TÜBİTAK 2209 Öğrenci Araştırma Projeleri Reddi ve İtiraz Yolları

Öğrenci ve Danışman Şartları

TÜBİTAK 2209 öğrenci araştırma projeleri başvurusunda iki taraf birlikte yer alır. Birincisi proje yürütücüsü öğrencidir. İkincisi akademik danışmandır. Danışmanın güncel YÖK kaydı bulunması zorunludur. Açık öğretim ve hazırlık sınıfı öğrencileri yürütücü ya da proje ortağı olamaz.

Öğrenci bireysel başvurabileceği gibi ekip de kurabilir. Yürütücü dışında en çok dört proje ortağı bulunur. Bir akademik danışman aynı dönemde en fazla beş projede görev alır. Aynı dönemde birden fazla başvuru yapılamaz. Önceki dönemden devam eden 2209-A veya 2209-B projesinde yer almış olmak da engeldir.

Danışmanın Müteselsil Sorumluluğu Ne Anlama Gelir

Çağrı metni açık bir kural koyar. Bütün başvurularda proje yürütücüsü ve akademik danışman TÜBİTAK'a karşı müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumluluk, alacaklının borcun tamamını taraflardan herhangi birinden isteyebilmesi demektir. Öğrenci ile danışman arasındaki iç paylaşım TÜBİTAK'ı bağlamaz.

Bu sorumluluk iki noktada somutlaşır. Harcamaların mevzuata uygun yapılmasından ikisi birlikte sorumludur. Sonuç raporunun süresi içinde sisteme yüklenmesi de ortak yükümlülüktür. Danışman ayrıca üretken yapay zekâ ile üretilen içeriğin doğruluğunu denetlemekle görevlidir. Bu denetimin nihai sorumluluğu danışmandadır.

Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?

TÜBİTAK 2209 öğrenci araştırma projeleri değerlendirmesi iki aşamalıdır. Birinci aşama ön incelemedir. Burada yalnızca bilgi ve belgeler kontrol edilir. İkinci aşama bilimsel değerlendirmedir. Bu aşamayı danışma kurulu üyeleri ya da panelistler yürütür.

Bilimsel değerlendirmede dört ölçüt kullanılır. Araştırma önerisinin bilimsel niteliği yüzde 35 ağırlıktadır. Yöntem yüzde 25, proje yönetimi yüzde 20 ve yaygın etki yüzde 20 paya sahiptir. Değerlendirme yalnızca sisteme yüklenen belgeler üzerinden yapılır. Sözlü savunma ya da ek açıklama aşaması yoktur.

Destek kararı için bir taban puan belirlenir. Öncelikli araştırma konularında bu taban farklı tutulabilir. Üniversiteler ve bilim dalları arasında dengeli dağılım da gözetilebilir. BİDEB Yönetmeliğinin 7. maddesine göre destek kararı grup yürütme kurulunun önerisi üzerine Başkanlık onayıyla verilir.

Başvurusu reddedilen öğrencilere değerlendirme formu iletilir. Form itirazın ve olası davanın çıkış noktasıdır. Öğrenci önce hangi ölçütte hangi eksikliğin saptandığını belirlemelidir. Gerekçe tek bir genel cümleden ibaret olabilir. O cümle ölçüt bazında açılmadan savunma kurulamaz.

Başvurunun Reddedilme Nedenleri

Ret iki ayrı noktada ortaya çıkar. Ön incelemede eleme sebepleri şunlardır: başvuru koşullarından birini sağlamamak, belgeyi eksik sunmak, istenen formatı kullanmamak, şablondaki asgari karakter sınırına uymamak ve araştırma önerisini Türkçe hazırlamamak. Akademik danışman onayı ya da kuruluş yetkilisi imzası tamamlanmayan başvuru da geçerli sayılmaz.

İkinci ret sebebi bilimsel değerlendirme sonucudur. Öneri puanlanır ve taban puanın altında kalırsa desteklenmez. Bu iki ret arasındaki fark biçimsel değildir. İtiraz yolunun açık olup olmadığı doğrudan bu ayrıma bağlıdır.

Ret bildirimi BİDEB Başvuru ve İzleme Sistemi üzerinden yapılır. Başvuru durumu ekranındaki kayıt tebligat işlevi görür. Bildirimin ulaştığı tarih ekran görüntüsüyle saklanmalıdır. Süre hesabı bu tarihe dayanır.

Ret Kararına İtiraz Edilebilir mi?

Konuyu düzenleyen metin TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Programların Başvuru Değerlendirme Süreçlerine Yapılacak İtirazlara İlişkin Yönetmeliktir. Metnin işlenmiş hâli TÜBİMER mevzuat sayfasında yayımlanmıştır. Yönetmeliğin 2. maddesinin ikinci fıkrası kapsamı çizer. Başvuru değerlendirme süreçlerinde gerçekleştirilen faaliyetlere ve işlemlere karşı itiraz edilebilir.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası bazı başvuruları kapsam dışında bırakır. Fıkranın (e) bendi iki grubu birlikte sayar. Birincisi "destek puan barajı belirlenerek verilen eğitim bursları" grubudur. İkincisi "somut başvuru şartlarını taşımayan (eksik belge vb.) burs ve destek programları ile proje destek ve teşvik başvuruları" grubudur.

Bendin 2209 programı bakımından iki ayrı yüzü vardır. Ön incelemede eksik belge nedeniyle elenen başvuru bendin ikinci kısmına girer. Bu başvuru için Yönetmeliğe dayalı itiraz yolu kapalıdır. Puan barajı ölçütü ise metinde eğitim bursları için öngörülmüştür. 2209 desteği bir eğitim bursu değil, proje desteğidir. Bilimsel değerlendirme sonucu verilen ret kararlarında itiraz yolunun açık kabul edilmesi bu ayrıma dayanır.

Üçüncü fıkranın (c) bendi de dikkate alınmalıdır. Değerlendirme süreci olumlu sonuçlanan başvurular kapsam dışıdır. Yani destek alan bir öğrenci bütçe tutarını beğenmediği için itiraz edemez. Genel çerçeve TÜBİTAK proje reddine itiraz yazısında ayrıca ele alınmıştır.

İtiraz Usulü ve Süreleri

Yönetmeliğin 11. maddesi süreyi belirler. İtiraz süresi, işlemin ilgiliye tebliğinden itibaren 15 gündür. Sürenin son günü tatile denk gelirse süre ilk iş gününün bitimine uzar. Başvuru TÜBİMER Online Sistemi'ndeki itiraz bölümünden yapılır. Belirtilen süre ve yöntem dışındaki başvurular değerlendirilmez.

16. madde mücbir sebep hâllerini sayar. Doğal afet, kanuni grev, genel salgın hastalık, terör eylemi ve seferberlik ilanı bunlar arasındadır. Sebebin yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi şarttır. Belge kabul edilirse sebebin ortadan kalktığı günden itibaren yeni bir on beş günlük süre işler.

Başvuruya üç bilgi girilir: program ve proje bilgileri, itiraz gerekçeleri ve varsa ücret ödeme belgesi. 12. maddenin üçüncü fıkrası önemli bir sınır koyar. İtiraz yolu kullanılarak eksik bilgi veya belge tamamlanamaz. Başvuru bu yolla genişletilemez ya da uygun hâle getirilemez.

Kurul kararını üç ölçüte göre verir. İtiraz gerekçeleri proje başvuru dokümanına atıfla kurulmalıdır. Gerekçeler ret gerekçeleriyle uyumlu ve tutarlı olmalıdır. Ayrıca somut ve ölçülebilir hususlar içermelidir. Bu üç ölçüt itirazın nasıl yazılacağını da belirler. Öneriyi yeniden savunan bir metin işe yaramaz. Yazılması gereken şey, ret gerekçesindeki saptamanın başvuru dosyasındaki hangi sayfayla çeliştiğidir. Kurul yalnızca itirazda ileri sürülen hususları inceler. Dilekçede yer almayan bir eksiklik sonradan tamamlanamaz.

Süreç iki aşamalıdır. Komisyon on beş gün içinde başvuruyu kabul ya da reddeder. Kabul edilirse dosya Kurula gider. Kurul altmış gün içinde karar verir. Danışman incelemesine gönderilirse bu süre yetmiş beş güne çıkar. Kurul, başvurunun bilimsel değerini yeniden ölçmez. İtiraz kabul edilirse ilgili birim otuz gün içinde yeniden değerlendirmeyi başlatır. Yeniden değerlendirme sonucuna karşı ikinci bir itiraz yapılamaz.

Ödeme ve Proje Yürütme Aşamasındaki Uyuşmazlıklar

TÜBİTAK 2209 öğrenci araştırma projeleri desteği yürütücü öğrencinin banka hesabına yatırılır. Başvuruda girilen IBAN öğrenciye ait olmalıdır. Öğrenciye ve danışmana harcırah ya da yevmiye ödenmez.

Harcamalar fatura ile belgelenir. Faturalar yürütücü veya proje ortakları adına kesilir. Üzerinde isim bulunmayan fiş dökümleri geçersiz harcama sayılır. Akaryakıt fişleri bu kuralın dışındadır. Belgelenmeyen ya da kullanılmayan tutar TÜBİTAK hesabına iade edilir. Demirbaş alınmışsa üniversite envanterine kaydı yapılır.

Danışman ya da proje ortağı değişikliği talepleri grup yürütme kuruluna sunulur. Ayrılan ve katılan tarafların yazılı onayı gerekir. Proje bitişine üç aydan az süre kalmışsa bu talepler kabul edilmez. Proje yürürlüğe girdikten sonra ortak sayısı da değiştirilemez.

TÜBİTAK bu aşama için hazır dilekçe örnekleri yayımlar. Danışman değişikliği, proje ortağı değişikliği, ek süre ve projeden feragat talepleri bu örnekler üzerinden yapılır. Başvuru geri çekme ise ayrı bir usule tabidir. Talep, çağrı kapanış tarihinden itibaren bir ay içinde iletilmelidir. Süresi içinde kullanılmayan bu haklar sonradan ileri sürülemez.

Proje Çıktısı Üzerindeki Haklar Kime Ait

BİDEB Yönetmeliğinin 15. maddesi soruyu doğrudan cevaplar. Ortaya çıkan buluş, tasarım ve eser üzerindeki haklar, aksi sözleşmede yazılı değilse destek verilen kişiye aittir. TÜBİTAK talep ederse kendisine ücretsiz ve geri alınamaz bir kullanım lisansı verilir. Yayınlarda TÜBİTAK desteği belirtilir. Çalışmanın TÜBİTAK tarafından yapıldığı izlenimini veren ifade kullanılamaz.

Yazarlık sorusu ayrı bir başlıktır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 8. maddesine göre eserin sahibi onu meydana getirendir. Aynı Kanunun 10. maddesi teknik hizmetlerin ve teferruata ait yardımların iştirake esas oluşturmadığını söyler. Danışmanlık sıfatı tek başına yazarlık hakkı doğurmaz. Katkısı olmayan kişinin yazar eklenmesi ise haksız yazarlık etik ihlali kapsamına girebilir.

Projenin Sonlandırılması ve İade Talepleri

BİDEB Yönetmeliğinin 12. maddesi üç ayrı sonucu düzenler. Gelişme raporu gönderilmeyen ya da çalışma programına uygun yürümeyen proje grup yürütme kurulu kararıyla durdurulur. Mücbir sebeple yürütülemeyen proje, kurulun önerisi ve Başkanlık kararıyla yürürlükten kaldırılır. Tarafların kusuru veya ihmali saptanan projeler ile etiğe aykırı davranış tespit edilen projeler ise Yönetim Kurulu kararıyla iptal edilir.

Sonuç raporu proje süresi içinde sisteme yüklenmelidir. Yükleme yapılmazsa gerekçeli dilekçeyle en çok altı ay ek süre istenebilir. Gerekçe kabul edilmezse proje kusur durumuna göre yürürlükten kaldırılır veya iptal edilir. Verilen desteğin iade süreci Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

Etik İhlal İddiası Öğrenciyi Nasıl Etkiler

BİDEB Yönetmeliğinin 16. maddesi programdan yararlananları etik kurallara uymakla yükümlü tutar. Aykırılık saptanırsa dosya Araştırma ve Yayın Etiği Kuruluna gider. Kurulun yönetmeliğinin 9. maddesi uydurma, çarpıtma, aşırma ve haksız yazarlık gibi davranışları sayar. Bu fiillerde yaptırım bir yıldan beş yıla kadar uygulanır. Kasıt ya da ağır ihmal yoksa yalnızca yazılı uyarı verilir.

Öğrencinin savunma hakkı güvence altındadır. Etik ihlal kararı verilebilmesi için savunmanın alınması gerekir. Yazılı talep ulaştıktan sonra bir aylık süre işler. Karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz edilebilir. Fiil türleri TÜBİTAK AYEK etik ihlal türleri yazısında, veri üretimi iddiası ise uydurma etik ihlali yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Öğrencinin Hak Arama Yolları

TÜBİTAK 2209 öğrenci araştırma projeleri kararları idari işlem niteliğindedir. Bu nedenle iptal davasına konu olur. TÜBİTAK'ın kuruluşu ve görevleri 278 sayılı Kanun ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde düzenlenmiştir. BİDEB Yönetmeliği de dayanağını bu iki metinden alır. Dava, kararı veren birime değil TÜBİTAK tüzel kişiliğine karşı açılır. Husumetin doğru yöneltilmesi dilekçenin ilk incelemeyi geçmesi için gereklidir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre dava açma süresi idare mahkemelerinde altmış gündür. Süre yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden başlar.

Aynı Kanunun 11. maddesi ayrı bir imkân tanır. İşlemin kaldırılması veya değiştirilmesi, dava açma süresi içinde işlemi yapan makamdan istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. TÜBİMER itirazının bu madde kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tartışmalıdır. Güvenli yol, itirazı yaparken altmış günlük süreyi de takip etmektir.

Yetkili mahkeme 32. maddeye göre belirlenir. İşlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir. TÜBİTAK'ın merkezi Ankara'dadır. Yürütmenin durdurulması için 27. maddedeki iki şart birlikte aranır: telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık. Dava yolunun ayrıntıları TÜBİTAK kararlarına karşı iptal davası yazısında incelenmiştir.

Değerlendirme belgelerine erişim sınırlıdır. İtiraz Yönetmeliğinin 15. maddesi raporları ve raportör isimlerini gizli sayar. Bu belgeler Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde yalnız başvurana, uzman isimleri gizlenerek verilebilir.

TÜBİTAK 2209 Öğrenci Araştırma Projeleri Konusunda Avukat Desteği

TÜBİTAK 2209 öğrenci araştırma projeleri bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.

TÜBİTAK 2209 öğrenci araştırma projeleri hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.

2209 projesinde akademik danışmanın sorumluluğu nedir