri yan yana konmaz. Üçüncü hata ise süre takibidir. Ret yazısının tebliğ tarihi kaydedilmezse dava süresi sessizce dolar.

Dördüncü hata dilekçenin genel kalmasıdır. Aday yalnız kararın haksızlığını yazar. Beşinci hata ise belgelerin çevirisidir; yabancı dildeki kayıtlar onaylı tercüme olmadan dosyaya girmez. Oysa dilekçe her dönem için sayı, tarih ve belge göstermelidir. Denklik incelemesinde kalış süresi hesabı nasıl yapılır sayfası bu hesabın adımlarını örnekler.

Kalış Süresinden Ret Konusunda Avukat Desteği

Kalış süresinden ret bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

Kalış süresinden ret hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya ücretsiz soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.

Mahkeme 238 günlük dosyada idarenin hangi eksikliğini saptadı?