Uzaktan Eğitim Denklik Başvurusu Nasıl Değerlendirilir
Uzaktan Eğitim Denklik Başvurusu Psikoloji Programlarında Nasıl Değerlendirilir
Uzaktan eğitim denklik başvurusu örgün incelemeye ek ölçütlere tabidir. Kaldırılan karşılık şartı, sıralama ölçütü ve psikoloji yüksek lisansına ilişkin kesinleşmiş karar.
Uzaktan eğitim denklik başvurusu, örgün öğretimden farklı bir inceleme rejimine tabidir. Yükseköğretim Kurulu örgün inceleme ölçütlerine ek şartlar uygular. Bu şartların bir kısmı 2020 ve 2024 yıllarında değişmiştir. Bu nedenle dosyada hangi tarihli metnin uygulanacağı ayrıca belirlenmelidir.
Uzaktan Eğitim Denklik Başvurusu Hangi Ek Şartlara Tabidir
Birinci ölçüt dildir. Yurt dışı uzaktan öğretim programının dili Türkçe olmamalıdır. İki istisna vardır. Uluslararası anlaşmayla kurulan kurumlar ile resmî dili Türkçe olan ülkeler bu kuralın dışındadır.
İkinci ölçüt kazanımlardır. Uzaktan öğretim programının kazanımları, aynı alandaki örgün programın kazanımlarıyla uyumlu olmalıdır.
Üçüncü ölçüt kredidir. Uzaktan öğretim programının mezuniyet kredisi, o ülkedeki eşdeğer örgün programın kredisine eşit veya ondan fazla olmalıdır.
Dördüncü ölçüt dil belgesidir. Öğrenim görülen dilde, Kurulun kabul ettiği sınavlardan belirlenen puanın alınmış olması aranır.
Bu dört ölçüt örgün incelemenin yerine geçmez. Kurum ve programın tanınması yine aranır. Süre, kredi ve kazanım karşılaştırması da yapılır. Uzaktan eğitim denklik başvurusu bu nedenle iki katmanlı bir incelemeden geçer.
Program Dili Şartı Nasıl Uygulanır
Dil şartı iki ayrı yerde karşımıza çıkar. İlki m.10/1-a'daki Türkçe yasağıdır. İkincisi m.10/1-d'deki dil belgesi şartıdır.
Türkçe yasağının amacı sınırlıdır. Kural, yurt dışı kurumların Türkçe uzaktan program açmasını hedef alır. Uluslararası anlaşmayla kurulan kurumlar bu yasağın dışındadır. Resmî dili Türkçe olan ülkeler de kapsam dışıdır.
Dil belgesi şartı ise ayrı bir belgeye dayanır. Hangi sınavın kabul edileceğini Kurul belirler. Başarı puanını da Kurul açıklar.
Sık Sorulan Sorular
Psikoloji alanında uzaktan öğretimle alınan diplomaya denklik verilir mi
Psikoloji, m.10/3'teki mutlak yasak listesinde yer almaz. Bu nedenle inceleme sıralama ölçütü ve kazanım karşılaştırması üzerinden yürür. Kayıt yılındaki metnin hangi sıralama şartını aradığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Türkiye'de karşılığı olmayan bir uzaktan öğretim programı ret sebebi midir
Bu şart 14 Nisan 2020 tarihli değişiklikle m.10/1-ç'den çıkarılmıştır. Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/09/2023 tarihli kararıyla değişiklik yalnızca mimarlar yönünden iptal edilmiştir. Diğer alanlarda kaldırma yürürlüktedir.
Türkiye'de Karşılığı Bulunma Şartı Ne Zaman Kaldırıldı
Yönetmeliğin ilk hâlinde beşinci bir ölçüt vardı. m.10/1-ç, mezun olunan uzaktan öğretim programının karşılığının Türkiye'deki uzaktan öğretim programları içinde yer almasını arıyordu.
Bu şart uygulamada birçok başvurunun reddine yol açtı. Türkiye'de uzaktan öğretimle verilmeyen bir alanda diploma alan herkes aynı engelle karşılaştı.
Bent, 14 Nisan 2020 tarihli ve 31099 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. Aynı değişikliğin ayrıntıları 14 Nisan 2020 tarihli denklik yönetmeliği değişikliği yazımızda ele alınmıştır.
Kaldırma tarihi dosyalar bakımından belirleyicidir. Bu tarihten önce reddedilen başvurularda ret gerekçesinin dayanağı ortadan kalkmış olabilir.
Bu noktada iki soru ayrılır. Birincisi, ret işleminin kurulduğu tarihte hangi metnin yürürlükte olduğudur. İkincisi, sonraki değişikliğin dosyaya taşınıp taşınmayacağıdır. İkinci soru geçici 1. madde üzerinden yanıtlanır.
Danıştay Kararı Mimarlar Yönünden Neyi Değiştirdi
Söz konusu kaldırma işlemi yargı denetimine tabi tutuldu. Danıştay Sekizinci Dairesi 22/09/2023 tarihli ve E.2020/4516, K.2023/4062 sayılı kararı verdi. Kararla, 2020 değişikliği mimarlar yönünden iptal edildi.
Karar sonradan kesinleşti. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/5/2025 tarihli ve E.2024/740, K.2025/1036 sayılı onama kararıyla hüküm kesinlik kazandı.
Aynı karar başka bir değişikliği de kapsıyordu. 2020 yılında m.7/6-d'ye eklenen kalış süresi cümleleri de aynı davanın konusuydu. Bu cümlelerin iptali de mimarlar yönünden hükme bağlandı.
Bu durum mevzuat metninde dipnot olarak gösterilir. Sonuç, mimarlık alanı bakımından farklı bir tablo doğurur. Diğer alanlarda ise kaldırma yürürlüktedir.
Kararların tam metnine Danıştay Karar Arama sistemi üzerinden ulaşılabilir. Alan farkı gözetilmeden yapılan genelleme hatalı sonuç verir.
Hangi Programlarda Uzaktan Öğretim Diplomasına Denklik Verilmez
m.10/3 mutlak bir yasak listesi içerir. Listede tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk yer alır. Öğretmenlik, mühendislik ve mimarlık da listededir. Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programları da eklenmiştir.
Bu programlarda uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomaya denklik işlemi yapılmaz. Kural, başarı sıralaması şartı bulunan alanlara özgüdür.
Psikoloji bu listede yer almaz. Uzaktan eğitim denklik başvurusu psikoloji alanında bu nedenle mutlak bir engelle karşılaşmaz. İnceleme sıralama ve kazanım ölçütleri üzerinden yürür.
Liste zaman içinde genişlemiştir. Bu nedenle kayıt yılındaki metnin kontrol edilmesi gerekir.
Yasak, öğretim türüne bağlıdır. Aynı alanda örgün öğretimle alınan diploma bu hükmün kapsamında değildir. Karma programlarda ise dersin hangi türde alındığı belgelenmelidir.
Meslek icrası kanunla düzenlenen alanlarda ek kurallar da vardır. m.9/1, o mesleğe ilişkin mevzuat hükümlerini saklı tutar. Bu nedenle denklik belgesi tek başına meslek icrası hakkı vermeyebilir.
Sıralama Ölçütü Uzaktan Öğretimde Nasıl Uygulanır
Yasak listesi dışındaki programlarda ayrı bir kural işler. Ölçüt dünya üniversite sıralamalarıdır. Esas alınan yıl, yükseköğrenime başlanılan yıldır.
Kural şudur. Kurulun belirlediği sıralama kuruluşlarının en az üçünde ilk dört yüzlük dilimde yer alan üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılır. Bu dosyalarda SYBS uygulanmaz.
Ölçüt 2024 yılında sıkılaşmıştır. Önceki metinde sıralamaların yalnızca birinde ilk dört yüzlük dilim yeterliydi. 15 Mart 2024 tarihli değişiklikle bu sayı en az üçe çıkarılmıştır.
Geçiş hükmü bu noktada devreye girer. Geçici 4. madde, değişiklikten önce programa kayıt yaptıranları korur. Bu kişiler hakkında m.10/3'ün önceki hâli uygulanmaya devam eder.
Hangi Yılın Sıralaması Esas Alınır
Sıralama ölçütünde yıl seçimi belirleyicidir. Metin, yükseköğrenime başlanılan yılı esas alır. Mezuniyet yılı veya başvuru yılı esas alınmaz.
Bu ayrım sonucu değiştirebilir. Bir üniversite kayıt yılında ilk dört yüzlük dilimde olabilir. Sonraki yıllarda listeden çıkmış olması sonucu etkilemez.
Sıralama kuruluşlarını da Kurul belirler. Bu nedenle dosyada hangi listelerin esas alındığı sorulmalıdır. Ret yazısında bu bilgi yer almıyorsa bilgi edinme yoluyla istenebilir.
Psikoloji Yüksek Lisansı Örneğinde Mahkeme Ne Karar Verdi
Somut bir uyuşmazlık bu ölçütlerin nasıl işlediğini gösterir. Bir üniversitede öğretim görevlisi olan başvuru sahibi, 2011 yılında Liverpool Üniversitesinin uzaktan uygulamalı psikoloji yüksek lisans programına başlamıştır. Program 2016 yılında tamamlanmıştır.
Denklik verilmesi talebi reddedilmiştir. İtiraz da reddedilince Ankara 23. İdare Mahkemesinde iptal davası açılmıştır. Mahkeme davanın reddine karar vermiştir.
İlk derece gerekçesi karşılık şartına dayanıyordu. Mahkemeye göre uzaktan öğretim programının karşılığı Türkiye'deki uzaktan öğretim programları içinde bulunmalıydı. Türkiye'de psikoloji alanında uzaktan öğretim programı uygulanmadığı için işlem hukuka uygun görülmüştü.
Karara karşı istinaf yoluna gidilmiştir. İstinaf başvurusu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince görüşülmüş ve lehe sonuçlanmıştır.
Dairenin gerekçesi şu şekildedir:
"Bu durumda; yargılamanın devamı sırasında yapılan yönetmelik değişikliği ile mezun olunan programın uzaktan öğretim programı olması durumunda denklik verilebilmesi yönünden aranılan "uzaktan öğretim programının karşılığının, Türkiye'deki uzaktan öğretim programları içinde yer alması" şartı kaldırıldığından, davacının Liverpool Üniversitesi uzaktan uygulamalı Psikoloji bölümünden aldığı yüksek lisans diplomasına denklik verilmesi istemli başvurusunun, Türkiye'de uzaktan öğretim olarak karşılığı bulunmayan "Uygulamalı Psikoloji" alanında yüksek lisans diploması aldığı gerekçesiyle reddine ilişkin işlemin dayanağının kalmadığı ve yeni düzenleme ile getirilen bir şart olarak, davacının öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ARWU (Academic Ranking of World Universities) 2011 listesinde ilk dört yüzlük dilim içerisine girdiği; davacının yönetmelik değişikliği ile getirilen yükseköğrenime başlanılan yıl Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversiteden uzaktan öğretim yoluyla alınan diploma olma şartını sağlama yönüyle yeni düzenleme kapsamında bulunduğu da anlaşılmakla, davacının denklik başvurusunun uzaktan öğretim yoluyla "Uygulamalı Psikoloji" alanında yüksek lisans diploması aldığından bahisle reddedilmesinde ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir."
Karar 23/06/2020 tarihinde verilmiştir. Diğer kanun yolları kapalı ve kesin olmak üzere verilen bu karar kesinleşmiştir.
Dava Sürerken Mevzuat Değişirse Sonuç Ne Olur
Yukarıdaki karar iki konuyu birlikte gösterir. Birincisi, dava sürerken yapılan değişikliğin dosyaya etkisidir. İkincisi, yeni düzenlemenin getirdiği şartın somut olayda karşılanmasıdır.
Yönetmelik bu konuda bir kural içerir. Geçici 1. madde, usul hükümleri dışında başvuru tarihindeki mevzuatın uygulanacağını söyler. Ancak kişi lehine olan hâllerde yeni Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Kural pratikte iki yönlü çalışır. Lehe değişiklik dosyaya taşınabilir. Aleyhe değişiklik ise geçmişe dönük uygulanmamalıdır.
Uzaktan eğitim denklik başvurusu dosyalarında bu ilke sık gündeme gelir. Çünkü m.10 birkaç kez değişmiştir. Değişikliklerin bir kısmı lehe, bir kısmı aleyhedir.
Mahkeme incelemesi de bu çizgide yürür. Dava sırasında dayanağı kalkan işlem hukuka aykırı sayılabilir. Yeni düzenlemenin getirdiği şartın karşılanıp karşılanmadığı ayrıca incelenir.
Bu nedenle uzaktan eğitim denklik başvurusu reddedilen kişilerin üç tarihi ayrı ayrı not etmesi gerekir. Bunlar kayıt tarihi, başvuru tarihi ve ret tarihidir.
Uzaktan Öğretim ile Açık Öğretim Arasındaki Fark Nedir
Ayrım Yönetmelik m.3'te yapılır. Uzaktan öğretim, öğrenci ile öğretim elemanının karşılıklı etkileşimine dayanır. Dersler aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmadan, ancak eş zamanlı yürütülür.
Açık öğretim ise farklıdır. Yüz yüze ve uzaktan öğretim dışında kalan türdür. Karşılıklı iletişim ve etkileşim aranmaz.
Dışarıdan eğitim üçüncü bir kavramdır. Devam zorunluluğu olmaksızın yalnızca sınavlara katılma zorunluluğu bulunan öğretimi anlatır.
Fark hukuki sonuç doğurur. m.7/6-b, açık öğretim ve dışarıdan eğitimden alınan diplomalara denklik verilmeyeceğini yazar. Uzaktan öğretim bu ret hükmünün kapsamı dışındadır.
Her uzaktan öğretim dosyası doğrudan sonuçlanmaz. m.10/2 bir ara aşama öngörür. Kazanımlar örgün programla karşılaştırılır.
Yetersizlik konusunda şüphe doğarsa SYBS uygulanır. Sistem, Kurulun belirlediği usul ve esaslara göre işler.
SYBS bir ret kararı değildir. Ders tamamlama, staj tamamlama, proje yapma veya sınav bu kapsamda istenebilir. İşlemler tamamlanırsa süreç devam eder.
Karar tek bir birim tarafından verilmez. m.11/3 uyarınca Komisyon doğrudan karar verebilir. Bilim Alanı Danışma Komisyonu veya üniversite görüşü de alınabilir.
SYBS kapsamında seviye tespit sınavı yapılabilir. İlmi hüviyet tespiti de bu kapsamdadır. Bu sınav sözlü yapılır ve gerektiğinde yazılı ile uygulamalı aşamalar da eklenir.
Belgeler m.4'te sayılır. Diplomanın aslı ile onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesi sunulur. Not çizelgesinin aslı da aynı biçimde onaylanır.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerden alınan diplomalarda diploma eki istenir. Diploma eki ibraz edilemiyorsa durumu açıklayan belge alınır.
Ders transferi varsa ek belge gerekir. Önceki kurumdan alınan dersleri gösteren not çizelgesi de sunulur. Belgeler eksikse Kurul tamamlama için süre verir. Süre içinde tamamlanmayan başvuru iade edilir.
Yüksek lisans başvurusunda tez örnekleri aranır. Tezin biri basılı, biri elektronik olmak üzere iki örneği sunulur. Tez kapağı ve özetinin onaylı tercümesi de eklenir.
Pasaport ve giriş çıkış belgeleri de dosyaya girer. Ön başvuru e-Devlet veya Kurul sayfası üzerinden yapılır. Sürecin tamamı diploma denklik başvurusu sayfasında anlatılmıştır. Güncel duyurular ise YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri sayfasında yayımlanır.
Başvuru cevapsız kalırsa zımni ret doğar. İYUK m.10 uyarınca otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Bu süre 2021 yılında altmış günden otuz güne indirilmiştir.
Dava öncesi idareye başvuru da yapılabilir. İYUK m.11 uyarınca bu başvuru dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır.
Üst Makama Başvuru Süreyi Nasıl Etkiler
İYUK m.11 dava öncesi bir yol açar. Başvuru, işlemi yapan makama veya üst makama yapılır. Yol, dava açma süresi içinde kullanılır.
Başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır. Red hâlinde dava süresi yeniden işler. Başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılır.
Bu nedenle takvim baştan kurulmalıdır. Uzaktan eğitim denklik başvurusu reddedilen kişilerin tebliğ tarihini belgelemesi gerekir.
Dilekçede yürütmenin durdurulması istenebilir. Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olmasını ve telafisi güç zarar doğmasını birlikte arar. İki şart birlikte aranır.
Uzaktan Eğitim Denklik Başvurusu Konusunda Avukat Desteği
Uzaktan eğitim denklik başvurusu bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Uzaktan eğitim denklik başvurusu hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya uzman avukata soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Uzaktan öğretimde hangi programlara hiç denklik verilmez
m.10/3 tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik ve mimarlığı sayar. Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programları da bu kapsamdadır. Bu alanlarda uzaktan öğretim diplomasına denklik işlemi yapılmaz.
Sıralama şartında kaç kuruluşun listesine bakılır
15 Mart 2024 tarihli değişiklikten sonra en az üç sıralama kuruluşunda ilk dört yüzlük dilim aranır. Önceki metinde bir listede yer almak yeterliydi. Geçici 4. madde, değişiklikten önce kayıt yaptıranlar için eski hükmü korur.
Geçici 1. madde, kişi lehine olan hâllerde yeni Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağını söyler. Bu ilkenin somut dosyaya nasıl yansıyacağı, işlemin dayanağının ortadan kalkıp kalkmadığına göre değerlendirilir.
Uzaktan öğretim ile açık öğretim aynı şey midir
Hayır. m.3 uyarınca uzaktan öğretim eş zamanlı ve etkileşimli biçimde yürütülür. Açık öğretim ise bu etkileşime dayanmaz ve m.7/6-b uyarınca ret sebebidir.
SYBS kararı çıkarsa denklik alma şansım biter mi
SYBS bir ret kararı değildir. Kurul, tespit ettiği eksikliğin ders, staj, proje veya sınavla giderilmesini ister. Bu işlemler tamamlanırsa denklik süreci kaldığı yerden devam eder.
Diploma Denklik
BOLOGNA SÜRECİ NEDİR?
Bologna Süreci, Avrupa’daki yükseköğretim sistemlerini uyumlu hale getirmeyi amaçlayan bir reform hareketidir. 1999 yılında 29 Avrupa ülkesi tarafından imzalanan Bologna Deklarasyonu ile başlamış olup, günümüzde 40’tan fazla ülke tarafından uygulanmaktadır. Sürecin temel hedefleri arasında ortak bir akademik derece sistemi (lisans, yüksek lisans, doktora), Avrupa Kredi Transfer Sistemi (ECTS) ve diplomaların karşılıklı tanınması yer almaktadır. Bu…
