Akademisyenin Firmasına Ayrıcalık Verilerek İş Yaptırılması Şikayeti İle İlgili Dava
İSTİNAF İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVACI) :K1
KARŞI TARAF (DAVALI) :X1 ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
VEKİLİ:AVK2
İSTEMİN KONUSU :Davacı tarafından, X1 Üniversitesi Rektörlüğünce tesis edilen ilk soruşturma başlatılmasına gerek görülmediğine ilişkin 25.01.2019 tarih ve 014203 sayılı işleminiptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :2547 sayılı Kanun’un 53. maddesinin (c) bendinin birinci fıkrasında 2.12.2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle değişiklik yapılarak doğrudan soruşturma yolu saklı tutulmakla birlikte soruşturma açmadan önce yetkili mercilere ayrıca bir inceleme yapma yetkisi de verildiği, yapılacak inceleme sonucunda, yetkili merci soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verecek; soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, yine (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen usuller uygulanacağı, işleme koymama ve soruşturma açmama kararı, personel hakkında ileri sürülen suç iddiasının, suçun unsurları, vasfı, gerçekliği gibi hususlar bakımından ceza hukuku kapsamında bir soruşturmayı gerektirmediği açık olan durumlarda, idarenin zaman ve kaynak israfını önlemek için alınan kararlar olduğu, ilgili yasa hükümlerinden yasa koyucunun, gerek idarenin zaman ve kaynak israfının önlenmesi, gerekse şikayet edilen personelin her an soruşturma tahdidi altında bırakılmasının önüne geçilmesini temini bakımından, yetkili makamlara şikayet konularıyla ilgili bir inceleme ve değerlendirme yapmak, bunun sonucunda gerekli görürse soruşturma açılmasına gerek olup olmadığı hususunda takdir yetkisi tanıdığı açık olduğu, olayda, davacının, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde, F1 isimli firma adına stant açmak için 02.02.2018 tarihinde yaptığı başvuruya cevap alamadığı, 16.02.2018 tarihinde yeniden dilekçe vererek stant açma talebinde bulunduğu ve kendisinden 6.351,69 TL ödenmesinin talep edildiği, F2 isimli firma ile imzalanan sponsorluk anlaşması bulunduğunun ve bu anlaşma gereğince 10 gün süreli stant açma izni verildiğinin sözlü olarak bildirildiği, firmanın stantlarının 6 aydır bulunduğu ve firma sahibinin fakültede öğretim üyesi olması nedeniyle firmaya ayrıcalık tanındığı iddialarıyla suç duyurusunda bulunması üzerine yapılan inceleme sonucu düzenlenen inceleme raporunda özetle; davacı tarafından verilen dilekçe ile ilgili olarak Dekanlıkça işlem yapılarak dilekçenin Rektörlüğe iletildiği, Dekanlığın kendi başına kiralama işlemi yapamadığı ve bu nedenle herhangi bir firmaya doğrudan stant kiralama işlemi yapamadığı, F2 isimli firmaya ayrıcalık tanındığına dair bir bulguya rastlanılmadığı tespitlerine yer verilerek konuyla ilgili ilk soruşturma başlatılmasına gerek olmadığı yönünde kanaat bildirildiği, uyuşmazlıkta, düzenlenen inceleme raporunda tespit edilen hususlar ile stant kiralama işlerinin Dekanlık tarafından yürütülmeyip Rektörlükçe (İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Kiralama ve Satış Şube Müdürlüğü) yürütüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, suç isnat edilen İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dekanı K5 ile dekan yardımcısı K3’ın görevini kötüye kullandığı iddiaları ile ilgili olarak yapılmış olan şikayetin soruşturma açılmasını gerektirecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı, bu nedenle davacının şikayeti üzerine rektörlük tarafından dosya üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda davacının şikayetiyle ilgili soruşturma açılmaması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle,
İSTİNAF DİLEKÇESİ ÖZETİ :Davacı vekili tarafından;üniversitelerde stant açmanın belirli kurallara bağlandığı,”F1″ yöneticisi olarak İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde stant açmak için yapılan başvuruya cevap verilmediği, bunun üzerine Rektörlüğe ikinci kez başvuruda bulunduğu, 10 gün için vergiler dahil 6.351,69-TL istenildiği, F2 Dil Okulu” isimli kuruluşun 6 aydır stand açtığı ve onlardan ne ne kadar ücret alındığının sorulması üzerine adı geçen kurum ile Dekanlık arasındaki sponsorluk anlaşması gereği kuruluşun 60 günlük ücretsiz stant açabileceğinin bildirildiği, geriye kalan 4 ay için ücret alınıp alınmadığının bilinmediği, adı geçen şirketin %99 hissesinin aynı fakültede öğretim üyesi olan K4’nun kızına, %1 hissesinin ise adı geçen öğretim üyesine ait olduğu, bu şirkete herhangi bir ücret alınmadan stant açma izni verilmesinin görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu, zarara uğratan sorumluların hukuk önünde hesap vermesinin hukuk devleti olmanın en temel gereği olduğu ileri sürülerek Mahkeme kararının kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ :Usul ve yasaya uygun mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
Akademisyenin Firmasına Ayrıcalık Verilerek İş Yaptırılması Şikayeti İle İlgili Davada Süreç ve Gerekçe
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi’nce işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava, davacı tarafından, X1 Üniversitesi Rektörlüğünce tesis edilen ilk soruşturma başlatılmasına gerek görülmediğine ilişkin 25.01.2019 tarih ve 014203 sayılı işleministemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları yönetici ve öğretim elemanlarının disiplin soruşturması usûlü; (c) bendinde ise ceza soruşturması usûlü ile ilgili genel esaslar düzenlenmiştir.
2547 sayılı Kanun’un 53. maddesinin (c) bendinde; “Ceza soruşturması usûlü: Yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim kurumları yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve kurumların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının görevleri dolayısıyla ya da görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar hakkında yetkili makamlarca inceleme başlatılabilir, inceleme sonucunda soruşturma açılmasına karar verilmesi ya da doğrudan soruşturma başlatılması halinde aşağıdaki hükümler uygulanır:
(1) İlk soruşturma: Yükseköğretim Kurulu Başkanı için, kendisinin katılmadığı, Millî Eğitim Bakanı’nın başkanlığındaki bir toplantıda, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek en az üç kişilik bir kurulca, diğerleri için, Yükseköğretim Kurulu Başkanı’nca veya diğer disiplin amirlerince doğrudan veya görevlendirecekleri uygun sayıda soruşturmacı tarafından yapılır. Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi hâlinde, bunların, hakkında soruşturma yapılacak öğretim elemanının akademik unvanına veya daha üst akademik unvana sahip olmaları şarttır.
(2) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;
a) Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştay’ın 2’nci Dairesi,
b) Üniversite rektörleri, rektör yardımcıları ile üst kuruluş genel sekreterleri hakkında, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek üç kişilik kurul,
c) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu üyeleri, fakülte dekanları ve dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdürleri ve yardımcıları ile üniversite genel sekreterleri hakkında, rektörün başkanlığında rektörce görevlendirilen rektör yardımcılarından oluşacak üç kişilik kurul,
d) Öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri hakkında üniversite yönetim kurulu üyeleri arasından oluşturulacak üç kişilik kurul,
e) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tâbi memurlar hakkında, mahal itibariyle yetkili il idare kurulu, karar verir. (…)
(4) Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştay’ın 2’nci Dairesinde verilen lüzum-u muhakeme kararına itiraz ile men-i muhakeme kararlarının kendiliğinden incelenmesi Danıştay’ın İdarî İşler Kurulu’na aittir. Diğer kurullarca verilen lüzum-u muhakeme kararına ilgililerce yapılacak itiraz ile men-i muhakeme kararları kendiliğinden Danıştay 2’nci Dairesi’nce incelenerek karara bağlanır. Lüzum-u muhakemesi kesinleşen Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyelerinin yargılanması Yargıtay ilgili ceza dairesine, temyiz incelemesi Ceza Genel Kuruluna, diğer görevlilerin yargılanmaları suçun işlendiği yer adliye mahkemelerine aittir.
(5)Değişik statüdeki kişilerin birlikte suç işlemeleri hâlinde soruşturma usûlü ve yetkili yargılama mercii görev itibariyle üst dereceliye göre tayin olunur….” hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 19/03/2018 tarihinde X1 Üniversitesi Rektörlüğü İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi yetkilileri hakkında Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunduğu, savcılık tarafından şüphelilerin suç tarihinde X1’de akademik personel oldukları ve iddia edilen eylemlerin şüphelilerin X1’deki görevleriyle ilgili olduğu, bu nedenle 2547 sayılı Kanunun 53.maddesi gereğince şüpheliler hakkında soruşturma yapma yetkisinin X1 Rektörlüğünde olduğu gerekçesiyle 23.03.2018 tarih ve Soruşturma No:2018/3915, K:2018/15 sayılı kararı ile Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının görevsizliğine ve gereği için dosyanın X1 Rektörlüğüne gönderilmesine karar verildiği, Rektörlük makamının 25/01/2019 tarih ve 014203 sayılı işlemiyle ilk soruşturma başlatılmasına gerek görülmediği yönünde karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde, F1 isimli firma adına stant açmak için 02.02.2018 tarihinde yaptığı başvuruya cevap alamadığı, 16.02.2018 tarihinde yeniden dilekçe vererek stant açma talebinde bulunduğu ve kendisinden 6.351,69 TL ödenmesinin talep edildiği, F2 isimli firma ile imzalanan sponsorluk anlaşması bulunduğunun ve bu anlaşma gereğince 10 gün süreli stant açma izni verildiğinin sözlü olarak bildirildiği, firmanın stantlarının 6 aydır bulunduğu ve firma sahibinin fakültede öğretim üyesi olması nedeniyle firmaya ayrıcalık tanındığı iddialarıyla suç duyurusunda bulunması üzerine yapılan inceleme sonucu düzenlenen inceleme raporunda özetle; davacı tarafından verilen dilekçe ile ilgili olarak Dekanlıkça işlem yapılarak dilekçenin Rektörlüğe iletildiği, Dekanlığın kendi başına kiralama işlemi yapamadığı ve bu nedenle herhangi bir firmaya doğrudan stant kiralama işlemi yapamadığı, F2 isimli firmaya ayrıcalık tanındığına dair bir bulguya rastlanılmadığı tespitlerine yer verilerek konuyla ilgili ilk soruşturma başlatılmasına gerek olmadığı yönünde kanaat bildirilmiş ise de davacının savcılığa verdiği şikayet dilekçesinde isim bildirmediği, F2 adlı firmaya ayrıcalık verilip verilmediğinin irdelenmediği, yine F2 adlı firmadan Üniversiteye ne kadar gelir sağlandığının tespit edilmediği, kamu zararı oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa sebep olan hem Rektörlük hem Dekanlık yetkililerinin tespit edilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması gerekirken salt Dekanlığın kendi başına kiralama işlemi yapma yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle ilk soruşturma başlatılmasına gerek görülmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; her ne kadar davalı idarenin yapılan ön inceleme neticesinde soruşturma başlatıp başlatmama hususunda takdir yetkisi bulunuyor ise de; davacının, Cumhuriyet Başsavcılığına vermiş olduğu şikayet dilekçesinde doğrudan hakkında inceleme yapılan K5 ve K3’ın ismini vermek suretiyle şikayette bulunmadığı, aksine iddia edilen işlem ve eylemleri yapan yetkilileri şikayet ettiği dolayısıyla isim belirtilmediği, ileri sürmüş olduğu hususlarda açıkça tarih, yer, firma ve üniversiteden bir hocanın ortak olduğu şirkete ayrıcalık verilmek suretiyle kamu zararına neden olunduğu bildirildiğinden, şikayet dilekçesinde ileri sürülen iddiaların tümüyle ilgili yeterli araştırma yapılmaksızın, stant kiralama işi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı yetkisinde ise adı geçen Başkanlık yetkilileri hakkında araştırma yapılmaksızın salt X1 Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dekanı K5 ile dekan yardımcısı K3 hakkında düzenlenen ön inceleme raporuna istinaden tesis edilen ilk soruşturma başlatılmasına gerek görülmediğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
SONUÇ :
Açıklanan nedenlerle
1-) İstinaf isteminin kabulüne,
2-)Isparta İdare Mahkemesi’nin 08/10/2019 gün ve E: 2019/503, K: 2019/1262 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline,
3-) Aşağıda dökümü yapılan toplam 376,75-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4-) Artan posta ücretinin istemi halinde Mahkemesince taraflara iadesine,
2577 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca 29/12/2020 tarihinde kesin olarakoybirliği ile karar verildi.
Konya BİM, 4. İDD, E. 2020/901 K. 2020/2281 T. 29.12.2020
