Emekli olup çalışmayı sürdüren işçinin kıdem hakkı, emeklilikte tazminat alıp almadığına ve ikinci dönemin istifa mı işten çıkarılma mı ile bittiğine göre değişir.
Emekli olduktan sonra çalışan işçi kıdem tazminatı alabilir, ama her durumda değil. Sonucu iki soru belirler: emeklilikte tazminat ödendi mi ve emeklilik sonrası çalışma nasıl sona erdi? İstifa ile biten ikinci dönem kural olarak tazminat doğurmaz. İşverenin haklı neden olmadan yaptığı fesih ise doğurur.
Kıdem Tazminatı Hangi Fesih Hâllerinde Doğar?
Kıdem tazminatı, 4857 sayılı Kanunun 120. maddesiyle yürürlükte bırakılan eski İş Kanununun 14. maddesine dayanır. 1475 sayılı İş Kanunu bu hakkı belirli fesih biçimlerine bağlar. İşçinin aynı işverende en az bir yıl çalışmış olması da gerekir.
Maddede sayılan hâller şunlardır:
işverenin, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple feshi,
işçinin haklı nedenle feshi,
muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma,
yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak için ayrılma,
yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayıp kendi isteğiyle ayrılma,
kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması,
işçinin ölümü.
Listede istifa yoktur. Kendi isteğiyle ayrılan işçi, haklı bir nedene dayanmıyorsa tazminat alamaz. Bu kural istifa eden işçinin kıdem tazminatı yazısında ayrıca anlatılıyor. Emekli çalışan için de kural aynıdır. Fark, emeklilik tarihinden önceki sürenin ayrı değerlendirilmesindedir.
Emeklilik Nedeniyle Fesih Hakkı Nasıl Kullanılır?
Emeklilik, işçiye kendi isteğiyle ayrılsa bile tazminat alma imkânı veren hâllerden biridir. İşçi, SGK'dan yaşlılık aylığı almak için sözleşmeyi feshedebilir. 1475 sayılı Kanun bunun için bir belge şartı koyar. İşçi, aylığa hak kazandığını ve aylık için kuruma başvurduğunu belgelemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Emekli olup aynı işyerinde çalışan işçi istifa ederse tazminat alır mı?
Emeklilikte tazminatını almışsa, sonraki çalışma için istifada tazminat doğmaz. Tazminatını hiç almamışsa yalnız emeklilik tarihine kadar geçen süre için ödeme ister. Bu hesapta istifa tarihindeki değil, emeklilik tarihindeki ücret kullanılır.
Emekli olduktan sonra kaç yıl çalışınca kıdem tazminatı hak edilir?
Emeklilikte tazminatını almış işçi için ikinci dönemin en az bir yıl sürmesi gerekir. Bu süre dolsa bile çalışmanın işveren feshi veya haklı nedenle fesih gibi kanuni bir hâlle bitmesi aranır. Emeklilikte tazminat alınmadıysa önceki süre de hesaba katılabilir.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2015 yılında mezunu olmuştur. Türk ve Alman vatandaşıdır. Cumhuriyet Üniversitesi Yüksek Lisans eğitimi almıştır. Ayrıca Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Marka-Patent-Fikri Sınai Haklar eğitimi sertifikasına sahiptir. 2016 yılından itibaren Ankara Barosu mensubu olup 2022…
Google aramalarında ve yapay zeka özetlerinde yazılarımızı öncelikli görmek için sitemizi tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyebilirsiniz.
Yaş şartını henüz doldurmayan işçi için ayrı bir bent vardır. Sigortalılık süresini ve prim gününü tamamlayan işçi, yaşı beklemeden ayrılıp tazminat isteyebilir. Bu hâl, uygulamada "15 yıl 3600 gün" kuralı olarak bilinir. Şartlar 15 yıllık işçinin kıdem tazminatı hakkı yazısında ele alınıyor.
Fesih Bildirimine Hangi Belge Eklenir?
İşçinin fesih bildirimini yazılı yapması ispat bakımından yararlıdır. Bildirime SGK'nın aylık bağlama yazısı ya da aylık başvurusunu gösteren belge eklenir. Yaş şartını beklemeden ayrılacak işçi ise SGK'dan sigortalılık süresini ve prim gününü gösteren yazıyı alır. Bu yazı, yaş dışındaki şartların tamamlandığını işverene gösterir. Belgesiz bir ayrılış, işveren tarafından istifa gibi değerlendirilebilir.
Fesihten Sonra Başka Yerde Çalışmak Hakkı Ortadan Kaldırır mı?
Emeklilik gerekçesiyle ayrılan işçinin hemen başka bir işe girmesi, tek başına hak kaybı sayılmaz. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi, 19.02.2020 tarihli, 2017/27394 E., 2020/2884 K. sayılı kararında bu konuyu inceledi. Olayda işçi 15 yıl 3600 gün şartıyla ayrılmış ve ertesi gün bir bankada işe başlamıştı. Daire, işçinin tazminat alacağını kabul etti. Kararda, hakkın hangi amaçla kullanıldığının sonucu etkilemediği belirtildi.
Emekli Olunca Çalışma Hangi Statüde Devam Eder?
Emekli olan işçi çalışmayı bırakmak zorunda değildir. Aynı işyerinde kalabilir ya da başka bir işverenin yanında işe başlayabilir. Bu durumda sigorta bildirimi değişir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu geçici 14. madde, 2008 öncesinde sigortalı olup emekli olanlara özel bir rejim tanır. Bu kişiler işçi olarak çalışırken aylık almaya devam edebilir. Çalışma süresince sosyal güvenlik destek primi, kısaca SGDP ödenir. SGDP, kısa vadeli sigorta kolları primine yüzde 30 eklenerek bulunur. Bu yüzde 30'un dörtte birini işçi, dörtte üçünü işveren öder.
Kanun 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için farklı bir kural koyar. 5510 sayılı Kanunun 30. maddesine göre bu kişiler işçi olarak çalışmaya başlayınca yaşlılık aylıkları kesilir. Çalıştıkları süre için tam prim ödenir.
Sigorta statüsünün değişmesi iş sözleşmesinin niteliğini değiştirmez. Emekli çalışan da İş Kanunu anlamında işçidir. Ücret, yıllık izin, fazla çalışma ve tazminat hakları devam eder.
Uygulamada aylık bağlanırken işçinin SGK kaydında bir çıkış ve yeni statüyle giriş görülür. Bildirgelerdeki kodlar SGK işten çıkış kodları yazısında açıklanıyor. Bu kayıt, emeklilik öncesi ve sonrası çalışmanın iki ayrı dönem olarak ele alınmasının başlangıcıdır.
Kıdem Tazminatı Alınıp Aynı İşyerinde Çalışılırsa Ne Olur?
İlk ihtimalde işçi emeklilikte tazminatını alır ve aynı işyerinde çalışmayı sürdürür. Bu durumda emeklilik öncesi dönem kapanmış, yani tasfiye edilmiş olur.
1475 sayılı Kanun, aynı kıdem süresi için birden fazla tazminat ödenmesini yasaklar. Bu yüzden tasfiye edilen yıllar, ileride doğacak bir tazminatın hesabına tekrar girmez. İkinci dönemin kıdemi, emeklilik sonrası işe başlama tarihinden itibaren sayılır.
Tasfiye edilen süre hesaba girmediği için ikinci dönemin kendisi de kural olarak bir yılı doldurmalıdır. Daha kısa süren bir çalışma, nasıl biterse bitsin tazminat hakkı doğurmaz.
İkinci Dönem Hangi Hâllerde Tazminat Doğurur?
Emeklilik sonrası çalışma, 14. maddedeki hâllerden biriyle biterse ikinci dönem için de tazminat doğar. İşveren işçiyi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple çıkarırsa tazminat ödenir. İşçi, ücretin ödenmemesi gibi haklı bir nedenle sözleşmeyi feshederse sonuç aynıdır. İşçinin ölümünde tazminat mirasçılara ödenir.
İşçiye haklı fesih imkânı veren hâller 4857 sayılı Kanunun 24. maddesinde sayılır. İşin niteliği yüzünden işçinin sağlığının tehlikeye girmesi bunlardan biridir. Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi de haklı nedendir. Ödenmeyen fazla çalışma ücreti bu kapsamda değerlendirilebilir. Hangi olayların bu sonucu doğurduğu haklı nedenle fesih yazısında ayrıntılı biçimde anlatılıyor.
İşveren bildirim süresine uymadan fesih yaparsa ayrıca ihbar tazminatı gündeme gelir. Emekli olmak bu hakkı ortadan kaldırmaz. Bildirim süreleri ihbar tazminatı yazısında anlatılıyor.
Emeklilik Gerekçesi İkinci Kez Kullanılabilir mi?
Hayır. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi, 21.05.2018 tarihli, 2018/4838 E., 2018/12546 K. sayılı kararında bu soruyu cevapladı. Olayda işçinin ilk dönemi 2000 yılında emeklilik nedeniyle sona ermişti. İşçi SGDP ödeyerek çalışmayı sürdürmüş, 2015'te tüm sigorta kollarına geçmişti. Ardından yeniden emekli olmak istediğini bildirerek ayrılmıştı.
Daire, emeklilik nedeniyle fesih hakkının bir kez kullanılabileceğini açıkça belirtti. İkinci ayrılış istifa sayıldı ve ikinci dönem için tazminata hükmedilmesi bozma nedeni oldu. Bu nedenle ikinci dönemde emeklilik gerekçesiyle ayrılan işçi, bu dönem için tazminat alamaz.
Kıdem Tazminatı Almadan Çalışmaya Devam Eden İşçi Ne Alır?
Bazı işçiler emekli olur ama tazminatını almadan aynı işte kalır. Bu durumda emeklilik öncesi dönem tasfiye edilmemiştir. Sonuç, ikinci dönemin nasıl sona erdiğine göre değişir.
İşçi İstifa Ederse Hangi Ücret Esas Alınır?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 22.02.2022 tarihli, 2022/781 E., 2022/2159 K. sayılı kararında bu durumu inceledi. İşçi yaşlılık aylığı almaya başladıktan sonra kesintisiz çalışmış ve sonunda istifa etmişti. Daire, emeklilik sonrası dönem için tazminat doğmadığını kabul etti. Buna karşılık emeklilik tarihine kadar geçen süre için tazminat hakkı korundu.
Kararın ikinci sonucu ücretle ilgilidir. Daire, hesapta işçinin emeklilik tarihindeki ücretinin esas alınması gerektiğini söyledi. İstifa tarihindeki daha yüksek ücret bu hesapta kullanılamaz. Emeklilikten sonra geçen yıllar da tazminatı artırmaz.
İşveren İşçiyi Çıkarırsa Süreler Birleşir mi?
1475 sayılı Kanun, aynı işverende geçen süreleri kıdem hesabında birleştirir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin yukarıdaki 2018 tarihli kararı bu kuralı açıklar. Tazminatı ödenmemiş bir dönem, sonraki hizmete eklenir ve son ücret üzerinden hesaplanır. Ancak her iki dönemin de tazminat gerektirecek biçimde sona ermiş olması gerekir.
Emeklilikle biten ilk dönem bu şartı karşılar. İkinci dönem işverenin haklı neden olmadan yaptığı fesihle biterse iki süre toplanır. Hesap, fesih tarihindeki son ücretle yapılır.
Eksik Ödeme ve Kıdem Sıfırlama Ne Sonuç Doğurur?
Emeklilikte ödenen tazminat her zaman doğru hesaplanmaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.03.2025 tarihli, 2025/2029 E., 2025/2482 K. sayılı kararında bu noktayı ele aldı. Daireye göre önce ödemenin tam olup olmadığı belirlenmelidir. Emeklilik öncesi dönemin tasfiye edilip edilmediği buna göre değerlendirilir.
Bazı işverenler çalışma sürerken "kıdem sıfırlama" adıyla ödeme yapar. Sözleşme devam ederken yapılan bu ödemeler, sonradan doğan tazminattan düşülür. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 29.04.2026 tarihli, 2026/1438 E., 2026/4049 K. sayılı kararında bu konuya değindi. Daire, bu ödemelerin yasal faiziyle birlikte mahsup edilmesi gerektiğini belirtti.
Kararın konusu, emeklilikten sonra alt işverenler değişse de aynı işte çalışan bir işçiydi. İşçiden alınan ibraname de dikkatle incelenmelidir. Geçerlilik şartları ibraname yazısında anlatılıyor.
Başka İşverende Çalışmaya Başlayan Emeklinin Kıdem Hakkı
Emekli işçi yeni bir işverenin yanında işe girerse kıdem sıfırdan başlar. 1475 sayılı Kanun birleştirmeyi yalnız aynı işverenin işyerleri ve işyeri devri için öngörür. Önceki işverende geçen süre bu hesaba girmez.
Yeni işte de en az bir yıl çalışmak gerekir. Sözleşme işveren feshiyle ya da işçinin haklı nedenle feshiyle biterse tazminat doğar. Kanun, emeklilik nedeniyle fesih için aylık başvurusunun belgelenmesini ister. Aylığı zaten bağlanmış kişi bu şartı yeni işyerinde yeniden yerine getiremez.
Yeni işverenle yapılan sözleşmenin türü de önem taşır. Bazı işverenler emeklilerle iş sözleşmesi yerine danışmanlık ya da hizmet sözleşmesi imzalar. Kişi işverenin talimatıyla, belirli saatlerde ve ücret karşılığı çalışıyorsa ilişki yine iş sözleşmesi sayılabilir. Emekli çalışanın diğer hakları için genel çerçeve işçi hakları yazısında yer alıyor.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarındadır. Bir yıldan artan süreler de aynı oranla hesaba katılır. Ücrete yol, yemek ve ikramiye gibi düzenli ödemeler eklenir. Bu toplama uygulamada "giydirilmiş ücret" denir.
Aşağıdaki tablo, emekli olduktan sonra çalışan işçi kıdem tazminatı bakımından dört temel durumu özetler.
Durum
Hesaba giren süre
Esas ücret
Emeklilikte tazminat alındı, işveren çıkardı
Yalnız emeklilik sonrası dönem
Fesih tarihindeki ücret
Emeklilikte tazminat alındı, işçi istifa etti
İkinci dönem için tazminat yok
Uygulanmaz
Tazminat alınmadı, işçi istifa etti
Emeklilik tarihine kadarki süre
Emeklilik tarihindeki ücret
Tazminat alınmadı, işveren çıkardı
İki dönemin toplamı
Fesih tarihindeki ücret
Örnek bir hesap şöyledir. İşçi on yıl çalışıp emekli oldu, tazminatını almadı ve dört yıl daha çalışıp istifa etti. Emeklilik tarihindeki giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL ise brüt tazminat 400.000 TL olur.
Aynı işçiyi işveren on dördüncü yılın sonunda haklı neden olmadan çıkarsaydı sonuç değişirdi. Bu kez iki dönem toplanır ve 14 yıl, fesih tarihindeki ücretle çarpılır. Son giydirilmiş brüt ücret 60.000 TL ise brüt tazminat 840.000 TL olur. Ücret tavanı aşarsa hesap tavan üzerinden yapılır. Kendi rakamlarınızla ön hesap için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir.
Emekli Çalışan Hangi Belgeleri Saklamalı?
Yukarıdaki kararlarda tartışma iki noktada toplandı. Birincisi emeklilikteki ödemenin tam olup olmadığı, ikincisi çalışmanın nasıl sona erdiğiydi. İki soruyu da çoğu zaman belgeler cevaplar.
Saklanması yararlı belgeler şunlardır:
SGK hizmet dökümü ve aylık bağlama yazısı,
emeklilik tarihine ve son aylara ait ücret bordroları,
emeklilikte yapılan tazminat ödemesinin banka dekontu,
çalışma sürerken yapılan ara ödemelerin kayıtları,
fesih bildirimi ya da istifa dilekçesinin bir örneği,
imzalanan ibraname ve ekleri.
Elden yapılan ödemeler ispat bakımından tartışma yaratabilir. 2025/2029 E. sayılı kararın konusu olan dosyada elden ödeme ile banka havalesi ayrı ayrı tartışılmıştı. Dilekçedeki ifadeler de sonucu etkiler. 9. Hukuk Dairesinin 2022/781 E. sayılı kararına konu dosyada, işçinin "özel nedenlerle" ayrılmak istediğini yazdığı dilekçe istifa olarak değerlendirildi.
Dava Açmadan Önce Zamanaşımı ve Arabuluculuk
Kıdem tazminatı alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir. 4857 sayılı İş Kanunu ek 3. madde bu süreyi düzenler. Süre kural olarak iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten işlemeye başlar.
Emeklilik öncesi döneme ait tazminatı hiç ya da eksik ödenmiş işçi için ayrı bir risk vardır. Emeklilik tarihinden bu yana uzun yıllar geçmişse, ilk döneme ait alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı tartışılabilir. Bu yüzden ilk dönemin hesabını erken kontrol etmek yararlıdır.
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 3. maddesi, işçi alacağı ve tazminatı davalarında bunu dava şartı yapar. Emekli olduktan sonra çalışan işçi kıdem tazminatı talebini de önce arabulucuya taşır. Süreç iş hukukunda arabuluculuk yazısında anlatılıyor.
Tazminat zamanında ödenmezse 1475 sayılı Kanun, mevduata uygulanan en yüksek faizi öngörür. Anılan kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir.
Emekli Olduktan Sonra Çalışan İşçi Kıdem Tazminatı Konusunda Avukat Desteği
Emekli olduktan sonra çalışan işçi kıdem tazminatı bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Emekli olduktan sonra çalışan işçi kıdem tazminatı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya hukuki soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Hayır, SGDP ile çalışmak işçilik haklarını azaltmaz. SGDP sosyal güvenlik tarafını ilgilendirir, iş sözleşmesindeki haklar 4857 ve 1475 sayılı Kanunlara göre belirlenir. Emekli çalışan da diğer işçiler gibi ücret, izin ve tazminat haklarına sahiptir.
Emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı iki kez alınabilir mi?
Hayır, emeklilik gerekçesi bir kez kullanılabilir. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi 2018/4838 E. sayılı kararında bu ilkeyi açıkça benimsedi. İkinci kez emeklilik gerekçesiyle ayrılan işçinin ayrılışı istifa sayıldı.
Emekli çalışan işten çıkarılırsa ihbar tazminatı da alır mı?
Evet, işveren bildirim süresine uymadan fesih yaparsa ihbar tazminatı da ödenir. Süre, işçinin o işverendeki kıdemine göre iki ila sekiz hafta arasında değişir. Emekli olmak bu süreleri kısaltmaz.
Emekli işçinin kıdem tazminatı davası ne zaman zamanaşımına uğrar?
Kıdem tazminatı alacağı beş yılda zamanaşımına uğrar. Süre kural olarak iş sözleşmesinin sona ermesiyle başlar. Mahkemeye gitmeden önce zorunlu arabuluculuk aşaması tamamlanmalıdır.
Emekli olup başka bir şirkette işe başlayan işçinin kıdemi sıfırlanır mı?
Evet, yeni işverende kıdem işe giriş tarihinden itibaren sayılır. Önceki işverendeki süre, işyeri devri gibi özel bir durum yoksa eklenmez. Yeni işte tazminat için yine en az bir yıl çalışmak gerekir.
İş Hukuku
Restoran Çalışanlarının Hakları
Garson, aşçı ve komilerin çalışma süresi, bahşiş payı, kırılan tabak kesintisi, mutfakta iş kazası ve sezon arası hakları güncel mevzuata göre.